Kasa sklepowa z przełomu XIX i XX wieku trafiła do muzeum. Będzie można zobaczyć ją już niebawem, podczas Nocy Muzeów
CIESZYN / Muzeum Śląska Cieszyńskiego otrzymało w darze zabytkową kasę sklepową firmy National. Przekazał ją Czesław Kłoda. Otrzymana przez MŚC kasa była użytkowana na przełomie XIX i XX wieku przez cieszyńskiego mistrza piekarskiego Moritza Weidlicha. Moritz Weidlich był założycielem znanej piekarni na Nowym Mieście, która do dziś działa w tym samym lokalu. Później kasa trafiła do sklepu przy Rynku, a teraz do Muzeum. O nowym nabytku Muzeum porozmawialiśmy z Janem Pawłem Borowskim z Działu Historii, Numizmatyki, Kartografii i Techniki MŚC. Muzeum Śląska Cieszyńskiego otrzymało właśnie zabytkową kasę sklepową firmy National. Co to dokładnie za przedmiot? Kasa sklepowa, dziś powiedzielibyśmy kasa fiskalna, powstała na przełomie XIX i XX wieku, a więc u schyłku tak malowniczo opisywanej przez Mariusza Makowskiego La Belle Époque, brutalnie przerwanej I wojną światową. Kasa ta jest dosłownie produktem swoich czasów. Z jednej strony opatentowanym wynalazkiem amerykańskiej firmy National Cash Register, swego rodzaju profetyczną zapowiedzią nadchodzącej dominacji USA opartej także na maszynach liczących, również koncernu IBM, które w…
„Beskidziocy” odwiedzili psie cmentarzysko na łące Wolarnia
BYSTRZYCA, WęDRYNIA, KOSZARZYSKA / Środowy spacer organizowany przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej był właściwie wycieczką. Trasa była zdecydowanie dłuższa, aniżeli zazwyczaj bywają trasy środowych spacerów organizowanych przez PTTS "BŚ". Dodatkowo prowadziła górskimi szlakami i górskimi nieznakowanymi drogami. W minioną środę, 13 maja, "Beskidziocy" wybrali się w góry, by zobaczyć psie cmentarzysko na łące Wolarnia. Wyruszyli z dworca kolejowego w Bystrzycy o 8:40, kiedy to przyjechał pociąg z Czeskiego Cieszyna. Trasą przez Zaolzie pod Koziniec grupę 13 uczestników poprowadziła Anna Zmełty. — Pogoda dopisała, choć było trochę chłodno i wietrznie — relacjonuje. Psi cmentarz nie znajduje się bezpośrednio przy szlaku turystycznym. Aby do niego dojść, trzeba zejść z niebieskiego szlaku Bystrzyca – pod Małym Kozińcem. Również po zwiedzeniu cmentarza grupa "Beskidzioków" poszła nieznakowaną ścieżką. Schodzili bowiem inną drogą - przez Zorómbek do Koszarzysk. (indi) Psie cmentarzysko na łące Wolarnia Jak dowiadujemy się z opisu tego miejsca zamieszczonego na ustawionej tam tablicy "łąka ta powstała prawdopodobnie pod koniec…
Długowieczność bez cudów. W Czeskim Cieszynie o medycynie przyszłości
CZESKI CIESZYN / Najbliższy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego (MUR) działającego przy Zarządzie Głównym PZKO odbędzie się we wtorek, 19 maja, o godzinie 17:00 w Centrum Polskim (parter budynku ZG PZKO, ul. Strzelnicza, Czeski Cieszyn). Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych. Wykład zatytułowany „Nie lecz – zapobiegaj!” – dlaczego medycyna przyszłości dzieje się właśnie teraz?poprowadzi MUDr. Bogna Jiravská-Godula, Ph.d., MBA. — Wykładowczyni jest szefem centrum medycyny prewencyjnej w szpitalu na Podlesiu. Jest absolwentką naszego gimnazjum. Jej placówka prowadzi badania nad prewencją zdrowotną. Temat, jaki poruszy na wykładzie w ramach MUR-u to długowieczność. Będzie mówiła o tym, co człowiek powinien robić, by był zdrowy i aktywny przez długie lata — zapowiada Stanisław Folwarczny, kierownik MUR-u. Jak zapowiedziała prelegentka, słuchacze z jej wykładu dowiedzą się m.in. jakie są proste nawyki wydłużające życie. Poznają też 6 filarów długowieczności. A są nimi: ruch, dieta, sen, stres, relacje, słońce. Nie tylko sam wykład Słuchacze, którzy przyjdą 19 maja o godzinie 17:00 do Centrum Polskiego nie tylko…
Dawna motoryzacja w pięknej scenerii. Przed nami rajd zabytkowych pojazdów
REGION / 23 maja będzie można wybrać się w motoryzacyjną podróż w czasie. Odbędzie się V edycja Międzynarodowego Rajdu Pojazdów Zabytkowych „Szlakiem Zamków nad Piotrówką”. To wydarzenie co roku ożywia Śląsk Cieszyński i przyciąga miłośników dawnej motoryzacji. Na trasę wyjadą zabytkowe samochody z minionych dekad. Rajd nie jest tylko pokazem pojazdów, ale także podróżą przez miejsca związane z historią regionu. https://zwrot.cz/2025/05/zabytkowymi-pojazdami-szlakiem-zamkow-nad-piotrowka/ Trasa przez zamki i pałace Kolumna pojazdów wyruszy z cieszyńskiego rynku. Następnie przejedzie przez Karwinę, Piotrowice koło Karwiny, Zebrzydowice i Kończyce Małe. Finał zaplanowano w Château Kończyce Wielkie, które tradycyjnie pełni rolę gospodarza zakończenia rajdu. Na miejscu będzie można zobaczyć prezentację pojazdów i poczuć atmosferę dawnego automobilizmu. Organizatorzy zapowiadają również niespodzianki dla uczestników i widzów. Rajd Zabytkowych Pojazdów „Szlakiem Zamków nad Piotrówką” łączy pokolenia. Starszym przypomina motoryzację sprzed lat, młodszym pozwala zobaczyć samochody, których na co dzień nie spotyka się już na drogach. Wszystko odbywa się w scenerii śląskich zamków, pałaców i parków.
