Informacje dla Polaków w Czechach!

Pogotowie językowe: Spuszczanie i wypinanie?
Marzec022021

Pogotowie językowe: Spuszczanie i wypinanie?

W gwarze używanej na Zaolziu na stałe zagościły dwa czasowniki ‘spuszczać’ i ‘wypinać’, które oznaczają ‘włączać’ i ‘wyłączać’. Wiadomo, że pochodzą one z języka czeskiego (czes. spustit i vypnout), i nie ma w tym nic złego ani dziwnego. Ale czy możemy tych dwóch czasowników w tym znaczeniu używać w języku polskim? Jeżeli chcemy, aby zrozumiał nas rozmówca polskojęzyczny, z całą pewnością nie. Co prawda oba czasowniki występują w języku polskim, ale mają zupełnie inne znaczenie niż w gwarze. Czasownika ‘spuścić’ i jego niedokonanej formy ‘spuszczać’ używamy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że ‘spuszczamy wiaderko na linie’, ‘spuszczamy kolegę na linie’, można również ‘spuścić kurtynę w teatrze’, ‘spuścić wodę w toalecie’, ‘spuścić powietrze z opon ’, ‘spuścić na coś zasłonę milczenia’, ‘spuścić z tonu’, ‘spuścić z ceny’, można również ‘spuścić się po linie’, czyli samemu zjechać po linie. Czasownik ten jest również wulgarnym określeniem czynności. Zainteresowani czytelnicy mogą sami sprawdzić w słowniku, o czym mowa. Na marginesie warto również zaznaczyć, że w…

Pogotowie Językowe. Pod adresem czy na adres?
Kwiecień012020

Pogotowie Językowe. Pod adresem czy na adres?

Szanowne Pogotowie, pracuję od paru dni zdalnie i mam problem. W jaki sposób napisać do moich klientów i współpracowników? Czy mogę użyć wyrażenia: Kontaktować się ze mną można tylko na telefonach komórkowych albo e-mailem? Materiały mają posyłać mi pod adresem, czy na adres? I jeszcze: Nasza siedziba mieści się przy ulicy Kopernika, czy na ulicy Kopernika? Szanowna Pani, nie tak dawno jeszcze połączenie wysyłać coś na adres uchodziło za rusycyzm, a językoznawcy tępili jego używanie przede wszystkim w piśmie, polecając tylko wysyłanie pod adresem. Już jednak na przełomie wieku XX i XXI zaczęto obie formy uważać za równoprawne a co najważniejsze za poprawne (patrz np. tutaj). Za niepoprawne jednak uważane jest połączenie wysyłać pod adres. Co do siedziby przy albo na ulicy Kopernika – pogląd językoznawców jest zgodny: przy ulicy Kopernika jest bardziej oficjalny, ale co najważniejsze obie wersje uznane są za poprawne. E-mail to list elektroniczny, adres elektroniczny, gdzie charakterystycznym znakiem jest małpa - @ (po czesku zavináč), albo…

Pogotowie Językowe. Go czy je
Marzec282020

Pogotowie Językowe. Go czy je

Czytam w artykule Poszli wpław przez Olzę o tym, jak niektórym doskwiera bardzo ograniczenie ruchu transgranicznego. Króciutki artykulik, doświadczona dziennikarka, a byk jednak wdarł się na arenę. Każdemu może się zdarzyć. Tym bardziej, że to bardzo częsty błąd. Wielu z nas nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, jak często go popełniamy. Chodzi o użycie zaimka ono w bierniku. A oto cytat: Zdarzenie miało miejsce w piątek 20.3. około 9.30. Ktoś z przechodniów uwiecznił go na filmie. https://zwrot.cz/2020/03/poszli-wplaw-przez-olze/ Gdyby chodziło o jednego pijanego pływaka, można by sądzić, że zaimek go do niego się odnosi. Pijaków-pływaków było jednak więcej. Gdyby o nich chodziło, należałoby użyć formy zaimka on w bierniku w liczbie mnogiej – ich. Prawdopodobnie doszło do błędnego użycia dopełniacza zaimka ono (zastępującego w zdaniu rzeczownik zdarzenie) zamiast biernika w postaci je. Poprawnie zatem zdanie powinno brzmieć: Ktoś z przechodniów uwiecznił je na filmie. Jest to bardzo powszechny błąd. Niech pierwszy rzuci kamieniem, kto nigdy nie wypowiedział podobnego zdania: Ostatnio…

