indi – Strona 5

listopad262025

Domy PZKO remontowane z polskich środków. Delegacja Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” sprawdza postępy

REGION / W dniach 24–25 listopada przedstawiciele Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego odwiedzili domy Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, które są remontowane ze środków pochodzących z budżetu państwa polskiego. Delegacja sprawdzała przebieg prac remontowych w Cierlicku, Milikowie, Mostach koło Czeskiego Cieszyna, a także w siedzibie Zarządu Głównego PZKO, tzw. „Fasalówce”, w Czeskim Cieszynie. – Naszym zadaniem jest obejrzenie, jak rozwija się sytuacja, wysłuchanie uwag, wskazanie ewentualnej konieczności korekt po stronie wykonawców i beneficjentów oraz przekazanie z naszej strony uwag, co należałoby jeszcze poprawić – wyjaśnił Juliusz Szymczak-Gałkowski, wiceprezes Zarządu Fundacji. – Mamy jeszcze miesiąc, więc liczymy na to, że wszystko się uda we właściwym czasie zakończyć – podkreślił. – Do końca roku zostało raptem półtora miesiąca, więc prace będą bardzo intensywne. Zawsze trzeba coś jeszcze uzupełnić i poprawić, dlatego to najlepszy moment na takie sprawdzenie – dodał. Społecznicy z Miejscowych Kół PZKO jako inwestorzy Wiceprezes fundacji podkreślił, że inwestycje realizowane przez polskie środowisko na Zaolziu wyróżniają się dużym zaangażowaniem…

listopad262025

Mali tancerze „Rytmiki” na scenie i we wspólnej zabawie. Zwieńczeniem zgrupowania zespołu był bal andrzejkowy

KOCOBĘDZ / W dniach od 20 do 22 listopada w Domu Kultury w Kocobędzu odbyło się zgrupowanie Dziecięcego Zespołu Rytmiki i Tańca „Rytmika”. Zwieńczeniem zgrupowania był zorganizowany w sobotnie popołudnie 22 listopada Bal Andrzejkowy. W trakcie imprezy mali tancerze pokazali swoim rodzicom, dziadkom i sympatykom zespołu to, czego nauczyli się na zajęciach. Organizowanie zgrupowań w Domu Kultury w Kocobędzu stało się już tradycją. Obiekt zapewnia wystarczająco dużo przestrzeni, by równolegle mogły odbywać się zajęcia poszczególnych grup. O zgrupowaniu w piątkowe, poprzedzające bal popołudnie rozmawialiśmy z Nicole Glac, jedną z prowadzących zajęcia. Na wieńczącym zgrupowanie balu wystąpiły dzieci ze wszystkich czterech grup wiekowych "Rytmiki". Każda z nich pokazała układy choreograficzne do innego rodzaju muzyki. Widzowie podziwiali zatem tak polski taniec narodowy, jakim jest "krakowiak", jak i występy z elementami wręcz akrobatycznymi do muzyki współczesnej. Na balu nie mogło zabraknąć poloneza. Pokazowo zatańczyli go wspólnie tancerze z najmłodszej i najstarszej grupy wiekowej. Bufet, kwiaty i kotyliony Tradycyjnie, jak to na balach bywa,…

listopad252025

W Cieszynie odbyły się XXXVI Miscellanea Przewodnickie. Prelegenci przedstawili militarne wątki historii regionu

CIESZYN / W sobotę 15 listopada w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy” odbyły się XXXVI Miscellanea Przewodnickie, organizowane przez Koło Przewodników Beskidzkich i Terenowych przy Oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. Tegoroczna sesja popularnonaukowa poświęcona była militarnej historii Śląska Cieszyńskiego i obejmowała trzy wykłady oraz spacer „Śladami Niepodległości”. Otwarcie i powitanie Spotkanie otworzył Bogusław Bujok, prezes Koła Przewodników Beskidzkich i Terenowych "Cieszyn" przy Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego "Beskid Sląski" w Cieszynie. Podkreślił popularnonaukowy charakter Miscellaneów. Przywitał gości i przedstawił program dnia: dwa wykłady w Domu Narodowym, następnie spacer do Domu Żołnierza i trzeci referat w tym obiekcie. Na 36. edycję Miscellaneów Przewodnickich przyjechało 72 uczestników – nie tylko członkowie kół przewodnickich z Cieszyna i Wisły, ale także przewodnicy z różnych stron województwa śląskiego. A że sesja popularnonaukowa ma charakter otwarty, wśród słuchaczy nie zabrakło również osób spoza środowiska PTTK – wszystkich, których po prostu zainteresował temat. System umocnień na Przełęczy Jabłonkowskiej – referat Martina Krůla Jako pierwszy wystąpił Martin Krůl,…

listopad242025

Grudniowy MUR nietypowy. „Organowy Śpiew Wiary – muzyczna spuścizna Karola i Adama Hławiczków”

CZESKI CIESZYN / Grudniowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO odbędzie się podwójnie nietypowo. Nie jak najczęściej we czwartek, a w środę 3 grudnia. I nie w siedzibie PZKO jak zazwyczaj, a w sali budynku Rady Kościelnej ŚKE a.w. w Cz.Cieszynie Na Niwach 7. Standardowa pozostała godzina - 17:00. Temat: „Organowy Śpiew Wiary – muzyczna spuścizna Karola i Adama Hławiczków” Bogate tradycje muzyczne Śląska Cieszyńskiego od pokoleń nosiły oblicze wyjątkowego idiomu twórczego, wypracowanego w duchu polskiego protestantyzmu. Spadkobiercami tych postaw artystyczno-wyznaniowych byli kompozytorzy – bracia Karol Hławiczka i Adam Hławiczka. Ich muzyka organowa stanowi znakomity przykład muzyki użytkowej, silnie zakorzenionej w epoce romantycznej, czerpiącej jednocześnie od największych mistrzów sztuki organowej. Dopełnieniem prelekcji będzie krótki koncert organowy, podczas którego wykonane zostaną wybrane dzieła Karola i Adama Hławiczki. Program koncertu: Karol Hławiczka – Preludium „Hejnał wszyscy zaśpiewajmy”Adam Hławiczka – Preludium „Królu mój, Królu chwały” (mel. K. Hławiczka)Adam Hławiczka – Preludium „Brońże Panie nas na wieki”Adam Hławiczka – „Wierzyć mię Panie, ucz”Karol Hławiczka – Fantazja…

listopad222025

W Kocobędzu trwa zgrupowanie Zespołu Dziecięcego Rytmika. Tancerze przygotowują się do dzisiejszego balu

