Ogólnopolski Konkurs Recytatorski. Ostatnie trzy dni na posłanie zgłoszenia
CIESZYN / Do 3 kwietnia w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Cieszynie składać można zgłoszenia do 71. Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego. Właśnie w Teatrze 14 kwietnia od godz. 9:00 trwać będą eliminacje lokalne konkursu. Tegoroczny finał eliminacji wojewódzkich planowany jest na 9 maja 2026 roku w Bielsku-Białej. Ogólnopolski Konkurs Recytatorski zostanie przeprowadzony w formie czterech turniejów: recytatorskiego w dwóch kategoriach: dla młodzieży szkół ponadpodstawowych i dorosłych, poezji śpiewanej, teatrów jednego aktora oraz „Wywiedzione ze słowa”. Najstarszy i największy konkurs Sabina Słowiak-Wandzel, specjalistka ds. organizacji imprez Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej zachęca do udziału, podkreślając, że jest to najstarszy i największy konkurs recytatorski adresowany do amatorów – młodzieży ze szkół ponadpodstawowych i osób dorosłych. Regulamin konkursu oraz karty zgłoszeń dostępne do pobrania tutaj. Konkurs ten od lat stwarza uczestnikom możliwość rozwijania wrażliwości artystycznej, sprawności językowej oraz umiejętności interpretacji tekstu. Udział w tym przedsięwzięciu jest szansą nie tylko na prezentację własnych predyspozycji, lecz także na pracę nad dykcją, świadomym odbiorem literatury i sceniczną pewnością siebie. Zdobyte w…
Wędrowali śladami jabłonkowskich Żydów. Inspirująca wycieczka „Beskidzioków”
JABŁONKÓW / Działacze Polskiego Towarzystwa Turstyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w RC w ramach jednego z środowych spacerów zaproponowali wędrówkę śladami jabłonkowskich Żydów. Przewodnikiem był Josef Byrtus – znawca historii regionu oraz autor książki „Židé v Jablunkově”, poświęconej losom jabłonkowskich Żydów od ich najwcześniejszych, historycznie udokumentowanych początków aż po Holokaust. Spacer, który odbył się 18 marca rozpoczął się na dworcu autobusowym w Jabłonkowie, gdzie prowadzący przybliżył wielokulturową historię miasta. Podkreślał, że Jabłonków przez wieki był tyglem narodowościowym, współtworzonym przez Polaków, Ślązaków, Niemców, Żydów, Czechów i Słowaków. Śladami nieistniejącej społeczności Kolejny przystanek miał miejsce nad brzegiem Olzy. Przewodnik wspomniał, że kupcy żydowscy mogli pojawiać się wzdłuż rzeki jeszcze przed formalnym założeniem miasta. Pierwsza pisemna wzmianka o ich aktywności wiąże się z Jakubem Singerem, który organizował myto również w Jabłonkowie (W 1647 roku uzyskał przywileje od księżnej Elżbiety Lukrecji. Zmarł w 1650 roku.) Trasa spaceru wiodła następnie przez plac przed kościołem na rynek. Byrtus wskazał kamienice należące niegdyś do żydowskich rodzin, m.in. budynek po wschodniej stronie rynku, gdzie mieścił się sklep…
Już kwitną! Na spacer szlakiem kwitnących magnolii Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprasza w najbliższą niedzielę
CIESZYN / W Cieszynie magnolie cieszą się ogromnym uznaniem zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Ich piękno przyciąga wielu, szczególnie w czasie kwitnienia, kiedy to niektórzy przyjeżdżają do miasta specjalnie, by podziwiać te majestatyczne kwiaty. Co roku Muzeum Śląska Cieszyńskiego organizuje spacer szlakiem magnolii, który w tym roku także się odbędzie. Pąki magnolii już pojawiły się na krzewach i drzewach, a w związku z tym Muzeum zaprasza na dwa spacery, podczas których będzie można podziwiać te wyjątkowe rośliny. — Kontynuując tradycję zapoczątkowaną przez śp. Mariusza Makowskiego, będziemy podążali trasą wyznaczoną przez pomysłodawców tego wspaniałego przedsięwzięcia: Danusię Pawłowicz i Mariusza Makowskiego. Wyruszamy zatem z placu Kościelnego w sąsiedztwie kościoła Jezusowego, pójdziemy dalej ul. Sienkiewicza, al. Raszki, ul. 3 Maja, by przez pl. Słowackiego dojść do Parku Pokoju przy Muzeum Śląska Cieszyńskiego — zapowiada Irena French z Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Dwa terminy spacerów z przewodnikami O kwitnących magnoliach opowiadał będzie Stanisław Kawecki z Urzędu Miasta Cieszyna, o mijanych zabytkach Cieszyna i ich…
Nowy klub żeglarski w PTTS ‘Beskid Śląski’. Podsumowanie roku i plany na 2026
