indi – Strona 4

luty202026

„Dobra Pani” w Ambasadzie Austrii. Jonasz Milewski opowiedział o Gabriele von Thun und Hohenstein w Warszawie

WARSZAWA / Jonasz Milewski, pisarz związany ze Śląskiem Cieszyńskim, był gościem Ambasady Republiki Austrii w Polsce, gdzie spotkał się z dr Hannesem Schreiberem. Podczas rozmowy, która odbyła się 2 lutego na zaproszenie Ambasadora Republiki Austrii w Polsce, opowiedział o historii Gabriele von Thun und Hohenstein z Kończyc Wielkich, bohaterki swojej powieści „Dobra Pani w złym świecie”. — Wizyta w Ambasadzie Republiki Austrii w Polsce była okazją do rozmowy o historii, pamięci i odpowiedzialności społecznej, a także o roli literatury w przywracaniu zapomnianych postaci i wartości, które pozostają aktualne także dziś — mówi Milewski O „Dobrej Pani” i jej historycznym tle Powieść „Dobra Pani w złym świecie” autorstwa Jonasza Milewskiego przybliża losy arystokratki zapamiętanej przez lokalną społeczność jako „Dobra Pani”. Gabriele von Thun und Hohenstein poświęciła swoje życie służbie innym. Budowała szkoły i szpitale, angażowała się społecznie i pomagała potrzebującym bez względu na wyznanie, język czy status społeczny. Dramatycznym przełomem w jej życiu była II wojna światowa, a następnie powojenny system…

luty202026

Lutowy wykład MUR. Bogdan Ficek o sztucznej inteligencji

CZESKI CIESZYN / Zagrożenia związane z rozwijającą się sztuczną inteligencją były tematem lutowego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO. Wykład zatytułowany: „Sztuczna inteligencja w praktyce – możliwości, ryzyka i odpowiedzialność” wygłosił 17 lutego w Centrum Polskim Bogdan Ficek. Była to druga część wykładu o sztucznej inteligencji. Podczas pierwszej prelekcji na ten temat, Ficek dużo mówił o możliwościach, jakie daje sztuczna inteligencja. Zagrożenia płynące ze sztucznej inteligencji Podczas prelekcji Bogdan Ficek mówił o tym, jak sztuczna inteligencja wpływa dziś na nasze życie – i dlaczego obok korzyści niesie też realne zagrożenia. Zwracał uwagę na ryzyko utraty kontroli nad coraz bardziej samodzielnymi systemami, na to, że AI może pogłębiać różnice między ludźmi, a także na problem manipulowania informacjami i rosnącej inwigilacji. Wykład był przede wszystkim zachętą do rozsądnego korzystania z narzędzi opartych na AI – takich, które mogą ułatwiać pracę, naukę czy codzienne obowiązki – ale z jednoczesną świadomością, że nie są one neutralne i mogą wpływać na nasze bezpieczeństwo…

luty192026

Klub Młodych PZKO Sucha Górna zaprosił na spotkanie z trudną historią regionu [WYWIAD]

SUCHA GÓRNA / Klub Młodych PZKO Sucha Górna 11 lutego zorganizował spotkanie poświęcone trudnej historii regionu. Jako prelegentów zaprosił historyków Tomáša Ruska i Daniela Korbela, którzy omówili temat wojny ośmiodniowej. O wydarzeniu rozmawiamy z Filipem Jiravským i Wojciechem Zyderem z Klubu Młodych. Często słyszy się, że młodzi nie interesują się historią. Tymczasem wy jako Klub Młodych zorganizowaliście prelekcję historyczną. Skąd taki pomysł? Filip Jiravský: Po raz pierwszy słyszałem o tej prelekcji, kiedy była w PZKO Trzyniec Końska-Osówki. Znajomi, którzy tam byli, mówili, że było bardzo fajnie. Przyjrzałem się więc tym historykom. Sam studiuję historię, więc prześledziłem to, co robią. Spodobały mi się ich publikacje, artykuły historyczne i sposób pracy. Po zapoznaniu się z ich dorobkiem skontaktowałem się z nimi z pytaniem, czy mogliby przedstawić te wykłady także u nas. A że w tym roku w ramach działalności naszego Klubu chcielibyśmy zacząć organizować, oprócz imprez rozrywkowych, również poważniejsze wydarzenia, wykłady, także historyczne, to był to fajny początek. Tak więc umówiliśmy się…

luty182026

Zimowa wycieczka PTTS „Beskid Śląski” na wędryńską Babią Górę. Spotkanie z Pawłem Kufą

WĘDRYNIA / Przez zaśnieżone szlaki na wędryńską Babią Górę, a potem do ciepłej Izby Pamięci. We wtorek, 17 lutego, członkowie PTTS „Beskid Śląski” wyruszyli na kolejną zimową wycieczkę tematyczną, łączącą górską wędrówkę z historią i spotkaniem z pasją. Z Łyżbic na wędryńską Babią Górę Zimowa wycieczka do Wędryni miała dwa punkty programu. Najpierw turyści wyruszyli z Łyżbic na wędryńską Babią Górę w ramach wycieczek tematycznych 2026, o których pisaliśmy tutaj. Następnie spotkali się na wydarzeniu tematycznym w Izbie Pamięci, czyli w starej szkole pod kościołem. https://zwrot.cz/2026/02/cztery-babie-gory-w-regionie-ptts-beskid-slaski-rozpoczal-nowy-cykl-wycieczek/ Dwie trasy, jeden cel Wycieczka miała typowo zimowy, górski charakter. Dla uczestników, dla których siedmiokilometrowa wspinaczka zaśnieżonymi szlakami i nieznakowanymi ścieżkami byłaby zbyt forsowna, przygotowano krótszą, spacerową wersję trasy. Na samą wędryńską Babią Górę nie prowadzi bowiem znakowany szlak turystyczny. Druga grupa dotarła więc do Izby Pamięci spacerem z przystanku kolejowego w Wędryni. Prelekcja Pawła Kufy w Izbie Pamięci Obie grupy spotkały się w Izbie Pamięci, gdzie z zainteresowaniem wysłuchały prelekcji rzeźbiarza Pawła Kufy z Mostów koło Jabłonkowa. Artysta…