Nie żyje Piotr Sztuła, prezes Miejscowego Koła PZKO Karwina-Darków
Do naszej redakcji dotarła bardzo smutna wiadomość. W sobotę zmarł Ing. Piotr Sztuła, prezes Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Karwina-Darków. Piotr Sztuła urodził się 20 lutego 1954 roku w Karwinie. Do PZKO wstąpił w 1969 roku. Aktywnie zaczął pracować w Klubie Młodych. W latach 1970–1979 był członkiem Zespołu Pieśni i Tańca „Olza” Zarządu Głównego PZKO. W latach 1994–1998 był członkiem ZG PZKO. Z Miejscowym Kołem Karwina-Darków był związany od 2002 roku. W 2003 roku został wybrany do zarządu koła, a w 2005 roku objął funkcję prezesa. Za swoje poświęcenie i działalność został uhonorowany przez ZG PZKO Brązową, Srebrną i Złotą Odznaką PZKO oraz wpisem do Złotej Księgi Zasłużonych PZKO. Prezes, który wszystko załatwiał — W czasie jego prezesury miejscowe koło zaczęło się borykać z rosnącym wandalizmem w świetlicy znajdującej się w opustoszałej z powodu szkód górniczych części Darkowa. Trzeba było usuwać jego skutki i naprawiać zniszczenia. W 2018 roku koło musiało opuścić swoją siedzibę z powodu likwidacji budynku. Dzięki jego…
Miejsce, w którym można rozwijać wyobraźnię. Tereza Ondruszová zabrała słuchaczy Spotkań Szersznikowskich do Starej Karwiny
CIESZYN / Tradycyjnie w ostatnią środę miesiąca, a więc 29 kwietnia, Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprosiło miłośników lokalnej historii na prelekcję. Tym razem Tereza Ondruszová, prezes Stowarzyszenia "Stará Karviná" zabrała słuchaczy Spotkań Szersznikowskich do zanikłego miasta. Tytuł prelekcji "Stara Karwina - zanikłe miasto?" zakończony był znakiem zapytania nie bez powodu. Sam wykład natomiast zakończony był właśnie refleksją nad tym, czy Stara Karwina zanikła. Prelekcja była poświęcona historii Starej Karwiny, jej szybom kopalnianym, wyburzonej zabudowie, ważnym postaciom i datom. Spacerując po Starej Karwinie wśród zieleni, chodzi się dawnymi ulicami, raz po raz spotykając pozostałości miasta. Prelegentka pokazując archiwalne zdjęcia oraz aktualny widok na te same miejsca stwierdziła, że Stara Karwina to miejsce, w którym można rozwijać wyobraźnię. Ślady miasta wśród zieleni Ondruszová opowiadała o górnictwie, które dwukrotnie zmieniło zarówno krajobraz przestrzenny, jak i demograficzny wsi, której nazwa pochodzi od wypasanych tam wcześniej krów. Pokazała i omówiła archiwalne fotografie nieistniejących już budynków. Mówiła o architekturze i życiu społecznym w koloniach górniczych. Opowiadała między…
Husaria, bożatki i cieszyńskie rymy. Trzy książki bohaterkami „Herbatki u Hrabiny” [NAGRANIE]
KOŃCZYCE WIELKIE / „Herbatka u Hrabiny” to cykliczne wydarzenie odbywające się w Zespole Pałacowo-Parkowym Château Kończyce, podczas którego prezentowana jest najnowsza literatura regionalna. Tego roku omówione zostały aż trzy najnowsze książki wydane w regionie: „Husarska Obietnica” Władysławy Magiery, „Tam, kaj bożatka zbiyrajom utropy” Eweliny Szuścik oraz „Cieszyński rymy” Anety Hanus. Omówione podczas „Herbatki u Hrabiny” książki to najnowsze pozycje wydane przez Fundację Dobrej Pani z Kończyc Wielkich. Książki zakorzenione w regionie — Tym razem mamy aż trzy książki. Pierwsza z nich dotyczy husarii. Husarii, która swego czasu, tuż przed bitwą pod Wiedniem, przebywała u nas w pałacu w Kończycach Wielkich, na czele z hetmanem Sienawskim. Druga książka dotyczy ludowych opowiadań. Książka ta pisana jest gwarą, ale też jest przetłumaczona na polski. Dotyczy lokalnych tradycji, lokalnej historii, lokalnych opowiadań. Więc to jest też jakby nawiązanie, że to też już było w X wieku. Stąd i gwara, ale też tłumaczenie na polski, żeby też cała Polska mogła się dowiedzieć, jakie gdzie kto ma wierzenia.…
Uczą się Polski w terenie. Jabłonkowscy uczniowie poznawali region i historię
JABŁONKÓW, REGION / Uczniowie Polskiej Szkoły Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza w Jabłonkowie wzięli udział w kolejnej edycji projektu „Bliżej Polski”. W ramach corocznego przedsięwzięcia poznają historię i kulturę regionu, odwiedzają ważne miejsca po obu stronach granicy i pracują z językiem polskim poza szkolną ławką. Projekt odbywa się co roku w maju i jest skierowany do uczniów starszych klas. Jego celem jest nie tylko przybliżenie polskiego dziedzictwa kulturowego i historycznego, ale również rozwijanie kompetencji językowych, samodzielności i pracy zespołowej. Uczniowie poznają cały region Każdy rocznik odwiedza inne miejsce związane z historią, kulturą lub tradycją regionu. Szóstoklasiści poznają Szańce Jabłonkowskie oraz Trójstyk, czyli miejsce styku granic Polski, Czech i Słowacji. Uczniowie klas siódmych jadą do Cieszyna, gdzie poznają jego wielokulturową historię. Ósmoklasiści odwiedzają Karwinę. W programie mają m.in. kościół św. Piotra z Alkantary, znany jako „krzywy kościół”, zamek Larischów oraz Żywocice, gdzie zatrzymują się przy pomniku Płaczącej Matki. Najstarsi uczniowie ruszają w Beskid Śląski — do Koniakowa, Istebnej i Wisły. Zwiedzają m.in.…
