Zimowe wędrówki „Beskidzioków” w jesiennej scenerii
REGION / Mimo iż zebranie podsumowujące sezon turystyczny Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej już się odbyło (pisaliśmy), to "Beskidziocy" nadal regularnie wędrują po szlakach. Ostatnio przemierzyli m. in. trasę z Bukowca na Stożek (16 grudnia) oraz z Czernego przez Jaworzynkę-Czadeczkę i Wyrchczadeczkę do Koniakowa (13 grudnia). Obie trasy można powtórzyć podczas indywidualnych wycieczek, gdyż organizatorzy wypraw PTTS dzielą się z naszymi Czytelnikami planami tras. Z Bukowca na Stożek Na trasę z Bukowca na Stożek chętni członkowie i sympatycy PTTS "BŚ" wybrali się 16 grudnia. Poprowadził ich Roman Kopeć. Licząca prawie 20 km. długości i 681 metrów przewyższenia trasa prowadziła przez Kolybiska. Dla chętnych do jej powtórzenia w dogodnym dla siebie terminie organizatorzy wycieczki z PTTS dzielą się śladem trasy naniesionym na mapy.cz. Znajdziemy go tutaj. Jednocześnie podpowiadają, że gdyby dla kogoś ta trasa, zwłaszcza zimową porą, kiedy dni są krótkie, jawiła się zbyt długą, to z powodzeniem można ją skrócić i na Filipkę dojść przez Kóniogłowę. Jeśli chodzi o…
Nowa klasa patronacka. Uczniowie z Ustronia będą się uczyć w Trzyńcu
USTROŃ / W Zespole Szkół Technicznych w Ustroniu powstanie nowa klasa patronacka w zawodzie ślusarz. Umowę w tej sprawie podpisano podczas obchodów 75-lecia szkoły, które odbyły się 28 listopada 2025 roku. Porozumienie zawarli dyrektor ZST mgr Katarzyna Kałuża oraz dyrektor SaS Trzyniec Marian Czyž. Podpisanie umowy było jednym z punktów jubileuszowej uroczystości. Dyrektor Katarzyna Kałuża poinformowała, że decyzja o utworzeniu klasy patronackiej została podjęta z myślą o kolejnych pokoleniach, wziąwszy pod uwagę potrzeby rynku pracy w naszym regionie. Współpraca została nawiązana z przedsiębiorstwem Strojírny a Stavby a.s. Współpraca ZST i SaS Trzyniec Nowa inicjatywa pozwoli uczniom zdobywać praktyczne doświadczenie zawodowe bezpośrednio w SaS Trzyniec, uzupełniając teorię zdobytą w szkole. Dotychczas firma współpracowała z technikum mechanicznym, wspierając szkolenie młodzieży w zakresie obróbki stali. – Współpraca ze szkołami technicznymi to dla nas naturalny krok w kierunku rozwoju młodych talentów i wsparcia lokalnego rynku pracy. Dzięki klasie patronackiej uczniowie będą mogli poznawać realia zawodu ślusarza, rozwijać swoje umiejętności praktyczne i lepiej przygotować się…
Upamiętnić tych, którzy ryzykowali życie. Czescy i polscy historycy wraz z Oddziałem PTTK „Beskid Śląski” wytyczają wspólny szlak pamięci beskidzkich kurierów
MORAWKA / Po niemieckiej okupacji w marcu 1939 r., kiedy hitlerowskie wojska wkroczyły do Czechosłowacji i powstał Protektorat Czech i Moraw pod kontrolą III Rzeszy tysiące mężczyzn i kobiet ruszyło przez Beskidy, żeby dołączyć do walki o wolność. Pomagali im miejscowi – odważni ludzie, którzy ryzykowali życie swoje i swoich rodzin. Historię kurierów postanowili przypomnieć i upamiętnić czescy historycy skupieni w Centrum Paměť národa Moravskoslezský kraj we współpracy z Oddziałem "Beskid Śląski" Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Cieszynie. Przymiarka do szlaku „Śladami beskidzkich kurierów” W sobotę 22 listopada grupa historyków oraz członków Oddziału PTTK "Beskid Śląski" wybrała się na spacer śladami Mari Pětrošovej, jednej z kurierek, która pomoc czeskim żołnierzom w nielegalnym przekraczaniu granicy do Polski przypłaciła życiem. W spacerze wzięli udział czescy historycy Sabina Máchová, Martin Lokaj, Vítězslav Mácha oraz przedstawiciel czeskich skautów z Prażma, a stronę polską reprezentował Bogusław Bujok z Oddziału PTTK "Beskid Śląski" w Cieszynie, prezes Koła Przewodników Beskidzkich i Terenowych "Cieszyn". W przedsięwzięcie zaangażowani są także…