luty172026

Śladem tramwaju cieszyńskiego. Spacer w 115. rocznicę uruchomienia linii

CIESZYN / 115 lat od otwarcia linii tramwajowej w Cieszynie tradycyjnie już Maciej Dembiniok, pasjonat historii cieszyńskiego tramwaju, zabrał chętnych na spacer Śladem tramwaju cieszyńskiego. Mroźna i śnieżna aura, jaka panowała w niedzielne przedpołudnie 15 lutego, nie odstraszyła chętnych do poznania w terenie ciekawostek związanych z cieszyńską linią tramwajową. Linia była krótka (liczyła zaledwie 1793 metry) i funkcjonowała krótko (zaledwie 10 lat), a mimo to zapisała się w pamięci historycznej Cieszyna i darzona jest przez wielu mieszkańców tego miasta sentymentem. Nic zatem dziwnego, że co roku z chęcią wybierają się na sentymentalną podróż Śladem tramwaju cieszyńskiego. Od repliki tramwaju na trasie spaceru po oryginalny dzwonek w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego Podróż w czasie sugerowała już sama zapowiedź wydarzenia. Brzmiała: "Zbiórka o godzinie 10:00 na mijance Olsabrücke, a następnie przejście ulicą księżnej Stefanii w stronę placu Demla i dalej w kierunku przystanku Bielitzer-Strasse." Na drugim przystanku spaceru, przy replice tramwaju, prowadzący spacer Maciej Dembiniok wyjaśnił, iż niepodobające się niektórym niemieckojęzyczne napisy…

luty152026

Gotycka Madonna ze Starego Targu. Historia odkrycia cennej rzeźby w Cieszynie [nagranie]

CIESZYN / „Skąd ta Madonna?” – o historii kamiennej rzeźby ze Starego Targu w Cieszynie oraz okolicznościach jej odkrycia opowiadała w środę 11 lutego w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie Irena Kwaśny, autorka publikacji poświęconej temu tematowi. Irena Kwaśny odkryła wartość rzeźby w czasie, gdy pełniła funkcję miejskiego konserwatora zabytków. Obiekt, stojący od lat na Starym Targu i pokryty wieloma warstwami przypadkowych farb olejnych, okazał się cennym gotyckim zabytkiem. Podczas spotkania w bibliotece Irena Kwaśny mówiła o badaniach prowadzonych w Pradze nad figurą, która okazała się dziełem warsztatu Piotra Parlera. Z kolei analizy kamienia, z którego wykonano rzeźbę, wskazują na miejscowy surowiec pochodzący z kamieniołomu w Goleszowie lub w Rzece. Książka "Skąd ta Madonna?" Osoby zainteresowane historią rzeźby mogą sięgnąć po książkę „Skąd ta Madonna?”, która jest już dostępna w wypożyczalni dla dorosłych Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. Oryginalną rzeźbę można natomiast oglądać w Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Spotkanie miało charakter otwarty. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać opowieści o sensacyjnym odkryciu cieszyńskiej Madonny oraz…

luty142026

Maturzyści zatańczyli poloneza na Rynku w Cieszynie. Dziesiąta edycja wydarzenia

CIESZYN / Polonez tańczony na cieszyńskim Rynku przez zdających w danym roku uczniów to już tradycja. W piątek 13 lutego odbyła się jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia. Poloneza organizuje Zespół Szkół im. Władysława Szybińskiego. Zaprasza do wspólnej zabawy maturzystów z pozostałych cieszyńskich szkół średnich. W drugim tańcu mogą dołączyć do nich również ich bliscy i wszyscy chętni mieszkańcy i turyści. W tym roku do wspólnego tańca dołączyli także maturzyści z Zespołu Szkół Budowlanych, Szkoły Organizacji i Zarządzania oraz Zespołu Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych. Dziesięć lat poloneza na cieszyńskim Rynku — Wszystko zaczęło się w 2014 roku. Przygotowując maturzystów, powiedziałam pani dyrektor, że warto pokazać, iż nie tylko uczymy, ale także pamiętamy o tradycjach polskiego tańca narodowego — opowiada Barbara Romanowska, nauczycielka matematyki w Zespole Szkół im. Władysława Szybińskiego w Cieszynie. — I tak w 2014 roku, w strugach deszczu tańczyliśmy pierwszego naszego poloneza. W 2018 pobiliśmy rekord Polski w liczbie par jednocześnie tańczących poloneza. Było ich aż 515. Czas pandemii niestety wykluczył to…

luty132026

Cztery Babie Góry w regionie. PTTS „Beskid Śląski” rozpoczął nowy cykl wycieczek

REGION / Ile na Pogórzu Beskidzkim jest szczytów o nazwie Babia Góra? Członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej naliczyli cztery. To właśnie im poświęcili tegoroczny cykl wycieczek tematycznych. Pierwsza miała miejsce w ostatnią środę w Cierlicku. Babia Góra w Grodziszczu Na pierwszą wycieczkę obrali liczącą 423 m n.p.m Babią Górę w Cierlicku. Spacer w środę 11 lutego poprowadziła Anna Franek, dla której rejony te są rodzinnymi stronami. Podczas wycieczki przywoływała więc własne wspomnienia z dzieciństwa, jak i opowieści dziadka. Spacer rozpoczął się na przystanku autobusowym Cierlicko-Kościelec. Wpierw grupa przeszła na Żwirowisko, gdzie wspomniano polskich lotników Franciszka Żwirkę i Stanisława Wigurę. Następnie turyści wrócili w okolice cierlickiego kościoła, przeszli przez główną drogę i powędrowali kawałek niebieskim szlakiem turystyki pieszej, a dalej szlakiem rowerowym 56 Radegast Beskydy w kierunku Babiej Góry. Na samą Babią Górę nie tylko nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ale także nie wiedzie tam żadna ścieżka. By dojść na sam szczyt, należy po prostu przejść przez łąkę. Z…