KOCOBĘDZ / Od czwartku 20 listopada w Domu Kultury w Kocobędzu odbywa się zgrupowanie Zespołu Dziecięcego Rytmika. Mali tancerze trenujący w 4 grupach wiekowych przygotowują się między innymi do sobotniego balu. O zgrupowaniu rozmawiamy z jedną z prowadzących zajęcia, Nicole Glac. Co na zgrupowaniu robicie? Głównie przygotowujemy się do występu na jutrzejszy bal, na którym wystąpią wszystkie cztery grupy, czyli będzie tańczyć ponad 70 dzieci. Zgrupowanie trwa od czwartku. Z tym że z czwartku na piątek nocowały tutaj dwie najstarsze grupy i dzisiaj przed południem ćwiczyły układy, a później dołączyła trzecia grupa, która dzisiaj też będzie nocować tutaj. Co będzie w programie tego balu? Rytmika, która jest nazywana narybkiem do zespołu "Olza" kojarzy się głównie z folklorem, tymczasem w jednej z sal trafiłam na zajęcia z muzyką bynajmniej nie folklorystyczną. Tak, program mamy różnorodny. Pierwsza z czwartą grupą będą tańczyć poloneza, bo tak na balu trzeba zacząć. Trzecia grupa ćwiczy na koncert świąteczny i pokaże cieszyńską wiązankę cieszyńskich tańców i krakowiaka. A…

listopad212025

Wystawa o Zaolziu prezentowana w regionie i w Ostrawie. Po maju 2026 będzie dostępna do wypożyczenia

REGION / Wystawa przygotowana przez Olza Pro we współpracy z Instytutem Polonika od października prezentowana jest w kolejnych miejscach regionu i Ostrawy. Zgodnie z zapowiedzią organizatorów po uroczystościach majowych będzie ją można wypożyczyć. Od uniwersytetu w Ostrawie do Zjazdu PZKO Olza Pro we współpracy z Instytutem Polonika z Warszawy przez pół roku przygotowywała wystawę poświęconą Zaolziu. Jej premiera odbyła się w październiku na Uniwersytecie w Ostrawie, gdzie była prezentowana przez miesiąc. Następnie została przewieziona z uniwersytetu na Zjazd PZKO w Trzyńcu. Podczas zjazdu miał miejsce oficjalny wernisaż z udziałem doktora Gutowskiego z Instytutu Polonika, który wygłosił kilka słów o wystawie. W pierwszej przerwie uczestnicy zjazdu oglądali ekspozycję, która, jak podkreśla Stanisław Kołek ze Stowarzyszenia Olza Pro, spotkała się z dużym zainteresowaniem i pozytywnym odbiorem, także w mediach społecznościowych. Karwina: wystawa w klubie studenckim Kolejnym miejscem prezentacji była Karwina. Wystawę przewieziono tam dzień wcześniej z Trzyńca. Ekspozycja została umieszczona w filii Uniwersytetu Śląskiego w Karwinie-Nowym Mieście, w klubie studenckim znajdującym się…

listopad192025

Trasa przez trzy państwa. „Beskidziocy” dzielą się planem trasy

REGION / Choć dni są krótkie, a temperatury znacznie spadły, to słoneczna pogoda zachęca do górskich wędrówek. Członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Sląski" w Republice Czeskiej wczoraj (18 listopada) wędrowali pograniczem Słowacji, Polski i Czech z Serafinova przez Jaworzynkę, Girową do Mostów koło Jabłonkowa. Wycieczka była nader udana. A z chętnymi do wędrówki tą samą trasą "Beskidziocy" dzielą się planem marszruty. — W nocy przed wycieczką spadł pierwszy śnieg, ale dzień był już pogodny i słoneczny. Można się było zachwycać i delektować bajkową scenerią. Trasa prowadziła ścieżkami oznakowanymi i nieoznakowanymi, a także Zbójnicką Ścieżką Trzech Harnasi — relacjonują nadzwyczaj udany wyjazd jego uczestnicy. Plan trasy Trasa przygotowanej i poprowadzonej przez Tadeusza Farnika wycieczki była dość długa, bo liczyła 20,5 km. Tadeusz Farnik przygotował plan trasy dla wszystkich chętnych. Znajdziemy go tutaj. Trasę można było skrócić i zakończyć na Herczawie. Wówczas byłoby do przejścia tylko 13,5 km. Z tej propozycji nikt jednak nie skorzystał. Zbójnicka Ścieżka Trzech Harnasi Zbójnicka Ścieżka Trzech Harnasi (Janosik, Sebastian Bury, Ondraszek) to…

listopad182025

Barbara Solarska gościem Klubu Literackiego „Nadolzie”. Urodzona w Karwinie autorka i poetka od lat współtworzy życie kulturalne Pszczyny

