Konkurs Literacki Zwrotu rozstrzygnięty. Tak wyglądała gala w Centrum Polskim
grudzień052025

Konkurs Literacki Zwrotu rozstrzygnięty. Tak wyglądała gala w Centrum Polskim

W środę 3 grudnia w Centrum Polskim w Czeskim Cieszynie odbyła się uroczystość wręczenia nagród w Konkursie Literackim miesięcznika „Zwrot”, który jako redakcja od lat organizujemy z myślą o twórcach związanych z naszym regionem. To jedyny tego typu konkurs literacki na Zaolziu i cieszymy się, że przyciąga tak wiele wartościowych tekstów. Uroczystość swoją obecnością uświetnili m.in. konsul Stanisław Bogowski, senator Zdeněk Matušek i prezes ZG PZKO Helena Legowicz. Wyniki konkursowe W tym roku jury w składzie: poetka Renata Putzlacher, poeta Jacek Sikora oraz redaktor naczelna „Zwrotu” Halina Szczotka, przyznało nagrody w dwóch kategoriach – proza i poezja. W kategorii prozy drugie miejsce ex aequo otrzymały Alicja Santarius oraz Elżbieta Holeksa-Malinowska, . Trzecie miejsce zdobył Stanisław Malinowski. W kategorii poetyckiej jury przyznało pierwszą nagrodę Marcie Bocek za wiersz, którego bohaterem został chrabąszcz majowy. Drugie miejsce zdobyła Elżbieta Holeksa-Malinowska za utwór o atelier fotograficznym dziadka. Trzecią nagrodę przyznano Stanisławowi Malinowskiemu za poetycką opowieść o rowerze elektrycznym. Artystyczna oprawa Podczas popołudniowej gali nagrodzone…

ZWROTOWISKO. Ewa Jaślar – z harfą przez świat
listopad292025

ZWROTOWISKO. Ewa Jaślar – z harfą przez świat

Harfistce Ewie Jaślar‑Walińskiej instrument otworzył drzwi do całego świata. W podcaście Zwrotowisko artystka opowiada o swoim artystycznym szlaku i o tym, czym dla niej jest harfa, społeczność i dom. Od fortepianu do harfy – przypadek, który zmienił wszystko – Kiedy miałam 6 lat, zaczęłam grać na fortepianie, bo wszystkie moje koleżanki grały na fortepianie. A jak miałam dwanaście, pomyślałam, że chcę być inna – wspomina Ewa Jaślar. Do szkoły muzycznej w Bytomiu ktoś przyniósł harfę, którą znalazł na strychu jednej z kamienic. Dzięki dziadkowi nauczycielki instrument został naprawiony i Ewa Jaślar mogła rozpocząć swoją przygodę. https://open.spotify.com/episode/0ZUEArieWBel4jcvDdN9Y0?si=lw8mpPmwQkWvwqVadxeKWA Życie w podróży, muzyka jako dom Do Stanów Zjednoczonych wyjechała z Polski z pięcioma dolarami w kieszeni na dwa tygodnie, została ponad dwadzieścia lat. – Bez muzyki nie dałabym rady – przyznaje. Z zespołem The New York Harp Ensemble, w którym grała przez siedemnaście lat, zjechała cały świat. Wspólne występy odbywały się na całym świecie – od Carnegie Hall po koncerty w Chinach, Australii i Ameryce…

Zwrotowisko: Helena Legowicz o PZKO w rozmowie nagranej tuż przed obradami Zjazdu
listopad172025

Zwrotowisko: Helena Legowicz o PZKO w rozmowie nagranej tuż przed obradami Zjazdu

Choć rozmowę nagraliśmy jeszcze przed Zjazdem PZKO, jej kontekst okazał się wyjątkowo aktualny. Helena Legowicz ponownie została wybrana na prezesa PZKO. Warto więc wrócić do najważniejszych wątków, które poruszyła tuż przed obradami. W najnowszym odcinku „Zwrotowiska” prezes Legowicz podsumowuje mijającą kadencję władz PZKO, zdominowaną przez wieloetapowy remont siedziby przy ul. Strzelniczej oraz intensywną działalność kulturalno-oświatową. Mówi o kulisach przygotowań do Zjazdu, pracy nad nowym statutem, finansowaniu inwestycji, a także o wyzwaniach, z którymi PZKO mierzyło się w ostatnich czterech latach. https://open.spotify.com/episode/0BnDaeS3VMQaWkr567kkeJ?si=NdIccee0RayjaC6KeVGItQ W rozmowie pojawiają się również tematy dotyczące Sceny Polskiej, Rytmiki, Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego, działalności zespołów folklorystycznych i chórów, a także roli „Zwrotu”, Kalendarza Śląskiego i portalu Zwrot.cz w życiu organizacji. Nagranie stanowi ważny punkt odniesienia do rozpoczętej właśnie kolejnej kadencji. Prezes Helena Legowicz przedstawia w nim szeroką perspektywę działań PZKO oraz wskazuje kierunki, które – jak podkreśla – powinny pozostać priorytetem również w najbliższych latach. Zapraszamy do obejrzenia rozmowy. https://youtu.be/p2dR6FVxXdk

Prezesem PZKO ponownie Helena Legowicz. Zobacz, kto tworzy nowy Zarząd Główny i Komisję Rewizyjną
listopad152025

Prezesem PZKO ponownie Helena Legowicz. Zobacz, kto tworzy nowy Zarząd Główny i Komisję Rewizyjną

CZESKI CIESZYN / Prezesem PZKO ponownie została wybrana Helena Legowicz. Tym razem jednak nie wybierali prezesa wprost delegaci Zjazdu, tylko Zarząd Główny na swoim posiedzeniu. Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został wybrany Wiesław Wania. – Dziękuję za zaufanie, ale oczekuję Państwa wsparcia - powiedziała po ogłoszeniu wyników prezes Helena Legowicz. Delegaci natomiast wybrali członków Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej. Zarząd Główny będzie pracować w składzie: Helena LegowiczMarek BartnickiAndrzej SuchanekStanisław FolwarcznyStanisław KołekHalina SzczotkaTadeusz FarnyMarian SzpyrcAndrzej NiedobaDagmar KluzováLech NiedobaHalina Breznen – rezerwowyJakub Kołodziej – rezerwowy Komisja Rewizyjna będzie pracować w składzie: Wiesław WaniaHalina ZawadzkaPaweł KawulokJanusz KlimekMarian ChobotRoman Strzondała – rezerwowy

