indi – Strona 2

maj312026

„Ondraszek” ma 60 lat. Wystawa przypomina też kolarskie więzi z Zaolziem

CIESZYN / Wystawę „Z Ondraszkiem przez dekady”, przygotowaną z okazji 60-lecia Turystycznego Klubu Kolarskiego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego „Ondraszek” Cieszyn oglądać można w Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego, na drugim piętrze Domu Narodowego w Cieszynie. Sześć dekad na rowerze Wystawa jest krótkim przeglądem 60-letniej działalności klubu. Jak podkreślił podczas otwarcia Jarosław Rezmer „Bystry”, wiceprezes „Ondraszka”, nie sposób pokazać wszystkiego, co wydarzyło się przez sześć dekad. Ekspozycja pozwala jednak zobaczyć, jak zmieniała się działalność klubu, sprzęt rowerowy oraz charakter podejmowanych przez jego członków wypraw i inicjatyw. Wśród prezentowanych eksponatów znalazły się m.in. stare rowery, na których członkowie „Ondraszka” pół wieku temu przemierzali Polskę i Europę, mapa z trasami nanoszonymi przez Emilię i Władysława Sosnów, założycieli klubu, a także pamiątki z dawnych rajdów — proporczyki, plakietki i inne klubowe drobiazgi. Emilia Sosna: zachowaliście cel krajoznawczy W wernisażu, który odbył się w środę 27 maja, uczestniczyła również Emilia Sosna. Sześć dekad temu zakładała klub wspólnie z nieżyjącym już mężem Władysławem Sosną. — Zachowaliście cel krajoznawczy,…

maj312026

Cieszynka ma 500 lat. W Cieszynie rozmawiano o przyszłości unikatowego rzemiosła

CIESZYN / Bogato zdobione strzelby myśliwskie, znane jako cieszynki, od pięciu wieków należą do najbardziej rozpoznawalnych przykładów cieszyńskiego rzemiosła artystycznego. Jubileusz 500-lecia tej tradycji stał się okazją nie tylko do przypomnienia historii cieszyńskiego rusznikarstwa, ale też do rozmowy o badaniach, ochronie i przyszłości tego wyjątkowego dziedzictwa. Obchody jubileuszowe odbyły się 23 maja w Zamku Cieszyn. Rozpoczęły się wystrzałem z armaty i salwą z broni czarnoprochowej w wykonaniu Cieszyńskiego Bractwa Kurkowego. Był to symboliczny hołd złożony Jerzemu Wałdze, mistrzowi cieszyńskiego rusznikarstwa, który od lat kontynuuje i popularyzuje tradycję wyrobu cieszynek. Pierwsza wzmianka o cieszyńskim rusznikarzu pochodzi z 1526 roku. Właśnie do tej daty nawiązuje obchodzony w tym roku jubileusz 500-lecia cieszyńskiego rusznikarstwa. Cieszynka nie była zwykłą strzelbą myśliwską. Łączyła funkcję użytkową z kunsztem artystycznym, a jej charakterystyczne elementy — m.in. sarnia nóżka, zamek kołowy ze sprężyną zewnętrzną, uchwyt na trzy palce i bogate zdobienia według szkoły cieszyńskiej — sprawiły, że stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wyrobów dawnego cieszyńskiego rzemiosła. Dlaczego…

maj302026

Wiesław Adam Berger miałby sto lat. W Dziupli odbędzie się spotkanie wspomnieniowe

CZESKI CIESZYN / W czwartek 4 czerwca Cieszyński Klub Propozycji im. prof. Karola Polaka zaprasza na spotkanie poświęcone Wiesławowi Adamowi Bergerowi. Pisarz i poeta, którego twórczość była ważną częścią życia literackiego Zaolzia, 6 czerwca obchodziłby setne urodziny. Spotkanie zatytułowane „Sto lat! Dzisiaj miałbym urodziny…” rozpocznie się o godz. 17.00 w klubie Dziupla przy ul. Strzelniczej w Czeskim Cieszynie. Poprowadzą je Eva Bergerová, córka Wiesława Adama Bergera, oraz Renata Putzlacher. Wiesław Adam Berger był znany przede wszystkim jako pisarz i poeta związany z Zaolziem. Był także mężem, ojcem i przyjacielem — i właśnie ten bardziej osobisty wymiar jego życia będzie jednym z ważnych tematów czwartkowego spotkania. https://zwrot.cz/2018/01/przed-dwudziestoma-laty-zmarl-wieslaw-adam-berger/ Spotkanie będzie pełne wspomnień, opowiadań i bliskości Organizatorzy zapowiadają wieczór pełen wspomnień, opowieści i rozmów. W programie znajdzie się m.in. lektura opowiadania z tomu „Most nad Łucyną”. — Będzie nam ogromnie miło spędzić ten czas razem, posłuchać historii i po prostu pobyć ze sobą — zapowiada Eva Bergerová. — Przeczytam opowiadanie z „Mostu nad…

maj302026

Dwa Gnojniki znów bliżej siebie. Goście z Małopolski odwiedzili Zaolzie

GNOJNIK / Dwa Gnojniki — jeden na Zaolziu, drugi w Małopolsce — po latach znów zacieśniają współpracę. W sobotę 23 maja delegacja z Polski odwiedziła zaolziańską gminę podczas Święta Gminy, zobaczyła ważne miejsca regionu i przyznała, że obecność języka polskiego po czeskiej stronie granicy zrobiła na niej duże wrażenie. Goście z małopolskiego Gnojnika Do Gnojnika na Zaolziu przyjechała 13-osobowa delegacja z małopolskiej gminy Gnojnik. Wśród gości byli przedstawiciele samorządu i lokalnego środowiska społecznego, oraz byli samorządowcy, którzy przed laty nawiązywali i rozwijali współpracę między obiema miejscowościami. — Zostaliśmy bardzo gościnnie przyjęci przez gminę Gnojnik — powiedziała naszej redakcji Agata Wrona, sekretarz Gminy Gnojnik w Małopolsce. Wśród uczestników delegacji był m.in. Wojciech Rzepa, były wójt małopolskiego Gnojnika. Jak podkreślają Agata Wrona i Paweł Pieter, prezes MK PZKO Gnojnik, to właśnie on 28 lat temu nawiązał współpracę między gminami. Inicjatywa wyszła wówczas ze strony czeskiej. — Bardzo się cieszę, że obecne władze samorządowe Gnojnika podjęły ten temat i że ta współpraca została…

maj292026

70 załóg, zabytkowe samochody i zamki. Tak wyglądał rajd przez polsko-czeskie pogranicze