CZESKI CIESZYN / Siedemdziesięciu członków Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej oraz czterech gości spotkało się w czeskocieszyńskiej Strzelnicy na zebraniu sprawozdawczym. „Beskidziocy” podsumowali miniony rok działalności wszystkich sekcji Towarzystwa, a także omówili plany na rok bieżący. Po oficjalnej części przyszedł czas na spotkanie towarzyskie przy kawie i pączkach. – Zebranie bardzo sprawnie prowadzili członkowie zarządu młodszej generacji: Robert Wałaski i Marek Rusz – relacjonuje prezes PTTS „BŚ” Halina Twardzik. Na wstępie prezes Towarzystwa przypomniała główne cele statutowe organizacji. Należą do nich popularyzacja turystyki górskiej, poznawanie różnorodnych terenów górskich w regionie i poza jego granicami, działalność sportowa służąca utrzymaniu dobrej kondycji fizycznej i kształtowaniu nawyków zdrowego stylu życia, a także poznawanie tradycji, zabytków i folkloru odwiedzanych miejsc. Celem działalności Towarzystwa jest również budowanie i podtrzymywanie tożsamości narodowej, kształtowanie postaw patriotycznych poprzez sport i turystykę oraz współpraca z zaprzyjaźnionymi organizacjami turystycznymi i sportowymi, takimi jak PTTK, Klub Słowackich Turystów czy Klub Czeskich Turystów. Towarzystwo prowadzi działalność w trzech pionach.…
W szeregi Miejscowego Koła PZKO w Czeskim Cieszynie – Sibicy przyjęto nowych członków
SIBICA / Działacze Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Czeski Cieszyn Sibica podczas zebrania sprawozdawczego podsumowali działalność organizacji w minionym roku oraz przedstawili plany na kolejne miesiące. Spotkaniu towarzyszył program kulturalny w wykonaniu dzieci z sibickiego przedszkola, a uczestnicy wysłuchali także prelekcji podróżniczej poświęconej Indiom. Rok pełen wyzwań i inwestycji Jak podkreślili Irena Kołek, prezes MK PZKO Czeski Cieszyn Sibica oraz Stanisław Kołek, kronikarz Koła, miniony rok był okresem pełnym wyzwań. Największym przedsięwzięciem była rewitalizacja ogrodu oraz zaplecza piknikowego. W ramach prac zrealizowano m.in. wymianę części ogrodzenia, przygotowanie nowego parkingu oraz przebudowę starej szopy, która została przystosowana do funkcji zaplecza gastronomicznego na imprezy plenerowe o wyższym standardzie. Członkowie i wyzwania kadrowe Koło liczy obecnie 124 członków. Podczas zebrania przyjęto kolejne trzy osoby. Jak podkreśla Irena Kołek, co roku zgłaszają się nowi chętni, co jest powodem do zadowolenia. Jednocześnie zwrócono uwagę na wyzwania kadrowe, szczególnie na niewielkie zaangażowanie młodszych osób w działalność organizacyjną. Współpraca z Macierzą Szkolną Ważnym elementem działalności Koła jest…
Jaka była moda i muzyka w średniowiecznym Cieszynie? Agnieszka Górecka-Przywara Cieszyńskim Klubie Propozycji [NAGRANIE]
CZESKI CIESZYN / Marcowe spotkanie Cieszyńskiego Klubu Propozycji im. prof. Karola Polaka poświęcono modzie i muzyce średniowiecznego Cieszyna. O tym, jak wyglądały stroje noszone na średniowiecznym cieszyńskim dworze, opowiadała Agnieszka Górecka-Przywara – pracowniczka Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie, a zarazem członkini grupy rekonstrukcji historycznej. Prelegentka ubarwiła wykład muzyką z epoki, wykonywaną na żywo na replice średniowiecznego fletu. Czwartkowe spotkanie, które odbyło się 5 marca w Klubie „Dziupla” przy ul. Strzelniczej w Czeskim Cieszynie, przyciągnęło liczne grono osób zainteresowanych tematem. Dla tych, którzy nie mogli wziąć w nim udziału, udostępniono nagranie wykładu. Można go wysłuchać poniżej. Osoby, które wolą posłuchać prelekcji na żywo, będą miały ku temu kolejną okazję 30 kwietnia. Agnieszkę Górecką-Przywarę zaprosili bowiem do Suchej Górnej członkowie Klubu Młodych MK PZKO, gdzie ponownie przedstawi temat średniowiecznej mody i muzyki. Następne spotkanie Cieszyńskiego Klubu Propozycji im. prof. Karola Polaka zaplanowano na 9 kwietnia. Jana Raclavská i Lucyna Waszek opowiedzą o Wilhelmie Przeczku. (indi)
„Pamięć ginie, gdy przestajemy ją pielęgnować”. Cieszyn uczcił pamięć ofiar hitlerowskiego okupanta Pod Wałką