luty102026

„Beskidzioków” Rajd Zimowy. Tradycyjnie zeszli się w Gródku na Dziole

GRÓDEK / Tradycją już stały się organizowane początkiem lutego przez działaczy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej spotkania w Gródku na Dziole w Chacie Energetyka. Rajd Zimowy „Beskidzioków” ma otwartą formułę – uczestnicy, czyli członkowie i sympatycy PTTS „Beskid Śląski”, samodzielnie wybierają trasy dojścia i zejścia. Wszyscy spotykają się natomiast w Chacie Energetyków. Mgła i mżawka "Beskidziokom" niestraszna Uczestników na listę obecności od 10:00 do 11:30 wpisała Wanda Vampola. Mimo wyjątkowo niezachęcającej do aktywności na świeżym powietrzu aury na liście znalazło się 45 uczestników, którzy na Dzioł doszli różnymi trasami. Było mgliście i większość dnia padała mżawka, co nie zniechęciło miłośników górskich wędrówek do wyruszenia na rajdowe szlaki. Jedni wybrali najkrótszą drogę z Gródku, inni dalszą, okrężną przez Filipkę, jeszcze inni poszli żółtym szlakiem z Bystrzycy przez Łączkę czy bezszlakowe, nieoznakowane przejście od przystanku autobusowego Bystrzyca, Pasieki. Tradycyjnie Janka Jasińska przygotowała wierszowaną relację z wydarzenia i kartę uczestnictwa. Oto one: Rajd ma być zimowy, więc o śnieg prosimy, ale niech nie…

luty102026

Kalendarz Beskidzki 2026 już dostępny. Sporo tematów ze Śląska Cieszyńskiego i Zaolzia

CIESZYN / „Kalendarz Beskidzki” od lat obejmuje tematyką obszar od Soły po Ostrawicę. Tak jest również w wydaniu na 2026 rok. W jubileuszowej, sześćdziesiątej edycji rocznika tradycyjnie nie zabrakło tematów ze Śląska Cieszyńskiego, w tym także z Zaolzia. Wydawany od 15 lat przez Towarzystwo Przyjaciół Bielska-Białej i Podbeskidzia periodyk, redagowany przez Jana Pichetę, jest już dostępny do wypożyczenia w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie. Podczas promocji „Kalendarza Beskidzkiego”, która odbyła się w poniedziałek 2 lutego w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie, można było spotkać część autorów i bohaterów artykułów z najnowszego rocznika. Zaprezentowali oni jedynie wybrane tematy spośród wielu poruszonych w kalendarzu. — W „Kalendarzu Beskidzkim” znalazło się wiele artykułów poświęconych Śląskowi Cieszyńskiemu, dlatego zdecydowanie warto do niego zajrzeć. Egzemplarz jest już dostępny na półce z nowościami — mówi Izabela Kula, dyrektor Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. W Kalendarzu Beskidzkim nie mogło zabraknąć wątków zaolziańskich — W Kalendarzu Beskidzkim nie mogło zabraknąć wątków zaolziańskich. Jacek Trzeciak napisał tekst o Teofilu Molinku, który był…

luty092026

Sztuczna inteligencja w praktyce. Druga część wykładu Bogdana Ficka w ramach MUR

CZESKI CIESZYN / Na wtorek, 17 lutego zaplanowano kolejny wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO. Wykład zatytułowany: "Sztuczna inteligencja w praktyce – możliwości, ryzyka i odpowiedzialność" poprowadzi dr Bogdan Ficek. Będzie to druga część wykładu poświęconego zagadnieniom sztucznej inteligencji. Podczas pierwszego wykładu z tej serii prelegent, z wykształcenia matematyk, zarysował początki sztucznej inteligencji. Przywołał osoby, które wpłynęły na jej rozwój. W przystępny, obrazowy sposób tłumaczył zasady działania algorytmów, posługując się prostymi porównaniami. Odniósł się także do ChatGPT oraz współczesnych zastosowań sztucznej inteligencji m.in. w medycynie, wojsku i w codziennym życiu. Całości tego wykładu można wysłuchać tutaj: https://zwrot.cz/2026/01/sztuczna-inteligencja-byla-tematem-pierwszego-tegorocznego-wykladu-mur-u-bogdan-ficek-mowil-o-mozliwosciach-jej-zastosowania-nagranie/ Ciemne strony sztucznej inteligencji Jak zapowiedział prelegent na zakończenie poprzedniego wykładu, tym razem przybliży także „ciemne strony” sztucznej inteligencji i zagrożenia, jakie stwarza. Wykład odbędzie się we wtorek, 17 lutego o godzinie 17:00 w Centrum Polskim (parter budynku ZG PZKO, ul. Strzelnicza, Czeski Cieszyn). - Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych tematyką. Wstęp wolny, serdecznie zapraszamy! - podkreślają organizatorzy…

luty082026

Górniczy stan według Karola Piegzy. Ukazała się książka pod redakcją Stanisława Gawlika

