Czy polskie audycje w czeskich mediach publicznych są zagrożone? O tym w najnowszym Zwrotowisku
REGION / Nowelizacja ustawy o mediach publicznych w Republice Czeskiej budzi wiele emocji. Najwięcej mówi się o finansowaniu Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia, ale dla Polaków na Zaolziu równie ważne jest inne pytanie: co proponowane zmiany mogą oznaczać dla audycji mniejszościowych? O tym rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko. Gośćmi rozmowy byli poseł Bogusław Niemiec oraz Józef Szymeczek, wiceprezes Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. Punktem wyjścia do dyskusji jest projekt nowelizacji ustawy o mediach publicznych i obawy, że w nowych przepisach zabraknie wyraźnego obowiązku tworzenia programów dla mniejszości narodowych. Po co Polakom w Czechach audycje w mediach publicznych? W rozmowie pada pytanie, czy polska mniejszość rzeczywiście potrzebuje własnych audycji w czeskich mediach publicznych, skoro ma już redakcje "Zwrotu" i "Głosu". Józef Szymeczek podkreśla, że obecność języka polskiego w telewizji i radiu ma znaczenie nie tylko informacyjne. To także element podtrzymywania żywego języka i obecności mniejszości w przestrzeni publicznej. Jak zaznacza, język nie może istnieć wyłącznie w muzeum, na akademiach i…
Deszcz nie przeszkodził w świętowaniu 3 Maja. Spotkanie w Konsulacie RP w Ostrawie
OSTRAWA / W Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Ostrawie odbyła się we wtorek uroczystość z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz polskich i czeskich, samorządów, służb mundurowych, świata kultury, nauki i mediów oraz polskich organizacji działających w ostrawskim okręgu konsularnym. Gospodarzem wydarzenia była konsul generalna RP w Ostrawie Anna Olszewska. Choć uroczystości towarzyszył deszcz, wielu uczestników podkreślało, że spotkanie miało bardzo pogodny charakter. Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania polskiego oraz czeskiego hymnu. https://youtube.com/shorts/bnt_uU7TZv8?feature=share Wolność trzeba stale zdobywać W swoim wystąpieniu konsul Olszewska przypomniała, że Konstytucja 3 maja, uchwalona w 1791 roku, była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną ustawą zasadniczą. – Dzisiejsze święto odwołuje się do odpowiedzialności i światłego patriotyzmu jej twórców w obliczu groźby upadku i zagrożenia bytu narodowego. Jest fundamentem polskiej demokracji, z której czerpaliśmy jako naród siły przetrwania we wszystkich, jakże licznych trudnych chwilach naszej historii – podkreśliła konsul. Zaznaczyła, że święto odwołuje się nie tylko do historii, ale także do…
Nie żyje Bogdan Kisza, długoletni dyrektor Gimnazjum w Orłowej i Czeskim Cieszynie
Do naszej redakcji dotarła bardzo smutna wiadomość. W piątek zmarł Bogdan Kisza, długoletni dyrektor Gimnazjum z Polskim Językiem Nauczania w Czeskim Cieszynie i w Orłowej. Bogdan Kisza urodził się 3 października 1941 roku w Orłowie-Łazach. Ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytecie Karola w Pradze. Przez lata był związany z polskim szkolnictwem średnim na Zaolziu jako nauczyciel historii i nauki obywatelskiej. W latach 1975–1984 pełnił funkcję wicedyrektora gimnazjum, prowadził wtedy klasy w Orłowej-Łazach. W 1984 roku objął stanowisko dyrektora Gimnazjum z Polskim Językiem Nauczania w Czeskim Cieszynie, którym kierował do 1996 roku. Za jedno z najważniejszych dzieł jego życia uznawana jest budowa samodzielnej siedziby gimnazjum w Czeskim Cieszynie. Był inicjatorem tego przedsięwzięcia i osobą, która z największą determinacją zabiegała o jego realizację. To dzięki jego zaangażowaniu Polskie Gimnazjum otrzymało własny gmach — symbolicznie i praktycznie niezwykle ważny dla całego polskiego szkolnictwa na Zaolziu. Historia, polskość i działalność społeczna Angażował się również bardzo aktywnie w życie społeczne Zaolzia. Przez dwa lata jako…
Jaworowy we mgle, dzieci na szlaku. Tak wyglądało otwarcie „Przez Kopce”
JAWOROWY / Mgła, wilgoć i brak widoków nie odstraszyły uczestników. W piątek 8 maja na Jaworowym rozpoczęła się piąta edycja gry turystycznej „Przez Kopce”. Na szczycie pojawiła się rekordowa liczba osób — przede wszystkim rodzin z dziećmi. Tegoroczna inauguracja gry odbyła się w prawdziwie beskidzkiej scenerii. Jaworowy od rana spowijała mgła, powietrze było wilgotne, na dalekie panoramy nie było co liczyć. Mimo to uczestnicy docierali na szczyt z różnych stron całymi rodzinami, nierzadko zabierając ze sobą czworonożnych towarzyszy wyprawy. Organizatorami gry są od pięciu lat trzyniecka drużyna harcerska „Czarne Pantery” oraz Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski”. Harcerski krąg, iskierka i śpiew Jednym z najważniejszych momentów spotkania było rozpalenie ogniska. Przez panującą wszędzie wilgoć, nie było to wcale łatwe zadanie, jednak harcerze sobie poradzili. Wzruszającym momentem była harcerska „iskierka przyjaźni”. Uczestnicy stanęli w dużym kole wokół rozpalonego ogniska, chwycili się za ręce i przekazali sobie symboliczny znak wspólnoty. Na szczycie nie zabrakło też śpiewu. Wspólnie odśpiewano piosenkę rajdu „Przez Kopce”, czyli…