PZKO wybiera przyszłość. Relacja na żywo ze Zjazdu PZKO
listopad152025

PZKO wybiera przyszłość. Relacja na żywo ze Zjazdu PZKO

TRZYNIEC / W domu kultury Trisia w Trzyńcu dzisiaj od rana trwa Zjazd Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. To tutaj zostanie wybrany nowy Zarząd Główny organizacji, to tutaj zapadną decyzje o kierunku jej działań. Zapraszamy do śledzenia relacji na żywo! Dziękujemy, że śledzicie naszą relację. 15:17 Na zakończenie Zjazdu tradycyjnie już odśpiewano Rotę. 15:15 Delegaci Zjazdu przyjęli jednogłośnie uchwałę zjazdową! 14:50 Nowy Zarząd Główny wybrał się na swoje pierwsze posiedzenie, na którym najprawdopodobniej wybierze nowego prezesa. 14:44 Poznaliśmy członków Zarządu Głównego PZKO: Helena Legowicz - 113Marek Bartnicki - 110Andrzej Suchanek - 107Stanisław Folwarczny - 106Stanisław Kołek - 103Halina Szczotka - 102Tadeusz Farny - 99Marian Szpyrc - 91Andrzej Niedoba - 87Dagmar Kluzová - 85Lech Niedoba - 79Halina Breznen - 75 - rezerwowy Jakub Kołodziej 69 - rezerwowy 14: 42 Poznaliśmy członków Komisji Rewizyjnej: Wiesław Wania 108Halina Zawadzka 101Paweł Kawulok - 88Janusz Klimek - 74Marian Chobot – 73Roman Strzondała – 67 - rezerwowy 14:39 Już po przerwie. Niebawem poznamy nowych członków Zarządu Głównego i Komisji…

FEST Outdoor – jak pasja do gór zamieniła się w festiwal. Magdalena Ćmiel w podcaście „Zwrotowisko”
listopad122025

FEST Outdoor – jak pasja do gór zamieniła się w festiwal. Magdalena Ćmiel w podcaście „Zwrotowisko”

Czy Miejscowe Koło PZKO może zorganizować festiwal, który przyciągnie pasjonatów gór z Czech i Polski? Okazuje się, że tak. O genezie i rozwoju Fest Outdoor opowiada w najnowszym odcinku podcastu „Zwrotowisko” Magdalena Ćmiel, prezes Miejscowego Koła PZKO w Gródku. Magda Ćmiel zdradza kulisy pracy nad festiwalem, który zrodził się z osobistej fascynacji wyprawami górskimi i z chęci przeniesienia tej atmosfery do rodzinnego Gródku. Choć początkowo pomysł organizacji festiwalu spotkał się z niedowierzaniem, dziś Fest Outdoor przyciąga zarówno mieszkańców Zaolzia, jak i gości z głębi Polski czy Czech. W programie pojawiają się nazwiska z najwyższej półki świata outdooru, jak Dorota Rasińska-Samoćko czy Marek Holeček, ale też lokalni pasjonaci, młodzież, dzieci. https://open.spotify.com/episode/596LeA79YIIsxjZxtbwjtd?si=ZDHiaYlrQley9Q_fOxxsmg Festiwal, który nie potrzebuje tłumaczy Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wydarzenie odbywa się w trzech językach – czeskim, polskim i gwarze – bez konieczności tłumaczenia. Dla Magdaleny Ćmiel to dowód na to, że pasja i wspólna przestrzeń potrafią przełamać każdą barierę. W rozmowie nie brakuje wątków osobistych – o…

Święto Niepodległości w Konsulacie RP w Ostrawie. Wzruszający koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu chóru Trallala
listopad102025

Święto Niepodległości w Konsulacie RP w Ostrawie. Wzruszający koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu chóru Trallala

OSTRAWA / W piątkowe popołudnie w siedzibie Konsulatu Generalnego RP w Ostrawie odbyła się uroczystość z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Gospodarzem spotkania był konsul Stanisław Bogowski. Wśród uczestników byli przedstawiciele polskich organizacji działających na Zaolziu oraz zaproszeni goście - przedstawiciele gmin i instytucji z województwa. Nie zabrakło też posła Bogusława Niemca. Centralnym punktem uroczystości był koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu szkolnego chóru „Trallala” z Czeskiego Cieszyna pod kierownictwem Beaty Brzóski. Wzruszający program, przygotowany przez chórzystów, spotkał się z serdecznym przyjęciem uczestników wydarzenia, którzy z przyjemnością śpiewali razem z występującymi. Wasza troska o zachowanie polskiej tożsamości jest pięknym świadectwem miłości do ojczyzny W swoim wystąpieniu konsul Stanisław Bogowski podkreślił znaczenie wspólnotowej tożsamości i zaangażowania Polaków mieszkających poza granicami kraju: – Żyjecie państwo w miejscu, gdzie Polska jest pielęgnowana z dumą i sercem w języku, kulturze, tradycji i codziennej pracy dla wspólnoty. Wasza troska o zachowanie polskiej tożsamości jest pięknym świadectwem miłości do ojczyzny. Niepodległość to nie tylko historia, to także codzienny wybór – by…

Ropica świętowała 120-lecie szkoły. Dwujęzyczna akademia zachwyciła publiczność
listopad072025