CIESZYN/ Gościem wtorkowego spotkania Klubu Literackiego "Nadolzie" działającego przy Macierzy Ziemi Cieszyńskiej była Barbara Solarska – pisarka, poetka i animatorka życia kulturalnego związana dziś z Pszczyną, a z urodzenia i dzieciństwa z Karwiną i Zamarskami. Klub Literacki „Nadolzie”. Kilka słów o gospodarzu spotkania Klub Literacki „Nadolzie” przy Zarządzie Głównym Macierzy Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie istnieje od 1982 roku, zainicjowany przez polonistę Leona Miękinę. Zrzesza poetów Ziemi Cieszyńskiej i osoby zaangażowane w lokalne życie kulturalne. Obecnie liczy 22 członków, a od 2008 roku jego prezeską jest Jolanta Skóra. W 2010 roku grupa wydała wspólny tomik „To co dotyka”, zawierający liryki, fraszki, aforyzmy, wiersze okolicznościowe oraz utwory pisane gwarą. Bohaterka spotkania – Barbara Solarska Jolanta Skóra, prezes "Nadolzia" przywitała zebranych i przedstawiła gościa, czytając bardzo obszerny biogram poetki i animatorki życia kulturalnego. Sama Barbara Solarska również potwierdziła, że choć od lat sześćdziesiątych minionego stulecia mieszka w Pszczynie, to czuje się związana ze Śląskiem Cieszyńskim. Urodziła się w Karwinie na Zaolziu. Dzieciństwo spędziła…

listopad162025

Małe Jesienne Do Re Mi. Koncertowali chórzyści z Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie i ich goście

CZESKI CIESZYN / Tradycyjnie działające przy Polskiej Szkole Podstawowej w Czeskim Cieszynie chóry Trallala i Trallalinki zaprosiły na koncert pod hasłem Małe Jesienne Do Re Mi. Koncert odbył się 13 listopada w kościele ewangelickim Na Niwach. Tym razem gościnnie wystąpił oprócz organizatorów także chór Rozmarýnek z Hawierzowa. Nowy skład chórów i sceniczne debiuty Prowadząca oba szkolne chóry działające w czeskocieszyńskiej polskiej szkole podstawowej Beata Brzóska, witając publiczność, podkreśliła, że w każdym roku na scenie pojawia się wielu nowych śpiewaków, którzy występują przed publicznością po raz pierwszy. Jak zaznaczyła, skład chórów zmienia się wraz z początkiem roku szkolnego, a praca rozpoczyna się „tak jakby od nowa”. Wspomniała, że przygotowania trwały dwa i pół miesiąca, a młodsi członkowie mogą liczyć na wsparcie starszych. https://youtube.com/shorts/U99tPdpiAko Podziękowania i adwentowe zaproszenia Brzóska przedstawiła również gości – chór Rozmarýnek z Hawierzowa. Po koncercie Marek Grycz - dyrektor PSP Czeski Cieszyn podziękował obu dyrygentkom. Brzóska podziękowała także rodzicom za wsparcie. I zapowiedziała dalszą serię koncertów Trallala i…

listopad152025

XXX, jubileuszowe „Kresy” rozstrzygnięte. Do Białegostoku pojadą Karolina Filipczyk i Anna Jiravská [wyniki wszystkich kategorii]

CZESKI CIESZYN / 14 listopada w saloniku Miejskiego Ośrodka Kultury „Na Strzelnicy” w Czeskim Cieszynie odbyły się Eliminacje Centralne Konkursu Recytatorskiego dla Polaków w RC „Kresy”. Była to XXX edycja konkursu. Zwycięzcy najstarszej kategorii wiekowej w nagrodę pojadą do Białegostoku na finał Konkursu Recytatorskiego im. A. Mickiewicza dla Polaków z Zagranicy „Kresy 2025”. Organizatorami Eliminacji Centralnych Konkursu Recytatorskiego dla Polaków w RC „Kresy” są Polskie Towarzystwo Artystyczne „Ars Musica”, Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie i Podlaski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Białymstoku. Witając uczestników konkursu i jury Władysław Kubień rozpoczął od podkreślenia, że to już trzydziesta odsłona konkursu „Kresy”. Podziękował też za wierność konkursowi i wyraził uznanie dla kolejnych pokoleń, które wciąż pozostają fanami poezji, pięknego słowa. Wyniki KATEGORIA I - nie było uczestników KATEGORIA II 1. miejsce: Mia SZNAPKA, SP Gnojnik 2. miejsce: Izabela FILIPEK, SP Jabłonków 3. miejsce: Darina ZYDROVÁ, PSP Sucha Górna KATEGORIA III 1. miejsce: Krystian DĄBKOWSKI, SP Jabłonków 2. miejsce: Adam Burian, SP…

listopad142025

Bielska „Lalka” – Powieść z miasta Sukienników. Rewolucja przemysłowa i współczesne dylematy [nagranie]

KATOWICE, INTERNET / Po ponad 50 latach od pierwszego wydania ukazała się po polsku książka „Horn i synowie”. Podczas Spotkania Wtorkowego (4 listopada) Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Katowic o książce oraz kulisach jej powstania opowiadał Łukasz Giertler – historyk, przewodnik, tłumacz, opiekun kultury lokalnej. Absolwent Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, bielszczanin. Zajmuje się głównie historią Górnego Śląska z naciskiem na rodzinne Bielsko-Białą i Cieszyn. Przybliża historię regionu, a jednocześnie porusza problemy dziś również aktualne Książka opisuje XIX wieczne Bielsko, życie w czasach rewolucji przemysłowej. Jest jednak, jak podkreślają prowadzący spotkanie, jednocześnie bardzo aktualna. W rozmowie padają m.in. porównania tamtego, opisanego w książce świata do obecnego. Prowadzący zauważa, że pojawienie się maszyn było istną rewolucją w świecie bielskich sukienników, którzy do tego czasu żyli w znanym sobie od średniowiecza porządku świata cechów rzemieślniczych, a tu pojawiają się rozterki, dywagacje, czy pojawiające się maszyny ułatwią im pracę, czy może ich zastąpią, pozbawiając ich źródła utrzymania. Skądś to znamy? O czym jeszcze traktuje…

listopad132025

Patriotyczne popołudnie 11 listopada w Czeskim Cieszynie. Piłsudski, pieśni legionowe i bigos w Domu Polskim