„Hutnik” na wystawie w trzynieckim ratuszu. Chór domyka jubileusz i patrzy w przyszłość
TRZYNIEC / W trzynieckim ratuszu otwarto wystawę poświęconą Polskiemu Zespołowi Śpiewaczemu „Hutnik”. Ekspozycja znajduje się w przestrzeni wystawienniczej magistratu na trzecim piętrze i będzie dostępna dla zwiedzających do 20 maja. Wystawa została przygotowana jako część obchodów jubileuszu 70-lecia zespołu. Najważniejsze momenty z dziejów zespołu Na planszach i w gablotach zaprezentowano najważniejsze momenty z dziejów zespołu: dyrygentów, kierowników, nagrody, koncerty, wyjazdy, festiwale, wydane płyty oraz jubileusze. Szczególne miejsce zajmują postacie związane z artystycznym rozwojem chóru, w tym dyrygenci Jan Hławiczka i Cezary Drzewiecki. Całość uzupełniają liczne fotografie dokumentujące działalność „Hutnika”. Podczas otwarcia wystawy prezydentka Trzyńca Věra Palkovská podkreśliła znaczenie zespołu dla miasta i regionu. Przypomniała również, że ratusz od kilku lat udostępnia swoją przestrzeń wystawienniczą regionalnym twórcom i inicjatywom kulturalnym. Hutnik to nie tylko historia W imieniu chóru zebranych powitała Jadwiga Onderek. Zwróciła uwagę, że ekspozycja nie jest wyłącznie podsumowaniem przeszłości. – „Hutnik” to nie tylko historia na planszach. To przede wszystkim ludzie i ich wspólna pasja, czyli wspólne śpiewanie –…
Powołano Radę do spraw Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP
WARSZAWA / Prezydent RP Karol Nawrocki powołał Radę do spraw Polonii i Polaków za Granicą. Uroczystość odbyła się 2 maja w Pałacu Prezydenckim, podczas obchodów Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dnia Polonii i Polaków za Granicą. Tego dnia wręczono również odznaczenia państwowe zasłużonym działaczom polonijnym. Nowe gremium doradcze Rada do spraw Polonii i Polaków za Granicą ma być nowym gremium doradczym przy Prezydencie RP. Jej zadaniem będzie prowadzenie stałego dialogu dotyczącego spraw Polaków mieszkających poza granicami kraju, wzmacnianie więzi narodowych oraz wspieranie promocji Polski na świecie. Przewodniczącym Rady został Konstanty Radziwiłł. Funkcję pierwszej zastępczyni przewodniczącego objęła Anna Maria Anders, a drugim zastępcą został Tadeusz Antoniak. W skład Rady weszło łącznie 64 członków reprezentujących różne środowiska polonijne, kraje i doświadczenia. Rola konsultacyjna i doradcza Jak poinformowała Kancelaria Prezydenta RP, Rada ma pełnić funkcję konsultacyjną i doradczą. Do jej zadań należeć będą m.in. sprawy edukacji polonijnej, dyplomacji historycznej, dbania o dobre imię Polski i Narodu Polskiego, reagowania na dyfamacje, polityki repatriacyjnej oraz…
Chór Trallala z Czeskiego Cieszyna dziś śpiewa w Hiszpanii. Posłuchaj rozmowy z ich dyrygentką
CZESKI CIESZYN / Są już w hiszpańskim Lloret de Mar i dziś wystąpią na międzynarodowej scenie. Chór Trallala z Czeskiego Cieszyna bierze udział w festiwalu „Gaudete Barcelona 2026”, gdzie powalczy o konkursowe laury. O tym, jak wygląda droga od pierwszych prób do takich momentów – i dlaczego każde dziecko może śpiewać – opowiada ich dyrygentka Beata Brzóska w najnowszym odcinku podcastu „Zwrotowisko”. Rozmowa została nagrana w ubiegłym tygodniu w Polskiej Szkole Podstawowej w Czeskim Cieszynie, w którym działają dwa chóry szkolne prowadzone przez Beatę Brzóskę - Trallala i Trallalinki. – Bardzo łatwo powiedzieć, że ktoś nie ma głosu i się nie nadaje. O wiele trudniej jest zaproponować mu pracę i pomóc odkryć jego możliwości – podkreśla Beata Brzóska. Każdy może spróbować Jak zaznacza rozmówczyni, w jej podejściu nie ma miejsca na selekcję dzieci „na wejściu”. Każde może przyjść na próbę i spróbować swoich sił. – Być może ktoś się nie nadaje… na razie. Ale tego dziecku się nie mówi. Pracujemy,…
Kradzież na terenie cmentarza w Karwinie-Meksyku. Stowarzyszenie Olza Pro apeluje o pomoc
KARWINA-MEKSYK / Do kradzieży doszło na terenie cmentarza w Karwinie-Meksyku. O sprawie poinformowało stowarzyszenie Olza Pro, które remontuje tam kaplicę. Zginęła duża część rusztowania wykorzystywanego przy remoncie. Część skradzionego rusztowania należała do jednego z sympatyków stowarzyszenia, który użyczył go na potrzeby prowadzonych prac remontowych. Jak przekazał nam Stanisław Kołek ze stowarzyszenia Olza Pro, podczas kradzieży doszło też do zniszczcenia jednego z nagrobków. Sprawą zajęła się policja Sprawą zajmuje się Policja Republiki Czeskiej. Ze względu na wartość skradzionego mienia, zdarzenie traktowane jest jako przestępstwo. Stowarzyszenie podkreśla, że teren sprzęt był odpowiednio oznakowany. Stowarzyszenie próbuje ustalić, kto stoi za kradzieżą, i prosi mieszkańców o pomoc. Poszukiwani świadkowie — Szukamy świadków. Jeśli ktoś w okresie od 24 marca do 4 kwietnia zauważył w tej części Karwiny coś podejrzanego, prosimy o kontakt — informuje stowarzyszenie. Stowarzyszenie prosi również o udostępnianie informacji, licząc na pomoc w ustaleniu sprawców i odzyskaniu skradzionego mienia.