REGION / "Górniczy stan (z archiwum Karola Piegzy)" to najnowsza publikacja dotycząca naszego regionu. Książkę przygotowaną pod redakcją Stanisława Gawlika po raz pierwszy publicznie zaprezentował Stanisław Kołek, współautor publikacji, podczas środowego spotkania Cieszyńskiego Klubu Propozycji im prof. Karola Polaka Miejscowego Koła Czeski Cieszyn Centrum Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego (pisaliśmy). Pomysłodawca "Gorolskigo Święta" pochodził z Dołów — Chyba wszystkim z państwa Karol Piegza jest znany. Może przede wszystkim z tego, że był działaczem w Jabłonkowie. To on był pomysłodawcą Gorolskigo Święta. Pierwsze Gorolski Święto odbyło się w 1947 roku. Właśnie Piegza, razem z Jurą spod Gronia i Jabłonkowianami, wymyślił Gorolski Święto. Ale mało kto dziś wie, że Karol Piegza pochodził z Dołów. Urodził się w 1911 roku w Orłowej-Łazach – wyjaśniał Stanisław Kołek. — Piegza zaczął nawet pracować na kopalni, ale równocześnie studiował. Oprócz pracy na kopalni uczęszczał do seminarium nauczycielskiego. Później jego rodzice zgodzili się, aby został nauczycielem — kontynuował Kołek. Nadmienił też, że w okresie międzywojennym, czyli w latach 20. XX…

luty072026

Klub Propozycji. Piotr Twardzik mówił o wypadkach górniczych [NAGRANIE]

CZESKI CIESZYN / Niektóre wypadki i tragedie górnicze w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim były tematem prelekcji Cieszyńskiego Klubu Propozycji im prof. Karola Polaka Miejscowego Koła Czeski Cieszyn Centrum Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Przedstawił ją w czwartkowe popołudnie 5 lutego Piotr Twardzik. Temat przyciągnął tak dużo zainteresowanych, że niektórzy zmuszeni byli słuchać ponad godzinnego wystąpienia, stojąc, gdyż w "Dziupli" zabrakło nie tylko krzeseł, ale i miejsca, w którym można by dodatkowe krzesła dostawić. Autentyczne opowieści Piotr Twardzik przepracował na Kopalni ČSA w Karwinie 27 lat na wyższych stanowiskach, 17 lat pracował jako inspektor Obwodowego Urzędu Górniczego w Ostrawie (OBU). Tak więc podczas prelekcji mówił nie o teorii, a o tym, co sam przeżył, o tym, co widział na własne oczy. — Mogę śmiało powiedzieć, że zdecydowana większość wypadków śmiertelnych czy ciężkich spowodowali sami poszkodowani albo swoim postępowaniem zawinili śmierć swoją i innych. W górnictwie, „na dole” człowiek nie odpowiada tylko za siebie, ale także za resztę górników, którzy są aktualnie w kopalni. Najczęstszymi przyczynami…

luty052026

„Beskidziocy” na szlaku. Dwudniowy Rajd Zimowy im. Milana Walacha

REGION / W minioną sobotę i niedzielę turyści i sympatycy skupieni wokół Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej wybrali się na dwudniowy Rajd Zimowy im. Milana Walacha. Z decyzją, czy, zgodnie z planem, rajd odbędzie się na nartach biegowych czy pieszo czekano do ostatnich dni przed wymarszem. Ostatecznie, jako że w ostatniej chwili przed planowanym rajdem w górach pojawiło się trochę świeżego śniegu, turyści zabrali na trasę biegówki, ale również, na wypadek oblodzonej trasy, raczki na buty. Na dwudniowy rajd wybrała się zgrana, wiekowo zróżnicowana grupa uczestników. — Zimowa aura sprzyjała. Podczas tras pierwszego i drugiego dnia kilkakrotnie zatrzymywaliśmy się na krótki odpoczynek i regenerację sił. Schronisko na Švarnej Hance, czyli nasze miejsce noclegu, okazało się przytulne, choć w pokojach panował chłód, dlatego wieczorny czas spędziliśmy w nagrzanej restauracji, grając w grę Nazwy kodowe (Krycí jména). Wszyscy wrócili zmęczeni, ale zadowoleni, z poczuciem dobrze spędzonego czasu w górach — relacjonuje Wanda Farnik. Trasy, jakie pokonali "Beskidziocy" Gdyby ktoś…

luty042026

Inny obraz wojny. Władysława Magiera o swej najnowszej powieści [WYWIAD]

Władysława Magiera opowiada o swojej najnowszej powieści I zamilkły fortepiany. Książka została oparta na autentycznych wspomnieniach kobiet ze Śląska Cieszyńskiego. Autorka przybliża w niej wojenne losy bohaterek związanych m.in. z działalnością wywiadowczą Armii Krajowej. Mówi także o wykorzystanych źródłach oraz o mniej znanym obrazie II wojny światowej. Z czytelnikami spotka się 4 lutego o godz. 17.00 w Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie. Niedawno ukazała się Twoja kolejna powieść w zbeletryzowanej formie opowiadająca o wojennych losach kobiet związanych ze Śląskiem Cieszyńskim. Rozumiem, że choć to powieść, to główne postacie i wątki historyczne są autentyczne? Oczywiście. Jak zawsze do tej pory w moich książkach. Skąd wziął się pomysł akurat na te bohaterki ich wojenne losy, które stały się osią książki? Kiedy pisałam biografie do „Cieszyńskiego Szlaku Kobiet” i „Szlaku Kobiet Śląska Cieszyńskiego” to podczas różnych spotkań autorskich panie podpowiadały mi, o kim mogłabym napisać. Między innymi padły wtedy te nazwiska. Mało tego, dostałam nawet materiały, które one pozostawiły, przekazane przez dalszych…