Husaria, królewski orszak i kapsuła czasu. Kończyce Wielkie przeniosły się w czasy Sobieskiego [zdjęcia]
KOŃCZYCE WIELKIE / Rekonstrukcja koronacji Jana III Sobieskiego, orszak królewski, husaria, występy taneczne, literatura i regionalne smaki — tak wyglądało sobotnie popołudnie 2 maja w Kończycach Wielkich. Przy pałacu odbyło się wydarzenie historyczne przygotowane z okazji 350. rocznicy koronacji króla. Uroczystość zorganizowano przy pałacu w Kończycach Wielkich, gdzie w styczniu stanął wędrowny pomnik Jana III Sobieskiego. Program połączył rekonstrukcję historyczną, edukację, występy artystyczne i rodzinny piknik. https://zwrot.cz/2026/01/pomnik-jana-iii-sobieskiego-stanal-w-konczycach-wielkich-czy-stanie-ostatecznie-w-wiedniu-zdjecia/ Wydarzenie nawiązywało nie tylko do postaci króla, ale również do historii samego miejsca. Przez Kończyce Wielkie mieli przechodzić żołnierze hetmana Sieniawskiego zmierzający na odsiecz wiedeńską. Msza, orszak i biało-czerwona flaga Swoistą podróż w czasie przeżyli już ci, którzy udali się na południowe nabożeństwo do przypałacowej kaplicy Bożej Opatrzności. Odprawiona tam została msza święta w intencji Ojczyzny. W kościele pojawili się rekonstruktorzy w rycerskich zbrojach z charakterystycznymi husarskimi skrzydłami, ale także osoby w strojach z epoki. Pomiędzy nimi dostrzec można było tradycyjne stroje cieszyńskie, a także umundurowane poczty sztandarowe wielu organizacji, od harcerzy i…
Utknąłeś na zamkniętym przejeździe kolejowym? Strąć rogatki! Konduktor Przemek o historii kolei oraz bezpieczeństwie [nagranie]
CIESZYN / W Bibliotece Miejskiej w Cieszynie odbyło się spotkanie z Przemysławem Brychem, znanym w mediach społecznościowych jako Konduktor Przemek. Prelegent opowiadał o historii kolei, rozwoju transportu kolejowego w Polsce i na Śląsku Cieszyńskim, codziennej pracy konduktora. Poruszył także temat bezpieczeństwa kierowców na przejazdach kolejowych. Inicjatorem spotkania był Robert Kotowski ze skoczowskiego oddziału Fundacji Kolejowej Stacja Lubsko/Sommerfeld, który pojawił się w cieszyńskiej bibliotece jako żywy eksponat. Przyszedł bowiem ubrany w przedwojenny mundur kolejarza, który opisał i omówił. Kolej jako praca i pasja Przemysław Brych jest autorem bloga i profilu facebookowego Konduktor Przemek. Dla Konduktora Przemka kolej to nie tylko praca, to pasja, misja i styl życia. Przez lata pracował w Kolejach Śląskich, obecnie związany jest z POLREGIO. Aktywnie także działa na rzecz promowania kolei jako żrodka transportu. Podczas spotkania w Cieszynie przybliżył uczestnikom początki kolei i rozwój pierwszych linii kolejowych. W swojej opowieści odnosił się zarówno do szerszego kontekstu polskiego kolejnictwa, jak i do historii transportu kolejowego na Śląsku Cieszyńskim.…
Ognisko, szlak i około stu pięćdziesięciu turystów. Tak rozpoczęto sezon na Kamiennym
KAMIENNY / Około stu pięćdziesięciu turystów spotkało się 1 maja przy schronie PTTK na Kamiennym w Wiśle, by symbolicznie rozpocząć sezon turystyczny. W tradycyjnym spotkaniu uczestniczyli również członkowie PTTS „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej. Dotarły również delegacje z Oddziału PTTK w Bielsku-Białej i Beskidzkiej Grupy GOPR. Było to już XXVII rozpoczęcie sezonu turystycznego organizowane przez Oddział PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. W wydarzeniu wzięli udział turyści z obu stron Śląska Cieszyńskiego, w tym 17 członków PTTS „Beskid Śląski” w RC. Do księgi pamiątkowej wpisało się 95 osób. Ognisko z kiełbaskami, śpiewem i turystyczną atmosferą Uczestnicy docierali na metę rajdu indywidualnie. Na miejscu czekało na nich ognisko, przy którym można było upiec przyniesione ze sobą kiełbaski. Tradycyjnie czuwał nad nim Stanisław Pawlik, członek zarówno Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, jak i PTTS „Beskid Śląski” w RC. Oprócz palącego się przez cały czas trwania imprezy ogniska organizatorzy zapewnili także ciepłe napoje (kawa, herbata), musztardę, keczup etc., natomiast każdy z uczestników przyniósł…
Majowe święta na Konteszyńcu i w Strzelnicy. Rodzina Katyńska przypomniała o historii i wspólnocie [NAGRANIA]
CZESKI CIESZYN / W poniedziałek 4 maja przy pomniku i Tablicach Katyńskich na Konteszyńcu oraz w KASS „Strzelnica” odbyły się uroczyste obchody majowych świąt narodowych. Zorganizowało je Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej”. Spotkanie było poświęcone Dniu Polonii i Polaków za Granicą, Dniu Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja oraz rocznicy zakończenia II wojny światowej. Było okazją do przypomnienia ważnych wydarzeń historycznych, refleksji nad pamięcią o przeszłości oraz do spotkania członków stowarzyszenia i zaproszonych gości. Zebranych przywitał Jan Ryłko, prezes Stowarzyszenia „Rodzina Katyńska w RC”. Przypomniał rocznice, dla upamiętnienia których uczestnicy spotkali się na Konteszyńcu, a także historię ustanowienia ich jako świąt narodowych. Podkreślił znaczenie pielęgnowania pamięci historycznej i przekazywania jej kolejnym pokoleniom. Przywołał również wartości zapisane na ulotce Związku Polaków w Niemczech ze znakiem Rodła na okładce: „Jesteśmy Polakami! Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak Narodowi służy! Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle!”. Halina Pijarska, wiceprezes Stowarzyszenia…