Prof. Kadłubiec apeluje: Chodzenie z goiczkiem powinno trafić na listę niematerialnego dziedzictwa
Chodzenie z goiczkiem to jeden z najbardziej charakterystycznych i najcenniejszych elementów wielkanocnej tradycji na Zaolziu. Zdaniem prof. Karola Daniela Kadłubca ten wyjątkowy zwyczaj zasługuje na szczególną ochronę i powinien znaleźć się na liście niematerialnego dziedzictwa. – Goiczkorek nie ma w całym świecie, a my je mamy – podkreślił profesor w podcaście „Zwrotowisko”. Jak zaznaczył, warto zrobić wszystko, by ten zwyczaj został odpowiednio doceniony i zachowany. Zwyczaj wyjątkowy Prof. Kadłubiec wskazuje, że to nie tylko piękny element wielkanocnej obrzędowości, ale też ważny znak lokalnej tożsamości i żywej kultury. W goiczku i związanym z nim zwyczaju spotykają się znaczenia, które od wieków były ważne w kulturze ludowej: zieloność jako symbol życia, jajko jako znak odrodzenia i energii, a także wspólnotowy wymiar samego obrzędu. – To jest coś genialnego. W rytmie naszym i w języku naszym – mówi profesor, zwracając uwagę, że w chodzeniu z goiczkiem zachowuje się nie tylko sam zwyczaj, ale też lokalna pieśń, język i sposób przeżywania tradycji. Tożsamość zapisana…
![Konsul Generalna Anna Olszewska: Trzeba stworzyć modę na Zaolzie [WIDEO]](https://zwrot.cz/wp-content/uploads/2026/03/anna-olszewska-600x445.png)
Konsul Generalna Anna Olszewska: Trzeba stworzyć modę na Zaolzie [WIDEO]
OSTRAWA / Konsul generalna RP w Ostrawie Anna Olszewska była gościnią najnowszego odcinka podcastu „Zwrotowisko”. W rozmowie mówi o tożsamości Polaków na Zaolziu, relacjach polsko-czeskich i o tym, dlaczego – jej zdaniem – w Polsce trzeba „stworzyć modę na Zaolzie”. https://youtu.be/4Gyf9IYGsTo Zaolzie jako siła, nie margines – Sam fakt, że tutaj jesteśmy – Polacy, którzy mówią „jesteśmy stąd, jesteśmy Polakami” – to ogromna wartość – podkreśla Anna Olszewska. W jej ocenie Zaolzie jest jednym z najmocniejszych przykładów trwałości polskiej tożsamości poza granicami kraju. Kultura, język i tradycja są tu przekazywane z pokolenia na pokolenie i stanowią realny fundament życia społecznego, a nie jedynie symboliczny dodatek. „Trzeba stworzyć modę na Zaolzie” Jednym z wątków rozmowy jest brak wiedzy o Zaolziu w Polsce. – To miejsce absolutnie niezwykłe, a w macierzy nadal za mało znane – zaznacza konsul generalna. Efektem są uproszczenia i stereotypy. Historia regionu bywa sprowadzana do pojedynczych wydarzeń, bez szerszego kontekstu. Dlatego – jak podkreśla – potrzebna jest zmiana…
Jak powstaje „Kwiat Morwy”? Anna Böhm i Justyna Navrátil gośćmi „Zwrotowiska”
Przed tegorocznym pokazem charytatywnym „Kwiat Morwy” do redakcyjnego studia „Zwrotowiska” przyszły jego główne organizatorki – Anna Böhm i Justyna Navrátil, uczennice Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. W rozmowie opowiadają o kulisach przygotowań, tegorocznym motywie przewodnim, wyzwaniach organizacyjnych i celu, na jaki zostaną przeznaczone zebrane środki. Tegoroczna edycja wydarzenia odbędzie się w czwartek o godz. 16.00 w Ośrodku Kultury „Strzelnica” w Czeskim Cieszynie. Tematem pokazu będzie podwodny świat, a dochód z imprezy wesprze Wojtka Szlauera, ucznia polskiej szkoły w Trzyńcu, który korzysta z kosztownej terapii. W podcaście Anna Böhm i Justyna Navrátil mówią nie tylko o samym pokazie, ale też o tym, jak wygląda organizacja takiego przedsięwzięcia od kuchni – od kontaktów z uczestnikami i sponsorami po przygotowanie sceny, oprawy i programu. To rozmowa o młodzieżowej energii, odpowiedzialności i o tym, że szkolne inicjatywy mogą mieć realną siłę pomagania. Nowego odcinka „Zwrotowiska” można już posłuchać na naszym kanale na YouTube. Zachęcamy także do udziału w samym pokazie „Kwiat…
Jak w Cierlicku powstaje szkolny spektakl? Irena Włosok w „Zwrotowisku”
W najnowszym odcinku „Zwrotowiska” zaglądamy do Polskiej Szkoły Podstawowej w Cierlicku, gdzie trwają przygotowania do autorskiego spektaklu. Gościem podcastu jest nauczycielka Irena Włosok, która opowiada nie tylko o samym przedstawieniu, ale też o całym procesie jego powstawania – od pierwszego pomysłu, przez pisanie scenariusza, aż po intensywne próby z dziećmi. Jak się okazuje, pomysł na spektakl narodził się jeszcze pod koniec sierpnia. Później przyszła pora na burzę mózgów, szukanie odpowiedniej historii i budowanie scenariusza, który ostatecznie przybrał formę opowieści o przyjaźni dwóch braci, z baśniowym, lekko mrocznym motywem piekła i diabełków. Gotowy tekst dzieci dostały na początku grudnia. Zaangażowanie całej szkoły Rozmowa pokazuje też, ile pracy wymaga przygotowanie takiego widowiska w szkolnych realiach. Próby trzeba pogodzić z normalnym rytmem nauki. W spektakl zaangażowana jest cała szkoła i przedszkole, czyli w sumie około 63 dzieci. To jednak nie tylko opowieść o organizacji i logistyce. W podcaście wyraźnie wybrzmiewa coś ważniejszego: teatr ma pomagać dzieciom przełamywać tremę, budować odwagę i uczyć współpracy.…