CIESZYN / W piątek 20 marca, dokładnie w 84. rocznicę zamordowania 24 żołnierzy ZWZ-AK przez hitlerowskiego okupanta Pod Wałką, uczczono pamięć ofiar tej zbrodni. W samo południe pod pomnikiem Pomordowanych w 1942 roku w Cieszynie odbył się uroczysty apel. Odśpiewano hymn państwowy, a zastępca burmistrza Cieszyna Przemysław Major przypomniał tragiczne wydarzenia sprzed 84 lat. Po modlitwie ekumenicznej delegacje, w tym także z Zaolzia, złożyły kwiaty. Uroczystość zakończyło wspólne odśpiewanie pieśni „My, Pierwsza Brygada” oraz „Roty”. – Po człowieku często zostaje niewiele: zegarek, okulary, może scyzoryk w kieszeni, czasem kilka słów zapisanych drżącą ręką. Ale zostaje coś najważniejszego – pamięć. To ona sprawia, że oni wciąż są z nami. W historii Cieszyna, w historii tej ziemi i właśnie tutaj, w tym miejscu – mówił Major. https://www.youtube.com/watch?v=IvbLUFJws1U Jak podkreślił, już kilka miesięcy po wojnie mieszkańcy Cieszyna postawili w tym miejscu prosty brzozowy krzyż – nie z potrzeby oficjalnego upamiętnienia, lecz z potrzeby serca. – Dziś stoi tu pomnik, ale najważniejszy pomnik nie…
Gorączka plebiscytowa na Śląsku Cieszyńskim tematem prelekcji w Klubie Młodych Sucha Górna [NAGRANIE]
SUCHA GÓRNA / Klub Młodych PZKO Sucha Górna zorganizował drugą część prelekcji poświęconej trudnej historii regionu. Jako prelegentów zaprosił historyków Tomáša Ruska i Daniela Korbela, którzy omówili temat gorączki plebiscytowej na Śląsku Cieszyńskim w 1920 roku. Podczas prelekcji polski i czeski historyk przybliżyli słuchaczom temat okresu "gorączki plebiscytowej" na Śląsku Cieszyńskim, jaka panowała po zakończeniu I wojny światowej, a przed planowanym plebiscytem, który ostatecznie się nie odbył. Była to kontynuacja trudnego tematu lat 1919 - 1920 w historii Śląska Cieszyńskiego. Miesiąc wcześniej Klub Młodych PZKO Sucha Górna poprosił Daniela Korbela i Tomasa Ruska o przybliżenie tematu samej wojny ośmiodniowej, kiedy to w styczniu 1919 roku wojska Czechosłowackkie zaatakowały zbrojnie znajdującą się pod zarządem polskiej Rady Narodowej część Śląska Cieszyńskiego. https://zwrot.cz/2026/02/klub-mlodych-pzko-sucha-gorna-zaprosil-na-spotkanie-z-trudna-historia-regionu-wywiad/ Nagranie: (indi)
Od owcy do garnituru. W Ostrawie rozmawiano o przyszłości wełny
OSTRAWA / Edukacja, wsparcie lokalnych wytwórców i przywrócenie wełnie należnego miejsca w codziennym życiu to główne cele pierwszej edycji Ostrawa Wool Fest, który odbył się 27 i 28 lutego w Narodowym Muzeum Rolnictwa w Ostrawie. Partnerem merytorycznym wydarzenia była Izba Regionalna im. Adama Sikory w Jabłonkowie. Edukacja od najmłodszych Piątek poświęcono przede wszystkim grupom szkolnym z Ostrawy. Uczniowie wzięli udział w warsztatach obróbki wełny i mogli prześledzić cały proces jej przetwarzania od strzyżenia i prania runa, przez czesanie (kręplowanie), aż po tkanie i filcowanie. Jak podkreślił w rozmowie z naszą redakcją Leszek Richter z Izby Regionalnej im. Adama Sikory w Jabłonkowie będącej partnerem merytorycznym festiwalu, dla wielu dzieci był to pierwszy kontakt z tematem wełny jako surowca oraz ze źródłem jej pochodzenia, czyli owcą. Richter przekonuje, że edukacja to sprawa kluczowa, a najskuteczniej zaczynać ją od najmłodszych. W jego ocenie bezpośrednie doświadczenie, możliwość zobaczenia i dotknięcia surowca oraz pracy z nim pozwala uświadomić dzieciom, że produkty nie „biorą się z…
Grafika pod naciskiem czasu cyfrowego. Dyplomy studentów UŚ w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie
CIESZYN / Od do 23 marca w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie można oglądać wystawę prac dyplomowych studentów Instytutu Sztuk Plastycznych, Wydziału Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zatytułowaną "POD NACISKIEM". Prezentowane na wystawie cykle prac to wybór z wielu interesujących dyplomów artystycznych, które powstały pod kierunkiem Adama Czecha, Katarzyny Gieleckiej-Grzemskiej, Krzysztofa Pasztuły, Natalii Pawlus, Jarosława Skutnika i Anny Wajdy – nauczycielek i nauczycieli akademickich prowadzących pracownie graficzne w Instytucie. Jak czytamy w materiałach promujących wydarzenie: "W dobie dominacji obrazu cyfrowego, generowanego przez AI, klasyczna grafika warsztatowa (linoryt, akwaforta, litografia, serigrafia) nie tylko nie traci na znaczeniu, ale zyskuje nową, unikalną wartość. Jej siła tkwi w tym, czego świat cyfrowy nie jest w stanie w pełni zasymulować: w fizyczności, nieprzewidywalności i rytuale rzemiosła". Klasyczna grafika wobec dominacji obrazu cyfrowego – Prace dyplomowe wyróżnia różnorodność tematyczna i bogactwo rozwiązań formalnych. Pięcioletni cykl kształcenia uwieńczony dyplomem jest dla wielu autorów początkiem niepewnej drogi artystycznej – podkreśla dr hab. Jarosław…
Ciekawostki ze świata. Sól swańska — jedna z najchętniej przywożonych pamiątek z Gruzji. Co to takiego?
