indi
E-mail: indi@zwrot.cz
ROPICA / Nowy dyrektor szkoły w Ropicy chce, by polskie i czeskie klasy działały bliżej siebie, ale bez zacierania swojej odrębności. Lukáš Tomiczek mówi w rozmowie ze „Zwrotem”, dlaczego czescy uczniowie powinni lepiej poznawać polską kulturę, jak wyobraża sobie wspólne działania obu części szkoły i dlaczego sam, choć rozumie język polski i „po naszymu”, woli mówić po czesku.
„Polski rozumiem, ale wolę słuchać”
Nie będzie pan mówił po polsku?
Nie będę mówił po polsku, ponieważ nie znam tego języka na tyle dobrze. Jak już mówiłem podczas uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego wydaje mi się, że próbując mówić po polsku „kaleczyłbym” ten język, a tego bym nie chciał.
Polski jednak rozumiem i myślę, że mieszkańcy tego regionu mogą mówić każdy w swoim języku i wzajemnie się rozumieć.
Skąd Pan pochodzi? Jest Pan tu, stela?
Tak, pochodzę stąd. Nie przyjechałem gdzieś z Czech, więc zarówno język polski, jak i „po naszymu” mam wokół siebie przez całe życie. Po prostu nigdy nie musiałem nimi mówić. U nas w domu mama z babcią mówiły „po naszymu”, a teraz rodzina mojej dziewczyny również rozmawia między sobą „po naszymu”. Słucham więc tego języka i rozumiem go, ale wolę słuchać, niż próbować mówić.
Od nauczyciela fizyki do dyrektora
Jest pan nowym dyrektorem tej szkoły. Jak wyglądała pana wcześniejsza droga zawodowa?
Przez osiem lat uczyłem w Szkole Podstawowej im. Petra Bezruča w Trzyńcu. Kiedy zobaczyłem, że tutaj ogłoszono konkurs na stanowisko dyrektora, pomyślałem, że chciałbym zrobić kolejny krok w swojej pracy zawodowej. Zgłosiłem się, przygotowałem do konkursu i zostałem wybrany przez gminę na dyrektora tej szkoły.
A jakiego przedmiotu pan wcześniej uczył?
Przede wszystkim fizyki, a także wychowania fizycznego i zajęć praktycznych. Dzięki temu zdobyłem również spore doświadczenie w organizowaniu różnych wydarzeń. Byłem zaangażowany w wiele imprez odbywających się w szkole. W Trzyńcu odbywała się duża impreza sportowa przeznaczona dla wszystkich szkół podstawowych w mieście. Była to sportowa olimpiada dla uczniów drugiego stopnia. Koordynowałem udział naszej szkoły. Musiałem zorganizować grupę ponad 130 uczniów. Każdego dnia ktoś był gdzie indziej, trzeba było również przydzielić nauczycieli jako opiekunów. Organizacyjnie było to bardzo wymagające. Wiedziałem już wtedy, że będę obejmował stanowisko dyrektora tutaj, więc potraktowałem to jako pierwszy krok do koordynowania większej liczby osób jednocześnie.
Byłem zresztą bardzo aktywnym nauczycielem i chciałem realizować wiele projektów. Ucząc fizyki, zależało mi również na tym, żeby uczniowie na drugim stopniu się jej nie bali. W piątej klasie zorganizowałem zajęcia podczas których robiliśmy doświadczenia. Kiedy pytałem piątoklasistów, z czym kojarzy im się fizyka, od starszego rodzeństwa znali przede wszystkim przeliczanie jednostek i liczenie. Chciałem więc pokazać im również tę ciekawą stronę fizyki.
Jeżeli chodzi o wychowanie fizyczne, przez trzy lata organizowałem turnieje unihokeja. Trzeba było koordynować udział szkół, rezerwować halę i zajmować się całą organizacją. Mam więc nadzieję, że wszystkie te doświadczenia wykorzystam teraz w kierowaniu tą szkołą.
„Dla mnie jest to jedna szkoła”
Wcześniej pracował pan w czeskiej szkole. Ta placówka łączy polskie i czeskie klasy, co nadaje jej specyficzny charakter i odróżnia ją od szkół, które zna pan z wcześniejszej pracy. Jak pan na to patrzy?
Bardzo spodobało mi się właśnie połączenie części czeskiej i polskiej. Sam chodziłem do czeskiej szkoły podstawowej w Trzyńcu, a tuż obok znajdowała się szkoła polska. Funkcjonowaliśmy więc obok siebie, ale przynajmniej z mojej perspektywy jako dziecka ta współpraca nie była dobra. Wydawało mi się, że była między nami pewna niechęć, a nigdy właściwie nie wiedziałem dlaczego. Tutaj chciałbym zrobić wszystko, żeby tak nie było.