Członkowie PTTS spotkali się na corocznym zebraniu. W Gródku wspomniano tegoroczne wyprawy i uhonorowano kierowników
GRÓDEK / W sobotę 29 listopada w Domu PZKO Gródek odbyło się tradycyjne, coroczne podsumowanie sezonu turystycznego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej. Uczestnicy spotkania wrócili pamięcią do minionych miesięcy, porządkując i zamykając kolejny rok wspólnej aktywności. Podsumowanie mijającego sezonu Podczas zebrania podliczono wycieczki, spacery i spotkania zorganizowane w minionym sezonie. Przypomniano również najciekawsze wydarzenia i przeżycia, jakie towarzyszyły uczestnikom na szlakach. Halina Twardzik, prezes PTTS witając 80 zebranych "Beskidzioków" zwróciła uwagę na fakt, iż coroczne zebranie podsumowujące sezon nie jest bynajmniej zebraniem kończącym sezon turystyczny, ten bowiem dla członków PTTS "Beskid Śląski" trwa cały rok. Statystyka wycieczek i aktywności Spotkanie miało także towarzyski charakter. Przy zaserwowanej przez działaczy MK PZKO kapuśnicy, herbacie, kawie i ciastkach uczestnicy mieli okazję porozmawiać z towarzyszami wędrówek, z którymi łączy ich wspólna pasja turystyczna. Poczęstunek przygotowali gródczańscy pezetkaowcy, którym organizatorzy i obecni wyrazili podziękowanie. W części sprawozdaniowej przedstawiono dane statystyczne. Łącznie od ostatniego corocznego zebrania podsumowującego odbyło się 95 wycieczek i imprez,…
Historia perfum na ostatnim w tym roku Spotkaniu Szersznikowskim. Zapach jako podróż przez czas i zmysły w Muzeum Śląska Cieszyńskiego
CIESZYN / W Muzeum Śląska Cieszyńskiego odbyło się ostatnie w tym roku Spotkanie Szersznikowskie poświęcone fascynującej historii perfum – sztuce, która od tysięcy lat towarzyszy człowiekowi, łącząc piękno, emocje i kulturę. O tym, jak zmieniała się rola zapachu w różnych epokach i cywilizacjach, opowiadała Agnieszka Górecka-Przywara. Perfumy to nie tylko zapach, lecz także opowieść o dawnych cywilizacjach, wierzeniach, luksusie i codziennych rytuałach. Ich historia sięga starożytnego Egiptu, Mezopotamii i Rzymu, a przez wieki ewoluowała od świątynnych kadzideł po współczesne kompozycje tworzone w laboratoriach Grasse czy Paryża. Podczas ostatniego w tym roku Spotkania Szersznikowskiego w Muzeum Śląska Cieszyńskiego uczestnicy mogli przyjrzeć się temu, jak zmieniała się rola zapachu w różnych epokach, jakie składniki były używane w dawnych perfumach oraz w jaki sposób perfumy stały się symbolem statusu, stylu i osobowości. – Zapraszam Państwa w podróż przez czas i zmysły, od kadzideł faraonów po współczesne flakony luksusowych marek oraz niezwykłe historie z nimi związane – mówiła Agnieszka Górecka-Przywara. I zgodnie z obietnicą…
Promocja monografii „Kultura ludowa Górali Śląskich” w Muzeum Beskidzkim. W Wiśle zaprezentowano jedenasty tom serii poświęconej polskiej góralszczyźnie.