Ropica świętowała 120-lecie szkoły. Dwujęzyczna akademia zachwyciła publiczność

ROPICA / W Ropicy pod jedną dyrekcją działa od roku 2003 szkoła czeska i polska. Z okazji 120-lecia budynku szkoły, polskie i czeskie klasy przygotowały uroczystość, podczas której na scenie zabrzmiały oba języki. Oficjalne obchody trwały dwa dni - w piątek i sobotę, a ich kulminacyjnym punktem była akademia, która odbyła się w sali restauracji U Parduby. Na scenie wystąpili uczniowie wszystkich roczników – od przedszkolaków po najstarszych uczniów, nie zabrakło też przedszkolaków z polskiego i czeskiego przedszkola. Mali narratorzy prowadzili program dwujęzycznie – po polsku i po czesku. W niektórych scenkach zabrzmiała także gwara, przypominająca o lokalnych korzeniach i wspólnym dziedzictwie regionu. Barwna podróż przez dzieje szkolnictwa Przedstawienie miało formę barwnej podróży przez dzieje szkolnictwa. Uczniowie przenieśli widzów od pierwszych lekcji sprzed wieków po współczesne sale wyposażone w nowoczesne technologie. Wybrali się nawet w przyszłość, pokazując wizję szkoły za kilkadziesiąt lat. Scenki przygotowano z dużym poczuciem humoru i lekkości, co sprawiło, że akademia nie nużyła – przeciwnie, przyciągała uwagę…

Grzegorz Kasdepke: „Dziecięcy czytelnik jest tym najważniejszym czytelnikiem na świecie”
listopad032025

Grzegorz Kasdepke: „Dziecięcy czytelnik jest tym najważniejszym czytelnikiem na świecie”

Z Grzegorzem Kasdepke rozmawialiśmy o tym, jak książki dla dzieci mogą kształtować wyobraźnię i wartości, dlaczego warto pozwalać dzieciom na literackie „chipsy” oraz czy papierowe czasopisma mają jeszcze sens. – Dziecięcy czytelnik jest tym najważniejszym czytelnikiem na świecie. Tym czytelnikiem, na którego postawy, aspiracje, marzenia można jeszcze wpłynąć – mówi Grzegorz Kasdepke w rozmowie, którą przeprowadziliśmy podczas jego wizyty na Zaolziu w ramach projektu „Z książką na walizkach”. https://open.spotify.com/episode/7d5d54iLq8VqcHhsfkLcF8?si=LAEyEZlXQ_iVTCz6d3PH0A Autor „Kacperjady” i wielu innych popularnych tytułów zdradza, że to właśnie doświadczenie ojcostwa skierowało go ku pisaniu dla dzieci – i choć początkowo chciał tworzyć fantastykę dla dorosłych, dziś nie wyobraża sobie innej drogi literackiej. Rozmawiamy też o: pierwszych książkach, które czytał własnemu synowi; tym, dlaczego warto pozwolić dziecku samodzielnie wybierać lektury; pozycji kobiet w czytelnictwie i w literaturze dla młodzieży; rynku książki w Polsce i tym, jak sztuczna inteligencja zmienia (albo nie zmienia) rolę pisarza. Kasdepke podkreśla, że choć dziś dzieci mają dostęp do ogromnej liczby tytułów, to nadal ważną…

ZWROTOWISKO. Jak zachęcić dziecko do czytania? Autorki literatury dziecięcej dzielą się doświadczeniem
październik262025

ZWROTOWISKO. Jak zachęcić dziecko do czytania? Autorki literatury dziecięcej dzielą się doświadczeniem

Joanna Olejarczyk i Izabela Michta – autorki literatury dziecięcej – były gośćmi kolejnego odcinka podcastu „Zwrotowisko”. Ich wizyta na Zaolziu związana była z akcją promującą czytelnictwo „Z książką na walizkach”, która od lat odbywa się również w polskich szkołach na terenie Czech. W rozmowie z redakcją pisarki dzielą się swoimi wrażeniami z wizyty w naszym regionie, opowiadają o spotkaniach z dziećmi i o tym, jak różnią się one od rówieśników z Polski. Mówią także o wspólnym pisaniu książek, znaczeniu głośnego czytania oraz o tym, dlaczego warto inwestować w literaturę dziecięcą – także w dobie smartfonów i mediów społecznościowych. https://open.spotify.com/episode/04y7jphUSxmYpVo1R1zHIn?si=_6KbKNSCR5GrzUZXPK9U-A Książka buduje relacje – Dzieci, którym się czyta od najmłodszych lat, kojarzą książkę z czymś przyjemnym. To nie tylko rozwija język i wyobraźnię, ale przede wszystkim buduje relację z dorosłym – podkreślają zgodnie gościnie podcastu. Autorki przyznają też, że akcja „Z książką na walizkach” jest dla nich nie tylko okazją do spotkań z młodymi czytelnikami, ale również – co nie zdarza…

Z więzienia do domu. Udana premiera sztuki „28 65” na scenie w Ligotce [zdjęcia]
październik242025

Z więzienia do domu. Udana premiera sztuki „28 65” na scenie w Ligotce [zdjęcia]

LIGOTKA KAMERALNA / Amatorski zespół teatralny Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Ligotce Kameralnej przedstawił w piątek i sobotę (17 i 18 października) w Domu Kultury premierę spektaklu pt. „28 65”. Przedstawienie, łączące komedię z refleksją nad losem byłych więźniów, spotkało się z bardzo ciepłym przyjęciem publiczności. Warto podkreślić, że na brak publiczności w Ligotce nie mogą narzekać. Piątkową premierę i sobotnie przedstawienie obejrzał komplet widzów, którzy szczelnie wypełnili salę domu kultury. Wśród publiczności można było zauważyć miejscowych, ale też gości z sąsiednich miejscowości. Przerwa między aktami była okazją do spotkań przy bufecie, gdzie serwowano ciastka, kanapki i napoje. Jak co roku, premiera stała się nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale i towarzyskim. Sztuka Antonína Procházki Sztuka „28 65” opowiada o losach Edy, który wraca do domu po odbyciu kary więzienia. Próbuje odnaleźć się w rzeczywistości, w małżeństwie i w społeczeństwie, które nie zawsze jest gotowe dać drugą szansę. Równolegle rozwija się intryga, w której pojawiają się sekrety i trudne pytania.…