luty032026

„Ro(c)k na vsi”. Nowy spektakl Teatru Cieszyńskiego z udziałem zespołu Čechomor

CZESKI CIESZYN / Najnowszy spektakl, jaki zobaczyć można w Teatrze Cieszyńskim to "Ro(c)k na vsi". Przedstawienie z udziałem zespołu Čechomor wyreżyserował Petr Kracik, dyrektor teatru. Zaangażował w nim oprócz aktorów Sceny Czeskiej i muzyków z zespołu Čechomor także aktorkę Sceny Polskiej, dzieci z kółka teatralnego oraz gości spoza stałej ekipy teatralnej. Premiera spektaklu odbyła się 31 stycznia. Przedstawienie przygotowano równolegle z trwającym w tym czasie rozległym remontem budynku Teatru Cieszyńskiego, co, jak podkreśla dyrektor, znacząco wpłynęło na sposób pracy zespołu. – Było do zrealizowania wszystko naraz: sam remont teatru i przygotowanie premiery „Ro(c)k na vsi”. W najtrudniejszych miesiącach, kiedy przywracaliśmy teatr do normalnego funkcjonowania, równolegle trwały próby. Dla mnie najważniejsze jest to, że udało się zrealizować obie te rzeczy – powiedział Petr Kracik. Čechomor na scenie i tempo prób Zapytany o trudności logistyczne reżyser podkreślał, że realizacja takiego przedsięwzięcia nie była dla zespołu nowością. Jedynym bardziej skomplikowanym elementem była współpraca z zespołem Čechomor, który dołączył do prób dopiero w końcowej…

luty012026

Nowoczesna architektura Warszawy w obiektywie Romana Dzika. Stolica Polski widziana z innej perspektywy

CZESKI CIESZYN / Do 24 lutego w czeskocieszyńskim klubie „Dziupla”, prowadzonym przez Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, prezentowana jest wystawa fotograficzna. Na zdjęciach Romana Dzika możemy oglądać Warszawę. Wystawa zatytułowana jest „Warszawa nowoczesna”. Co chciałeś na swych zdjęciach pokazać? Chciałem pokazać architekturę, skupiając się na tak zwanym Warszawskim Manhattanie, czyli tych najnowocześniejszych drapaczach chmur. Architektura zawsze mi się podobała. Co cię zainspirowało do spojrzenia na stolicę Polski właśnie z tej perspektywy? Warszawa w 2023 roku wygrała konkurs na najlepszą stolicę do zwiedzania w Europie. Za nią zostały Ateny, Praga i inne miasta. Pomyślałem więc, że coś w tym jest. A że miałem możliwość przenocowania u znajomych w Warszawie, uznałem, że warto to wykorzystać na osobisty plener fotograficzny. Zwiedzanie miast zazwyczaj kojarzy się ze skupianiem się na zabytkach. Tymczasem ty pokazujesz najnowsze budynki… No właśnie. Ja chciałem sfotografować te najnowocześniejsze budynki ze swojej pozycji i pokazać ludziom, że jeżdżąc do Warszawy, warto znaleźć czas, żeby popatrzeć na to miasto troszkę inaczej. Żeby podnieść oczy, ewentualnie zabrać…

styczeń292026

„Beskidziocy” wybrali się na Spacer Śladami hokeja w Trzyńcu

TRZYNIEC / W ramach kolejnego z cyklu środowych spacerów członkowie i sympatycy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej 28 stycznia wybrali się na Spacer Śladami hokeja w Trzyńcu , którego punktem kulminacyjnym było zwiedzenie Werk Areny. Wycieczka rozpoczęła się o godz. 10:45 przed dworcem kolejowym w Trzyńcu, czyli starym dworcu koło huty. Kierownik wycieczki Eugen Dubiel prowadził grupę chętnych trasą śladami historii hokeja na lodzie w Trzyńcu do współczesnej Werk Areny. Długość trasy, jaką przeszli "Beskidziocy" to około 3,5 km. zwiedzania hali trwało około jednej godziny. Wierszowana relacja z wycieczki autorstwa Janki Jasińskiej Tradycyjnie Janka Jasińska, jedna z członkiń PTTS, podsumowała wyprawę wierszem. Są w pobliżu miejsca jeszcze niepoznane, tylko w telewizji czasem oglądane.Idziemy zobaczyć obiekty sportowe, w których lód a na nim kije hokejowe.Po drodze historia ciekawie podana, co przy dużym „stawie” się rozpoczynała.Arena od góry aż w dół do piwnicy, ciekawostek tyle, że trudno policzyć. Praktyczne wskazówki, gdyby ktoś chciał pójść śladem "Beskidzioków" Z tymi, którym spodobał się pomysł "Beskidzioków" na wycieczkę,…

styczeń262026

Dzisiaj przypada 107. rocznica walk o Stonawę w 1919 roku. Wczoraj delegacje złożyły kwiaty na grobach poległych

STONAWA / Dzisiaj, 26 stycznia, przypada 107 rocznica walk o Stonawę podczas wojny ośmiodniowej w 1919 roku. Poległo w niej 21 obrońców Stonawy - żołnierzy i milicjantów. Kilku z nich padło ofiarami zbrodni wojennej, jaką na rannych i jeńcach popełnili żołnierze wojsk czechosłowackich. Podczas walk o Stonawę nie obyło się także bez ofiar wśród ludności cywilnej. Pamięć ofiar, jak co roku, uczcili stonawscy polscy działacze. Po mszy odprawionej w kościele p.w. św. Marii Magdaleny w intencji poległych delegacje udały się na pobliski cmentarz katolicki. — Przychodzimy tutaj nie po to, by rozpamiętywać przyczyny konfliktu, i tej krótkiej wojny, ale by upamiętnić tych, którzy pozostali wierni słowom przysięgi żołnierskiej i danemu rozkazowi. Wiemy, że są tutaj pochowani żołnierze 12 i 8 wadowickiego Pułku Piechoty Wojska Polskiego oraz milicjanci i ochotnicy, którzy stanęli do walki o wolność i o granice południowe Rzeczpospolitej Polskiej. Dziś pragnę podziękować tym wszystkim, którzy kultywują pamięć, ale przede wszystkim dbają o mogiły, o miejsce doczesnego spoczynku. Panu…

styczeń262026

Głos Ziemi Cieszyńskiej’ ma 70 lat. Na wystawie: archiwalne numery, zdjęcia i dawne narzędzia pracy dziennikarzy