„Beskidziocy” znów pojechali do Luchaczowic. Wiosenny wyjazd połączył odpoczynek, spacery i uzdrowiskowy klimat
LUCHACZOWICE / Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej zorganizowało kolejny wiosenny wyjazd do Luchaczowic. W dniach 19–24 kwietnia wzięło w nim udział 23 osób. Uczestnicy zakwaterowani byli w domu wczasowym Pomněnka. Organizatorzy zapewnili wspólny wyjazd oraz podstawowe sprawy związane z pobytem, natomiast program na miejscu miał w dużej mierze charakter indywidualny. Dzięki temu uczestnicy mogli sami decydować, jak spędzą czas w uzdrowisku i jego okolicach. Wypoczynek w uzdrowisku z PTTS „Beskid Śląski” Po przyjeździe grupa wybrała się na spacer po Luchaczowicach. W kolejnych dniach uczestnicy korzystali m.in. z centrum wellness, odwiedzili pijalnię wód, gdzie można spróbować znanej Vincentki, oraz wybrali się nad „Jezírko lásky”. W programie znalazła się również wizyta w rozlewni wody Vincentka. Jeden z dni przeznaczono na poznawanie okolic Luchaczowic. Ponieważ pobyt nie miał sztywno ustalonego programu, uczestnicy mogli indywidualnie wybierać trasy spacerów, zabiegi lub inne formy wypoczynku.
Obchody Święta Narodowego 3 Maja w Cieszynie. W programie także wspólne śpiewanie w Parku Pokoju
CIESZYN / 3 maja jest dla Polaków na całym świecie jednym z najważniejszych świąt narodowych. Tego dnia wspominamy uchwalenie Konstytucji 3 maja, przyjętej w 1791 roku przez Sejm Czteroletni Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Była to pierwsza w Europie i druga na świecie — po konstytucji amerykańskiej z 1787 roku — nowoczesna, spisana konstytucja. Więcej o jej historii pisaliśmy tutaj. W Polsce 3 maja jest dniem wolnym od pracy. W całym kraju odbywają się wówczas uroczystości patriotyczne, koncerty i spotkania upamiętniające wydarzenia sprzed ponad dwóch stuleci. Święto akcentują również Polacy mieszkający poza granicami kraju — poprzez wywieszanie biało-czerwonych flag, udział w wydarzeniach patriotycznych czy organizację lokalnych spotkań. https://zwrot.cz/2025/05/234-lata-konstytucji-3-maja-reforma-ktora-wyprzedzila-epoke/ Mieszkańcy Zaolzia mają pod tym względem szczególną możliwość — wystarczy przejść przez graniczną Olzę, by uczestniczyć w wydarzeniach w Cieszynie. W tym roku 3 maja wypada w niedzielę, jest więc dniem wolnym po obu stronach granicy. W Cieszynie obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja rozpoczną się już o godz. 9.00 mszą świętą w kościele parafialnym…
Rodzina Katyńska zaprasza na obchody rocznic majowych. Uroczystości odbędą się na Konteszyńcu i w Strzelnicy
CZESKI CIESZYN / W poniedziałek 4 maja o godz. 10.00 pod Tablicami Katyńskimi na Konteszyńcu w Czeskim Cieszynie rozpoczną się uroczyste obchody Dnia Polonii i Polaków za granicą oraz Dnia Flagi, rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, a także dnia zakończenia II wojny światowej, organizowane przez stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej. W programie zapowiedziano przemówienia okolicznościowe, wspólną modlitwę oraz krótki program kulturalny. Tradycyjnie ma również zabrzmieć „Rota”. Pamięć o ważnych rocznicach – Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej, jeżeli chodzi o organizację spotkań okolicznościowych, sięga nie tylko do ważnych wydarzeń, które związane są ze zbrodnią katyńską, ale również do fundamentalnych momentów historii Polski – mówi Halina Pijarska ze stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC. Odnosząc się do rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, podkreśliła, że jest to święto wyjątkowe. – My, Polacy, powinniśmy o tym pamiętać. Nie tylko pamiętać, ale również być dumnym z tego, że to właśnie u nas taka nowoczesna konstytucja, pierwsza w Europie i druga na świecie, powstała – zaznaczyła. Jak dodała, ważnym elementem obchodów jest także Dzień…
Koń jaki jest każdy widzi – o genezie fenomenu malarstwa Kossaków. Cieszyński Klub Propozycji zaprasza do Dziupli