ZWROTOWISKO. Anna Kornuta o chórze „Hutnik”: Śpiewamy od 70 lat i nie zwalniamy
październik212025

ZWROTOWISKO. Anna Kornuta o chórze „Hutnik”: Śpiewamy od 70 lat i nie zwalniamy

W podcaście Zwrotowisko Anna Kornuta – kierowniczka organizacyjna Polskiego Zespołu Śpiewaczego „Hutnik” – opowiada o 70-letniej historii chóru, jego obecnej działalności i wyzwaniach. https://open.spotify.com/episode/2Mr2Plup2CjEFGDpDuwoun?si=zd7izeUXQwCTBNR8A1yXTw Zespół z Trzyńca łączy pokolenia – śpiewają w nim zarówno seniorzy z wieloletnim stażem, jak i młodsze osoby. Są nie tylko chórzyści z Trzyńca i najbliższej okolicy, ale też z Polski. Chór koncertuje w kraju i za granicą, sięga po ambitny repertuar, współpracuje z orkiestrami i dba o rozwój artystyczny swoich członków. – To nie tylko śpiew, to wspólnota, przyjaźnie i sposób na życie – mówi Kornuta. https://youtu.be/j78fwjPeNyU

Muzyczny wieczór w Karwinie. Darkowska Jesień porwała publiczność
październik172025

Muzyczny wieczór w Karwinie. Darkowska Jesień porwała publiczność

KARWINA-FRYSZTAT / W niedzielę 12 października 2025 roku w Domu Polskim PZKO w Karwinie-Frysztacie odbyła się kolejna edycja Darkowskiej Jesieni – wydarzenia z wieloletnią tradycją, które gromadzi chóry z Zaolzia i Polski. Publiczność miała okazję usłyszeć różnorodny repertuar – od pieśni renesansowych i ludowych po musical i rock symfoniczny. Koncert poprowadziła Helena Wacławik. Wydarzenie zorganizowało Miejscowe Koło PZKO Karwina Darków. Lira – gospodarze koncertu Jako pierwszy wystąpił chór mieszany Lira z Darkowa pod dyrekcją Beaty Piśniak-Hojki. Zespół zaprezentował pięć utworów, otwierając koncert renesansową kompozycją Tielmana Susato Cum decore. W dalszej części zabrzmiały: Dwie melodie beskidzkie w opracowaniu Eugeniusza Fierli, ludowa Z tej tam strony wody (opr. Feliks Nowowiejski), Uwoz mamo roz Mirosława Gałęskiego oraz pogodna pieśń Uśmiechnij się Marii Ciencialy. Goście z Gierałtowic – chór Skowronek Drugi blok koncertowy należał do chóru mieszanego Skowronek z Gierałtowic. Zespół wystąpił pod batutą Beaty Stawowy. Na fortepianie akompaniował Mirosław Marcol. W bogatym repertuarze znalazły się m.in. Jaskółeczka (opr. Jerzy Pogocki), Szła Lisecka (opr.…

Półmetek z przytupem. Pokazowa lekcja tańca uczniów Polskiego Gimnazjum [zdjęcia]
październik152025

Półmetek z przytupem. Pokazowa lekcja tańca uczniów Polskiego Gimnazjum [zdjęcia]

CZESKI CIESZYN / W sobotę w Domu Kultury Trisia w Trzyńcu odbyła się pokazowa lekcja tańca z okazji półmetku kursu, w którym uczestniczą uczniowie drugich klas Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Pod okiem instruktorów — Ewy Troszok i Michała Kozuba — młodzi adepci zatańczyli zarówno klasyczne tańce towarzyskie, jak i gorące rytmy latynoamerykańskie. Widzowie mogli obserwować, jak opanowują walczyka, tango, fokstrot, ale i chętnie sięgają po jive — czyli układy, które wymagają energii i precyzji. Bacznie i z dumą przyglądali im się najbliżsi. Goście z Elanu i zabawne konkursy Wydarzenie uświetnili również goście z TK Elan Trzyniec — Tobiasz Puczok i Ema Karásková z Polskiej Szkoły Podstawowej im. H. Sienkiewicza w Jabłonkowie — którzy zaprezentowali pokazowe tańce standardowe i latynoamerykańskie. Dopełnieniem oficjalnej części były konkursy z humorem, podczas których uczestnicy — często lekko zestresowani — mogli odetchnąć i po prostu dobrze się bawić. A to nie była ostatnia okazja do ruchu! Po pokazach parkiet otworzył się dla…

ZWROTOWISKO: Janusz Ondraszek o teatrze, Melpomenach i pasji do sceny
październik142025

ZWROTOWISKO: Janusz Ondraszek o teatrze, Melpomenach i pasji do sceny

W najnowszym odcinku podcastu „Zwrotowisko” gościmy Janusza Ondraszka – aktora, reżysera i od trzech dekad kierownika amatorskiego teatru im. Jerzego Cienciały w Wędryni. Rozmowa to nie tylko opowieść o scenie i kulisach pracy teatralnej, ale także zaproszenie na zbliżający się przegląd Melpomeny 2025. W rozmowie z redaktor naczelną „Zwrotu” Ondraszek wraca do swoich teatralnych początków, wspomina czasy, gdy występował w pantomimie – nawet podczas służby wojskowej – i opowiada o tym, jak dzięki pasji do sceny w Wędryni istnieje jeden z najbardziej rozpoznawalnych zespołów amatorskich na Zaolziu. Nie brakuje anegdot, wspomnień o dawnych „Melpomenkach” oraz refleksji na temat roli teatru polskojęzycznego w regionie. https://open.spotify.com/episode/2hfGMAZDMoiy8h2cAwNexe?si=J0HMG8AtQIW9remYcIIu_w Melpomeny 2025 W drugiej części podcastu mowa o programie tegorocznych Melpomen, które odbędą się w Wędryni w dniach 28 października – 1 listopada 2025 roku. Wystąpią zespoły z Litwy (Wilno), Niemiec (Brunszwik), Ukrainy (Lwów) oraz grupy teatralne z całego Zaolzia. Wstęp na wszystkie spektakle jest bezpłatny, a organizatorzy zapowiadają różnorodny repertuar: od klasyki po współczesne teksty,…