ŚLĄSK CIESZYŃSKI / — Około 70 załóg, piękny dzień, wspaniała przygoda — tak Marcin Lipski, pomysłodawca i jeden z głównych organizatorów podsumował sobotni (23 maja) Rajd Pojazdów Zabytkowych Szlakiem Zamków nad Piotrówką. Była to już piąta edycja międzynarodowego, polsko-czeskiego wydarzenia organizowanego przez Automobilklub Cieszyński wspólnie ze stowarzyszeniem Cieszyński Szlak Wina. Rajd Pojazdów Zabytkowych Szlakiem Zamków nad Piotrówką wchodzi w skład całorocznej rywalizacji w ramach Mistrzostw Śląska Pojazdów Zabytkowych. Dla startujących w nim zawodników z Polski i z Republiki Czeskiej jest okazją do poznania Śląska Cieszyńskiego. Dla mieszkańców regionu kawalkada zabytkowych samochodów i motocykli stanowi widowiskową atrakcję cieszącą oko. Zatrzymujący się w kilku miejscowościach po obu stronach granicy rajd jest świetnym sposobem spędzenia sobotniego popołudnia dla całych rodzin. Słuchając rozmów publiczności przechadzającej się pomiędzy pojazdami zaparkowanymi na rynkach kolejnych miejscowości, przez które przejeżdżał rajd, można było usłyszeć, że często dla dziadków była to sentymentalna podróż do motoryzacji z czasów młodości, a dla ich wnuków ciekawostka, jakiej nie spotykają na współczesnych ulicach.…

maj272026

Od mazura po wspólny śpiew. Tak Lutynia Dolna uczciła 40 lat wydarzeń kulturalnych

LUTYNIA DOLNA / Śpiew, taniec i spotkanie ludzi związanych z kulturą wypełniły niedzielne popołudnie w Gminnym Domu Kultury w Lutyni Dolnej. Koncert zorganizowany 24 maja przez MK PZKO Lutynia Dolna był okazją do uczczenia 40-lecia wydarzeń kulturalnych organizowanych przez miejscowe koło. Gości powitała Maryla Sztwiertnia, prezes MK PZKO Lutynia Dolna. Program poprowadziła Ewa Hrnčíř, która przypomniała słowa przypisywane Johannowi Wolfgangowi Goethemu: „Gdzie słyszysz śpiew, tam wchodź, tam dobre serca mają. Źli ludzie – wierzaj mi – ci nigdy nie śpiewają”. Jak podkreśliła, niedzielny koncert zgromadził właśnie takich ludzi — związanych ze śpiewem, muzyką, tańcem i lokalną tradycją. Lutyński mazur na początek Program artystyczny otworzył Zespół Taneczny im. Ferdynanda Króla z Lutyni Dolnej, który zaprezentował mazura. Konferansjerka przypomniała przy tej okazji historię ruchu tanecznego w Lutyni. Jeden z pierwszych PZKO-wskich zespołów tanecznych w regionie powstał tu już w 1948 roku, wtedy jeszcze w Górnej Lutyni. Jego założycielem i kierownikiem był Ferdynand Król, związany także z początkami teatrzyku lalek „Bajka”. — Ruch…

maj252026

Z POCZTY REDAKCYJNEJ: Udana impreza w Skrzeczoniu

BOGUMIN SKRZECZOŃ / W sobotę 16 maja w skrzeczońskim Domu PZKO odbyła się Majówka. Członków i sympatyków Koła oraz zespół śpiewaczy Kalina z przygranicznych Łazisk przywitał prezes Czesław Gałuszka. W trakcie imprezy członkinie Klubu Kobiet przygotowały smaczną jajecznicę ze 180 jajek. Z okazji zbliżającego się Dnia Dziecka dla 15 obecnych dzieci członkini zarządu Koła Justyna Wojwoda wraz z Marią Gałuszka przygotowały gry i zabawy. Dzieci rozwiązywały różne zadania a po ich wykonaniu zostały nagrodzone podarunkami ufundowanymi przez MK PZKO. Dzięki uprzejmości Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Ostrawie dzieci otrzymały także publikację „Polskie symbole dla najmłodszych”. Odrobina sportu Dużym zainteresowaniem wśród uczestników Majówki cieszyły się rozgrywki dwuosobowych mieszanych drużyn w piłkarzykach stołowych. Ostatecznie po zaciętych pojedynkach mistrzami skrzeczońskiego Koła została para Ewa Blažek i Roman Guziur pokonując w finale Andreę i Tomasza Szeligów. Trzecie miejsce zajęła para Justyna Wojwoda z Janem Pociorkiem. "Kabarecik starszych dzieci" Następnie wiceprezes Koła Beata Grzebień przywitała 10-osobowy zespół śpiewaczy Kalina z Łazisk, który tym razem przedstawił program…

maj242026

Odtworzyły zdjęcia dawnego Cieszyna. Młode fotografki ruszyły śladami Tadeusza Kopoczka