CZESKI CIESZYN / W czwartek, 7 maja o 17:00, Cieszyński Klub Propozycji im. prof. Karola Polaka zaprasza na spotkanie zatytułowane "Koń jaki jest każdy widzi – o genezie fenomenu malarstwa Kossaków.". Fenomen ten przybliży Diana Pieczonka-Giec, kierowniczka Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 17.00 w klubie Dziupla przy ul. Strzelniczej. 29 października 2024 roku minęła 200. rocznica urodzin Juliusza Kossaka - malarza uważanego za mistrza akwareli, wspaniałego rysownika, ilustratora scen historycznych i rodzajowych, a także protoplasty rodu artystycznego, który w kolejnych dwóch pokoleniach objawił światu trzech malarzy scen historyczno-batalistycznych, mistrzów w malowaniu koni – Wojciecha, Jerzego i Karola Kossaków oraz trzy przedstawicielki odrębnych gatunków literackich – Zofię Kossak (-Szczucką-Szatkowską), Marię Pawlikowską-Jasnorzewską i Magdalenę Samozwaniec. Popularność malarstwa Kossaków Nawet osobom zupełnie niezorientowanym w polskiej sztuce nazwisko Kossak nie jest obce, a posiadanie obrazów Kossaków do dziś w niektórych środowiskach jest uważane za potwierdzenie wysokiego statusu społecznego. Na czym polega popularność tego malarstwa i jakie były jej…
Złoty Medal „Gloria Artis” dla Jerzego Wałgi. Uhonorowano mistrza cieszyńskiego rusznikarstwa
KATOWICE / Jerzy Wałga otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie nadała 10 lutego 2026 roku minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, a mistrz odebrał je 28 kwietnia z rąk wojewody śląskiego. Odznaczenie za twórczość i ochronę dziedzictwa Jerzy Wałga został uhonorowany za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rusznikarstwa artystycznego, wykonywanie tradycyjnych cieszynek, renowację zabytkowej broni oraz wieloletnią działalność na rzecz ochrony i przekazywania dziedzictwa rusznikarstwa cieszyńskiego kolejnym pokoleniom. Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” jest przyznawany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego. Jest to drugi złoty medal przyznany od 2020 roku w kategorii rzemiosło artystyczne. Wcześniej otrzymał go bursztynnik Lucjan Myrta. Ostatni rusznikarz wykonujący cieszynki Jerzy Wałga jest mistrzem ślusarstwa narzędziowego i ostatnim rusznikarzem w Europie, który z drzewa gruszy wykonuje tzw. cieszynki, czyli strzelby przeznaczone do polowań na ptactwo siedzące. Do 1978 roku pracował w zakładach CELMA w Cieszynie, gdzie…
Biegacze opanowali Cieszyn. Fortuna Bieg po raz szesnasty zapewnił mnóstwo emocji tak zawodnikom, jak kibicom
CIESZYN, CZESKI CIESZYN/ Ponad tysiąc biegaczy stanęło w niedzielę 26 kwietnia na starcie 16. Cieszyńskiego FORTUNA Biegu. Zawody tradycyjnie rozegrano na dziesięciokilometrowej trasie prowadzącej ulicami Cieszyna i Czeskiego Cieszyna, wzdłuż Olzy. Bieg miał międzynarodowy charakter. najszybszy był Kenijczyk, wśród kobiet wygrała Simona Vrzalová. Cieszyński FORTUNA Bieg odbył się po raz szesnasty. Główną częścią zawodów był bieg na 10 kilometrów. Trasa prowadziła tradycyjnie ulicami Cieszyna i Czeskiego Cieszyna oraz wzdłuż nadolziańskich bulwarów po polskiej i czeskiej stronie miasta. Na trasie, po czeskiej stronie przy Moście Wolności, zawodnikom przygrywała orkiestra jazzowa. Obok biegu głównego odbyły się także biegi młodzieżowe. Organizatorami zawodów byli Miasto Cieszyn, Město Český Těšín, Správa účelových zařízení, Szkolne Schronisko Młodzieżowe w Cieszynie oraz Agencja Sportu i Reklamy Andrzej Filipiak. Tegoroczną rywalizację mężczyzn wygrał Tonui Albert Kipkorir. Kenijczyk uzyskał czas 29 minut i 4 sekund. Drugie miejsce zajął Kimaiyo Hillary Kiptum Maiyo, również z Kenii, a trzeci był Mateusz Mrówka. Wśród kobiet zwyciężyła Simona Vrzalová z Czeskiego Cieszyna z czasem…
Z POCZTY REDAKCYJNEJ. Tradycyjne spotkanie w kręgielni w Ligotce Kameralnej
LIGOTKA KAMERALNA / 10 kwietnia członkowie MK PZKO obwodu gnojnickiego z gmin Rzeka, Śmiłowice, Trzycież, Gnojnik i Trzanowice tradycyjnie spotkali się w kręgielni w Ligotce Kameralnej. Pięcioosobowe drużyny rywalizowały w zmodernizowanej sali przeznaczonej do tej popularnej gry. Sportowe zmagania trwały ponad dwie godziny i tym razem wyłoniły nowego lidera. Najlepsi okazali się zawodnicy z Gnojnika. Śmiłowianom nie udało się powtórzyć wcześniejszego sukcesu, zajęli drugie miejsce. Trzecie natomiast przypadło gospodarzom spotkania z Ligotki Kameralnej, którzy zapewne podczas kolejnej rywalizacji postarają się sięgnąć po zwycięstwo. gch
Polskie ślady w Gruzji. Ulica i pomnik Lecha Kaczyńskiego w Tblisi
TBLISI / Lech Kaczyński, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2005–2010, jest w Gruzji postacią wyjątkowo cenioną. Jego zdecydowane wsparcie dla Gruzji podczas wojny z Rosją w 2008 roku zaowocowało trwałymi gestami pamięci w przestrzeni publicznej Tbilisi. Ulica Lecha Kaczyńskiego w Tbilisi Wkrótce po tragicznej śmierci prezydenta Kaczyńskiego w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 roku, władze Tbilisi podjęły decyzję o nadaniu jednej z ulic jego imienia. Mer miasta, Gigi Uguława, podkreślił wówczas, że świat stracił lidera, który zawsze bronił ideałów wolności i demokracji. Ulica Lecha Kaczyńskiego (gruz. ლეხ კაჩინსკის ქუჩა) znajduje się w dzielnicy Didube. Pomnik Lecha Kaczyńskiego w Tbilisi W drugą rocznicę katastrofy smoleńskiej, 10 kwietnia 2012 roku, w Tbilisi odsłonięto popiersie Lecha Kaczyńskiego na skwerze, który również otrzymał jego imię. Skwer o powierzchni 700 m² znajduje się w dzielnicy Didube. W uroczystości uczestniczyli m.in. mer Tbilisi oraz ambasador Polski Urszula Doroszewska. Przedstawiciel władz miejskich, Zaal Samadaszwili, zaznaczył, że nadanie skwerowi imienia polskiego prezydenta to wyraz szacunku i wdzięczności za…