Jesienny kiermasz w Nydku. Zapach placków, gwar rozmów i karuzele na rynku
październik102025

Jesienny kiermasz w Nydku. Zapach placków, gwar rozmów i karuzele na rynku

NYDEK / Przejeżdżając przez Nydek w pierwszą październikową niedzielę, można było dostrzec, że dzieje się coś wyjątkowego. W centrum wsi stanęły kolorowe karuzele, stoiska z przekąskami i odpustowymi drobiazgami. Tradycyjny jesienny kiermasz jak co roku przyciągnął zarówno mieszkańców, jak i gości z sąsiednich miejscowości. W Domu PZKO można było spróbować domowych wypieków, kawy i herbaty, a największym powodzeniem cieszyły się placki ziemniaczane oraz słynne „bachora”, które wyprzedały się błyskawicznie. Dom PZKO odwiedzały całe rodziny. W czasie, kiedy dorośli rozmawiali i kosztowali przysmaki przygotowane przez członków Miejscowego Koła PZKO, dzieci mogły skorzystać z małego kącika specjalnie przygotowanego dla nich.

ZWROTOWISKO. Jak uczyć języka przez zabawę – rozmowa z Andreą Skupień
październik052025

ZWROTOWISKO. Jak uczyć języka przez zabawę – rozmowa z Andreą Skupień

REGION / W najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko rozmawiamy z Andreą Skupień, nauczycielką języka angielskiego, filolożką i prezeską Miejscowego Koła PZKO w Boconowicach. Andrea opowiada o tym, jak skutecznie i z radością uczyć dzieci języków obcych – tak, by nauka stała się zabawą, a nie obowiązkiem. Z rozmowy dowiecie się m.in.:🔹 kiedy najlepiej rozpocząć naukę języka obcego,🔹 dlaczego dzieci uczą się szybciej przez gry, filmy i piosenki,🔹 jak wspierać dziecko, które wyprzedza rówieśników,🔹 i dlaczego motywacja i dyscyplina wyniesiona z domu są kluczem do sukcesu. 🎙️ Posłuchaj całej rozmowy tutaj: https://youtu.be/s0far6Jzevg

Bogusław Niemiec o wyborach, emocjach i wsparciu żony [rozmowa]
październik052025

Bogusław Niemiec o wyborach, emocjach i wsparciu żony [rozmowa]

Bogusław Niemiec, wiceprezydent Hawierzowa, zdobył mandat posła do Izby Poselskiej Parlamentu Republiki Czeskiej, uzyskując niemal 11 tysięcy głosów preferencyjnych — więcej niż lider listy koalicji SPOLU Zbyněk Stanjura. W krótkiej rozmowie ze Zwrotem mówi o emocjach po ogłoszeniu wyników, wsparciu żony i poczuciu odpowiedzialności wobec wyborców, w tym Polaków z Zaolzia. Gratuluję wyniku. Jak się Pan czuje jako kandydat na posła — a właściwie już poseł elekt, bo formalne zaprzysiężenie dopiero przed Panem? Bardzo zmęczony. Ten czas był naprawdę intensywny, kampania wyborcza bardzo długa. Zaczęliśmy w marcu, a ostatni miesiąc i pół to była praca każdego dnia, siedem dni w tygodniu. Ale opłaciło się – jestem posłem. Czuję się dobrze, jestem wdzięczny swoim wyborcom, tym, którzy oddali na mnie głos preferencyjny – a tych głosów było prawie jedenaście tysięcy. Wiem, kto mnie wybierał, kto mnie będzie rozliczał z mojej pracy i kogo będę bronił. Postaram się, żeby swoich wyborców nie zawieść. Jak zareagowała Pana żona, kiedy dowiedziała się, że zdobył…

Bogusław Niemiec z Hawierzowa posłem
październik042025

Bogusław Niemiec z Hawierzowa posłem

Bogusław Niemiec z Hawierzowa zdobył mandat posła do Izby Poselskiej Parlamentu Republiki Czeskiej. Wiceprezydent miasta Hawierzowa uzyskał 9,56 proc. głosów preferencyjnych – więcej niż lider listy koalicji SPOLU, Zbyněk Stanjura, który nie dostał się do izby poselskiej. Bogusław Niemiec pierwsze lata dzieciństwa przeżył w Oldrzychowicach. Później przeprowadził się z rodzicami do Hawierzowa. Jest wiceprezydentem Hawierzowa oraz radnym województwa morawsko-śląskiego. Polecamy jeden z odcinków podcastu Zwrotowisko, którego gościem był Bogusław Niemiec: https://youtu.be/tutcRwZQDEc

ZWROTOWISKO. Bogusław Niemiec o smart city, tożsamości Hawierzowa i wyzwaniach regionu
wrzesień302025

ZWROTOWISKO. Bogusław Niemiec o smart city, tożsamości Hawierzowa i wyzwaniach regionu

Jak wygląda budowa „inteligentnego miasta” w praktyce? Czy w Hawierzowie da się zatrzymać młodych ludzi, a jednocześnie zadbać o rosnącą grupę seniorów? I dlaczego pamięć historyczna jest tak ważna dla budowania lokalnej tożsamości? Na te pytania odpowiada Bogusław Niemiec, zastępca prezydenta Hawierzowa ds. inwestycji i smart city, który był gościem najnowszego odcinka podcastu „Zwrotowisko”. https://open.spotify.com/episode/6AoucAwJdPSwgrlLvsaASS?si=myfaC5hCQrWkcwrX25YswQ W rozmowie usłyszymy m.in.: czym w praktyce jest smart city – od aplikacji dla mieszkańców po nowoczesne rozwiązania w transporcie, jak miasto stara się powstrzymać odpływ młodych i jednocześnie tworzyć warunki dla seniorów, jakie znaczenie mają polskie szkoły i działalność PZKO w lokalnych dzielnicach, co dalej z kontrowersyjną budową obwodnicy i pomnikami w Żywocicach, dlaczego Huta Trzyniecka to klucz dla bezpieczeństwa całego regionu, Rozmowa nie unika także trudnych tematów – od polityki lokalnej i koalicji w radzie miasta, po refleksję nad wojną w Ukrainie i koniecznością strategicznego przygotowania państwa na kryzysy. https://youtu.be/tutcRwZQDEc