Kampania #KTOTYJESTEŚ spotkała się z pozytywnym przyjęciem
Grudzień182019

Kampania #KTOTYJESTEŚ spotkała się z pozytywnym przyjęciem

WARSZAWA / Kończy się 2. edycja kampanii #KTOTYJESTEŚ, którą przygotowała Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”. W tym roku odbyła się pod hasłem “Zadbaj o język polski”, zachęcając do nauki języka polskiego i poszukiwania swoich korzeni. Od początku września fundacja promowała spoty kampanijne przeznaczone dla osób polskiego pochodzenia żyjące na terenie byłego Związku Radzieckiego i w Republice Czeskiej. Kampanię do nich kierowano za pośrednictwem serwisów YouTube i Facebook. Łącznie spoty zostały wyświetlone ponad 3 mln razy przez ponad 700 tysięcy użytkowników. Pierwszy z filmów opowiada historię dziewczynki, która po odnalezieniu przedmiotów związanych z historią i polskością jej rodziny, odkrywa swoją tożsamość, która wpłynie na jej życiową drogę (zostaje nauczycielką języka polskiego). 2,5 tysiąca udostępnień  Fabuła spotów spotkała się z pozytywnym przyjęciem i żywym zainteresowaniem – zostały udostępnione blisko 2,5 tysiąca razy. Użytkownicy poruszeni historią bohaterki pierwszego spotu, chętnie dzielili się swoimi historiami, dotyczącymi odkrywania języka polskiego. Jedną z osób, którą spot zainspirował do opowiedzenia o roli polszczyzny w jej życiu, była…

Lesznych, Leszen?
Październik292019

Lesznych, Leszen?

Cześć, mam pytanie za 100 punktów: Jeżeli jest Leszna Górna i Leszna Dolna, to historia będzie obu Lesznych czy obu Leszen, jak napisał autor pewnego tekstu. Dzięki I.K. (więcej…)

Jakiego zapisu należy używać? Kč, Kcz, kor. czy CZK?
Czerwiec132019

Jakiego zapisu należy używać? Kč, Kcz, kor. czy CZK?

Szanowny ekspercie językowy, mam do Pana następującą prośbę. W „Głosie“ na stronie 1. u góry po prawej stronie jest skrót czeskiej jednostki monetarnej korony czeskiej ─ kč bez kropki. Do niedawna w słownikach polskich widniał skrót korony czeskiej ─ kc bez kropki za skrótem. Obecnie jest tam tylko przykład skrótu korony bez uwzględnienia o koronę jakiego państwa chodzi ─ kor. z kropką, a jest tych państw z jednostkami monetarnymi w koronach wiele. Jest to przeoczenie sprawy czy zwyczajne niechlujstwo językoznawców? (więcej…)

Ekspercka czy ekspertcka?
Maj032019

Ekspercka czy ekspertcka?

Witej Irek, Mam wątpliwość i zapytanie zarazem, poprawnie jest komisja ekspercka czy też komisja ekspretcka? Dziękuję uprzejmie za odpowiedź i pozdrawiam serdecznie L. R. (więcej…)

Pogotowie językowe: w-we, z-ze
Marzec022019

Pogotowie językowe: w-we, z-ze

Dzień dobry, pytanie jest proste: kiedy piszemy „w“, a kiedy „we“, kiedy „z“, a kiedy „ze“. (więcej…)

Pogotowie Językowe – myślniki, pauzy i półpauzy
Luty112019

Pogotowie Językowe – myślniki, pauzy i półpauzy

Dzień dobry, mam pytanie natury „kreskowej” – kiedy używamy myślnika, kiedy półpauzy a kiedy dywizu. I czy w języku czeskim obowiązują takie same zasady? Dziękuję TNJ (więcej…)

Pogotowie Językowe: Tombola czy loteria fantowa?
Luty032019

Pogotowie Językowe: Tombola czy loteria fantowa?

Pozdrawiam redakcję Zwrotu, czy na zaproszeniach pisać „tombola” czy „loteria fantowa” czy może jeszcze jakoś inaczej? Dziękuję RK (więcej…)

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

Website Security Test