Zanim przyszedłem do tej szkoły, myślałem, że funkcjonują tutaj jakby dwie szkoły w jednej: czeska i polska, żyjące zupełnie oddzielnie. Być może wynika to z historii, ponieważ kiedyś byli tutaj dwaj dyrektorzy i rzeczywiście były to dwie szkoły mieszczące się w jednym budynku. Teraz jest jeden dyrektor i jeden zespół pedagogiczny. Są nauczycielki uczące w klasach z czeskim językiem nauczania i nauczycielki uczące w klasach z polskim językiem nauczania, ale dla mnie jest to jedna szkoła.
Nie podoba mi się nawet określenie „czeska i polska szkoła”. Dla mnie jesteśmy jedną szkołą, która ma klasy z polskim językiem nauczania i klasy z czeskim językiem nauczania. I właśnie tak chcę na nią patrzeć. Chciałbym, żebyśmy byli jedną wielką rodziną.
Tutaj, w naszym regionie, jest przecież wiele rodzin tak zwanych mieszanych, ale nadal jest to jedna rodzina. Chcę, żebyśmy również tutaj, w szkole funkcjonowali jako jedna rodzina. Żeby współpracowały ze sobą także nauczycielki, nie tylko każda w swoim zakresie, ale żebyśmy działali jako całość. Nie wiem, czy uda mi się to od razu, bo sam muszę się jeszcze w tej szkole rozejrzeć i zorientować, ale chciałbym, żeby wiele wydarzeń było wspólnych dla obu części.
Czy uważa pan, że funkcjonowanie pod wspólną dyrekcją nie zagraża zachowaniu polskości? Że nie będzie prowadziło do coraz większej asymilacji?
Właśnie nie chcę, żeby wyglądało to w ten sposób, że skoro jestem czeskojęzycznym Czechem, będę działał tylko na rzecz czeskiej części. Nie. Chcę, żeby obie części szkoły działały wspólnie.
Ale przy zachowaniu własnej odrębności?
Dokładnie tak. Chodzi o wzajemne poznawanie się. Uczniowie nadal będą mieli swoje klasy. Jedni będą mieli język polski, drudzy czeski, i to się nie zmieni. Chodzi mi o to, żeby obie kultury lepiej się nawzajem poznawały. Chciałbym też, żeby dzieci lepiej znały siebie nawzajem. Żeby ktoś nie był tylko „tym, który jest gdzieś na dole”, ale konkretnym kolegą, którego się zna, bo przyszedł do klasy i coś opowiedział.
„Chcę, żeby czescy uczniowie poznawali polską kulturę”
Jak miałoby to wyglądać w praktyce?
Jeżeli jest na przykład jakieś czeskie święto, chciałbym, żeby starsi uczniowie przyszli do klas z polskim językiem nauczania i o nim opowiedzieli. I odwrotnie. Dla uczniów z czeskich klas może być to szczególnie wzbogacające. Oni wiedzą, że polska społeczność tutaj żyje, ale jest mniejszością, więc czescy koledzy niekoniecznie znają polską kulturę swych sąsiadów. Tak więc o ile polscy uczniowie orientują się w czeskich świętach, to Czesi już niekoniecznie wiedzą, jakie Polacy mają święta, co danego dnia sobie przypominają i dlaczego.
A uważa Pan, że wiedzieć powinni?
Oczywiście. To chciałbym zmienić. Chciałbym wprowadzić takie zasady współpracy i wspólne zajęcia, żeby także czescy uczniowie poznawali polską kulturę. Żeby, jak będzie w Polsce jakieś święto, to żeby polscy uczniowie przyszli do czeskiej klasy poopowiadać o tym święcie, co to jest za święto.
Wyobrażam sobie to tak, że na przykład czwarto- i piątoklasiści mogliby przygotować krótką prezentację, przyjść na dziesięć minut do klasy z czeskim językiem nauczania i powiedzieć dzieciom, że w Polsce obchodzone jest takie czy inne święto i na czym ono polega.
A więc w tym, że szkoła jest łączona, czesko-polska, widzi Pan przede wszystkim wzajemne wzbogacenie?
Dokładnie tak. Nie chcę ani nikogo wywyższać, ani nikomu umniejszać. Chcę, żebyśmy żyli tutaj obok siebie jak bracia, jak jedna rodzina. To jest jeden z moich celów.