CIESZYN / Maja Bednarek i Aurelia Mikler, uczennice Zespołu Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Cieszynie na kierunku fotografia i multimedia, podczas stażu fotograficzno-multimedialnego u Sebastiana Jurgi zrealizowały projekt inspirowany archiwalnymi zdjęciami Tadeusza Kopoczka. Fotograf przez lata dokumentował codzienne życie dawnego Cieszyna. Fotograficzna podróż przez miasto Uczennice wyruszyły w fotograficzną podróż śladami Kopoczka. Samodzielnie poszukiwały miejsc utrwalonych na archiwalnych fotografiach, analizowały perspektywę, odtwarzały kadry po wielu dekadach, a następnie złożyły materiał filmowy, w którym spróbowały połączyć przeszłość ze współczesnością. — Maja i Aurelia samodzielnie poszukiwały miejsc uwiecznionych na archiwalnych fotografiach, analizowały perspektywy, odtwarzały kadry po wielu dekadach, a następnie złożyły cały teledysk, próbując połączyć przeszłość ze współczesnością — mówi Sebastian Jurga, fotograf i prowadzący warsztaty fotograficzne m.in. w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy”. Nie tylko film, ale opowieść o pamięci Jak podkreśla Jurga, projekt od początku miał być czymś więcej niż tylko materiałem filmowym. Chodziło o opowieść o pamięci miasta, emocjach ukrytych w starych fotografiach i o tym, że historia wciąż jest obecna…

maj222026

Jak żyć zdrowiej i dłużej? Wykład MUR-u o profilaktyce zdrowia [NAGRANIE]

CZESKI CIESZYN / Majowy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego działającego przy Zarządzie Głównym PZKO poświęcony był profilaktyce zdrowia i codziennym nawykom, które wpływają na jakość oraz długość życia. O tym, co możemy zrobić, by żyć zdrowiej i dłużej, mówiła MUDr. Bogna Jiravská-Godula, Ph.D., MBA. Część spotkania poświęcono również roli światła w profilaktyce zdrowotnej. Ten temat przedstawiła Anna Kadłubiec. Po wykładzie uczestnicy mogli porozmawiać ze specjalistami oraz skorzystać z prostych urządzeń pomiarowych, m.in. zbadać siłę uścisku dłoni. Proste sposoby, które nic nie kosztują Bogna Jiravská-Godula na co dzień kieruje centrum medycyny prewencyjnej w szpitalu na Podlesiu. Jest również absolwentką Polskiego Gimnazjum w Czeskim Cieszynie. Jej placówka prowadzi badania nad profilaktyką zdrowotną. Podczas wykładu prelegentka mówiła o tym, jak dużą rolę w dbaniu o zdrowie odgrywają codzienne decyzje: sposób odżywiania, ruch, sen, radzenie sobie ze stresem oraz relacje społeczne. Podkreślała, że wiele korzystnych zmian nie wymaga dużych nakładów finansowych, ale konsekwencji i większej uważności wobec własnego organizmu. Co naprawdę trafia na nasze talerze?…

maj212026

Nie musimy się zgadzać. Wystarczy, że zaczniemy rozmawiać. Agata Tomaszewska o spotkaniach „Porozmawiajmy!” w Cieszynie [WYWIAD]

CIESZYN / Rozmowa o tym, jak korzystamy z naszego czesko-polskiego sąsiedztwa, była tematem jednego z ostatnich spotkań w Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie. Z Agatą Tomaszewską, moderatorką spotkań z cyklu „Porozmawiajmy!”, rozmawialiśmy o celu tych spotkań, potrzebie zwykłej rozmowy między mieszkańcami, budowaniu relacji oraz o tym, dlaczego warto stworzyć przestrzeń, w której każdy głos jest słyszany. Czemu właściwie służą te rozmowy? Jak później wykorzystywane są wnioski i spostrzeżenia, które pojawiają się podczas tych spotkań? Bardziej chodzi o sam proces, o samo rozmawianie, o to, żeby ludzie poznali się między sobą. Często widujemy się na różnych spotkaniach, siedzimy i słuchamy ekspertów, czasami zadamy jakieś pytanie, ale nie znamy siebie nawzajem jako ludzi. Ja panią widuję od wielu lat, pani też mogła mnie gdzieś widzieć, ale na przykład nie wiem, jakie są pani doświadczenia z życia w mieście granicznym. Chodzi o to, żeby mieszkańcy lepiej poznali się jako ludzie i żeby głos każdej osoby był równie mocny. Mamy takie kulturowe uwarunkowanie, że…

maj202026

Do takiej galerii nie można wejść na co dzień. Znajduje się 20 metrów pod dnem

WISŁA / To była jedyna w swoim rodzaju okazja, by zwiedzić bardzo nietypową galerię - czyli część zbiornika wodnego znajdującą się ponad dwadzieścia metrów pod dnem. Taką możliwość mieli uczestnicy Wiślańskiej Nocy Muzeów, dla których udostępniona została infrastruktura zbiornika wodnego w Wiśle Czarnem. Galeria otwarta po raz trzeci w ciągu 60 lat - Będziemy mieli nad głowami słup wody wysoki na mniej więcej 20 metrów. Korytarz, w którym się znajdujemy, nazywa się galerią lub sztolnią - ze względu na podobieństwo do obiektów górniczych - wyjaśniała Linda Hofman, rzeczniczka prasowa Wód Polskich w Gliwicach. To insytutcja, która odpowiedzialna jest za infrastrukturę zbiornika w Wiśle Czarnem. Owa galeria została udostępniona zwiedzającym zaledwie po raz trzeci w ciągu ostatnich 60 lat. Zwiedzającym towarzyszyli pracownicy Wód Polskich, którzy oprowadzali po obiekcie i opowiadali o jego funkcjonowaniu. Można było zobaczyć między innymi aparaturę kontrolno-pomiarową i system rurociągów. Kanał przelewowy, który zapobiega katastrofie Zwiedzający mogli zobaczyć także tory wykorzystywane do transportu materiałów potrzebnych do konserwacji i…

maj192026

Majówka w Raju, czyli Dzień Polonii i Polaków za granicą. Do MK PZKO przyjęto aż pięciu nowych członków