Historia szkolnictwa w Lesznej Dolnej. Rozmowa z Tadeuszem Szkucikiem w najnowszym podcaście Zwrotowisko
wrzesień252025

Historia szkolnictwa w Lesznej Dolnej. Rozmowa z Tadeuszem Szkucikiem w najnowszym podcaście Zwrotowisko

CZESKI CIESZYN / W kolejnym odcinku podcastu Zwrotowisko zapraszamy do Lesznej Dolnej, gdzie spotkaliśmy się z Tadeuszem Szkucikiem – nauczycielem, byłym inspektorem szkolnym, dyrektorem szkoły i prezesem miejscowego koła PZKO. Rozmowa dotyczy nie tylko osobistych doświadczeń gościa, lecz także bogatej historii miejscowego szkolnictwa, które przez dziesięciolecia kształtowało tożsamość mieszkańców. W podcaście usłyszymy m.in. o początkach edukacji, o pierwszych szkołach przykościelnych, a także o wyzwaniach, jakie pojawiły się wraz z utworzeniem granicy państwowej i powstaniem szkół polskich i czeskich. Tadeusz Szkucik przypomina też realia nauczania w czasie okupacji niemieckiej oraz moment zamknięcia obu szkół w 1969 roku. https://open.spotify.com/episode/6simRNy5MGBQFjcgwsSAf7?si=cnAjKSwsSd-YT860SvJ-pA Rozmowa to jednak nie tylko spojrzenie w przeszłość. Szkucik opowiada także o działalności PZKO w Lesznej Dolnej, o inicjatywach skierowanych do dzieci i młodzieży oraz o tym, jak brak własnej szkoły wpływa na życie miejscowości. To refleksja nad rolą nauczyciela i nad tym, jak tradycja i pasja historyczna pomagają budować więź międzypokoleniową. 🎧 Całość rozmowy można wysłuchać w najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko. https://youtu.be/AJvcrvpYvAE

ZWROTOWISKO. Z Edwardem Trusewiczem rozmawiamy o Polonii i Polakach żyjących poza granicami kraju
wrzesień152025

ZWROTOWISKO. Z Edwardem Trusewiczem rozmawiamy o Polonii i Polakach żyjących poza granicami kraju

KARPACZ / ZAOLZIE – Co daje Polonii obecność na Forum Ekonomicznym? Czy wspólne działania organizacji polonijnych mają dziś realne przełożenie na życie Polaków za granicą? I dlaczego warto – jak mówi nasz gość – po prostu być razem? W najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko rozmawiamy z Edwardem Trusewiczem, prezesem Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Spotkaliśmy się w Karpaczu, gdzie w ramach Forum Ekonomicznego odbyły się panele poświęcone tematom polonijnym. – Już samo zaistnienie na takim forum z osobnym blokiem to wejście do pewnej ligi – mówi Trusewicz. – I wymiana zdań, która miała tam miejsce, była naprawdę merytoryczna. To coś, co warto powtórzyć. https://open.spotify.com/episode/5JRkygjCwzyCpcqbVf7a8W?si=5vVg2PcpSgyPZ-SMJmwV4Q&nd=1&dlsi=be84ca493db14d7e Współpraca organizacji polonijnych Rozmowa dotyczy m.in. współpracy między Radą Polonii Świata a Europejską Unią Wspólnot Polonijnych, roli mediów polonijnych i potrzeby budowania marki Polaków za granicą. Trusewicz opowiada też o kulisach konsultacji środowisk polonijnych przy tworzeniu nowej strategii rządowej na lata 2025–2030. – To, że jesteśmy różni, to nasza siła. Ale tylko wtedy, kiedy potrafimy działać razem –…

Sierpień na Wileńszczyźnie i na Zaolziu. Dożynki i nie tylko
wrzesień102025

Sierpień na Wileńszczyźnie i na Zaolziu. Dożynki i nie tylko

Choć kalendarz pokazuje już wrzesień, wakacyjne wspomnienia wcale nie muszą odchodzić w zapomnienie. Wręcz przeciwnie – to idealny moment, by na spokojnie zanurzyć się w sierpniowej atmosferze Zaolzia i Wileńszczyzny. https://open.spotify.com/episode/6cyPuGPasajRt34w8M1NYF W najnowszym odcinku podcastu „Na Zaolziu i Wileńszczyźnie” Rajmund Klonowski z „Kuriera Wileńskiego” i Halina Szczotka, redaktor naczelna „Zwrotu”, rozmawiają o tym, co działo się u nich latem. A działo się sporo – od gwarnego i kolorowego Gorolskigo Święta w Jabłonkowie, przez dożynki (zarówno te oficjalne, jak i całkiem kameralne), aż po opowieści o dawnych zwyczajach, ręcznym koszeniu kosą i... materacach ze słomy. Nie zabrakło też tematów bardziej współczesnych – jak choćby zintegrowane nauczanie, które ma wejść do polskiego gimnazjum w Czeskim Cieszynie. 🎧 Posłuchaj nowego odcinka: https://youtu.be/SRX-N-WOltA

Rozpoczęcie roku szkolnego w Jabłonkowie. Pierwszoklasistów odwiedził minister
wrzesień022025