GRUZJA, SWANETIA, MESTIA / Sól swańska, po gruzińsku სვანური მარილი, to chyba “obowiązkowa” i jakże użyteczna, i smaczna pamiątka przywożona z Gruzji. Smak urlopu przywieziony do domu zmieści się w każdym bagażu, a niewielkie paczuszki można przewozić nawet w bagażu podręcznym. Czym właściwie jest owa przyprawa? Od niedostatku do niematerialnego dziedzictwa kulturowego Sól swańska to przyprawa o wielowiekowej tradycji. Tak, jak i wiele innych światowej sławy kulinarnych specjałów wywodzących się z różnych kultur, powstała z... niedostatku. Przed wiekami sól była bowiem towarem trudno dostępnym i drogim (nie inaczej było zresztą i w naszym regionie, o czym przekonać się można chociażby sięgając do literatury opisującej czasy przed I wojną światową, kiedy mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego wybierali się pieszo do Wieliczki po sól właśnie). Swanetia to jeden z najbardziej niedostępnych regionów Gruzji. Wysokie góry oraz – jeszcze do niedawna – bardzo ograniczona infrastruktura drogowa sprawiały, że dostęp do soli był tu trudniejszy niż w innych, bardziej dostępnych częściach kraju. Aby zwiększyć objętość tego…
Dziki Wschód. O gorączce przedplebiscytowej 1920 roku w MK PZKO Końska
KOŃSKA / Historia okresu przed niedoszłym plebiscytem, jaki miał odbyć się na Śląsku Cieszyńskim w 1920 roku, była tematem prelekcji zorganizowanej przez Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Końska-Osówki. Wykład poświęcony tym wydarzeniom przedstawili historycy Daniel Korbel i Tomáš Rusek. Prelekcja odbyła się 25 lutego w świetlicy Stowarzyszenia „O Rozwój Końskiej”. Polski historyk Daniel Korbel i czeski historyk Tomáš Rusek, od lat współpracujący przy badaniach nad tym okresem w historii regionu, przedstawili fakty historyczne związane z okresem okołoplebiscytowym. Wykład był kontynuacją poprzedniego, w którym historycy przybliżyli historię wojny ośmiodniowej o Śląsk Cieszyński, jaka toczyła się na tych terenach w styczniu 1919 roku. Tamtej prelekcji wysłuchać w całości można tutaj. Nagranie dostępne w sieci Zebranych przywitał Dawid Szkandera z MK PZKO Końska-Osówki. Pomimo ferii prelekcja cieszyła się dużym zainteresowaniem zarówno stałych bywalców, jak i osób spoza miejscowości. Wielu gości przyjechało do Końskiej specjalnie, by poszerzyć wiedzę o historii regionu. Dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć w spotkaniu, prelegenci zgodzili się udostępnić nagranie…
Spacer po Szonowie. PTTS „Beskid Śląski” śladami barokowej perły i dawnych właścicieli miejscowości
SZONÓW / W ramach cyklu środowych spacerów organizowanych przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski” w RC uczestnicy wybrali się tym razem do Szonowa. 25 lutego wycieczkę po jednym z najmłodszych miast RC, które prawa miejskie otrzymało 5 października 1998 roku, poprowadziła Wierka Piekarska. Turyści trasę o długości 5,6 km rozpoczęli na przystanku autobusowym Šenov-náměstí o godz. 10:10, kiedy przyjechał autobus z Hawierzowa. Nim wyruszyli Wierka Piekarska przybliżyła zebranym historię Szonowa w pigułce. — Szonów jest według nadania praw miejskich jednym z najmłodszych miast w Czeskiej Republice. Prawa miejskie otrzymał w 1998 roku. Natomiast miejscowość jest jedną z najstarszych na Śląsku, bo pierwsza osada pod niemiecką nazwą Schönhof powstała tutaj w 1290 roku. Tę nazwę Schönhof możnaby przetłumaczyć jako "piękna łąka" czy "piękne pole". W przebiegu dziejów nazwa się różnie zmieniała. Pierwsze wzmianki pisemne o tej miejscowości pochodzą z 1305 roku, kiedy pojawiają się na spisach podatkowych biskupstwa wrocławskiego. Miejscowość ta należała do książąt cieszyńskich. W połowie XIV wieku przeszła do rąk miejscowej rodziny ziemiańskiej. Od…
Minęło 85 lat od historycznego zrzutu Cichociemnych. Uroczystości w Dębowcu patronatem honorowym objęło Ministerstwo Obrony Narodowej
DĘBOWIEC / Rekonstrukcja historycznego zrzutu „Cichociemnych” będzie najbardziej widowiskowym punktem programu uroczystości z okazji 85. rocznicy tego wydarzenia. Odbędzie się ono w piątek 6 marca w Dębowcu. Wystąpienia, prelekcje, pokazy sprzętu wojskowego i wiele innych atrakcji Uroczystości objęło honorowym patronatem polskie Ministerstwo Obrony Narodowej. Rozpoczną się one o godzinie 10.00 przy pomniku Cichociemnych w Dębowcu. Przewidziano powitanie uczestników, wystąpienia okolicznościowe, a także wystęy Orkiestry Dętej „Cieszynianka” oraz chóru szkolnego Szkoły Podstawowej im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. O godz. 11.30 część wydarzeń przeniesie się do sali gimnastycznej szkoły. Tam odbędą się prelekcje, wystąpienia zaproszonych gości, koncert orkiestry oraz występy młodzieży. Następnie uczestnicy przejdą na teren przy ul. Osiedlowej, gdzie zaplanowano rekonstrukcję historycznego zrzutu „Cichociemnych”, w tym pokazy skoków spadochronowych. Ekspozycje sprzętu wojskowego będzie można oglądać zarówno w sali gimnastycznej, jak i na parkingu przed szkołą. W uroczystościach mają uczestniczyć przedstawiciele władz państwowych, Wojska Polskiego, służb mundurowych, samorządów, kombatanci, uczniowie oraz mieszkańcy regionu. Cichociemni - bohaterowie wspierający polski ruch oporu Pierwszy zrzut Cichociemnych…