WISŁA / W piątek 28 listopada w Muzeum Beskidzkim im. Andrzeja Podżorskiego w Wiśle odbyła się promocja książki „Kultura ludowa Górali Śląskich”. Wydarzenie zgromadziło licznie przybyłych gości, autorów oraz redaktorów publikacji. Spotkanie rozpoczęto powitaniem publiczności oraz przedstawicieli instytucji, którego dokonał Michał Kawulok - kierowni Muzeum Beskidzkiego im. A. Podzorskiego w Wiśle. Obecni byli m.in.: Beata Macura z Zarządu Powiatu Cieszyńskiego, dyrektor Wiślańskiego Centrum Kultury Anna Łupierzowiec, wieloletnia kierowniczka Muzeum Beskidzkiego dr Małgorzata Kieres, były kierownik muzeum Maciej Oczkowski, a także Zofia Zarzycka reprezentująca Muzeum Śląska Cieszyńskiego. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele oddziału Górali Śląskich Związku Podhalan – prezes Marek Stroński oraz wiceprezes Jerzy Kędzior z małżonką. Prowadzący przywitali także autorów rozdziałów tomu i przekazali prowadzenie dr Katarzynie Ceklarz oraz dr hab. Grzegorzowi Studnickiemu. Seria wydawnicza i prace nad tomem Redaktorzy przedstawili historię serii, rozpoczętej w 2010 roku tomem „Kultura ludowa Górali Babogórskich”, oraz kolejne publikacje aż do obecnego tomu poświęconego kulturze ludowej Górali Śląskich. Podkreślono rolę dr Urszuli Janickiej-Krzywdy i…
Jarmark świąteczny w Skrzeczoniu zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Towarzyszyć mu będzie wystawa szopek z całego świata
BOGUMIN SKRZECZOŃ / Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Bogumin Skrzeczoń zaprasza 6 grudnia na świąteczny jarmark. Tego dnia w Domu PZKO zostanie otwarta wystawa szopek z różnych krajów świata. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 stycznia 2026 r. Ponad 30 szopek z wielu krajów świata Jak informuje prezes MK PZKO Czesław Gałuszka, przygotowano około 30 szopek, z czego mniej więcej 15 pochodzi z zagranicy. Wśród nich są szopki m.in. z Tybetu, Palestyny, krajów afrykańskich (Kenia, Niger, Uganda), z Ameryki Południowej (Kolumbia, Peru), z Kazachstanu oraz z Włoch. Obok nich pokazane zostaną również szopki polskie, w tym szopka krakowska i drewniane szopki z Ustronia. Eksponaty wykonane są ręcznie, z różnych materiałów, m.in. z kamieni, orzechów, słomy i filcu. Część pochodzi z prywatnego zbioru prezesa, część to darowizny lub wypożyczenia. Wystawcy z regionu i z Polski Tadeusz Guziur z MK PZKO Skrzeczoń zapowiada, że na jarmark przyjadą wystawcy z terenu Skrzeczonia i okolicy oraz z Polski. Będą wyroby mięsne, świąteczne ozdoby i inne…
Sekcja Ludoznawcza PZKO obradowała w Czeskim Cieszynie. Podsumowano wyjazdy i zaplanowano najbliższe działania
CZESKI CIESZYN / 20 listopada w budynku Zarządu Głównego PZKO spotkali się członkowie Sekcji Ludoznawczej Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej. Podczas zebrania omówili wydarzenia, w których od ostatniego zebrania uczestniczyli, oraz plany na najbliższy czas. Podsumowanie ostatnich wydarzeń Wśród omawianych ostatnich wydarzeń Sekcji skupiono się na podsumowaniu ostatniej wycieczki poznawczej do Wilamowic, o której pisaliśmy tutaj. Uczestnicy, choć był to długi i intensywny dzień, wyjazd ocenili jako bardzo ciekawy, inspirujący i „jak z innego świata”, zwracając uwagę na ogromne zaangażowanie goszczących ich pasjonatów oraz wyjątkową atmosferę wspólnego śpiewania. Spotkania i działania etnograficzne Omówiono także czerwcowe spotkanie przy jajecznicy oraz wydarzenia etnograficzne, w których uczestniczyli poszczególni członkowie Sekcji Ludoznawczej. 7 listopada odbyło się w Konsulacie Generalnym RP w Ostrawie przyjęcie z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Na zaproszenie Konsula Generalnego Stanisława Bogowskiego wziął w nim udział Leszek Richter, reprezentując m.in. SL ZG PZKO. Reprezentacja Sekcji na uroczystościach i warsztatach 11 listopada w Pradze, na Wydziale Budowlanym Politechniki Czeskiej (ČVUT), odbyły się…
Dzieci zaśpiewają kolędy w Teatrze Mickiewicza. Organizatorzy zapraszają także chóry z Zaolzia