KARWINA-RAJ / W Domu Polskim MK PZKO Karwina-Raj odbyła się w niedzielę 17 maja majówka połączona z obchodami Dnia Polonii i Polaków za Granicą. Spotkanie miało wielopokoleniowy charakter. W programie wystąpili Chór Mieszany „Stonawa”, Kapela „Czerchla” z Nydku oraz młodzi soliści Izabela i Krzysztof Bystroniowie. Ważnym momentem było także przyjęcie do Koła pięciu nowych członków. — Dzisiejszą imprezą pragniemy uczcić Dzień Polonii i Polaków za Granicą — mówiła Marie Švecová, prezes MK PZKO Karwina-Raj, witając uczestników spotkania. Oprócz programu artystycznego na gości czekało smażenie jajecznicy, domowe ciasta oraz bufet. Po części koncertowej Kapela „Czerchla” przygrywała także do tańca. Od „Roty” po beskidzki folklor Program rozpoczął występ Chóru Mieszanego „Stonawa”. Ponieważ majówkę połączono z obchodami Dnia Polonii i Polaków za Granicą, na początku wspólnie z publicznością odśpiewano „Rotę”. Chór Mieszany „Stonawa” powstał w 1994 roku z połączenia chóru męskiego „Siła” i chóru żeńskiego „Halka”. Zespół ma na swoim koncie liczne nagrody i wyróżnienia, w tym odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Od…

maj182026

Fenomen malarstwa Kossaków w Klubie Propozycji. Skąd wzięła się popularność tej rodziny artystycznej? [NAGRANIE]

CZESKI CIESZYN / Fenomen malarstwa Kossaków był tematem majowego spotkania Cieszyńskiego Klubu Propozycji im. prof. Karola Polaka. Prelekcję przedstawiła Diana Pieczonka-Giec, kierowniczka Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich. Ród artystów i pisarek Spotkanie nawiązywało do 200. rocznicy urodzin Juliusza Kossaka, która minęła 29 października 2024 roku. Był on malarzem uważanym za mistrza akwareli, wspaniałym rysownikiem, ilustratorem scen historycznych i rodzajowych, a także protoplastą rodu artystycznego. W kolejnych dwóch pokoleniach ród Kossaków wydał trzech malarzy scen historyczno-batalistycznych, mistrzów w malowaniu koni: Wojciecha, Jerzego i Karola Kossaków. Z rodziny tej wywodziły się także trzy przedstawicielki odrębnych gatunków literackich: Zofia Kossak-Szczucka-Szatkowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec. Skąd wzięła się popularność Kossaków? Podczas wykładu prelegentka mówiła o tym, na czym polega popularność malarstwa Kossaków i jakie były jej początki. Przypomniała również, że nazwisko Kossak nawet osobom zupełnie niezorientowanym w polskiej sztuce nie jest obce, a posiadanie obrazów Kossaków do dziś w niektórych środowiskach bywa uważane za potwierdzenie wysokiego statusu społecznego. Prelekcja, która odbyła się…

maj172026

Kasa sklepowa z przełomu XIX i XX wieku trafiła do muzeum. Będzie można zobaczyć ją już niebawem, podczas Nocy Muzeów

CIESZYN / Muzeum Śląska Cieszyńskiego otrzymało w darze zabytkową kasę sklepową firmy National. Przekazał ją Czesław Kłoda. Otrzymana przez MŚC kasa była użytkowana na przełomie XIX i XX wieku przez cieszyńskiego mistrza piekarskiego Moritza Weidlicha. Moritz Weidlich był założycielem znanej piekarni na Nowym Mieście, która do dziś działa w tym samym lokalu. Później kasa trafiła do sklepu przy Rynku, a teraz do Muzeum. O nowym nabytku Muzeum porozmawialiśmy z Janem Pawłem Borowskim z Działu Historii, Numizmatyki, Kartografii i Techniki MŚC. Muzeum Śląska Cieszyńskiego otrzymało właśnie zabytkową kasę sklepową firmy National. Co to dokładnie za przedmiot? Kasa sklepowa, dziś powiedzielibyśmy kasa fiskalna, powstała na przełomie XIX i XX wieku, a więc u schyłku tak malowniczo opisywanej przez Mariusza Makowskiego La Belle Époque, brutalnie przerwanej I wojną światową. Kasa ta jest dosłownie produktem swoich czasów. Z jednej strony opatentowanym wynalazkiem amerykańskiej firmy National Cash Register, swego rodzaju profetyczną zapowiedzią nadchodzącej dominacji USA opartej także na maszynach liczących, również koncernu IBM, które w…

maj142026

„Beskidziocy” odwiedzili psie cmentarzysko na łące Wolarnia

BYSTRZYCA, WęDRYNIA, KOSZARZYSKA / Środowy spacer organizowany przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej był właściwie wycieczką. Trasa była zdecydowanie dłuższa, aniżeli zazwyczaj bywają trasy środowych spacerów organizowanych przez PTTS "BŚ". Dodatkowo prowadziła górskimi szlakami i górskimi nieznakowanymi drogami. W minioną środę, 13 maja, "Beskidziocy" wybrali się w góry, by zobaczyć psie cmentarzysko na łące Wolarnia. Wyruszyli z dworca kolejowego w Bystrzycy o 8:40, kiedy to przyjechał pociąg z Czeskiego Cieszyna. Trasą przez Zaolzie pod Koziniec grupę 13 uczestników poprowadziła Anna Zmełty. — Pogoda dopisała, choć było trochę chłodno i wietrznie — relacjonuje. Psi cmentarz nie znajduje się bezpośrednio przy szlaku turystycznym. Aby do niego dojść, trzeba zejść z niebieskiego szlaku Bystrzyca – pod Małym Kozińcem. Również po zwiedzeniu cmentarza grupa "Beskidzioków" poszła nieznakowaną ścieżką. Schodzili bowiem inną drogą - przez Zorómbek do Koszarzysk. (indi) Psie cmentarzysko na łące Wolarnia Jak dowiadujemy się z opisu tego miejsca zamieszczonego na ustawionej tam tablicy "łąka ta powstała prawdopodobnie pod koniec…