Wędrowali na Pustewny i Radhoszcz. Kolejna udana eskapada „Beskidzioków”, którą można potraktować jako inspirację
TROJANOWICE, RADHOSZCZ / Minioną sobotę (21 lutego) grupa turystów z Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w RC spędziła na górskich szlakach. "Beskidziocy" udali się tym razem w stronę przełęczy Pustewny i na górę Radhoszcz. Sobotnia aura wyjątkowo sprzyjała górskim wędrówkom - było rześko i słonecznie. Rano widoczność była dobra, a spowite śniegiem drzewa i szczyty dodawały pejzażom uroku. Później pogoda była mglista, bardzo wietrzna, a nawet sypał gęsty śnieg. Każdy mógł wybrać sobie trasę o odpowiedniej dla niego długości i trudności - dzięki temu wycieczka była dla każdego przyjemnością. Warto ruszyć śladem "Beskidzioków" Członkowie PTTS "Beskid Śląski" wycieczkę zorganizowali autokarem, a na wędrówkę wyruszali z parkingu znajdującego się w Trojanowicach. Z tymi, którzy chcieliby wybrać się na sprawdzone przez nich trasy, organizatorzy wycieczki chętnie podzielą się swym doświadczeniem. Na Pustewny można wyjść na piechotę lub wyjechać kolejką linową z parkingu Trojanowice Raztoka. Informacje o kolejce na Pastewny znajdziemy tutaj. Proponowane trasy: Raztoka – Pustevny – Radhošť – Raztoka – 11,5km, 4:30 godz. Raztoka…
Dawne nazwy, żywa historia. Śmiłowice odkrywają swoje korzenie
ŚMIŁOWICE / Zainteresowanie historią Śmiłowic przeszło najśmielsze oczekiwania organizatorów spotkania pod hasłem: "Odkrywanie korzeni gminy Śmiłowice. Historia gminy Śmiłowice – lokalne nazwy". Duża sala Centrum Sportowego, gdzie w piątkowe popołudnie 6 lutego zorganizowano spotkanie Klubu Historyków Gminy Śmiłowice („Klub historiků v obci Smilovice“, KHOS) wypełniona była po brzegi. — Wspaniale było zobaczyć pełną salę ludzi, których łączy zainteresowanie historią naszej miejscowości — cieszył się wójt Śmiłowic Martin Eschner. Klub Historyków Gminy Śmiłowice Spotkanie podzielone było na kilka części. Na początku Gustav Chwistek wprowadził w tematykę i ideę zorganizowania samego spotkania. Przybliżył również zebranym historię powstania Klubu Historyków Gminy Śmiłowice. — Historia nie powinna być martwa. Historia powinna żyć. A to, czy będzie żyć, zależy też między innymi od nas. Chcemy, żeby ta historia była żywa, aktualna, żeby mogli się z nią zaznajomić także ludzie, którzy do Śmiłowic się wprowadzili, którzy tutaj nie mają korzeni, ale z tą naszą wsią są dzisiaj związani — podsumowuje Piotr Šárec. Śmiłowice z lotu ptaka…
Podróż w czasie w czeskocieszyńskim Klubie Propozycji. Najbliższy wykład na temat mody i muzyki średniowiecza
CZESKI CIESZYN / Niezwykle ciekawie zapowiada się marcowe spotkanie Cieszyńskiego Klubu Propozycji im prof. Karola Polaka w Czeskim Cieszynie. Choć mowa o wykładzie, to ci, którzy na spotkanie przyjdą, będą mieli okazję nie tylko wysłuchać prelekcji, ale także zobaczyć i usłyszeć na żywo to, o czym prelegentka będzie mówić. Agnieszka Górecka-Przywara, na co dzień pracownik Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie, ale także członek grupy rekonstrukcji historycznej, o modzie i muzyce średniowiecza mówić będzie ubrana w replikę omawianej średniowiecznej odzieży. Wykład swój ubarwi także graną na żywo, na replice średniowiecznego fletu, muzyką z omawianej epoki. Spotkanie odbędzie się w czwartek 5 marca o godz. 17:00 w Klubie "Dziupla" przy ul. Strzelniczej w Czeskim Cieszynie. Wykład organizuje Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Czeski Cieszyn Centrum. Dworski świat późnego średniowiecza i jego muzyka Podczas prelekcji-pokazu, uczestnicy będą mogli zapoznać się z wybranymi elementami wielkich kultur Europy Wschodniej i Zachodniej w okresie bizantyjskim i średniowiecznym aż po początek epoki renesansu. Jak dawniej wyglądała…
„Dobra Pani” w Ambasadzie Austrii. Jonasz Milewski opowiedział o Gabriele von Thun und Hohenstein w Warszawie
WARSZAWA / Jonasz Milewski, pisarz związany ze Śląskiem Cieszyńskim, był gościem Ambasady Republiki Austrii w Polsce, gdzie spotkał się z dr Hannesem Schreiberem. Podczas rozmowy, która odbyła się 2 lutego na zaproszenie Ambasadora Republiki Austrii w Polsce, opowiedział o historii Gabriele von Thun und Hohenstein z Kończyc Wielkich, bohaterki swojej powieści „Dobra Pani w złym świecie”. — Wizyta w Ambasadzie Republiki Austrii w Polsce była okazją do rozmowy o historii, pamięci i odpowiedzialności społecznej, a także o roli literatury w przywracaniu zapomnianych postaci i wartości, które pozostają aktualne także dziś — mówi Milewski O „Dobrej Pani” i jej historycznym tle Powieść „Dobra Pani w złym świecie” autorstwa Jonasza Milewskiego przybliża losy arystokratki zapamiętanej przez lokalną społeczność jako „Dobra Pani”. Gabriele von Thun und Hohenstein poświęciła swoje życie służbie innym. Budowała szkoły i szpitale, angażowała się społecznie i pomagała potrzebującym bez względu na wyznanie, język czy status społeczny. Dramatycznym przełomem w jej życiu była II wojna światowa, a następnie powojenny system…
Lutowy wykład MUR. Bogdan Ficek o sztucznej inteligencji