CZESKI CIESZYN / We wtorek 11 listopada w dużej sali Domu Polskiego w Czeskim Cieszynie przy ul. Bożka odbyło się spotkanie z okazji Narodowego Święta Niepodległości, przygotowane przez MK PZKO Czeski Cieszyn-Centrum. W programie znalazł się referat Stanisława Folwarcznego „Walka, marzenie, niepodległość – Piłsudski w czasie I wojny Światowej”, występ chóru "Godulan-Ropica" z dyrygentem prof. Alojzym Suchankiem (wiązanka piosenek legionowych) oraz poczęstunek w formie polskiego bigosu. — Spotykamy się w uroczystym dniu, w dniu święta niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Na ten szczególny dzień przygotowaliśmy program okolicznościowy z udziałem gości — mówiła prezes MK PZKO Małgorzata Rakowska, witając zebranych. Przywitała prelegenta Stanisława Folwarcznego i Karola Suszkę oraz zapowiedziała chór "Godulan-Ropica" pod batutą profesora Alojzego Suchanka, który wykonał pieśni patriotyczne. W programie znalazł się także wiersz Patrycjusza Godawy, ucznia trzeciej klasy Liceum im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, przygotowany na obchody święta 11 listopada w Cierlicku około 10 lat temu, gdzie spotkali się uczniowie liceum imienia Juliusza Słowackiego w Chorzowie i gimnazjum w Czeskim…

listopad112025

Kwiaty pod pomnikami, lekcja śpiewu patriotycznego. W Cieszynie świętowano rocznicę odzyskania niepodległości

CIESZYN / Dziś, 11 listopada, w Cieszynie tak, jak w całej Polsce odbyły się uroczystości upamiętniające odzyskanie niepodległości przez Polskę. Obchody Narodowego Święta Niepodległości rozpoczęły się o 9:30 nabożeństwem ekumenicznym w Kościele Jezusowym. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli w asyście orkiestry, mażoretek i pocztów sztandarowych na Plac Wolności. - Wolność nie jest dana raz na zawsze. Wielkie rzeczy dokonują się dzięki ludziom – mówiła burmistrz Cieszyna O 10:45 na Placu Wolności odśpiewano hymn państwowy, a następnie wystąpiła burmistrz Cieszyna Gabriela Staszkiewicz. W przemówieniu podkreślała, że dzień odzyskania niepodległości „nie jest końcem drogi, lecz dopiero jej początkiem” oraz że „wielkie rzeczy nie dzieją się same, a dokonują się dzięki ludziom”. - Ludziom, którzy potrafią zjednoczyć naród wokół wspólnej idei, odkładając na bok podziały, żale, spory i różnice zdań - mówiła. Burmistrz przywołała słowa Józefa Piłsudskiego: „Być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo, zwyciężyć i spocząć na laurach to klęska”, akcentując, że wolność nigdy nie będzie czymś danym raz na zawsze i że dziś…

listopad112025

„Beskidziocy” na szlaku. Dwudniowa wędrówka pograniczem Czech i Słowacji lub wypad na Jaworowy [plan trasy do wykorzystania]

REGION / Turyści zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej wybrali się na jesienną wycieczkę górską. Dwudniową wędrówkę pograniczem Czech i Słowacji prowadził Tadeusz Farnik. W sobotę 8 listopada pokonali trasę Bumbalka – Kmínek schr. – Bobek – Konečná – Doroťanka schr. Nocowali w schronisku Doroťanka. Trasa, jaką tego dnia przeszli, miała 18 km i 550 metrów przewyższeń do pokonania. Gdyby ktoś chciał skorzystać z zaplanowanej przez Tadeusza Farnika marszruty, to może zapoznać się z jej przebiegiem zaznaczonym na mapy.cz tutaj. W drugim dniu "Beskidziocy" ruszyli na trasę Doroťanka schr – Klokočov – Uhorská – M. Połom – Lacznow – Łomna Górna, Sałajka. Trasa miała 20 km i 580 metrów przewyższenia. Jej przebieg znajdziemy tutaj. "Beskidziocy" dzielą się informacjami praktycznymi Zakwaterowanie i wyżywienie organizatorzy wyprawy zarezerwowali w schronisku Doroťanka. Podkreślają, że trzeba wiedzieć, że płacić tam można tylko gotówką. Organizatorzy wyprawy dzielą się także informacjami dotyczącymi transportu, godzin wyjazdu itp. Informacje te znaleźć można tutaj: R12-Rajd-Beskidem-Slako-MorawskimPobierz Wierszowana relacja z…

listopad102025

Już jutro Święto Niepodległości. Zobacz, co przygotowali organizatorzy uroczystości w Cieszynie [śpiewnik pdf do pobrania]

CIESZYN / Jak co roku, 11 listopada w całej Polsce obchodzone jest Narodowe Święto Niepodległości. W Polsce to święto państwowe jest dniem wolnym od pracy. Uroczyste obchody odbywają się w całej Polsce do południa, nie inaczej będzie w Cieszynie. Program uroczystości 9:30 - Nabożeństwo ekumeniczne, Kościół Jezusowy nabożeństwo ekumeniczne w intencji niepodległości Ojczyzny, przemarsz z Kościoła Jezusowego na Plac Wolności w asyście orkiestry, mażoretek i pocztów sztandarowych. 10:45 - Manifestacja patriotyczna, Plac Wolności odśpiewanie hymnu państwowego, okolicznościowe przemówienie Burmistrz Cieszyna Gabrieli Staszkiewicz, złożenie kwiatów pod pomnikiem Niepodległości przy Liceum im. M. Kopernika, przemarsz uczestników uroczystości w asyście ulicami: Szewczyka - Limanowskiego - Regera - Rynek, złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą powstanie Rady Narodowej dla Księstwa Cieszyńskiego na Domu Narodowym, złożenie kwiatów pod tablicą Józefa Piłsudskiego na ul. Głębokiej, złożenie kwiatów pod Pomnikiem Legionistów, odśpiewanie „Roty”. 12:00 - Biało-Czerwone Świętowanie, Rynek odśpiewanie hymnu państwowego, lekcja śpiewu patriotycznego. WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE: 11 listopada 2025, Teatr im. Adama Mickiewicza16:00 Uroczysta Gala wręczenia Srebrnej Cieszynianki, 16 listopada 2025, Dom Narodowy16:00 oraz 18:30 koncert „Moja…

listopad072025

Przedstawicielki MSZ z wizytą na Zaolziu. Kontrola projektów infrastrukturalnych i spotkania z Polakami