maj142026

Długowieczność bez cudów. W Czeskim Cieszynie o medycynie przyszłości

CZESKI CIESZYN / Najbliższy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO odbędzie się we wtorek, 19 maja, o godzinie 17:00 w Centrum Polskim (parter budynku ZG PZKO, ul. Strzelnicza, Czeski Cieszyn). Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych. Wykład zatytułowany „Nie lecz – zapobiegaj!” – dlaczego medycyna przyszłości dzieje się właśnie teraz?poprowadzi MUDr. Bogna Jiravská-Godula, Ph.d., MBA. — Wykładowczyni jest szefem centrum medycyny prewencyjnej w szpitalu na Podlesiu. Jest absolwentką naszego gimnazjum. Jej placówka prowadzi badania nad prewencją zdrowotną. Temat, jaki poruszy na wykładzie w ramach MUR-u to długowieczność. Będzie mówiła o tym, co człowiek powinien robić, by był zdrowy i aktywny przez długie lata — zapowiada Stanisław Folwarczny, kierownik MUR-u. Jak zapowiedziała prelegentka, słuchacze z jej wykładu dowiedzą się m.in. jakie są proste nawyki wydłużające życie. Poznają też 6 filarów długowieczności. A są nimi: ruch, dieta, sen, stres, relacje, słońce. Nie tylko sam wykład Słuchacze, którzy przyjdą 19 maja o godzinie 17:00 do Centrum Polskiego nie tylko…

maj142026

Dawna motoryzacja w pięknej scenerii. Przed nami rajd zabytkowych pojazdów

REGION / 23 maja będzie można wybrać się w motoryzacyjną podróż w czasie. Odbędzie się V edycja Międzynarodowego Rajdu Pojazdów Zabytkowych „Szlakiem Zamków nad Piotrówką”. To wydarzenie co roku ożywia Śląsk Cieszyński i przyciąga miłośników dawnej motoryzacji. Na trasę wyjadą zabytkowe samochody z minionych dekad. Rajd nie jest tylko pokazem pojazdów, ale także podróżą przez miejsca związane z historią regionu. https://zwrot.cz/2025/05/zabytkowymi-pojazdami-szlakiem-zamkow-nad-piotrowka/ Trasa przez zamki i pałace Kolumna pojazdów wyruszy z cieszyńskiego rynku. Następnie przejedzie przez Karwinę, Piotrowice koło Karwiny, Zebrzydowice i Kończyce Małe. Finał zaplanowano w Château Kończyce Wielkie, które tradycyjnie pełni rolę gospodarza zakończenia rajdu. Na miejscu będzie można zobaczyć prezentację pojazdów i poczuć atmosferę dawnego automobilizmu. Organizatorzy zapowiadają również niespodzianki dla uczestników i widzów. Rajd Zabytkowych Pojazdów „Szlakiem Zamków nad Piotrówką” łączy pokolenia. Starszym przypomina motoryzację sprzed lat, młodszym pozwala zobaczyć samochody, których na co dzień nie spotyka się już na drogach. Wszystko odbywa się w scenerii śląskich zamków, pałaców i parków.

maj132026

Nie żyje Piotr Sztuła, prezes Miejscowego Koła PZKO Karwina-Darków

Do naszej redakcji dotarła bardzo smutna wiadomość. W sobotę zmarł Ing. Piotr Sztuła, prezes Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Karwina-Darków. Piotr Sztuła urodził się 20 lutego 1954 roku w Karwinie. Do PZKO wstąpił w 1969 roku. Aktywnie zaczął pracować w Klubie Młodych. W latach 1970–1979 był członkiem Zespołu Pieśni i Tańca „Olza” Zarządu Głównego PZKO. W latach 1994–1998 był członkiem ZG PZKO. Z Miejscowym Kołem Karwina-Darków był związany od 2002 roku. W 2003 roku został wybrany do zarządu koła, a w 2005 roku objął funkcję prezesa. Za swoje poświęcenie i działalność został uhonorowany przez ZG PZKO Brązową, Srebrną i Złotą Odznaką PZKO oraz wpisem do Złotej Księgi Zasłużonych PZKO. Prezes, który wszystko załatwiał — W czasie jego prezesury miejscowe koło zaczęło się borykać z rosnącym wandalizmem w świetlicy znajdującej się w opustoszałej z powodu szkód górniczych części Darkowa. Trzeba było usuwać jego skutki i naprawiać zniszczenia. W 2018 roku koło musiało opuścić swoją siedzibę z powodu likwidacji budynku. Dzięki jego…

maj122026

Miejsce, w którym można rozwijać wyobraźnię. Tereza Ondruszová zabrała słuchaczy Spotkań Szersznikowskich do Starej Karwiny