CZESKI CIESZYN / Zagrożenia związane z rozwijającą się sztuczną inteligencją były tematem lutowego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO. Wykład zatytułowany: „Sztuczna inteligencja w praktyce – możliwości, ryzyka i odpowiedzialność” wygłosił 17 lutego w Centrum Polskim Bogdan Ficek. Była to druga część wykładu o sztucznej inteligencji. Podczas pierwszej prelekcji na ten temat, Ficek dużo mówił o możliwościach, jakie daje sztuczna inteligencja. Zagrożenia płynące ze sztucznej inteligencji Podczas prelekcji Bogdan Ficek mówił o tym, jak sztuczna inteligencja wpływa dziś na nasze życie – i dlaczego obok korzyści niesie też realne zagrożenia. Zwracał uwagę na ryzyko utraty kontroli nad coraz bardziej samodzielnymi systemami, na to, że AI może pogłębiać różnice między ludźmi, a także na problem manipulowania informacjami i rosnącej inwigilacji. Wykład był przede wszystkim zachętą do rozsądnego korzystania z narzędzi opartych na AI – takich, które mogą ułatwiać pracę, naukę czy codzienne obowiązki – ale z jednoczesną świadomością, że nie są one neutralne i mogą wpływać na nasze bezpieczeństwo…
Klub Młodych PZKO Sucha Górna zaprosił na spotkanie z trudną historią regionu [WYWIAD]
SUCHA GÓRNA / Klub Młodych PZKO Sucha Górna 11 lutego zorganizował spotkanie poświęcone trudnej historii regionu. Jako prelegentów zaprosił historyków Tomáša Ruska i Daniela Korbela, którzy omówili temat wojny ośmiodniowej. O wydarzeniu rozmawiamy z Filipem Jiravským i Wojciechem Zyderem z Klubu Młodych. Często słyszy się, że młodzi nie interesują się historią. Tymczasem wy jako Klub Młodych zorganizowaliście prelekcję historyczną. Skąd taki pomysł? Filip Jiravský: Po raz pierwszy słyszałem o tej prelekcji, kiedy była w PZKO Trzyniec Końska-Osówki. Znajomi, którzy tam byli, mówili, że było bardzo fajnie. Przyjrzałem się więc tym historykom. Sam studiuję historię, więc prześledziłem to, co robią. Spodobały mi się ich publikacje, artykuły historyczne i sposób pracy. Po zapoznaniu się z ich dorobkiem skontaktowałem się z nimi z pytaniem, czy mogliby przedstawić te wykłady także u nas. A że w tym roku w ramach działalności naszego Klubu chcielibyśmy zacząć organizować, oprócz imprez rozrywkowych, również poważniejsze wydarzenia, wykłady, także historyczne, to był to fajny początek. Tak więc umówiliśmy się…
Zimowa wycieczka PTTS „Beskid Śląski” na wędryńską Babią Górę. Spotkanie z Pawłem Kufą
WĘDRYNIA / Przez zaśnieżone szlaki na wędryńską Babią Górę, a potem do ciepłej Izby Pamięci. We wtorek, 17 lutego, członkowie PTTS „Beskid Śląski” wyruszyli na kolejną zimową wycieczkę tematyczną, łączącą górską wędrówkę z historią i spotkaniem z pasją. Z Łyżbic na wędryńską Babią Górę Zimowa wycieczka do Wędryni miała dwa punkty programu. Najpierw turyści wyruszyli z Łyżbic na wędryńską Babią Górę w ramach wycieczek tematycznych 2026, o których pisaliśmy tutaj. Następnie spotkali się na wydarzeniu tematycznym w Izbie Pamięci, czyli w starej szkole pod kościołem. https://zwrot.cz/2026/02/cztery-babie-gory-w-regionie-ptts-beskid-slaski-rozpoczal-nowy-cykl-wycieczek/ Dwie trasy, jeden cel Wycieczka miała typowo zimowy, górski charakter. Dla uczestników, dla których siedmiokilometrowa wspinaczka zaśnieżonymi szlakami i nieznakowanymi ścieżkami byłaby zbyt forsowna, przygotowano krótszą, spacerową wersję trasy. Na samą wędryńską Babią Górę nie prowadzi bowiem znakowany szlak turystyczny. Druga grupa dotarła więc do Izby Pamięci spacerem z przystanku kolejowego w Wędryni. Prelekcja Pawła Kufy w Izbie Pamięci Obie grupy spotkały się w Izbie Pamięci, gdzie z zainteresowaniem wysłuchały prelekcji rzeźbiarza Pawła Kufy z Mostów koło Jabłonkowa. Artysta…
Śladem tramwaju cieszyńskiego. Spacer w 115. rocznicę uruchomienia linii
CIESZYN / 115 lat od otwarcia linii tramwajowej w Cieszynie tradycyjnie już Maciej Dembiniok, pasjonat historii cieszyńskiego tramwaju, zabrał chętnych na spacer Śladem tramwaju cieszyńskiego. Mroźna i śnieżna aura, jaka panowała w niedzielne przedpołudnie 15 lutego, nie odstraszyła chętnych do poznania w terenie ciekawostek związanych z cieszyńską linią tramwajową. Linia była krótka (liczyła zaledwie 1793 metry) i funkcjonowała krótko (zaledwie 10 lat), a mimo to zapisała się w pamięci historycznej Cieszyna i darzona jest przez wielu mieszkańców tego miasta sentymentem. Nic zatem dziwnego, że co roku z chęcią wybierają się na sentymentalną podróż Śladem tramwaju cieszyńskiego. Od repliki tramwaju na trasie spaceru po oryginalny dzwonek w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego Podróż w czasie sugerowała już sama zapowiedź wydarzenia. Brzmiała: "Zbiórka o godzinie 10:00 na mijance Olsabrücke, a następnie przejście ulicą księżnej Stefanii w stronę placu Demla i dalej w kierunku przystanku Bielitzer-Strasse." Na drugim przystanku spaceru, przy replice tramwaju, prowadzący spacer Maciej Dembiniok wyjaśnił, iż niepodobające się niektórym niemieckojęzyczne napisy…
Gotycka Madonna ze Starego Targu. Historia odkrycia cennej rzeźby w Cieszynie [nagranie]