Rozpoczęcie roku szkolnego w Jabłonkowie. Pierwszoklasistów odwiedził minister

JABŁONKÓW / W poniedziałek swoje pierwsze kroki w Polskiej Szkole Podstawowej im. H. Sienkiewicza postawiło 24 uczniów pierwszych klas. Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego odbyło się w auli szkolnej. Wśród gości znaleźli się przedstawiciele władz lokalnych, organizacji polskich oraz rodzice uczniów, a także minister rolnictwa Marek Výborný. Dyrektorka szkoły Urszula Czudek przywitała wszystkich zebranych, kierując szczególne słowa powitania do pierwszoklasistów, dla których był to wyjątkowy dzień w nowym miejscu. Życzyła im odwagi i uśmiechu. – Dziękujemy, że wybraliście naszą szkołę i zapewniamy, że dołożymy wszelkich starań, by dzieci czuły się u nas bezpiecznie i szczęśliwie – zwróciła się też do rodziców. Śpiewający początek Pierwsze kroki w szkole umilili pierwszoklasistom chórzyści z chóru Mała Jabłoneczka pod batutą Moniki Łysek. Następnie uczniowie klasy dziewiątej przywitali nowych kolegów kwiatami. Wyjątkowym gościem wydarzenia był minister rolnictwa Marek Výborný, który przyjechał do Jabłonkowa w związku z otwarciem nowo wyremontowanej kuchni szkolnej. Uczniowie w prezencie przekazali mu kosz pełen jarzyn wyhodowanych w ogródku szkolnym. – Jestem tutaj…

ZWROTOWISKO. O przygotowaniach do Dożynek Śląskich w Błędowicach opowiada Piotr Chroboczek
sierpień242025

ZWROTOWISKO. O przygotowaniach do Dożynek Śląskich w Błędowicach opowiada Piotr Chroboczek

W ostatnią sobotę sierpnia w ogrodzie Domu PZKO w Błędowicach odbędą się 55. Dożynki Śląskie. To jedno z najstarszych i najważniejszych wydarzeń organizowanych przez Miejscowe Koło PZKO w Hawierzowie-Błędowicach. O kulisach przygotowań opowiada w najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko prezes koła, Piotr Chroboczek. W rozmowie usłyszymy m.in. o tym, jak zmieniała się forma dożynek w ciągu lat, jakie zespoły wystąpią w tym roku, a także jak duże znaczenie dla lokalnej społeczności ma praca wolontariuszy. Prezes podkreśla, że w organizację wydarzenia zaangażowanych jest kilkadziesiąt osób – wszystko społecznie i z wielką pasją. – Gdybyśmy mieli komuś płacić, to nie moglibyśmy organizować dożynek. To ogromna praca społeczna, a jednocześnie jeden z ważniejszych dochodów, dzięki któremu utrzymujemy Dom PZKO – zaznacza Piotr Chroboczek. Tradycje kulinarne Nie zabraknie również opowieści o tradycjach kulinarnych, które co roku przyciągają mieszkańców – od kołaczy, przez mielonkę, aż po jelito z kapustą. https://zwrot.cz/2025/08/dozynki-w-obiektywie-czytelnikow-podziel-sie-swoimi-zdjeciami-autorzy-najciekawszych-dostana-nagrody/ 📅 Dożynki w Błędowicach odbędą się 30 sierpnia o godzinie 14:00. Wstęp wolny. Całej rozmowy z…

Muzyka z sercem. Renata Drössler zaśpiewała w Tyrze dla dobrej sprawy
sierpień202025

Muzyka z sercem. Renata Drössler zaśpiewała w Tyrze dla dobrej sprawy

TYRA / W ogrodzie Hospůdky U Kotaly w sobotę 16 sierpnia miał miejsce nader przyjemny koncert zorganizowany przez Renatę Drössler. Wydarzenie od początku miało dwa cele: dostarczyć publiczności niezapomnianych muzycznych wrażeń i jednocześnie wesprzeć dzieci z niepełnosprawnościami. Zaśpiewała organizatorka wydarzenia Renata Drössler – w towarzystwie pianisty Michala Worka. Wieczór wzbogacił także występ gościa specjalnego z Danii, wokalisty Birgera Husteda. Publiczność wysłuchała półtoragodzinnego koncertu pełnego emocji, poetyckiej wrażliwości i subtelnych brzmień. Skąd wziął się pomysł? Wydarzenie miało na celu wesprzeć działalność stowarzyszenia Nigdy nie jesteś sam. Jego prezes Renata Czader opowiedziała naszej redakcji, jak narodziła się idea Kotalka Open Air: – W zeszłym roku zaprosiłam na obóz organizowany przez nasze stowarzyszenie panią Renatę Drössler i zaproponowałam jej, żeby została naszym ambasadorem. To bardzo empatyczna, serdeczna osoba, od razu się zgodziła. Kiedy pani Renata przyjechała do nas na obóz, narodził się pomysł koncertu połączonego z projektem charytatywnym – opowiada Renata Czader. Sztuka tworzona przez dzieci Integralną częścią wieczoru była licytacja obrazu przygotowanego…

Nocny rajd z Koszarzysk na Ostry. Na trasę wyruszyło jedenastu turystów [zdjęcia]
sierpień182025

Nocny rajd z Koszarzysk na Ostry. Na trasę wyruszyło jedenastu turystów [zdjęcia]

KOSZARZYSKA, OLDRZYCHOWICE / Jedenastu uczestników wystartowało w nocy 15 sierpnia z Koszarzysk-Milyrza na szczyt Ostrego. Rajd nocny przez beskidzkie ścieżki to już stały punkt letniego kalendarza turystycznego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski". Już po raz szósty miłośnicy górskich wędrówek spotkali się wieczorem, by wspólnie pokonać nocną trasę przez beskidzkie grzbiety. W tym roku wycieczkę przygotowywał Michał Kaleta. W tegorocznej edycji rajdu wzięło udział jedenastu uczestników. Redakcja "Zwrotu" była na miejscu startu. I podkreślamy, że na starcie panowała pozytywna atmosfera i entuzjazm przed wyruszeniem na trasę. Niespodzianka na Wielkim Kozińcu Uczestnicy wyruszyli o godzinie 23:00 z przystanku Koszarzyska-Milyrz. Trasa prowadziła na szczyt Ostrego, który jest jednym ze szczytów w turystycznej zabawie "Przez Kopce 2025". Później wędrowcy kierowali się już tylko w dół, z krótkim przystankiem w barze leśnym na Wielkim Kozińcu. Meta znajdowała się w Domu PZKO w Oldrzychowicach, gdzie na uczestników czekało lekkie śniadanie: kanapki, pączki, piernik oraz owocowa herbata przygotowana przez Wandzię Michalko. Długość trasy wyniosła około 10 km,…