CZESKI CIESZYN / Przedstawicielki Ministerstwa Spraw Zagranicznych Anna Bogusz i Sylwia Chraniuk z Wydziału Dotacji Infrastrukturalnych Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą odwiedziły Zaolzie, by sprawdzić postęp prac w projektach realizowanych ze środków dotacji w ramach programu Infrastruktura Polska 2025. – Najważniejsze jest to, by remontowane budynki służyły Polakom i kolejnym pokoleniom, a nie były odnawiane tylko dla wizualnego efektu – podkreśliły. Przypomniały też, że zgodnie z obowiązującymi zasadami obiekty objęte dotacją muszą być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem przez 15 lat od zakończenia inwestycji. Delegacja wpierw odwiedziła siedzibę ZG PZKO, a następnie domy PZKO w Milikowie, Bukowcu, Czeskim Cieszynie-Sibicy, Cierlicku oraz Czeskim Cieszynie-Mostach. - Widzimy pewne opóźnienia w realizacji prac remontowych. Mamy nadzieję, że mimo tych opóźnień do końca roku wszystkie projekty zakończą się sukcesem i zaplanowane działania zostaną domknięte, tak aby w kolejnych latach móc kontynuować część z nich — podsumowały po zakończeniu objazdu. — To nasza pierwsza wizyta na Zaolziu. Zaskoczyła nas skala potrzeb oraz liczba…

listopad072025

Ślady staropolszczyzny w gwarach cieszyńskich. Prof. Daniel Kadłubiec o językowych korzeniach regionu

CZESKI CIESZYN / O staropolszczyźnie w gwarach cieszyńskich mówił 6 listopada w ramach Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO prof. Daniel Kadłubiec. Temat najwyraźniej bardzo interesuje mieszkańców regionu, gdyż klub "Dziupla", w którym zorganizowano spotkanie, ledwo pomieścił słuchaczy. Gwara cieszyńska jako żywa staropolszczyzna Językoznawca, etnolog, animator życia kulturalnego na Śląsku Cieszyńskim, autor licznych prac naukowych dotyczących regionu cieszyńskiego omówił związki gwar cieszyńskich z językiem staropolskim. Zwrócił uwagę m.in. na cechy fonetyczne, takie jak akcent, który wciąż występuje zarówno na Śląsku Cieszyńskim, jak i na Podhalu, w formie zbliżonej do tej używanej w języku polskim do XVI wieku. Podkreślił też, że niektóre zjawiska językowe nie występują na całym Śląsku Cieszyńskim, a są różne w różnych jego częściach. Strzoda, zdrzadło, zgrzibie – nie czeskie, lecz staropolskie Wyjaśnił także, że wspólne jednostki słownikowe w gwarach cieszyńskich i języku czeskim mogą być w gwarze zapożyczeniami, ale często nie są zapożyczeniami, a staropolskimi formami archaicznymi. Na przykład strzoda to nie zapożyczenie z czeskiego středa, a forma staropolska…

listopad062025

Cieszyńskie Towarzystwo Fotograficzne świętuje 95-lecie utworzenia pierwszej formalnej grupy fotograficznej w Cieszynie

CIESZYN / We wtorek 4 listopada w Miejskiej Galerii Sztuki Współczesnej 12 oraz w Galerii Ceglanej Cieszyńskiego Ośrodka Kultury „Dom Narodowy” odbył się wernisaż wystawy „Prezentacje CTF 2025”. Wydarzenie towarzyszy obchodom 95-lecia utworzenia pierwszej formalnej grupy fotograficznej w Cieszynie. Doroczny przegląd twórczości członków CTF Podczas otwarcia prezes Cieszyńskiego Towarzystwa Fotograficznego Michał Kuzyk podkreślił, że „Prezentacje” mają charakter przeglądowy: pokazują dorobek danego roku. Zaznaczył, że w tegorocznej edycji udział bierze 24 autorów. Wymienił również troje debiutantów w składzie Towarzystwa: Mateusza Chmiela, Dorotę Matuszyńską i Piotra Matuszyńskiego. Wystawie towarzyszy katalog wydany przez CTF. Kuzyk poinformował o wiosennym naborze i otwartości stowarzyszenia dla miłośników fotografii. Wspomniał także o publikacji Ryszarda Stawowego dostępnej u autora oraz o księdze pamiątkowej dla odwiedzających. W „Prezentacjach 2025” uczestniczą: Kazimierz Branny, Bożena Bochenek, Piotr Broda, Stanisław Bujok, Marek Caputa, Mateusz Chmiel, Stefan Chromik, Jadwiga Czekan, Damian Dąbkowski, Małgorzata Dyjak, Jan Dzida, Jan Gach, Marcin Kamiński, Janusz Kolondra, Małgorzata Krawczyk, Michał Kuzyk, Karolina Ligocka, Tadeusz Maciejiczek, Dorota Matuszyńska, Piotr…

listopad052025

Polacy w Kazachstanie zachowali wiarę, język i pamięć o Ojczyźnie. Ich historia wciąż trwa