CIESZYN / Tradycyjnie w ostatnią środę miesiąca, a więc 29 kwietnia, Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprosiło miłośników lokalnej historii na prelekcję. Tym razem Tereza Ondruszová, prezes Stowarzyszenia "Stará Karviná" zabrała słuchaczy Spotkań Szersznikowskich do zanikłego miasta. Tytuł prelekcji "Stara Karwina - zanikłe miasto?" zakończony był znakiem zapytania nie bez powodu. Sam wykład natomiast zakończony był właśnie refleksją nad tym, czy Stara Karwina zanikła. Prelekcja była poświęcona historii Starej Karwiny, jej szybom kopalnianym, wyburzonej zabudowie, ważnym postaciom i datom. Spacerując po Starej Karwinie wśród zieleni, chodzi się dawnymi ulicami, raz po raz spotykając pozostałości miasta. Prelegentka pokazując archiwalne zdjęcia oraz aktualny widok na te same miejsca stwierdziła, że Stara Karwina to miejsce, w którym można rozwijać wyobraźnię. Ślady miasta wśród zieleni Ondruszová opowiadała o górnictwie, które dwukrotnie zmieniło zarówno krajobraz przestrzenny, jak i demograficzny wsi, której nazwa pochodzi od wypasanych tam wcześniej krów. Pokazała i omówiła archiwalne fotografie nieistniejących już budynków. Mówiła o architekturze i życiu społecznym w koloniach górniczych. Opowiadała między…

maj092026

Husaria, bożatki i cieszyńskie rymy. Trzy książki bohaterkami „Herbatki u Hrabiny” [NAGRANIE]

KOŃCZYCE WIELKIE / „Herbatka u Hrabiny” to cykliczne wydarzenie odbywające się w Zespole Pałacowo-Parkowym Château Kończyce, podczas którego prezentowana jest najnowsza literatura regionalna. Tego roku omówione zostały aż trzy najnowsze książki wydane w regionie: „Husarska Obietnica” Władysławy Magiery, „Tam, kaj bożatka zbiyrajom utropy” Eweliny Szuścik oraz „Cieszyński rymy” Anety Hanus. Omówione podczas „Herbatki u Hrabiny” książki to najnowsze pozycje wydane przez Fundację Dobrej Pani z Kończyc Wielkich. Książki zakorzenione w regionie — Tym razem mamy aż trzy książki. Pierwsza z nich dotyczy husarii. Husarii, która swego czasu, tuż przed bitwą pod Wiedniem, przebywała u nas w pałacu w Kończycach Wielkich, na czele z hetmanem Sienawskim. Druga książka dotyczy ludowych opowiadań. Książka ta pisana jest gwarą, ale też jest przetłumaczona na polski. Dotyczy lokalnych tradycji, lokalnej historii, lokalnych opowiadań. Więc to jest też jakby nawiązanie, że to też już było w X wieku. Stąd i gwara, ale też tłumaczenie na polski, żeby też cała Polska mogła się dowiedzieć, jakie gdzie kto ma wierzenia.…

maj092026

Uczą się Polski w terenie. Jabłonkowscy uczniowie poznawali region i historię

JABŁONKÓW, REGION / Uczniowie Polskiej Szkoły Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza w Jabłonkowie wzięli udział w kolejnej edycji projektu „Bliżej Polski”. W ramach corocznego przedsięwzięcia poznają historię i kulturę regionu, odwiedzają ważne miejsca po obu stronach granicy i pracują z językiem polskim poza szkolną ławką. Projekt odbywa się co roku w maju i jest skierowany do uczniów starszych klas. Jego celem jest nie tylko przybliżenie polskiego dziedzictwa kulturowego i historycznego, ale również rozwijanie kompetencji językowych, samodzielności i pracy zespołowej. Uczniowie poznają cały region Każdy rocznik odwiedza inne miejsce związane z historią, kulturą lub tradycją regionu. Szóstoklasiści poznają Szańce Jabłonkowskie oraz Trójstyk, czyli miejsce styku granic Polski, Czech i Słowacji. Uczniowie klas siódmych jadą do Cieszyna, gdzie poznają jego wielokulturową historię. Ósmoklasiści odwiedzają Karwinę. W programie mają m.in. kościół św. Piotra z Alkantary, znany jako „krzywy kościół”, zamek Larischów oraz Żywocice, gdzie zatrzymują się przy pomniku Płaczącej Matki. Najstarsi uczniowie ruszają w Beskid Śląski — do Koniakowa, Istebnej i Wisły. Zwiedzają m.in.…

maj072026

Husaria, królewski orszak i kapsuła czasu. Kończyce Wielkie przeniosły się w czasy Sobieskiego [zdjęcia]

KOŃCZYCE WIELKIE / Rekonstrukcja koronacji Jana III Sobieskiego, orszak królewski, husaria, występy taneczne, literatura i regionalne smaki — tak wyglądało sobotnie popołudnie 2 maja w Kończycach Wielkich. Przy pałacu odbyło się wydarzenie historyczne przygotowane z okazji 350. rocznicy koronacji króla. Uroczystość zorganizowano przy pałacu w Kończycach Wielkich, gdzie w styczniu stanął wędrowny pomnik Jana III Sobieskiego. Program połączył rekonstrukcję historyczną, edukację, występy artystyczne i rodzinny piknik. https://zwrot.cz/2026/01/pomnik-jana-iii-sobieskiego-stanal-w-konczycach-wielkich-czy-stanie-ostatecznie-w-wiedniu-zdjecia/ Wydarzenie nawiązywało nie tylko do postaci króla, ale również do historii samego miejsca. Przez Kończyce Wielkie mieli przechodzić żołnierze hetmana Sieniawskiego zmierzający na odsiecz wiedeńską. Msza, orszak i biało-czerwona flaga Swoistą podróż w czasie przeżyli już ci, którzy udali się na południowe nabożeństwo do przypałacowej kaplicy Bożej Opatrzności. Odprawiona tam została msza święta w intencji Ojczyzny. W kościele pojawili się rekonstruktorzy w rycerskich zbrojach z charakterystycznymi husarskimi skrzydłami, ale także osoby w strojach z epoki. Pomiędzy nimi dostrzec można było tradycyjne stroje cieszyńskie, a także umundurowane poczty sztandarowe wielu organizacji, od harcerzy i…

maj062026

Utknąłeś na zamkniętym przejeździe kolejowym? Strąć rogatki! Konduktor Przemek o historii kolei oraz bezpieczeństwie [nagranie]