CIESZYN / Wystawę „70 lat Głosu Ziemi Cieszyńskiej – historia, która trwa” oglądać można w Muzeum Drukarstwa w Galerii "Przystanek Grafika". Podczas wernisażu, jaki odbył się 21 stycznia, zarówno obecni, jak i byli pracownicy gazety, a także jej czytelnicy, dzielili się swoimi wspomnieniami związanymi z "Głosem". W gablotach natomiast obejrzeć można zarówno archiwalne numery, zdjęcia sprzed lat, jak i sprzęt, jakim na co dzień dawniej pracowali dziennikarze. Maszyna do pisania, dyktafon na kasety magnetofonowe, aparaty fotograficzne na klisze oraz same klisze fotograficzne, matryce winiet, papierowe makiety gazety — to tylko część eksponatów prezentowanych w gablotach. Wśród nich można zobaczyć także sprzęt używany na co dzień w redakcjach jeszcze dwadzieścia lat temu. Znajdują się tam m.in. linijka służąca do obliczania, ile miejsca w szpaltach zajmie dany tekst, oraz wzorniki dostępnych czcionek. Wśród zdjęć prezentowanych na wystawie znajdują się zarówno te, które były publikowane na łamach gazety, jak i fotografie dokumentujące codzienną pracę redakcji. W antyramach zawieszonych na ścianach sal wystawowych Muzeum…

styczeń242026

Spacer Szersznikowski śladami walk o Stonawę w wojnie ośmiodniowej 1919 roku. Temat przybliżyli Bohdan Prymus i Daniel Korbel [nagranie]

STONAWA / 26 stycznia 1919 roku podczas ośmiodniowej wojny polsko-czechosłowackiej stoczono zaciętą bitwę o Stonawę. Poległo 21 polskich obrońców Stonawy, w tym kilku stało się ofiarami zbrodni wojennych dokonanych przez wojsko czechosłowackie. Tamte wydarzenia Bohdan Prymus z Miejscowego Koła PZKO w Stonawie i historyk Daniel Korbel przybliżyli podczas zorganizowanego w sobotę 24 stycznia przez Muzeum Śląska Cieszyńskiego spaceru po miejscach walk. Przedstawienie tematu w formie spaceru umożliwiało mówienie o przebiegu walk w konkretnych miejscach, w jakich się one rozegrały. Przy czym prowadzący spacer cały czas podkreślali, że topografia terenu te ponad sto lat temu przedstawiała się zupełnie inaczej, aniżeli dzisiaj. — Było tu znacznie mniej domów, a niektóre przysiółki, które kiedyś istniały, zostały całkowicie zlikwidowane — wyjaśniał Prymus. Obaj prelegenci zgodzili się na publikację nagrania audio wszystkiego, co podczas sobotniego spaceru mówili. Z tego względu również ci, którzy na nim nie byli, a chcieliby posłuchać, mają taką możliwość. Poniżej zamieszczamy pełne nagranie audio oraz mapkę, jaką otrzymali uczestnicy spaceru. Materiały…

styczeń232026

Jeden życiorys w realiach czterech różnych systemów. Spotkanie z Jonaszem Milewskim w księgarni u Wirthów [NAGRANIE]

CZESKI CIESZYN / Czwartkowe popołudnie 22 stycznia spędzić można było w Klubie Polskiej Książki u Wirthów w Czeskim Cieszynie, słuchając pasjonującej opowieści o niezwykle nietuzinkowej osobie z bardzo zawiłym życiorysem. O Gabriele von Thun und Hohenstein, arystokratce związanej ze Śląskiem Cieszyńskim, którą zapamiętano jako "Dobra Pani" opowiadał Jonasz Milewski - autor książki "Dobra Pani w złym świecie". W zbeletryzowany sposób opisał całe życie głównej bohaterki. - Opowieść o hrabinie na przestrzeni lat to jeden życiorys w realiach czterech różnych systemów. Skrajnie różnych systemów. Jej życie zaczęło się w systemie arystokracji austro-węgierskiej, przeszło przez II Rzeczpospolitą Polską, przez trzecią rzeszę i nazizm a zakończyło się w komunistycznym wydaniu Polski — powiedział w podsumowaniu omawiania życiorysu Gabrieli. Więcej o książce pisaliśmy m.in. tutaj. Dla tych, którzy na spotkaniu być nie mogli, a chcieliby posłuchać autora, mamy nagranie Dzisiaj (piątek 23 stycznia) spotkanie we Frysztacie A jeżeli ktoś chciałby w spotkaniu uczestniczyć osobiście, nabyć książkę z autografem autora lub zadać mu pytania, to…

styczeń212026

Już w najbliższą sobotę Zjazd Gwiaździsty. W Istebnej już szykują trasy biegowe!

REGION / 51. Zjazd Gwiaździsty odbędzie się 24 stycznia na Złotym Groniu w Istebnej. Zawody, w których biorą udział dzieci z wszystkich szkół podstawowych z polskim językiem nauczania w Republice Czeskiej, odbywać się będą w trzech kategoriach: slalom, snowboard i biegi. Właśnie dzisiaj wieczorem ekipa Władysława Martynka szykuje trasy biegowe! – Można powiedzieć, że warunki są idealne. Udało się znaleźć miejsce z naturalnym śniegiem, co w ostatnich latach raczej nie było możliwe - przekazał naszej redakcji Roman Martynek. Organizatorzy Zjazdu Gwiaździstego Organizatorem tegorocznych zawodów jest Polska Szkoła Podstawowa im. Wisławy Szymborskiej w Wędryni. Współorganizatorem zaś Kongres Polaków w Republice Czeskiej, Zarząd Główny Macierzy Szkolnej w Republice Czeskiej i Macierz Szkolna działająca przy trzynieckiej podstawówce. Zawody organizowane są dla uczniów szkół podstawowych z polskim językiem nauczania na Zaolziu. Warunkiem udziału w zawodach jest zgłoszenie uczestnika przez jego rodzica/opiekuna prawnego. Termin minął 15 stycznia. Współzawodnictwa w ośrodku Złoty Groń Wszystkie konkurencje odbędą się w ośrodku Złoty Groń w Istebnej. Slalom zostanie rozegrany…

styczeń212026

Ostatni burmistrz całego Cieszyna. Jonasz Milewski o historii Wilhelma Koperberga [WYWIAD]