ZWROTOWISKO. Stanisław Gawlik o górnictwie i Karolu Piegzie
Kim był Karol Piegza i dlaczego jego archiwum wciąż ma znaczenie dla zrozumienia historii Śląska Cieszyńskiego? O górniczym dziedzictwie regionu, pracy archiwalnej i odpowiedzialności za pamięć historyczną opowiada w najnowszym odcinku podcastu Zwrotowisko Stanisław Gawlik. Rozmowa koncentruje się wokół książki „Górniczy stan (z archiwum Karola Piegzy)”, której Gawlik jest autorem i redaktorem. Publikacja oparta jest na materiałach zebranych przez Karola Piegzę – nauczyciela, folklorystę, artystę i dokumentalistę życia górniczego. Piegza zebrał m.in. 313 pieśni górniczych, które przez lata funkcjonowały w rodzinach i społecznościach górniczych Karwiny, Łazów i okolic. https://zwrot.cz/2026/02/gorniczy-stan-wedlug-karola-piegzy-ukazala-sie-ksiazka-pod-redakcja-stanislawa-gawlika/ Górnicze korzenie goroli W podcaście Gawlik opowiada o odkryciu archiwum Piegzy na strychu szkoły w Jabłonkowie, kilkuletniej pracy porządkowej oraz o losach zgromadzonych materiałów – od rękopisów i fotografii po obrazy i notatki. Część zbiorów trafiła do Książnicy Cieszyńskiej, gdzie są sukcesywnie digitalizowane i udostępniane badaczom oraz zainteresowanym historią regionu. Rozmowa ma również wymiar osobisty. Stanisław Gawlik, pochodzący z rodziny o górniczych korzeniach, mówi o dorastaniu w środowisku, w którym kopalnia…
Harcerski biwak w Bukowcu. Dzień Myśli Braterskiej w duchu wypraw Jamesa Cooka
BUKOWIEC / Od piątku 20 do niedzieli 22 lutego Dom PZKO w Bukowcu stał się bazą harcerskiego biwaku Harcerstwa Polskiego w Republice Czeskiej, zorganizowanego z okazji Dnia Myśli Braterskiej. W wydarzeniu uczestniczyło 58 harcerzy i harcerek ze wszystkich drużyn działających na Zaolziu. Biwak wspólny dla całego Zaolzia – Są tu harcerze ze wszystkich drużyn na Zaolziu – podkreśla komendant biwaku Daniel Kraus, zwracając uwagę na integracyjny charakter spotkania. – To biwak od piątku do niedzieli, wspólny dla całego środowiska. Tegoroczny program oparto na motywie podróży i odkrywania świata. Punktem odniesienia stał się James Cook, a dokładniej – trzy główne wyprawy brytyjskiego odkrywcy. Historia jako narzędzie wychowawcze – Na jego życiu da się bardzo dobrze pokazać wartości harcerskie – mówi Adam "Gniozdo" Kubiena. – Chodzi o to, by w tym kierunku kształcić dzieci, a nie tylko opowiadać suchą historię. Jak tłumaczy, narracja biwaku została zaplanowana tak, by uczestnicy „przechodzili” przez kolejne etapy życia Cooka. – Nasz program zaplanowaliśmy tak, aby dało…
Jak powstają opowiadania gwarowe? Krystyna Roszak w „Zwrotowisku”
Gościem najnowszego odcinka podcastu „Zwrotowisko” jest Krystyna Roszak – autorka książki „Srandy spod wieży”, napisanej gwarą. W rozmowie opowiada o swoim pochodzeniu, drodze do pisania oraz o doświadczeniach związanych z teatrem amatorskim. Język domu i język podwórka Krystyna Roszak urodziła się w Ligocie Alodialnej (dziś Kocobędz). Jak podkreśla, w domu rodzinnym mówiło się wyłącznie po polsku, natomiast gwara była naturalnym językiem podwórka i kontaktów rówieśniczych. Zwraca uwagę, że w jej otoczeniu język czeski nie funkcjonował jako język codzienny. W rozmowie autorka odnosi się do zmian w sposobie mówienia gwarą na przestrzeni lat. Zaznacza, że różnice wynikają przede wszystkim ze środowiska, w którym ktoś żyje i funkcjonuje, a niekoniecznie z samego upływu czasu. Jak mówi, w miejscach, w których bywa, gwara wciąż brzmi dla niej czysto. Teatr amatorski i pierwsze scenariusze Znaczącą część rozmowy zajmują wspomnienia związane z teatrem amatorskim. Krystyna Roszak przez lata była związana z działalnością teatralną – grała, tworzyła spektakle z dziećmi i młodzieżą oraz pisała scenariusze. https://open.spotify.com/episode/7LPJ9XP3FThQp9d9fOstWO?si=tBf8Khf6TZyU5njc5U_nEA…
Dziś olimpijski debiut Anny Milerskiej. Kiedy i gdzie śledzić jej starty?