Widowiskowa koronacja Jana III Sobieskiego w Kończycach Wielkich. Znamy program wydarzenia
KOŃCZYCE WIELKIE / Rekonstrukcja koronacji Jana III Sobieskiego, orszak królewski, husaria i wydarzenia dla całych rodzin – 2 maja w Kończycach Wielkich odbędzie się plenerowa uroczystość nawiązująca do jednego z najważniejszych momentów w historii Polski. Wydarzenie łączy elementy widowiska, edukacji i integracji mieszkańców regionu po obu stronach Olzy. Organizatorzy nawiązują do 350. rocznicy koronacji Jana III Sobieskiego, która odbyła się w 1676 roku na Wawelu. Jak podkreśla inicjator wydarzenia Marcin Lipski, Kończyce Wielkie mają symboliczny związek z epoką króla – w drodze na odsiecz Wiednia w 1683 roku w okolicy stacjonowały chorągwie husarii. — Już w 2021 roku na pamiątkę tego wydarzenia otwarliśmy aleję im. Husarii Polskiej. Każdy z rosnących nieopodal naszego pałacu 12 dębów ma swojego patrona. Największemu z drzew patronuje Jan III Sobieski. Choć sam król, jadąc na odsiecz Wiednia, Kończyc Wielkich nie odwiedził, to jednak związki Kończyc Wielkich z wielkim wydarzeniem z kart polskiej historii są ewidentne — wyjaśnia Marcin Lipski. https://zwrot.cz/2026/01/pomnik-jana-iii-sobieskiego-stanal-w-konczycach-wielkich-czy-stanie-ostatecznie-w-wiedniu-zdjecia/ — Zarówno mnie, jak i…
III Międzynarodowy Konkurs Malarski im. Pawła Wałacha. Prace nadsyłać można do 31 maja
CIESZYN / Paweł Wałach, zaolziański malarz, chętnie sięgał w swojej twórczości po motywy związane ze Śląskiem Cieszyńskim. Malował góry, chaty i przyrodę regionu, a także inspirował się lokalną kulturą, strojami, tańcami i zwyczajami. Konkurs malarski jego imienia ma zachęcać młodych do odkrywania piękna Śląska Cieszyńskiego poprzez sztukę. – Dlatego tematem prac konkursowych są właśnie te wszystkie aspekty, które malował Paweł Wałach. Najlepsi zostaną nagrodzeni, a także ich prace zostaną zaprezentowane na wystawie pokonkursowej w Domu Narodowym. Zapraszam wszystkie dzieci do wzięcia udziału w konkursie — zachęca Agnieszka Pawlitko z Domu Narodowego. Międzynarodowy Konkurs Malarski im. Pawła Wałacha organizują wspólnie Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy” w ramach działalności Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego i Uniwersyteckie Liceum Sztuk Plastycznych w Cieszynie. Inicjatywę tą powołano do życia z myślą o upamiętnieniu zmarłego w 2022 roku zaolziańskiego malarza Pawła Wałacha. Konkurs ma na celu zachęcenie dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym do twórczego spędzania czasu i inspiracji regionem Śląska Cieszyńskiego. Prace nadsyłać można do 31 maja Konkurs…
Wehikuł czasu na Filipce. Retro wyprawa Beskidzioków
FILIPKA / W środę 15 kwietnia turyści zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej wybrali się na spacer z Bystrzycy Pasiek na Filipkę. Ta wycieczka różniła się jednak od innych, licznych w rocznym planie PTTS wypraw w góry. Wszystko za sprawą zapowiedzianego konkursu na najbardziej retro turystę. „Przenieśmy się 40–50 lat wstecz i ubierzmy się na spacer wiosenny tak, jak za młodych lat!” — zachęcali w zaproszeniu organizatorzy. I faktycznie już na peronie można było poczuć się, jakby przyjechał nie pociąg relacji Ostrawa - Mosty koło Jabłonkowa, a wehikuł czasu. Z pojazdu wysypała się bowiem grupa turystów ze starymi płóciennymi plecakami z metalowymi stelażami i wyblakłymi, płóciennymi chlebakami, w wełnianych swetrach, koszulach w kratę, wysokich skarpetach i skórzanych butach górskich. W wycieczce wzięło udział trzydziestu dwóch "Beskidzioków". Ponieważ środowe spacery PTTS "BŚ" zaczęło organizować z myślą o swych najstarszych członkach (pisaliśmy), to można stwierdzić, że uczestnicy wyprawy na Filipkę ubrali się tak, jak chodzili po górach w młodości.…
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Pod pomnikiem na Konteszyńcu spotkali się członkowie Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC oraz zaproszeni goście