Z Jonaszem Milewskim rozmawiamy o pracy nad opowiadaniem poświęconym Wilhelmowi Koperbergowi, burmistrzowi Cieszyna z lat 1939–1945, którego życiorys odnalazł w archiwach Nadrenii i Westfalii. W rozmowie tłumaczy, dlaczego jego zdaniem trzeba przypominać także o tych postaciach, które nie mieszczą się w prostych kategoriach ofiara–zbrodniarz. Opublikowałeś jakiś czas temu opowiadanie o Wilhelmie Koperbergu, hitlerowskim burmistrzu Cieszyna. Skąd ten temat? Opowiadanie powstało, bo udało mi się dotrzeć do materiałów, które dały mi dużo wiedzy na temat jego życia w Cieszynie a także później, po wojnie. Opracowałem ten materiał w formie opowiadania. W polskich, polskojęzycznych materiałach nie ma dużo na temat Koperberga. Wilhelm Koperberg był burmistrzem Cieszyna praktycznie przez cały okres wojny. Przyjechał do Cieszyna we wrześniu 1939 roku, wyjechał 1 maja 1945 roku. A zbyt wielu informacji o nim nie było upublicznionych. Mało kto wiedział, co tu robił, czy był tylko zwykłym urzędnikiem, czy zbrodniarzem, jak jego historia wyglądała. Zacząłem więc grzebać na ten temat. I czego się dogrzebałeś? Był zbrodniarzem? To,…

styczeń212026

Sztuczna inteligencja była tematem pierwszego tegorocznego wykładu MUR-u. Bogdan Ficek mówił o możliwościach jej zastosowania [NAGRANIE]

CZESKI CIESZYN / Pierwszy w tym roku wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego odbył się we wtorek 20 stycznia. Bogdan Ficek mówił o sztucznej inteligencji. Był to pierwszy wykład poświęcony tej tematyce. Organizatorzy i prelegent zapowiedzieli kontynuację tematu na kolejnym spotkaniu MUR-u. Jubileusz i zmiany personalne Zebranych w Centrum Polskim na parterze siedziby Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w RC przywitała Helena Legowicz, przez ZG PZKO. Poinformowała słuchaczy o zmianie terminu (na trzeci wtorek miesiąca) oraz prowadzącego (kierowanie MUR-em od tego roku przejął Stanisław Folwarczny, o czym pisaliśmy). Legowicz przypomniała także, że Międzygeneracyjny Uniwersytet Regionalny w tym roku obchodzi dwudziestolecie istnienia. Z tej okazji zaprosiła z krótkim wystąpieniem Danutę Chwajoł. To ona bowiem była inicjatorką i pierwszą prowadzącą MUR-u. – Jestem pewna, że MUR w dalszym ciągu będzie placówką szerzącą oświatę, umacniającą tożsamość narodową i więzy z naszą Ojczyzną, Polską, zrzeszającą inteligencję polską. Marzy mi się uniwersytet nie tylko międzygeneracyjny, co jest do tej pory największą wartością tej placówki, ale i międzynarodowy,…

styczeń202026

Już niebawem zagra Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Zobacz co w ramach WOŚP będzie działo się na Śląsku Cieszyńskim

POLSKA, REGION / 25 stycznia w całej Polsce odbędzie się 34. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Tego roku zbierane będą fundusze na wsparcie diagnostyki i leczenia chorób przewodu pokarmowego u dzieci. Tradycyjnie również Śląsk Cieszyński włącza się w Orkiestrę. Organizatorzy zapraszają mieszkańców oraz turystów do udziału w pełnym atrakcji dniu. Tegoroczny finał odbywa się pod hasłem „Zdrowe brzuszki naszych dzieci”. Środki zebrane w ramach akcji zostaną przeznaczone na wsparcie diagnostyki i leczenia chorób przewodu pokarmowego u dzieci. W dniu finału (25.01.2026) na ulicach miast całej Polski spotkać będzie można wolontariuszy z tradycyjnymi puszkami. Finał WOŚP to nie tylko jednodniowa zbiórka na ulicach miast, ale także dziesiątki wydarzeń towarzyszących: koncertów, atrakcji sportowych, zajęć dla dzieci, kiermaszów, których organizatorami są sztaby działające na całym świecie. Sprawdziliśmy, co przygotowują sztaby na Śląsku Cieszyńskim. Program wydarzeń w poszczególnych miejscowościach Śląska Cieszyńskiego Cieszyn Organizatorami 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w nadolziańskim grodzie są Cieszyński Sztab Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy oraz Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy” –…

styczeń192026

Grób Gustawa Morcinka w Cieszynie wpisany do Ewidencji grobów weteranów walk o Wolność i Niepodległość Polski