CIESZYN / „Skąd ta Madonna?” – o historii kamiennej rzeźby ze Starego Targu w Cieszynie oraz okolicznościach jej odkrycia opowiadała w środę 11 lutego w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie Irena Kwaśny, autorka publikacji poświęconej temu tematowi. Irena Kwaśny odkryła wartość rzeźby w czasie, gdy pełniła funkcję miejskiego konserwatora zabytków. Obiekt, stojący od lat na Starym Targu i pokryty wieloma warstwami przypadkowych farb olejnych, okazał się cennym gotyckim zabytkiem. Podczas spotkania w bibliotece Irena Kwaśny mówiła o badaniach prowadzonych w Pradze nad figurą, która okazała się dziełem warsztatu Piotra Parlera. Z kolei analizy kamienia, z którego wykonano rzeźbę, wskazują na miejscowy surowiec pochodzący z kamieniołomu w Goleszowie lub w Rzece. Książka "Skąd ta Madonna?" Osoby zainteresowane historią rzeźby mogą sięgnąć po książkę „Skąd ta Madonna?”, która jest już dostępna w wypożyczalni dla dorosłych Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. Oryginalną rzeźbę można natomiast oglądać w Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Spotkanie miało charakter otwarty. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać opowieści o sensacyjnym odkryciu cieszyńskiej Madonny oraz…
Maturzyści zatańczyli poloneza na Rynku w Cieszynie. Dziesiąta edycja wydarzenia
CIESZYN / Polonez tańczony na cieszyńskim Rynku przez zdających w danym roku uczniów to już tradycja. W piątek 13 lutego odbyła się jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia. Poloneza organizuje Zespół Szkół im. Władysława Szybińskiego. Zaprasza do wspólnej zabawy maturzystów z pozostałych cieszyńskich szkół średnich. W drugim tańcu mogą dołączyć do nich również ich bliscy i wszyscy chętni mieszkańcy i turyści. W tym roku do wspólnego tańca dołączyli także maturzyści z Zespołu Szkół Budowlanych, Szkoły Organizacji i Zarządzania oraz Zespołu Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych. Dziesięć lat poloneza na cieszyńskim Rynku — Wszystko zaczęło się w 2014 roku. Przygotowując maturzystów, powiedziałam pani dyrektor, że warto pokazać, iż nie tylko uczymy, ale także pamiętamy o tradycjach polskiego tańca narodowego — opowiada Barbara Romanowska, nauczycielka matematyki w Zespole Szkół im. Władysława Szybińskiego w Cieszynie. — I tak w 2014 roku, w strugach deszczu tańczyliśmy pierwszego naszego poloneza. W 2018 pobiliśmy rekord Polski w liczbie par jednocześnie tańczących poloneza. Było ich aż 515. Czas pandemii niestety wykluczył to…
Cztery Babie Góry w regionie. PTTS „Beskid Śląski” rozpoczął nowy cykl wycieczek
REGION / Ile na Pogórzu Beskidzkim jest szczytów o nazwie Babia Góra? Członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej naliczyli cztery. To właśnie im poświęcili tegoroczny cykl wycieczek tematycznych. Pierwsza miała miejsce w ostatnią środę w Cierlicku. Babia Góra w Grodziszczu Na pierwszą wycieczkę obrali liczącą 423 m n.p.m Babią Górę w Cierlicku. Spacer w środę 11 lutego poprowadziła Anna Franek, dla której rejony te są rodzinnymi stronami. Podczas wycieczki przywoływała więc własne wspomnienia z dzieciństwa, jak i opowieści dziadka. Spacer rozpoczął się na przystanku autobusowym Cierlicko-Kościelec. Wpierw grupa przeszła na Żwirowisko, gdzie wspomniano polskich lotników Franciszka Żwirkę i Stanisława Wigurę. Następnie turyści wrócili w okolice cierlickiego kościoła, przeszli przez główną drogę i powędrowali kawałek niebieskim szlakiem turystyki pieszej, a dalej szlakiem rowerowym 56 Radegast Beskydy w kierunku Babiej Góry. Na samą Babią Górę nie tylko nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ale także nie wiedzie tam żadna ścieżka. By dojść na sam szczyt, należy po prostu przejść przez łąkę. Z…
„Beskidzioków” Rajd Zimowy. Tradycyjnie zeszli się w Gródku na Dziole
GRÓDEK / Tradycją już stały się organizowane początkiem lutego przez działaczy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej spotkania w Gródku na Dziole w Chacie Energetyka. Rajd Zimowy „Beskidzioków” ma otwartą formułę – uczestnicy, czyli członkowie i sympatycy PTTS „Beskid Śląski”, samodzielnie wybierają trasy dojścia i zejścia. Wszyscy spotykają się natomiast w Chacie Energetyków. Mgła i mżawka "Beskidziokom" niestraszna Uczestników na listę obecności od 10:00 do 11:30 wpisała Wanda Vampola. Mimo wyjątkowo niezachęcającej do aktywności na świeżym powietrzu aury na liście znalazło się 45 uczestników, którzy na Dzioł doszli różnymi trasami. Było mgliście i większość dnia padała mżawka, co nie zniechęciło miłośników górskich wędrówek do wyruszenia na rajdowe szlaki. Jedni wybrali najkrótszą drogę z Gródku, inni dalszą, okrężną przez Filipkę, jeszcze inni poszli żółtym szlakiem z Bystrzycy przez Łączkę czy bezszlakowe, nieoznakowane przejście od przystanku autobusowego Bystrzyca, Pasieki. Tradycyjnie Janka Jasińska przygotowała wierszowaną relację z wydarzenia i kartę uczestnictwa. Oto one: Rajd ma być zimowy, więc o śnieg prosimy, ale niech nie…
Kalendarz Beskidzki 2026 już dostępny. Sporo tematów ze Śląska Cieszyńskiego i Zaolzia