KACZYCE / W Domu Ludowym w Kaczycach odbyło się spotkanie z dr Natalią Rykowską poświęcone losom Polaków w Kazachstanie. Towarzyszyła mu wystawa planszowa Związku Repatriantów RP „Myśmy do stepów unieśli Ojczyznę”. Wydarzenie zorganizowane przez Gminę Zebrzydowice odbyło się 23 października 2025 roku, wstęp był wolny, a samą wystawę oglądać można do końca listopada. Kim jest dr Natalia Rykowska Dr Natalia Rykowska urodziła się w północnym Kazachstanie w rodzinie polskich zesłańców z Ukrainy sowieckiej. Wychowana w duchu polskości i szacunku dla innych narodowości, od lat działa na rzecz Polonii. Jest organizatorką Letniej Szkoły Języka Polskiego i Kultury Polskiej w Kazachstanie i Rosji, honorową prezes Społecznej Regionalnej Kulturalno-Oświatowej Organizacji Dom Polski w Jarosławiu (Rosja), absolwentką Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie i Katolickiego Uniwersytetu Jana Pawła II w Lublinie, doktorem nauk społecznych w zakresie pedagogiki oraz autorką książki „Polacy w Kazachstanie jako środowisko wychowawcze”. Współczesne związki gminy z Kazachstanem Podczas wprowadzenia wójt gminy Zebrzydowice przypomniał, że impulsem do organizacji wydarzenia był przyjazd do…

listopad042025

Tożsamość zakorzeniona. Polskie ślady w Republice Czeskiej prezentuje wystawa Instytutu Polonika we współpracy z Olza Pro

OSTRAWA, REGION / Wystawa panelowa „Tożsamość zakorzeniona. Polskie dziedzictwo kulturowe w Republice Czeskiej” przygotowana przez Instytut Polonika we współpracy ze stowarzyszeniem Olza Pro jest już prezentowana na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Ostrawskiego. Ekspozycja ma charakter dwujęzyczny (polsko-czeski) i składa się z 14 dużych plansz. Jak relacjonuje Stanisław Kołek ze Stowarzyszenia "Olza Pro", przy opracowaniu tekstów współpracował m.in. Józef Szymeczek, który weryfikował treść pod kątem merytorycznym. O czym opowiada ekspozycja Narracja wystawy prowadzi przez „polskie ślady” obecne w przestrzeni miejskiej, edukacyjnej, religijnej i społecznej tej części Śląska Cieszyńskiego, która obecnie leży w granicach Republiki Czeskiej: od kaplic i cmentarzy, przez szkoły i domy kultury, po miejsca codziennego życia. Kuratorzy (Aleksandra Dąbkowska i dr Bartłomiej Gutowski) akcentują, że prezentowane obiekty i miejsca pokazują ciągłość pamięci i współistnienia; celem jest zwrócenie uwagi, iż różnorodność może być wartością, a dziedzictwo – żywą częścią współczesnej kultury regionu. Gdzie i kiedy zobaczyć wystawę Zgodnie z harmonogramem, po Ostrawie ekspozycja zostanie zaprezentowana w Domu Kultury „Trisia” w Trzyńcu…

listopad032025

Spacerowali koło Karwińskiego Morza do darkowskiego parku. Dla „Beskidzioków” nie istnieje koniec sezonu turystycznego

KARWINA DARKÓW / 29 października odbył się spacer „Beskidzioków” z Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” po trasie w rejonie Karwińskiego Morza i darkowskiego parku zdrojowego. Prowadzący, Józef Piec, ocenił go jako prawdopodobnie najwolniejszy w historii grupy: niespełna 4 kilometry uczestnicy pokonali w około 2,5 godziny, świadomie zwalniając tempo, by wykorzystać słoneczną pogodę i podziwiać jesienne widoki. Grupa spotkała się o 9:40 na przystanku autobusowym „Karwina, Darków, zahrad. osada”. Celem przejścia było obejrzenie Karwińskiego Morza w jesiennych barwach oraz „śpiewającej” fontanny w parku zdrojowym. Spacer miał też wymiar edukacyjny. Jedna z uczestniczek uzupełniała informacje o uzdrowisku w Darkowie oraz działaniu miejscowej solanki o własne wspomnienia i doświadczenia, a Władek Broda przedstawiał wiadomości o pobliskiej kopalni i powstaniu Karwińskiego Morza. W wydarzeniu wzięło udział 30 „Beskidzioków”.

listopad012025

Trójbój Literacki w Jabłonkowie. Poezja, literatura i słowo mówione uczą odwagi i języka

JABŁONKÓW / W Szkole Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza z Polskim Językiem Nauczania w Jabłonkowie 30 października odbyło się Święto Poezji, czyli szkolny etap konkursu recytatorskiego. Był to element drugiej edycji Trójboju Literackiego — autorskiego projektu Jana Ryłki, realizowanego pod patronatem Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej, a zarazem eliminacje do międzyszkolnego konkursu recytatorskiego, jaki odbędzie się w Gnojniku. Laureaci pierwszych trzech miejsc otrzymali nagrody książkowe. Szkolne Święto Poezji w ramach Trójboju Literackiego Projekt zrodził się z niepokoju o przyszłość języka polskiego wśród młodych mieszkańców Zaolzia. – Dotarły do mnie głosy, że dzieci wstydzą się mówić po polsku – wspomina jego pomysłodawca. – Pomyślałem wtedy, że trzeba coś zrobić. Tak narodził się Trójbój Literacki. Konkurs składa się z trzech części: poezji, literatury i słowa mówionego. Tegoroczny etap poetycki ponownie zgromadził uczniów, którzy pod okiem aktorów Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego przygotowywali swoje wystąpienia. Jak podkreśla Jan Ryłko, udział artystów okazał się dla dzieci nieocenioną pomocą w pokonywaniu tremy i nauce świadomego posługiwania się…

październik312025

Staropolszczyzna w gwarach cieszyńskich tematem listopadowego MUR-u. Mówił będzie Prof.Daniel Kadłubiec