Dziś na olimpijskich trasach we Włoszech zadebiutuje Anna Milerska — biegaczka narciarska pochodząca z Nydku, absolwentka Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego. Reprezentantka Czech wystąpi na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2026 w jednej z najbardziej wymagających konkurencji biegów narciarskich. https://zwrot.cz/2026/02/anna-milerska-z-nydku-o-debiucie-olimpijskim-to-spelnienie-marzen-i-odpowiedzialnosc/ Jej pierwszy olimpijski start odbędzie się już dziś — w skiatlonie, który łączy dwa style biegu narciarskiego i uchodzi za sprawdzian wszechstronności oraz wytrzymałości zawodniczek. 📅 Sobota, 7 lutego 2026, godz. 13:00🏁 Skiatlon: 10 km techniką klasyczną + 10 km stylem dowolnym📺 Transmisja na żywo: m.in. ČT Sport https://zwrot.cz/2026/01/z-nydku-na-olimpijskie-trasy-anna-milerska-pojedzie-na-igrzyska/ Kolejny występ Anny Milerskiej zaplanowano na wtorek. Tym razem zawodniczka stanie do rywalizacji w sprincie techniką klasyczną — konkurencji krótkiej, intensywnej i niezwykle dynamicznej. 📅 Wtorek, 10 lutego 2026, godz. 9:15🏁 Sprint techniką klasyczną📺 Transmisja na żywo: m.in. ČT Sport
ZWROTOWISKO. Jacek Ślewczuk o życiu Polaków w Brnie i na Zaolziu
Czym jest „mała ojczyzna”, gdy żyje się poza krajem, z którego się pochodzi? Na to pytanie w podcaście "Zwrotowisko" odpowiada Jacek Ślewczuk – działacz polonijny z Brna, prezes Klubu Młodych Klubu Polskiego Polonus i autor tomiku poezji „Metamorfozy”. Pretekstem do spotkania był „chrzest” debiutanckiego tomiku poezji, który odbył się w Dziupli w Czeskim Cieszynie. Sama rozmowa szybko jednak wychodzi poza literaturę. To opowieść o tym, jak bardzo różni się funkcjonowanie środowisk autochtonicznych – takich jak na Zaolziu – od społeczności polonijnych tworzonych przez migrantów. https://open.spotify.com/episode/4sOFr6zLdro97GGnjaGMnI?si=ZopnIBL7T9i3bpFn55QxNw Różnice między Zaolziem a Brnem Ślewczuk mówi wprost: Zaolzie jest dla niego wzorem. To jego zdaniem miejsce, w którym polskość istnieje na co dzień: w organizacjach, podczas wydarzeń, w zespołach folklorystycznych i w zwykłych relacjach między ludźmi. W Brnie sytuacja wygląda inaczej. Polacy są tam społecznością rozproszoną, przyjezdną, często skupioną na indywidualnym życiu zawodowym i prywatnym, a nie na budowaniu trwałych struktur. W rozmowie pojawia się również wątek studentów z Zaolzia studiujących w Brnie oraz…
ZWROTOWISKO. Marian Siedlaczek o Zaolziańskim Towarzystwie Fotograficznym i fotografii
Gościem pierwszego w tym roku podcastu „Zwrotowisko” jest Marian Siedlaczek, fotograf i prezes Zaolziańskiego Towarzystwa Fotograficznego. Punktem wyjścia rozmowy jest działalność ZTF, które w tym roku obchodzi 25-lecie istnienia. Towarzystwo od lat jest ważnym miejscem spotkań fotografów na Zaolziu – organizuje plenery, wystawy i konkursy, a także pracuje z młodymi adeptami fotografii. Jak przyznaje jego prezes, dziś największym wyzwaniem jest dotarcie do młodego pokolenia. – Największy problem to narybek. Młodzi mają dziś bardzo dużo zainteresowań i trudno ich zatrzymać na dłużej – mówi Siedlaczek. Fotograf robi zdjęcia, nie aparat Rozmowa szybko wychodzi jednak poza kwestie organizacyjne. Dużo miejsca poświęcono samej istocie fotografii. – Fotograf robi zdjęcia, nie aparat. Fotografia to gra ze światłem. Jak nie ma światła, nie ma zdjęcia – podkreśla gość „Zwrotowiska”. Siedlaczek opowiada także o swojej ulubionej dziedzinie – fotografii koncertowej. – Najlepsze zdjęcia powstają pod koniec koncertu. Kiedy muzycy są spoceni, przestają się kontrolować i nie pozują już do kamer – zauważa. https://youtu.be/WIvfzLs2v_g
Międzygeneracyjny Uniwersytet Regionalny w nowej formule. W styczniu wykład na temat sztucznej inteligencji
CZESKI CIESZYN / Międzygeneracyjny Uniwersytet Regionalny (MUR) wchodzi w nowy etap działalności. Rok 2026 będzie pierwszym, w którym program wykładów realizowany jest według nowej koncepcji, przygotowanej przez Stanisława Folwarcznego. Celem jest otwarcie uniwersytetu na szersze grono odbiorców oraz połączenie aktualnych tematów z praktycznym wymiarem wiedzy. – Zależy mi na tym, aby wykłady były rzeczywiście międzygeneracyjne – mówi Stanisław Folwarczny. – Chcielibyśmy przyciągnąć nie tylko seniorów, ale również osoby w średnim wieku, młodszych słuchaczy, a nawet młodzież. Tematy muszą być aktualne i na tyle interesujące, by każdy mógł znaleźć w nich coś dla siebie. Pięć obszarów tematycznych Program MUR został podzielony na pięć głównych bloków tematycznych. Obejmują one: nowoczesne technologie, ze szczególnym uwzględnieniem sztucznej inteligencji, szeroko pojęte zdrowie, przyrodę, historię Polski, tematykę związaną z Zaolziem. – Nie chodzi o wykłady dla specjalistów czy fachowców – podkreśla Folwarczny. – To propozycja dla szerokiej publiczności, od najmłodszych po najstarszych. Wykłady mają być przygotowane tak, by słuchacz mógł wynieść z nich jak najwięcej dla…