CZESKI CIESZYN / W poniedziałek 13 kwietnia przy pomniku i tablicach upamiętniających ofiary Zbrodni Katyńskiej na czeskocieszyńskim Konteszyńcu spotkali się członkowie Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC, zaproszeni goście oraz mieszkańcy, którym bliska jest pamięć o ofiarach tej zbrodni. W imieniu Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC kwiaty pod tablicami złożyli Halina Pijarska i Jan Ryłko. W uroczystości uczestniczyli również zaproszeni goście, wśród nich m.in. Stanisław Bogowski z Konsulatu Generalnego RP w Ostrawie, były senator RC Jerzy Cienciała, prezes Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej Helena Legowicz, Michał Przywara z Kongresu Polaków w RC, a także przedstawiciele władz obu Cieszynów. Wśród obecnych nie zabrakło również delegacji Międzynarodowego Rajdu Katyńskiego. Uroczystości towarzyszyła modlitwa, którą poprowadził Martin Piętak, proboszcz parafii Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania w Czeskim Cieszynie. Nagrania z uroczystości wysłuchać można tutaj: Zabrzmiała także odśpiewana przez wszystkich zgromadzonych „Rota” oraz wiersz wyrecytowany przez Nathana Ruckiego, ucznia czeskocieszyńskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego. Jan Ryłko, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w RC, podziękował…
Przypomnieli postać Wilhelma Przeczka. W „Dziupli” mówiono o poecie, który był bardziej znany w Polsce niż na Zaolziu [NAGRANIE]
CZESKI CIESZYN / Kwietniowe spotkanie Klubu Propozycji im. Kazimierza Polaka działającego przy MK PZKO Czeski Cieszyn-Centrum poświęcone było Wilhelmowi Przeczkowi. O życiu i twórczości poety, pisarza, nauczyciela i działacza kulturalnego mówili dr Jana Raclavská z Uniwersytetu Ostrawskiego oraz Lucyna Przeczek-Waszkowa, a jego wiersze czytał Karol Suszka. Prelekcję poświęcono zarówno biografii Wilhelma Przeczka, jak i jego twórczości. Jana Raclavská mówiła o najważniejszych wątkach obecnych w jego poezji. Lucyna Przeczek-Waszkowa uzupełniała tę opowieść osobistymi wspomnieniami o ojcu, przywołując jego dzieciństwo w górniczej rodzinie, lata zakazu publikacji po 1968 roku, pracę społeczną, zainteresowanie teatrem amatorskim oraz codzienność w domu wypełnionym stukotem maszyny do pisania, dymem papierosowym i muzyką Marka Grechuty. Wiersze Przeczka czytał Karol Suszka Tłem do opowieści Raclavskiej i Waszkowej były fotografie, rękopisy, tomiki poetyckie i pamiątki rodzinne wyświetlane w formie prezentacji. Prelekcję znakomicie uzupełniły przykłady wierszy Wilhelma Przeczka czytane i recytowane przez Karola Suszkę. Aktor, emerytowany dyrektor Teatru Cieszyńskiego zaprezentował utwory związane z Karwiną, Beskidami i doświadczeniem życia na Zaolziu. Raclavská…
Sztuka ponad granicami. Kazachska artystka i jej ekslibrisy w Cieszynie
CIESZYN / Do 17 maja w Muzeum Drukarstwa w Cieszynie można oglądać wystawę Mәrziyi Zhaksygariny „Step i książka”. Artystka i wykładowczyni z Kazachstanu jest autorką 303 grafik, z których aż 120 powstało dla Polaków. Jak podkreślał podczas wernisażu Leszek Samiński, w twórczości Zhaksygariny kluczowe są pamięć i tożsamość, ale także budowanie porozumienia ponad granicami. — Bardzo wam dziękuję, bo wy dzisiaj swój czas, czyli to, co najcenniejsze, przeznaczyliście na to, żeby przyjść, obejrzeć tę wystawę i spotkać się ze mną — mówiła artystka. Zwróciła uwagę, że ekslibris pozostaje dziedziną niszową, a przez to — elitarną. Kazachski ekslibris i droga twórcza artystki Mәrziya Zhaksygarina urodziła się w zachodnim Kazachstanie. Po ukończeniu studiów artystycznych wróciła do rodzinnych stron. Jest wykładowczynią Uniwersytetu Regionalnego im. K. Żubanowa w Aktobe, a w 2011 roku uzyskała tytuł profesora. Po odzyskaniu przez Kazachstan niepodległości aktywnie angażowała się w promocję rodzimej kultury. W jej ekslibrisach często pojawiają się motywy regionalne. — Z 303 prac aż 120 powstało dla…
90. rocznica urodzin Wilhelma Przeczka. Cieszyński Klub Propozycji zaprasza do Dziupli
CZESKI CIESZYN / Już jutro, 9 kwietnia, Cieszyński Klub Propozycji im. prof. Karola Polaka zaprasza na spotkanie poświęcone twórczości Wilhelma Przeczka. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 17.00 w klubie Dziupla przy ul. Strzelniczej. Okazją do organizacji spotkania jest 90. rocznica urodzin Wilhelma Przeczka oraz 20. rocznica jego śmierci. Wilhelm Przeczek Wilhelm Przeczek był jednym z najwybitniejszych twórców związanych z Zaolziem, laureatem licznych nagród i jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci tutejszego życia literackiego. W swojej twórczości inspirował się otaczającym krajobrazem, za pomocą którego oddawał często trudne do uchwycenia ludzkie doświadczenia. Perypetie życiowe, marzenia, pasje, a także sukcesy pisarza przedstawi jego córka, poetka Lucyna Przeczek Waszkowa. Natomiast o wyobraźni poetyckiej oraz głębi myślowej prozy Przeczka opowie Jana Raclavská. Prelegentka Doc. PaedDr. Jana Raclavská, Ph.D. – docent filologii polskiej, pracuje w Zakładzie Polonistyki KatedrySlawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego. Prowadzi zajęcia z zakresu gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego, historii języka, stylistyki i frazeologii. Naukowo zajmuje się historią języka polskiego na Śląsku Cieszyńskim. (indi, mat. pras.)