CZESKI CIESZYN / Listopadowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO odbędzie się w czwartek 6.11. o godz.17:00 w Klubie Dziupla przy ul.Strzelniczej. Prof. Daniel Kadłubiec wygłosi referat "O staropolszczyźnie w gwarach cieszyńskich". Temat: „O staropolszczyźnie w gwarach cieszyńskich" 1) Źródła staropolszczyzny i ich uwarunkowania.2) Zjawiska staropolskie w poszczególnych płaszczyznach gwar cieszyńskich - od wymowy (fonetyki) po słownictwo.3) Recepcja literatury staropolskiej na ziemi cieszyńskiej jako potwierdzenie tezy prof. Aleksandra Brücknera o staropolskim charakterze tutejszych gwar. Prelegent - Prof. PhDr. Karol Daniel Kadłubiec, DrSc. Wybitny językoznawca, etnolog, animator życia kulturalnego na Śląsku Cieszyńskim, autor licznych prac naukowych dotyczących regionu cieszyńskiego. Pracował na wielu placówkach uniwersyteckich w Polsce i Republice Czeskiej, jest profesorem emerytowanym Uniwersytetu Ostrawskiego.

październik312025

Jesienne soboty na cmentarzu w Karwinie-Meksyku. 1 listopada ekipa OLZA PRO podejmie kolejne prace

KARWINA-MEKSYK / Jesienią członkowie stowarzyszenia „OLZA PRO” porządkują cmentarz ewangelicki w Karwinie-Meksyku, pracując w każdą sobotę. – W tym roku 1 listopada przypada w sobotę, więc i tego dnia będziemy kontynuować prace – zapowiada Stanisław Kołek. Mur kaplicy i renowacje nagrobków – Od września prowadzimy równolegle dwa zadania: murujemy kaplicę i odnawiamy nagrobki – wyjaśnia Stanisław Kołek. – Z dotacji fundacji Polonika zakupiliśmy cegły, żwir, zaprawę i deski. Uzupełniliśmy brakujące fragmenty przedniej ściany kaplicy, a obecnie wykonujemy jej zadaszenie. Zbudowaliśmy też rusztowanie wzdłuż bocznej ściany aż do połowy tylnej i przygotowujemy się do dalszych prac – dodaje. Stowarzyszenie zajmuje się także renowacją grobów. – To żmudna praca: najpierw wykonujemy ramę, potem podmurówkę pod pomnik, wszystko musi być idealnie wypoziomowane. Dopiero wtedy ustawiamy pomnik – tłumaczy Kołek. Choć większość prac prowadzona jest społecznie, w zadaniach wymagających doświadczenia pomaga fachowiec. – Wspiera nas murarz z Ostrawy. Odtworzył nawet ceglane ornamenty, wiernie odwzorowując je według zachowanej prawej ściany – lewą zrekonstruował jako jej…

październik302025

Piastowskie dziedzictwo, czyli co nam zostało po cieszyńskich władcach

CIESZYN / Piastowski orzeł w herbach, decyzje polityczne książąt, ślady widoczne do dziś. Tym tropem Władysław M. Żagan poprowadził wykład „Piastowskie dziedzictwo, czyli co nam zostało po cieszyńskich władcach”. Prelegent podkreślał skalę sześciu wieków rządów i ich trwały wpływ na region. Zauważył, że Piastowie „mimo że martwi od 400 lat dalej żyją w przestrzeni publicznej naszego regionu”. Spotkanie odbyło się 21 października w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie w ramach spotkania sekcji „Przeszłość i teraźniejszość” Cieszyńskiego Uniwersytetu III Wieku. Mit „nazwiska” Piastów i porządek heraldyczny Prelegent rozpoczął od uporządkowania pojęć. Wyjaśnił, że w czasach, kiedy omawiani władcy żyli, to nazwisko nie istniało. Określenie „Piastowie” utrwaliło się później, w przekazach kronikarskich. Żagan przeszedł następnie do herbu książąt cieszyńskich: złotego orła w błękitnym polu. Zwrócił uwagę, że orzeł był przede wszystkim symbolem dynastii, nie pełnił funkcji herbu państwowego do śmierci Elżbiety Lukrecji, a rangę państwową zyskał w epoce habsburskiej. Podkreślił też uproszczenia powielane w kulturze masowej: nie każdy „piastowski” herb zawierał orła (przykłady…

październik292025

Góry, kolory i pogoda marzeń. Turyści z Zaolzia spędzili kolejny udany wtorek w Beskidach

WISŁA / We wtorek 21 października turyści zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno – Sportowym "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej wybrali się na kolejną wycieczkę w bliskie, przygraniczne góry po polskiej stronie. Trasa turystów prowadziła z Wisły Malinki na Jaworzynę, Smerekowiec i Czupel, a następnie w dół przez Grapę do centrum Wisły. W wędrówce uczestniczyło dziewiętnaście osób, a grupę prowadził Tadeusz Farnik. Część trasy prowadziła ścieżkami nieoznakowanymi, w tym do wodospadu Wyrchmalinka na potoku Fiedorówka oraz przez wiślańskie przysiółki. Łącznie turyści pokonali 13,3 kilometra. Po drodze nie było punktów gastronomicznych, więc posilano się własnymi kanapkami i herbatą z termosu, a niektórzy, jak zanotowano w kronice, „mocniejszymi trunkami”. Wycieczka rozpoczęła się wyjazdem autobusem z Cieszyna, a zakończyła powrotnym kursem z Wisły. Mimo braku obiadu uczestnicy zgodnie stwierdzili, że wtorkową wyprawę „do sąsiadów” da się przeżyć nawet bez posiłku. Dla chętnych – gotowy plan wędrówki Dla tych, którzy chcieliby skorzystać z przygotowanej przez "Beskidzioków" trasy organizatorzy wycieczki udostępniają jej plan naniesiony na mapy.cz.

październik262025

Jubileusz 20-lecia Studenckiego Koła Artystyczno-Naukowego Litografów „Kurant”