Leszna Górna. Koncert kolędowy chóru Canticum Novum i trio La Frella
LESZNA GÓRNA / W kościele w Lesznej Górnej odbył się w niedzielę 4 stycznia Koncert Świąteczny zorganizowany przez chór Canticum Novum. W programie oprócz organizatora wystąpiło też trio La Frella. Program koncertu obejmował kolędy w różnych opracowaniach chóralnych, wykonywane w kilku językach. W repertuarze znalazły się zarówno utwory znane, jak i mniej oczywiste propozycje, przygotowane z myślą o zróżnicowanej stylistyce koncertu. Kolędy śpiewa się po to, by rodziły wiarę Po zakończeniu koncertu głos zabrał proboszcz miejscowej parafii Mateusz Kierczak, który podziękował chórowi za występ oraz czas spędzony w Lesznej Górnej. W swojej wypowiedzi zwrócił uwagę na treść kolęd oraz ich prostotę wynikającą z wiary, z której się wywodzą. – Kolędy mają to do siebie, że są bardzo proste. Te słowa nie są skomplikowane, bo zrodziły się z bardzo prostej wiary, ale bardzo głębokiej – mówił. Złożył również chórzystom życzenia, podkreślając znaczenie śpiewu kolędowego oraz jego oddziaływania na słuchaczy. – Kolędy śpiewa się po to, żeby rodziły wiarę w sercach ludzi…
Gwiazdka w Nieborach. Przedszkolaki pokazały urocze jasełka
NIEBORY / W Domu PZKO im. Pawła Oszzeldy w Nieborach tuż przed Bożym Narodzeniem odbyła się kolejna edycja „Gwiazdki”, corocznego spotkania przedświątecznego organizowanego przez Macierz Szkolną oraz polskie przedszkole w Nieborach. Program otworzył występ dzieci z polskiego przedszkola w Nieborach, które zaprezentowały jasełka. Warto podkreślić, że do przedszkola uczęszczają obecnie głównie młodsze dzieci. Przygotowanie przedstawienia w takiej grupie wiekowej stanowiło dla nauczycielek spore wyzwanie. Jednak trzeba podkreślić, że dzieci stworzyły na scenie piękny świąteczny klimat i zachwyciły swoich najbliższych, którzy zasiedli na widowni. Wspólne kolędowanie i występ teatrzyków Nowym „Gwiazdki” było wspólne kolędowanie. W tym roku poprowadziła je Renata Czader wraz z muzykami, zapraszając do śpiewu zarówno dzieci, jak i dorosłych. W kolejnej części zaprezentowały się zespoły teatralne GAPCIO i GAPA, które przedstawiły pierwszą część jasełek. Występ był zapowiedzią premiery pełnego spektaklu, zaplanowanej na 28 grudnia. Dzieci z przedszkola po programie otrzymały prezenty, które znalazły się pod choinką tuż przy scenie. Warsztaty i kiermasz Po części artystycznej uczestnicy mogli skorzystać…
Charytatywny Koncert Adwentowy w Gnojniku. Zbierano środki na działalność stowarzyszenia „Nigdy nie jesteś sam”
GNOJNIK / Świąteczna muzyka oraz występy dzieci i młodzieży złożyły się na Charytatywny Koncert Adwentowy, który odbył się 18 grudnia w kościele katolickim w Gnojniku. Podczas wydarzenia prowadzono zbiórkę pieniędzy na rzecz stowarzyszenia „Nigdy nie jesteś sam”, wspierającego osoby z niepełnosprawnościami oraz ich rodziny. Na scenie zaprezentowali się wykonawcy w różnym wieku – od przedszkolaków po doświadczonych chórzystów. Publiczność mogła usłyszeć zarówno tradycyjne kolędy, jak i utwory muzyki klasycznej oraz współczesnej. W programie znalazły się występy chórów szkolnych i solistów z Polskiej Szkoły Podstawowej im. Jana Kubisza w Gnojniku, dzieci z polskiego przedszkola, uczniów i nauczycieli ZUŠ A PLUS w Gnojniku. Gościnnie wystąpił chór Canticum Novum pod batutą Leszka Kaliny. Koncert zakończyło wspólne wykonanie pieśni „Tylko jedna jest taka noc”. Warto podkreślić, że do chórzystów z chórów szkolnych dołączyli też rodzice. Zebrano 35 tysięcy koron Pod koniec wydarzenia podsumowano zbiórkę charytatywną. Podczas koncertu zebrano 35 tysięcy koron. Dodatkowe 10 tysięcy koron przekazała gmina Gnojnik. Zebrane środku zostały przekazane stowarzyszeniu „Nigdy…
Tomasz Wolff w „Zwrotowisku”: Papier wciąż ma sens