Spacer szlakiem magnolii w Cieszynie. Tłumy i trzy godziny opowieści
CIESZYN / W Wielką Sobotę, 4 kwietnia, tradycyjny Spacer Szlakiem Kwitnących Magnolii, organizowany przez Muzeum Śląska Cieszyńskiego, ponownie przyciągnął tłumy uczestników. Chętni przyszli nie tylko po to, by podziwiać kwitnące magnolie, ale także wysłuchać fachowych opowieści o roślinach i historii części miasta, przez którą prowadzi trasa. O botanicznych ciekawostkach związanych z magnoliami mówił Stanisław Kawecki, sekretarz miasta Cieszyna i znawca roślin. Historyczne tło spaceru przybliżała z kolei Irena French, historyk i dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego, opowiadając o dziejach Materówki. Trasa spaceru obejmuje 10 oznakowanych przystanków. Szlak wytyczył śp. Mariusz Makowski. Prowadzi on od placu Kościelnego ulicą Sienkiewicza, aleją Raszki i ulicą 3 Maja, przez plac Wolności, a następnie ulicą Limanowskiego do Parku Pokoju. Choć trasa liczy około kilometra, spacer z przewodnikami trwał aż trzy godziny. To zasługa obojga prowadzących, którzy dzielili się z uczestnikami bogatą wiedzą i licznymi ciekawostkami — zarówno botanicznymi, jak i historycznymi. Zawsze coś nowego Spacery Szlakiem Kwitnących Magnolii organizowane są od wielu lat. Trasa pozostaje ta…
Muzyka w obrazie i fotografii. Swoje prace prezentują Ingrid Vavrysová i Roman Dzik
CZESKI CIESZYN / W czwartek 2 kwietnia w kawiarni Avion odbył się wernisaż wystawy zatyzułowanej "Muzyka w obrazie i fotografii" („Hudba v obraze a fotografii”). Prace Ingrid Vavrysovej i Romana Dzika łączy wspólny motyw muzyki. Podczas wernisażu podkreślano właśnie związki między dźwiękiem, malarstwem i fotografią. Ekspozycję można oglądać do 29 maja 2026 roku. Na wystawie Ingrid Vavrysová pokazuje obrazy poświęcone muzykom i śpiewakom, z kolei Roman Dzik prezentuje fotografie utrzymane w tej samej tematyce. Wspólny temat dwóch twórców Podczas wernisażu przybliżono ideę wystawy. Muzyka została przedstawiona jako zjawisko niewidzialne, a zarazem głęboko obecne, przenikające czas, przestrzeń i ludzkie doświadczenie. W tym ujęciu wystawa otwiera przestrzeń, w której dźwięk przemienia się w obraz, a obraz rezonuje jak muzyka. Podkreślono, że twórczość Ingrid Vavrysovej opiera się na intuicyjnym przekładzie struktur muzycznych na język malarski. Barwa, gest i kompozycja mają tu odpowiadać tonowi, dynamice i ciszy, a obrazy nie są ilustracją muzyki, lecz jej wizualnym echem. Dźwięk przełożony na obraz Fotografie Romana Dzika…
Wędrynia zaprosiła na Jarmark Wielkanocny. Wydarzenie połączyło świąteczną tradycję z polsko-czeską współpracą
WĘDRYNIA / Wędryńska Czytelnia w minioną sobotę i niedzielę 27 i 28 gościła Jarmark Wielkanocny, który przyciągnął licznych mieszkańców i gości szukających świątecznej atmosfery. Jarmark był nie tylko okazją do zakupów, ale także do spotkań i rozmów i ponadgranicznej współpracy. Przy kawie i domowych wypiekach uczestnicy mogli poczuć atmosferę zbliżających się Świąt Wielkanocnych. Salę wypełniły stoiska z rękodziełem, ozdobami wielkanocnymi i lokalnymi przysmakami. Na odwiedzających czekały pisanki, stroiki, palmy oraz wyroby artystyczne przygotowane przez miejscowych twórców. Organizatorzy zadbali również o atrakcje dla najmłodszych. Dzieci mogły uczestniczyć w warsztatach plastycznych i wspólnie tworzyć świąteczne dekoracje. Oprawę wydarzenia uzupełniała muzyka, podkreślająca rodzinny charakter jarmarku. Ponadgraniczna współpraca i warsztaty dla najmłodszych Wielkanocny Jarmark w Wędryni stał się także przykładem polsko-czeskiej współpracy transgranicznej. W wydarzeniu uczestniczyły reprezentantki gminy Goleszów, a zarazem członkinie Klubu Seniora w Cisownicy, które zaprezentowały ozdoby świąteczne przygotowane przez członków klubu. W programie nie zabrakło również warsztatów dla najmłodszych. Seniorki pokazywały dzieciom, jak wykonać własne wielkanocne dekoracje nawiązujące do symboliki świąt. Spotkanie…