CIESZYN / W Bibliotece Miejskiej w Cieszynie odbyło się spotkanie z Przemysławem Brychem, znanym w mediach społecznościowych jako Konduktor Przemek. Prelegent opowiadał o historii kolei, rozwoju transportu kolejowego w Polsce i na Śląsku Cieszyńskim, codziennej pracy konduktora. Poruszył także temat bezpieczeństwa kierowców na przejazdach kolejowych. Inicjatorem spotkania był Robert Kotowski ze skoczowskiego oddziału Fundacji Kolejowej Stacja Lubsko/Sommerfeld, który pojawił się w cieszyńskiej bibliotece jako żywy eksponat. Przyszedł bowiem ubrany w przedwojenny mundur kolejarza, który opisał i omówił. Kolej jako praca i pasja Przemysław Brych jest autorem bloga i profilu facebookowego Konduktor Przemek. Dla Konduktora Przemka kolej to nie tylko praca, to pasja, misja i styl życia. Przez lata pracował w Kolejach Śląskich, obecnie związany jest z POLREGIO. Aktywnie także działa na rzecz promowania kolei jako żrodka transportu. Podczas spotkania w Cieszynie przybliżył uczestnikom początki kolei i rozwój pierwszych linii kolejowych. W swojej opowieści odnosił się zarówno do szerszego kontekstu polskiego kolejnictwa, jak i do historii transportu kolejowego na Śląsku Cieszyńskim.…

maj062026

Ognisko, szlak i około stu pięćdziesięciu turystów. Tak rozpoczęto sezon na Kamiennym

KAMIENNY / Około stu pięćdziesięciu turystów spotkało się 1 maja przy schronie PTTK na Kamiennym w Wiśle, by symbolicznie rozpocząć sezon turystyczny. W tradycyjnym spotkaniu uczestniczyli również członkowie PTTS „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej. Dotarły również delegacje z Oddziału PTTK w Bielsku-Białej i Beskidzkiej Grupy GOPR. Było to już XXVII rozpoczęcie sezonu turystycznego organizowane przez Oddział PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. W wydarzeniu wzięli udział turyści z obu stron Śląska Cieszyńskiego, w tym 17 członków PTTS „Beskid Śląski” w RC. Do księgi pamiątkowej wpisało się 95 osób. Ognisko z kiełbaskami, śpiewem i turystyczną atmosferą Uczestnicy docierali na metę rajdu indywidualnie. Na miejscu czekało na nich ognisko, przy którym można było upiec przyniesione ze sobą kiełbaski. Tradycyjnie czuwał nad nim Stanisław Pawlik, członek zarówno Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, jak i PTTS „Beskid Śląski” w RC. Oprócz palącego się przez cały czas trwania imprezy ogniska organizatorzy zapewnili także ciepłe napoje (kawa, herbata), musztardę, keczup etc., natomiast każdy z uczestników przyniósł…

maj052026

Majowe święta na Konteszyńcu i w Strzelnicy. Rodzina Katyńska przypomniała o historii i wspólnocie [NAGRANIA]

CZESKI CIESZYN / W poniedziałek 4 maja przy pomniku i Tablicach Katyńskich na Konteszyńcu oraz w KASS „Strzelnica” odbyły się uroczyste obchody majowych świąt narodowych. Zorganizowało je Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej”. Spotkanie było poświęcone Dniu Polonii i Polaków za Granicą, Dniu Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja oraz rocznicy zakończenia II wojny światowej. Było okazją do przypomnienia ważnych wydarzeń historycznych, refleksji nad pamięcią o przeszłości oraz do spotkania członków stowarzyszenia i zaproszonych gości. Zebranych przywitał Jan Ryłko, prezes Stowarzyszenia „Rodzina Katyńska w RC”. Przypomniał rocznice, dla upamiętnienia których uczestnicy spotkali się na Konteszyńcu, a także historię ustanowienia ich jako świąt narodowych. Podkreślił znaczenie pielęgnowania pamięci historycznej i przekazywania jej kolejnym pokoleniom. Przywołał również wartości zapisane na ulotce Związku Polaków w Niemczech ze znakiem Rodła na okładce: „Jesteśmy Polakami! Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak Narodowi służy! Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle!”. Halina Pijarska, wiceprezes Stowarzyszenia…

maj032026

„Beskidziocy” znów pojechali do Luchaczowic. Wiosenny wyjazd połączył odpoczynek, spacery i uzdrowiskowy klimat

LUCHACZOWICE / Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej zorganizowało kolejny wiosenny wyjazd do Luchaczowic. W dniach 19–24 kwietnia wzięło w nim udział 23 osób. Uczestnicy zakwaterowani byli w domu wczasowym Pomněnka. Organizatorzy zapewnili wspólny wyjazd oraz podstawowe sprawy związane z pobytem, natomiast program na miejscu miał w dużej mierze charakter indywidualny. Dzięki temu uczestnicy mogli sami decydować, jak spędzą czas w uzdrowisku i jego okolicach. Wypoczynek w uzdrowisku z PTTS „Beskid Śląski” Po przyjeździe grupa wybrała się na spacer po Luchaczowicach. W kolejnych dniach uczestnicy korzystali m.in. z centrum wellness, odwiedzili pijalnię wód, gdzie można spróbować znanej Vincentki, oraz wybrali się nad „Jezírko lásky”. W programie znalazła się również wizyta w rozlewni wody Vincentka. Jeden z dni przeznaczono na poznawanie okolic Luchaczowic. Ponieważ pobyt nie miał sztywno ustalonego programu, uczestnicy mogli indywidualnie wybierać trasy spacerów, zabiegi lub inne formy wypoczynku.