Gościem ostatniego w 2025 roku odcinka podcastu „Zwrotowisko” był Tomasz Wolff, redaktor naczelny „Głosu”. Rozmowa dotyczyła kondycji mediów polskich na Zaolziu, relacji między papierem a internetem oraz wyzwań, z jakimi mierzą się dziś redakcje. Wolff zwrócił uwagę, że współczesne media funkcjonują w zupełnie innej rzeczywistości niż jeszcze kilkanaście lat temu. – „Dzisiaj każdy może być dziennikarzem” – mówił, wskazując na ogromną konkurencję w postaci treści publikowanych w mediach społecznościowych przez zwykłych użytkowników. Wersja premium W rozmowie pojawił się także temat treści zamkniętych i wersji premium. Wolff zaznaczył, że zamykanie materiałów ma sens tylko wtedy, gdy są to treści unikatowe. – Musimy zamykać takie treści, których nikt inny nie ma – wyjaśniał. Redaktor naczelny „Głosu” mówił również o problemach kadrowych. Jak przyznał, na ogłoszenia o pracę dziennikarską niemal nikt się nie zgłasza. – Mi się po prostu wydaje, że dziennikarstwo dzisiaj jest mało atrakcyjnym zawodem – stwierdził wprost. Przyszłość gazety Zapytany o przyszłość, Wolff nie ukrywał swojego przywiązania do papieru. –…
![Trzy godziny folkloru. Koncert Świąteczny w Trisii ponownie wprowadził w bożonarodzeniowy klimat [zdjęcia, nagranie]](https://zwrot.cz/wp-content/uploads/2025/12/koncert-swiateczny-2025-48-600x400.jpg)
Trzy godziny folkloru. Koncert Świąteczny w Trisii ponownie wprowadził w bożonarodzeniowy klimat [zdjęcia, nagranie]
TRZYNIEC / Trudno wyobrazić sobie święta Bożego Narodzenia na Zaolziu bez tradycyjnego Koncertu Świątecznego zespołów folklorystycznych. Również w tym roku sala trzynieckiej Trisii wypełniła się do ostatniego miejsca. Bilety na wydarzenie, organizowane przez Miejscowe Koło PZKO Olza oraz Zarząd Główny PZKO, rozeszły się błyskawicznie. Miłośnicy folkloru, którzy nie mogli być obecni, mieli okazję oglądać transmisję on-line na naszym portalu. Koncert prowadził Michał Milerski, który wszedł na scenę, trzymając w ręku „połaźniczkę”. – Ta zielóno gałónzka, połaźniczka, zwiastowała ludzióm, że po zimie zaś się prziroda łobudzi i świat sie zazielyni. Gałónzke na połaźniczke trzeba było ściónć, jak szeł miesiónczek do wyrchu. I miała óna potym magicznóm, łochrónnóm moc – powiedział na wstępie. - Za chwile tu na tóm scene wpadnie cało banda młodych połaźników, łod tych ganc nejmiynszych, po tych uż kapeczke wiynkszych. I prziniesóm ze sobóm połaźniczke zwiónzanóm z muzyki, tańców, śpiywów o aniołach, trzech królach, pastyrzach, ło Narodzyniu Pańskim i ło tym, że uż za chwile nóm tu zacznie…
TRANSMISJA ONLINE. Koncert Świąteczny w Trzyńcu znów na scenie i w sieci
TRZYNIEC / W Domu Kultury Trisia w Trzyńcu dzisiaj o godz. 16.30 rozpocznie coroczny Koncert Świąteczny, podczas którego na scenie zaprezentują się zespoły folklorystyczne z Zaolzia. To wydarzenie, na które bilety rozeszły się w tempie błyskawicznym, organizują Miejscowe Koło PZKO Czeski Cieszyn–Olza wraz z Zarządem Głównym PZKO. Jak co roku, bilety na koncert rozeszły się błyskawicznie. Tradycyjnie organizatorzy zapewniają więc transmisję online, dzięki której każdy chętny będzie mógł obejrzeć występy na żywo – bez wychodzenia z domu. Start transmisji: godz. 16.30. https://www.youtube.com/embed/kpabypYJ_vo
Praga z kontekstem. Przewodnik Jakub Wąsik gościem „Zwrotowiska”
CIESZYN / PRAGA. Jak zwiedzać Pragę, by zobaczyć coś więcej niż tylko „ładne zabytki”? Dlaczego każda grupa turystów wymaga innego podejścia i czy aplikacje oraz sztuczna inteligencja mogą zastąpić przewodnika z krwi i kości? O tym rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu „Zwrotowisko”. Gościem audycji jest Jakub Wąsik – licencjonowany przewodnik po Czechach i Pradze, z wykształcenia historyk, na co dzień mieszkający w Cieszynie. W rozmowie opowiada, jak ważny w zwiedzaniu jest kontekst historyczny i społeczny oraz dlaczego nawet ta sama trasa nigdy nie wygląda tak samo – wszystko zależy od ludzi, których się prowadzi. Nie zabrakło też lokalnych wątków – m.in. pytania o to, jak opowiadać o Śląsku Cieszyńskim bez pomijania polskiej społeczności po czeskiej stronie Olzy. 🎧 Odcinek „Zwrotowiska” z Jakubem Wąsikiem jest dostępny na YouTube: https://youtu.be/xgWIfFcuwCU
Spotkanie opłatkowe w Konsulacie. Nagrodzono najciekawsze tegoroczne inicjatywy
OSTRAWA / W środę po południu w Konsulacie Generalnym RP w Ostrawie odbyło się Polonijne Spotkanie Opłatkowe, na które zaprosił konsul Stanisław Bogowski. Spotkanie było okazją do wręczenia nagród w dwu konkursach ogłoszonych w tym roku przez Konsulat. Zanim jednak ogłoszono wyniki, konsul podziękował zebranym przedstawicielom polskich organizacji i instytucji za ich zaangażowanie. – Święta to czas radości, refleksji i spotkań w gronie rodzinnym. To również okazja do składania sobie życzeń i wyrażenia wdzięczności. Dlatego chciałbym serdecznie podziękować Państwu za zaangażowanie i wkład w pielęgnowanie polskiej tożsamości tutaj, na terenie tego okręgu konsularnego. To bardzo ważne, że mimo licznych obowiązków zawodowych, znajdujecie Państwo czas, by działać na rzecz naszej wspólnej sprawy – Rzeczypospolitej. Dzięki Waszej pracy i zaangażowaniu polskie tradycje i zwyczaje są żywe również tutaj, na Zaolziu – powiedział konsul. Złożył też życzenia wszystkim zebranym, po czym zaprosił do łamania się opłatkiem. W imieniu wszystkich zebranych za zaproszenie podziękowała pastor Ewa Jelinek. Nie zabrakło również części artystycznej – świąteczne…