Maria Jarnot w Zwrotowisku: „Nie można dziś uczyć tak, jak 20 lat temu”
sierpień162025

Maria Jarnot w Zwrotowisku: „Nie można dziś uczyć tak, jak 20 lat temu”

W nowym odcinku podcastu Zwrotowisko gościmy Marię Jarnot, dyrektorkę Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Rozmawiamy o tym, jak zmienia się szkoła, jakie wyzwania stoją przed nauczycielami. Poruszamy też gorący temat obniżenia liczby uczniów, czy prestiżu szkoły. https://open.spotify.com/episode/6MsNEPMXYTwGNbT9hOUW9g?si=na6ckA0DQWC2NHjW3lwv4Q Jednym z głównych tematów rozmowy są przedmioty zintegrowane – nowa metoda nauczania inspirowana rozwiązaniami z czeskich szkół, m.in. gimnazjum w Karwinie. Zamiast tradycyjnego podziału na osobne lekcje chemii, biologii czy historii, uczniowie będą się uczyć w blokach tematycznych, łącząc wiedzę z kilku dziedzin. – Nie można dziś uczyć tak, jak 20 lat temu. Mamy zupełnie inne pokolenie. Oni nie chcą zapisywać w zeszytach, wszystko mają w telefonie – mówi w rozmowie Maria Jarnot. Dyrektorka opowiada też o kulisach decyzji dotyczącej ograniczenia liczby przyjęć do pierwszych klas. Jak tłumaczy, ma to pomóc w utrzymaniu wysokiego poziomu nauczania i prestiżu szkoły, przy jednoczesnym zachowaniu jej polskiego charakteru. W podcaście nie zabrakło także tematów dotyczących: zmian w podejściu do uczniów, reakcji nauczycieli na…

Lato u Polaków na Wileńszczyźnie i Zaolziu [podcast]
sierpień092025

Lato u Polaków na Wileńszczyźnie i Zaolziu [podcast]

Lipcowa cisza? Nie w polskich mediach na Litwie i Zaolziu. W nowym odcinku podcastu „Wileńsko-Zaolziańskie Rozmowy” redaktor naczelna miesięcznika „Zwrot” Halina Szczotka oraz dziennikarz „Kuriera Wileńskiego” Rajmund Klonowski dzielą się tym, co działo się w lipcu w ich lokalnych społecznościach. Choć lipiec bywa czasem letniego rozluźnienia, nie oznacza to braku tematów do omówienia. Prowadzący rozmawiają m.in. o maturach i tradycji poloneza tańczonego na placu Katedralnym w Wilnie, o obchodach litewskiego Święta Państwowości, rocznicy operacji „Ostra Brama” i aktualnej sytuacji przy litewskiej granicy z Białorusią. https://youtu.be/LRk0AmZHPYM Z kolei po stronie zaolziańskiej tematy krążą wokół pielgrzymek – pieszych, rowerowych i autokarowych – na Jasną Górę, odpustów ku czci Świętej Anny na Kozubowej i w Karwinie. Wspomnienia sięgają też historii – m.in. dziejów schroniska na Kozubowej, odebranego Polakom po II wojnie światowej przez komunistów, które spłonęło w 1973 roku. Nie zabrakło też akcentu z przymrużeniem oka. Rajmund Klonowski przypomniał, że 19 lipca, w rocznicę urodzin Janusza Christy, obchodzony jest Dzień Wileńskiego Poczucia Humoru…

MajDay w Wędryni. Wyjątkowy bieg z przeszkodami i festiwal sportu | Zwrotowisko z Rudolfem Klusem
sierpień082025

MajDay w Wędryni. Wyjątkowy bieg z przeszkodami i festiwal sportu | Zwrotowisko z Rudolfem Klusem

WĘDRYNIA / Przed nami jubileuszowa, dziesiąta edycja MajDay – imprezy, która łączy sportową rywalizację z kulturą. Wydarzenie, które jest nie tylko biegiem z przeszkodami, ale także całodniową imprezą sportowo-kulturalną i przyciąga co roku tysiące uczestników, odbędzie się w sobotę 9 sierpnia. O historii imprezy i jej tegorocznej edycji opowiada w podcaście Zwrotowisko Rudolf Klus, współorganizator zawodów. https://open.spotify.com/episode/7LLTd62QmjS1sQwc4Fbwus?si=K1xaLKICQEqYEArXEd0HFg&nd=1&dlsi=ee4c08a1709347d6 Bieg MajDay organizowany jest od 2015 roku. Jego nazwa i idea związane są z tragicznym wydarzeniem: śmiercią Mai, koleżanki pomysłodawców imprezy. Z czasem memoriał przekształcił się w jedną z największych imprez sportowych w regionie. MajDay wyróżnia się nietypową formułą. To bieg w parach, podczas którego uczestnicy muszą pokonać ok. 35–40 przeszkód na trasie o różnorodnym charakterze: od naturalnych utrudnień terenowych, przez konstrukcje drewniane, po przeszkody wodne i błotne. Jak podkreśla Rudolf Klus, współpraca jest kluczowa, bo wielu zawodników nawzajem się wspiera, pomagając sobie przy pokonywaniu przeszkód. https://youtu.be/0Jqswyz045k Nie tylko dla profesjonalistów Choć w MajDay biorą udział zawodowi sportowcy, wielu uczestników to osoby amatorsko…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu pn. Polonia i Polacy za granicą 2023 ogłoszonego przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jana Olszewskiego