W Alei Zasłużonych na Cmentarzu Komunalnym w Cieszynie, w Panteonie Cieszyńskim, spoczywa Gustaw Morcinek, właściwie Augustyn Morcinek. Urodzony w Karwinie w 1891 roku w górniczej rodzinie nauczyciel i pisarz znany jest najpowszechniej z literatury, w której opisuje górniczy świat przełomu XIX i XX wieku. Zresztą napis na jego mogile głosi: „syn i piewca Ziemi Śląskiej”. Mniej znane są jego dokonania wojenne, które Polski Instytut Pamięci Narodowej docenił wpisem do Ewidencji grobów weteranów walk o Wolność i Niepodległość Polski, prowadzonej przez IPN. Augustyn Morcinek urodził się 25 sierpnia 1891 roku w Karwinie. Szeroko jego biografię przedstawiliśmy na naszym portalu w 2021 roku z okazji 130. rocznicy jego urodzin. Wspomniany artykuł znajdziemy tutaj. Jak w 2019 roku podczas "Spotkania Szersznikowskiego" w Muzeum Śląska Cieszyńskiego mówiła Rozalia Wawronowicz z Muzeum im. Gustawa Morcinka w Skoczowie: "Był to jedyny polski pisarz, który wprowadził Śląsk do literatury polskiej. Sam mówił, że chciał przybliżyć Śląsk do Polski, a Polskę do Śląska. Co mu się udało." Wojenne…

styczeń162026

Wojna 8-dniowa o Śląsk Cieszyński. MK PZKO Końska-Osówki zaprosiło na wykład [NAGRANIE]

KOŃSKA / W związku ze zbliżającą się rocznicą wojny o Śląsk Cieszyński, która rozpoczęła się 23 stycznia 1919 roku atakiem wojsk czechosłowackich na Bogumin i zakończyła się rozejmem podpisanym 30 stycznia w Skoczowie, Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Końska-Osówki zorganizowało wykład poświęcony tym wydarzeniom. O przebiegu konfliktu i jego konsekwencjach opowiedzieli historycy Daniel Korbel i Tomáš Rusek. Wykład odbył się 15 stycznia w świetlicy Stowarzyszenia „O Rozwój Końskiej”. Daniel Korbel i Tomáš Rusek – polski i czeski historyk od lat współpracujący przy badaniach nad wojną o Śląsk Cieszyński – przedstawili jej przebieg. Choć temat prezentowali już wielokrotnie podczas różnych spotkań i prelekcji, również tym razem uczestnicy, którzy znali ich wcześniejsze wystąpienia, mogli usłyszeć nowe fakty i interpretacje dotyczące wydarzeń sprzed ponad stu lat. Zebranych przywitał Dawid Szkandera z MK PZKO Końska-Osówki. Wyraził zadowolenie z dużego zainteresowania wykładem – zarówno uczestników organizowanych przez niego wydarzeń, jak i osób spoza miejscowości. Wielu gości przyjechało do Końskiej specjalnie, by poszerzyć wiedzę o historii…

styczeń152026

Sztuczna inteligencja – skąd przyszła i gdzie jesteśmy dziś? Taki będzie pierwszy tegoroczny wykład MUR-u

CZESKI CIESZYN / Międzygeneracyjny Uniwersytet Regionalny serdecznie zaprasza we wtorek, 20 stycznia na godzinę 17:00 do Centrum Polskiego na parterze budynku ZG PZKO na pierwsze spotkanie w roku 2026. Mgr inż. Bogdan Ficek poruszy temat niezwykle aktualny: „Sztuczna inteligencja – skąd przyszła i gdzie jesteśmy dziś?”. Temat: „Sztuczna inteligencja – skąd przyszła i gdzie jesteśmy dziś?” Prelegent: Bogdan Ficek Wykład poprowadzi mgr inż. Bogdan Ficek. Znany mieszkańcom Cieszyna jako burmistrz miasta Cieszyna trzech kadencji na przełomie wieków, w latach 1998–2010. Od zakończenia urzędowania jest aktywny społecznie, m.in. uczestniczył jako prelegent w spotkaniach edukacyjnych czy wydarzeniach popularyzatorskich takich jak cykl „Stacja Nauka” organizowany przez Cieszyński Ośrodek Kultury, gdzie prowadził prelekcje m.in. o planecie Ziemi czy o sztucznej inteligencji. Wstęp wolny, wykłady w trzeci wtorek miesiąca o godz. 17:00 Spotkanie ma charakter otwarty i jest przeznaczone dla wszystkich zainteresowanych tematyką.Wstęp wolny, organizatorzy serdecznie zapraszają wszystkich. — Formuła Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego jest otwarta dla wszystkich generacji. Zapraszamy osoby w każdym wieku, zainteresowane poszerzaniem wiedzy…

styczeń142026

Spacer PTTS „Beskid Śląski” po cieszyńskim ratuszu z historią w tle. Posłuchaj nagrania wykładu Stanisława Kaweckiego [nagranie]

CIESZYN / Pierwszy tegoroczny środowy spacer organizowany przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe "Beskid Śląski" w RC 14 stycznia poprowadziła na cieszyński Rynek i do budynku ratusza Halina Twardzik. Tam prezes PTTS oddała głos Stanisławowi Kaweckiemu, sekretarzowi Urzędu Miasta Cieszyn, który przekazał zgromadzonym mnóstwo ciekawej i wartościowej wiedzy historycznej. Kawecki przedstawił historię ratusza i znajdującej się w nim sali sesyjnej, w której "Beskidziocy" zasiedli podczas wykładu, na tle szerszego kontekstu historycznego całego miasta i regionu. Przybliżył dzieje miasta, Rynku i samego ratusza w świetle najnowszych badań archeologicznych. Szczegółowo omówił to, co w sali sesyjnej znajduje się pod sufitem, czyli obrazy oraz herby - zarówno rodowe, jak i cechowe. Obszernie opowiedział też o herbie miejskim. Wyjawił, że autorem obecnego herbu był… informatyk, który opracował go na podstawie obejrzanych herbów XIX-wiecznych, kiedy w latach 90. ubiegłego wieku herb był potrzebny do statutu miasta. Później, gdy Urząd Miasta zlecił opracowanie herbu profesjonalnemu heraldykowi, który przygotował projekt stuprocentowo zgodny ze sztuką heraldyczną, mieszkańcy miasta podnieśli rwetes,…