Urocze jasełka w Łomnej Dolnej. Dzieci wyczarowały wzruszenie na twarzach bliskich
ŁOMNA DOLNA / W ubiegły czwartek w hotelu Pod Akacjami w Łomnej Dolnej spotkały się rodziny dzieci uczęszczających do polskiej szkoły i przedszkola, by obejrzeć jasełka, wystawione przez swoje pociechy. Sala hotelowa wypełniła się po brzegi – dla części uczestników zabrakło miejsc siedzących. To dowód na duże zainteresowanie, jakim cieszą się polska szkoła i przedszkole w tej miejscowości wśród rodziców. Czwartkowe spotkanie potwierdziło, że wybór polskiej szkoły i przedszkola był trafny. Jasełka przygotowane przez dzieci i nauczycielki stały się tego najlepszym dowodem. Mali aktorzy czuli się na scenie swobodnie, przedstawienie wzruszyło zarówno rodziców, jak i dziadków. Wśród postaci pojawili się pasterze, urocze owieczki, śpiewające aniołki, a także Józef, Maryja i trzej królowie. Na scenie nie zabrakło również nietypowego gościa – zielonego świerszcza. Dzieci wraz z rodzicami przygotowali także własnoręcznie wykonane ozdoby świąteczne, które można było kupić. Dochód ze sprzedaży został przeznaczony na potrzeby uczniów szkoły i przedszkolaków.
ZWROTOWISKO. Roman Kulhanek: Folklor przeżywa renesans
Tuż przed jedną z piątkowych prób Zespołu Pieśni i Tańca Olza nagraliśmy kolejny odcinek Zwrotowiska. Naszym rozmówcą był kierownik artystyczny zespołu, Roman Kulhanek, który opowiedział o przygotowaniach do Koncertu Świątecznego, kondycji zespołu i rosnącym zainteresowaniu folklorem wśród młodych. Koncert Świąteczny już 20 grudnia Tradycyjny Koncert Świąteczny odbędzie się 20 grudnia o godz. 16:30 w Domu Kultury Trisia. Jak co roku, wszystkie bilety zostały wyprzedane, jednak wydarzenie będzie transmitowane online na portalu Zwrot. – Scenariusz jest już gotowy, teraz dopinamy szczegóły. Z organizacją zaczynamy zawsze jesienią, a w tym roku na ostateczne informacje o tym, z czym wystąpią zespoły, czekaliśmy do końca listopada – wyjaśnia Roman Kulhanek. W tegorocznej edycji wezmą udział m.in. zespoły: Błędowice, Suszanie, Rytmika, Olza, Oldrzychowice, Małe Oldrzychowice, Bystrzyca, Zaolzi, Zaolzioczek. W sumie na scenie i zapleczu pojawi się około 300 uczestników. Kolędowanie po świętach i nowe projekty Olza przygotowuje się nie tylko do Koncertu Świątecznego. 3 stycznia w Cieszynie w Hotelu pod Brunatnym Jeleniem odbędzie się nowa…
Konkurs Literacki Zwrotu rozstrzygnięty. Tak wyglądała gala w Centrum Polskim
W środę 3 grudnia w Centrum Polskim w Czeskim Cieszynie odbyła się uroczystość wręczenia nagród w Konkursie Literackim miesięcznika „Zwrot”, który jako redakcja od lat organizujemy z myślą o twórcach związanych z naszym regionem. To jedyny tego typu konkurs literacki na Zaolziu i cieszymy się, że przyciąga tak wiele wartościowych tekstów. Uroczystość swoją obecnością uświetnili m.in. konsul Stanisław Bogowski, senator Zdeněk Matušek i prezes ZG PZKO Helena Legowicz. Wyniki konkursowe W tym roku jury w składzie: poetka Renata Putzlacher, poeta Jacek Sikora oraz redaktor naczelna „Zwrotu” Halina Szczotka, przyznało nagrody w dwóch kategoriach – proza i poezja. W kategorii prozy drugie miejsce ex aequo otrzymały Alicja Santarius oraz Elżbieta Holeksa-Malinowska, . Trzecie miejsce zdobył Stanisław Malinowski. W kategorii poetyckiej jury przyznało pierwszą nagrodę Marcie Bocek za wiersz, którego bohaterem został chrabąszcz majowy. Drugie miejsce zdobyła Elżbieta Holeksa-Malinowska za utwór o atelier fotograficznym dziadka. Trzecią nagrodę przyznano Stanisławowi Malinowskiemu za poetycką opowieść o rowerze elektrycznym. Artystyczna oprawa Podczas popołudniowej gali nagrodzone…
Najnowszy numer
Newsletter
Kalendarium wydarzeń
Najczęściej czytane
- Brama Wędrowca otwarta na Skałce. Nowa trasa przez Beskidy ma prawie 80 kilometrów
- Polacy jedną z najliczniejszych grup pielgrzymów w Fatimie. Będzie codzienna msza po polsku
- Agencja Ochrony Przyrody ostrzega. Niedźwiedzie w Beskidach!
- Wycieczka na Lubelszczyznę. Członkowie MK PZKO Olbrachcice odwiedzili Nałęczów, Lublin i Kozłówkę
- Kalendarz dożynkowy, czyli gdzie i kiedy pójść w tym roku na dożynki
ZWROT W KOMÓRCE
Reklama
Reklama
POGOTOWIE JEZYKOWE