CIESZYN / W czwartkowe popołudnie 23 października w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie odbył się wernisaż wystawy przygotowanej z okazji 20-lecia Studenckiego Koła Artystyczno-Naukowego Litografów „Kurant” działającego przy Uniwersytecie Śląskim. Na ścianach muzeum zawisły litografie. Uroczystość otworzyli Leszek Samiński ze Stowarzyszenia Muzeum Drukarstwa oraz Magdalena Chorąży-Suchy, dyrektor Zamku Cieszyn, pod który podlega Muzeum Drukarstwa. — Na prezentowanych do tej pory wystawach stosunkowo mało było litografii, chociaż jest to technika dość kreatywna i dająca duże możliwości — zauważył Leszek Samiński. Historia i istota litografii Przybliżając zebranym historię litografii, wspomniano, że wynalazcą litografii nie był drukarz chcący udoskonalić i przyspieszyć druk, lecz aktor i dramaturg, który pragnął tanio wydać swoje utwory. Próbując drukować samodzielnie, przypadkowo wynalazł litografię. To technika druku płaskiego, w której element drukujący i niedrukujący leżą w jednej płaszczyźnie. Klasycznie matrycą był kamień wapienny. Wapień przyjmuje wodę. Partie narysowane tłustą kredką lub tuszem przyjmują farbę, a partie zwilżone wodą farbę odpychają. W 1830 roku pojawiła się litografia kolorowa i praktycznie wszystkie…

październik252025

W Bukowcu odbyły się „Rozmowy przi łopiykaniu barana”. Tym razem mówiono o gwarze w cyfrowym świecie i o pracy klauna terapeutycznego

BUKOWIEC / W sobotę 18 października Kapela Lipka zaprosiła do Domu PZKO w Bukowcu na „Rozmowy przi łopiykaniu barana”. Podczas tegorocznej edycji rozmawiano o gwarze w cyfrowym świecie oraz roli klauna terapeutycznego odwiedzającego hospitalizowanych małych pacjentów. Rozmowy oczywiście, jak tytuł wydarzenia wskazuje, odbywały się przy smakołykach z baraniny. Wypełniona po brzegi sala tętniła rozmowami i muzyką. Przy stołach zasiedli uczestnicy w różnym wieku, od młodzieży po seniorów, a wśród publiczności było wiele rodzin z dziećmi. Spotkanie uświetniła gra Kapeli Lipka, która wprowadziła gości w swojski, góralski nastrój. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele Konsulatu RP w Ostrawie konsul Stanisław Bogowski i wicekonsul Marzena Karwowska. Obie rozmowy poprowadził Dominik Poloczek. Wpierw rozmawiał z Alexandrem Polokiem na temat: „Ponaszymu” jako cegiełka firewalla – gwara vs. algorytmy. Czy dzięki gwarze jesteśmy bezpieczniejsi w cyberprzestrzeni? Prelegent zgodził się na udostępnienie czytelnikom naszego portalu zapisu audio z jego wystąpienia: Drugą rozmowę, z Marianem Mazurem, zatytułowano: "Czerwony nos rodzi radość – Marcel Rožnout ma czerwony nos 24/7;…

październik232025

Most między Cieszynem a Kijowem. Prof. Ewa Ogrodzka-Mazur z tytułem doktora honoris causa

CIESZYN / 16 października podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego 2025/2026 na Wydziale Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego prof. dr hab. Ewa Ogrodzka-Mazur została uhonorowana tytułem doktora honoris causa Stołecznego Uniwersytetu Kijowskiego im. Borysa Hrinczenki. Ceremonia odbyła się w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy”. Decyzja uczelni z Kijowa i powód miejsca ceremonii Rada Naukowa kijowskiej uczelni przyznała tytuł w uznaniu za znaczące osiągnięcia teoretyczne i praktyczne w dziedzinie edukacji, w szczególności edukacji wielokulturowej i międzykulturowej, owocną działalność organizacyjną i naukową na rzecz zacieśniania relacji polsko-ukraińskich oraz długotrwałą współpracę ze Stołecznym Uniwersytetem Kijowskim im. Borysa Hrinczenki. Ze względu na inwazję rosyjską na Ukrainę uroczystość wręczenia tytułu zorganizowano w Cieszynie, gdzie mieści się Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ, z którym Laureatka jest związana zawodowo. Dorobek naukowy Laureatki Prof. Ewa Ogrodzka-Mazur specjalizuje się w edukacji międzykulturowej i edukacji wczesnoszkolnej. Jest autorką, współautorką i współredaktorką 10 monografii, 83 prac zbiorowych i 235 artykułów. Angażuje się m.in. w prace Zespołu Pedagogiki Kultury…

październik212025

Historia, która łączy pokolenia. Cieszyński Oddział PTH obchodzi 70 lat działalność

CIESZYN / W czwartek 16 października w sali sesyjnej Urzędu Miejskiego w Cieszynie odbyły się uroczystości 70-lecia działalności cieszyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego. Program obejmował wystąpienia gości oraz blok prelekcji. Pierwszy wykład okolicznościowy wygłosił prof. dr hab. Robert Litwiński, prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Historycznego. Przybliżył w nim zebranym początki zawiązanego w 1886 roku we Lwowie Polskiego Towarzystwa Historycznego. Wykładu okolicznościowego prezesa ZG Polskiego Towarzystwa Historycznego, prof. dr. hab. Roberta Litwińskiego wysłuchać można tutaj: Kolejne referaty przedstawili dr Michael Morys-Twarowski, który mówił o 70-letniej historii cieszyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, dr hab. prof. UŚ Krzysztof Nowak („Cieszyńska szkoła historyczna”) oraz dr hab. prof. UŚ Wacław Gojniczek („Cieszyńska historia ma przyszłość”). Referatu prof. Wacława Gojniczka wysłuchać można tutaj: Natomiast referat dr hab. prof. UŚ Krzysztofa Nowaka przeczytać można tutaj Cieszyński oddział PTH to dorobek trzech pokoleń badaczy W przemówieniach akcentowano ciągłość pracy środowiska przez siedem dekad. Wskazywano na dorobek trzech pokoleń badaczy. Przypomniano sylwetki byłych prezesów Oddziału: Józefa Chlebowczyka, prof. Idziego…