maj022026

Obchody Święta Narodowego 3 Maja w Cieszynie. W programie także wspólne śpiewanie w Parku Pokoju

CIESZYN / 3 maja jest dla Polaków na całym świecie jednym z najważniejszych świąt narodowych. Tego dnia wspominamy uchwalenie Konstytucji 3 maja, przyjętej w 1791 roku przez Sejm Czteroletni Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Była to pierwsza w Europie i druga na świecie — po konstytucji amerykańskiej z 1787 roku — nowoczesna, spisana konstytucja. Więcej o jej historii pisaliśmy tutaj. W Polsce 3 maja jest dniem wolnym od pracy. W całym kraju odbywają się wówczas uroczystości patriotyczne, koncerty i spotkania upamiętniające wydarzenia sprzed ponad dwóch stuleci. Święto akcentują również Polacy mieszkający poza granicami kraju — poprzez wywieszanie biało-czerwonych flag, udział w wydarzeniach patriotycznych czy organizację lokalnych spotkań. https://zwrot.cz/2025/05/234-lata-konstytucji-3-maja-reforma-ktora-wyprzedzila-epoke/ Mieszkańcy Zaolzia mają pod tym względem szczególną możliwość — wystarczy przejść przez graniczną Olzę, by uczestniczyć w wydarzeniach w Cieszynie. W tym roku 3 maja wypada w niedzielę, jest więc dniem wolnym po obu stronach granicy. W Cieszynie obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja rozpoczną się już o godz. 9.00 mszą świętą w kościele parafialnym…

kwiecień302026

Rodzina Katyńska zaprasza na obchody rocznic majowych. Uroczystości odbędą się na Konteszyńcu i w Strzelnicy

CZESKI CIESZYN / W poniedziałek 4 maja o godz. 10.00 pod Tablicami Katyńskimi na Konteszyńcu w Czeskim Cieszynie rozpoczną się uroczyste obchody Dnia Polonii i Polaków za granicą oraz Dnia Flagi, rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, a także dnia zakończenia II wojny światowej, organizowane przez stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej. W programie zapowiedziano przemówienia okolicznościowe, wspólną modlitwę oraz krótki program kulturalny. Tradycyjnie ma również zabrzmieć „Rota”. Pamięć o ważnych rocznicach – Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej, jeżeli chodzi o organizację spotkań okolicznościowych, sięga nie tylko do ważnych wydarzeń, które związane są ze zbrodnią katyńską, ale również do fundamentalnych momentów historii Polski – mówi Halina Pijarska ze stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC. Odnosząc się do rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, podkreśliła, że jest to święto wyjątkowe. – My, Polacy, powinniśmy o tym pamiętać. Nie tylko pamiętać, ale również być dumnym z tego, że to właśnie u nas taka nowoczesna konstytucja, pierwsza w Europie i druga na świecie, powstała – zaznaczyła. Jak dodała, ważnym elementem obchodów jest także Dzień…

kwiecień292026

Koń jaki jest każdy widzi – o genezie fenomenu malarstwa Kossaków. Cieszyński Klub Propozycji zaprasza do Dziupli

CZESKI CIESZYN / W czwartek, 7 maja o 17:00, Cieszyński Klub Propozycji im. prof. Karola Polaka zaprasza na spotkanie zatytułowane "Koń jaki jest każdy widzi – o genezie fenomenu malarstwa Kossaków.". Fenomen ten przybliży Diana Pieczonka-Giec, kierowniczka Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 17.00 w klubie Dziupla przy ul. Strzelniczej. 29 października 2024 roku minęła 200. rocznica urodzin Juliusza Kossaka - malarza uważanego za mistrza akwareli, wspaniałego rysownika, ilustratora scen historycznych i rodzajowych, a także protoplasty rodu artystycznego, który w kolejnych dwóch pokoleniach objawił światu trzech malarzy scen historyczno-batalistycznych, mistrzów w malowaniu koni – Wojciecha, Jerzego i Karola Kossaków oraz trzy przedstawicielki odrębnych gatunków literackich – Zofię Kossak (-Szczucką-Szatkowską), Marię Pawlikowską-Jasnorzewską i Magdalenę Samozwaniec. Popularność malarstwa Kossaków Nawet osobom zupełnie niezorientowanym w polskiej sztuce nazwisko Kossak nie jest obce, a posiadanie obrazów Kossaków do dziś w niektórych środowiskach jest uważane za potwierdzenie wysokiego statusu społecznego. Na czym polega popularność tego malarstwa i jakie były jej…

kwiecień292026

Złoty Medal „Gloria Artis” dla Jerzego Wałgi. Uhonorowano mistrza cieszyńskiego rusznikarstwa

KATOWICE / Jerzy Wałga otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie nadała 10 lutego 2026 roku minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, a mistrz odebrał je 28 kwietnia z rąk wojewody śląskiego. Odznaczenie za twórczość i ochronę dziedzictwa Jerzy Wałga został uhonorowany za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rusznikarstwa artystycznego, wykonywanie tradycyjnych cieszynek, renowację zabytkowej broni oraz wieloletnią działalność na rzecz ochrony i przekazywania dziedzictwa rusznikarstwa cieszyńskiego kolejnym pokoleniom. Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” jest przyznawany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego. Jest to drugi złoty medal przyznany od 2020 roku w kategorii rzemiosło artystyczne. Wcześniej otrzymał go bursztynnik Lucjan Myrta. Ostatni rusznikarz wykonujący cieszynki Jerzy Wałga jest mistrzem ślusarstwa narzędziowego i ostatnim rusznikarzem w Europie, który z drzewa gruszy wykonuje tzw. cieszynki, czyli strzelby przeznaczone do polowań na ptactwo siedzące. Do 1978 roku pracował w zakładach CELMA w Cieszynie, gdzie…