CIESZYN / „Kalendarz Beskidzki” od lat obejmuje tematyką obszar od Soły po Ostrawicę. Tak jest również w wydaniu na 2026 rok. W jubileuszowej, sześćdziesiątej edycji rocznika tradycyjnie nie zabrakło tematów ze Śląska Cieszyńskiego, w tym także z Zaolzia. Wydawany od 15 lat przez Towarzystwo Przyjaciół Bielska-Białej i Podbeskidzia periodyk, redagowany przez Jana Pichetę, jest już dostępny do wypożyczenia w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie. Podczas promocji „Kalendarza Beskidzkiego”, która odbyła się w poniedziałek 2 lutego w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie, można było spotkać część autorów i bohaterów artykułów z najnowszego rocznika. Zaprezentowali oni jedynie wybrane tematy spośród wielu poruszonych w kalendarzu. — W „Kalendarzu Beskidzkim” znalazło się wiele artykułów poświęconych Śląskowi Cieszyńskiemu, dlatego zdecydowanie warto do niego zajrzeć. Egzemplarz jest już dostępny na półce z nowościami — mówi Izabela Kula, dyrektor Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. W Kalendarzu Beskidzkim nie mogło zabraknąć wątków zaolziańskich — W Kalendarzu Beskidzkim nie mogło zabraknąć wątków zaolziańskich. Jacek Trzeciak napisał tekst o Teofilu Molinku, który był…
Sztuczna inteligencja w praktyce. Druga część wykładu Bogdana Ficka w ramach MUR
CZESKI CIESZYN / Na wtorek, 17 lutego zaplanowano kolejny wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO. Wykład zatytułowany: "Sztuczna inteligencja w praktyce – możliwości, ryzyka i odpowiedzialność" poprowadzi dr Bogdan Ficek. Będzie to druga część wykładu poświęconego zagadnieniom sztucznej inteligencji. Podczas pierwszego wykładu z tej serii prelegent, z wykształcenia matematyk, zarysował początki sztucznej inteligencji. Przywołał osoby, które wpłynęły na jej rozwój. W przystępny, obrazowy sposób tłumaczył zasady działania algorytmów, posługując się prostymi porównaniami. Odniósł się także do ChatGPT oraz współczesnych zastosowań sztucznej inteligencji m.in. w medycynie, wojsku i w codziennym życiu. Całości tego wykładu można wysłuchać tutaj: https://zwrot.cz/2026/01/sztuczna-inteligencja-byla-tematem-pierwszego-tegorocznego-wykladu-mur-u-bogdan-ficek-mowil-o-mozliwosciach-jej-zastosowania-nagranie/ Ciemne strony sztucznej inteligencji Jak zapowiedział prelegent na zakończenie poprzedniego wykładu, tym razem przybliży także „ciemne strony” sztucznej inteligencji i zagrożenia, jakie stwarza. Wykład odbędzie się we wtorek, 17 lutego o godzinie 17:00 w Centrum Polskim (parter budynku ZG PZKO, ul. Strzelnicza, Czeski Cieszyn). - Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych tematyką. Wstęp wolny, serdecznie zapraszamy! - podkreślają organizatorzy…
Górniczy stan według Karola Piegzy. Ukazała się książka pod redakcją Stanisława Gawlika
REGION / "Górniczy stan (z archiwum Karola Piegzy)" to najnowsza publikacja dotycząca naszego regionu. Książkę przygotowaną pod redakcją Stanisława Gawlika po raz pierwszy publicznie zaprezentował Stanisław Kołek, współautor publikacji, podczas środowego spotkania Cieszyńskiego Klubu Propozycji im prof. Karola Polaka Miejscowego Koła Czeski Cieszyn Centrum Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego (pisaliśmy). Pomysłodawca "Gorolskigo Święta" pochodził z Dołów — Chyba wszystkim z państwa Karol Piegza jest znany. Może przede wszystkim z tego, że był działaczem w Jabłonkowie. To on był pomysłodawcą Gorolskigo Święta. Pierwsze Gorolski Święto odbyło się w 1947 roku. Właśnie Piegza, razem z Jurą spod Gronia i Jabłonkowianami, wymyślił Gorolski Święto. Ale mało kto dziś wie, że Karol Piegza pochodził z Dołów. Urodził się w 1911 roku w Orłowej-Łazach – wyjaśniał Stanisław Kołek. — Piegza zaczął nawet pracować na kopalni, ale równocześnie studiował. Oprócz pracy na kopalni uczęszczał do seminarium nauczycielskiego. Później jego rodzice zgodzili się, aby został nauczycielem — kontynuował Kołek. Nadmienił też, że w okresie międzywojennym, czyli w latach 20. XX…
Klub Propozycji. Piotr Twardzik mówił o wypadkach górniczych [NAGRANIE]
CZESKI CIESZYN / Niektóre wypadki i tragedie górnicze w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim były tematem prelekcji Cieszyńskiego Klubu Propozycji im prof. Karola Polaka Miejscowego Koła Czeski Cieszyn Centrum Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Przedstawił ją w czwartkowe popołudnie 5 lutego Piotr Twardzik. Temat przyciągnął tak dużo zainteresowanych, że niektórzy zmuszeni byli słuchać ponad godzinnego wystąpienia, stojąc, gdyż w "Dziupli" zabrakło nie tylko krzeseł, ale i miejsca, w którym można by dodatkowe krzesła dostawić. Autentyczne opowieści Piotr Twardzik przepracował na Kopalni ČSA w Karwinie 27 lat na wyższych stanowiskach, 17 lat pracował jako inspektor Obwodowego Urzędu Górniczego w Ostrawie (OBU). Tak więc podczas prelekcji mówił nie o teorii, a o tym, co sam przeżył, o tym, co widział na własne oczy. — Mogę śmiało powiedzieć, że zdecydowana większość wypadków śmiertelnych czy ciężkich spowodowali sami poszkodowani albo swoim postępowaniem zawinili śmierć swoją i innych. W górnictwie, „na dole” człowiek nie odpowiada tylko za siebie, ale także za resztę górników, którzy są aktualnie w kopalni. Najczęstszymi przyczynami…