CIESZYN / Koncert „Dzieci śpiewają kolędy”, organizowany przez Towarzystwo Ewangelickie, odbędzie się 17 i 18 grudnia w Teatrze im. A. Mickiewicza w Cieszynie. Organizatorzy kierują zaproszenie również do chórów z Zaolzia. Koncert „Dzieci śpiewają kolędy” organizowany jest nieprzerwanie od 1993 roku, czyli od momentu powstania Liceum Ogólnokształcącego Towarzystwa Ewangelickiego. Wydarzenie na stałe wpisało się w repertuar Teatru im. Adama Mickiewicza w Cieszynie, gdzie co roku gromadzi pełną widownię. Tegoroczne edycje zaplanowano na 17 i 18 grudnia o godz. 17.00. Wystąpią uczniowie i przedszkolaki z placówek prowadzonych przez Towarzystwo Ewangelickie im. ks. F. Michejdy oraz dziecięce chóry Diecezji Cieszyńskiej: z Goleszowa, Cisownicy, Bażanowic, Hażlacha, Zamarsk, Brennej-Górek, Wisły-Jawornika, Skoczowa, Cieszyna, a także gościnnie chór z Bystrzycy. Kolędy, pastorałki i utwory świąteczne Program obejmuje kolędy, pastorałki i utwory świeckie z akcentem świątecznym. Każdy z zespołów wykonuje trzy kolędy. Atmosfera koncertu ma charakter rodzinny — na widowni zasiadają rodzice i dziadkowie młodych wykonawców. Tradycyjnie organizowana jest także loteria fantowa, w której może wziąć udział…
Znamy wyniki konkursu gwar. Zobacz, kto wystąpi w finale XXI edycji konkursu „Po cieszyńsku po obu stronach Olzy”
CIESZYN / Dwa dni (25 i 26 listopada) trwały przesłuchania uczestników XXI edycji Konkursu Gwar „Po cieszyńsku po obu stronach Olzy”. Dzieci i młodzież recytowały teksty napisane gwarą – zarówno te znanych autorów, jak i swoje własne teksty, albo utwory spisane przez dziadków. Konkurs ma już długoletnią tradycję. Organizują go wspólnie Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy”, Górnośląski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Katowicach, Zarząd Główny Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w RC i Sekcja Ludoznawcza Zarządu Głównego PZKO w Republice Czeskiej. https://youtube.com/shorts/yyyvgsO68R4?feature=share Jury pracowało w składzie: Tomasz Sochacki – przewodnicząca jury, absolwent etnologii UŚ w Cieszynie, miłośnik gwary cieszyńskiej; Prof. Jadwiga Wronicz – emerytowana profesor zakładu Dialektologii Polskiej Instytutu Języka Polskiego PAN; Jadwiga Palowska – znawca folkloru dolańskiego, długoletni kierownik dziecięcych zespołów folklorystycznych w Karwinie – Frysztacie; Leszek Richter – prezes Sekcji Ludoznawczej przy Zarządzie Głównym Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego z siedzibą w Czeskim Cieszynie; Adam Cekiera - sekretarz, przedstawiciel Górnośląskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Katowicach. Przesz dwa dni jury wysłuchało 157 recytatorów (110 wystąpień…
Domy PZKO remontowane z polskich środków. Delegacja Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” sprawdza postępy
REGION / W dniach 24–25 listopada przedstawiciele Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego odwiedzili domy Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, które są remontowane ze środków pochodzących z budżetu państwa polskiego. Delegacja sprawdzała przebieg prac remontowych w Cierlicku, Milikowie, Mostach koło Czeskiego Cieszyna, a także w siedzibie Zarządu Głównego PZKO, tzw. „Fasalówce”, w Czeskim Cieszynie. – Naszym zadaniem jest obejrzenie, jak rozwija się sytuacja, wysłuchanie uwag, wskazanie ewentualnej konieczności korekt po stronie wykonawców i beneficjentów oraz przekazanie z naszej strony uwag, co należałoby jeszcze poprawić – wyjaśnił Juliusz Szymczak-Gałkowski, wiceprezes Zarządu Fundacji. – Mamy jeszcze miesiąc, więc liczymy na to, że wszystko się uda we właściwym czasie zakończyć – podkreślił. – Do końca roku zostało raptem półtora miesiąca, więc prace będą bardzo intensywne. Zawsze trzeba coś jeszcze uzupełnić i poprawić, dlatego to najlepszy moment na takie sprawdzenie – dodał. Społecznicy z Miejscowych Kół PZKO jako inwestorzy Wiceprezes fundacji podkreślił, że inwestycje realizowane przez polskie środowisko na Zaolziu wyróżniają się dużym zaangażowaniem…
Mali tancerze „Rytmiki” na scenie i we wspólnej zabawie. Zwieńczeniem zgrupowania zespołu był bal andrzejkowy
KOCOBĘDZ / W dniach od 20 do 22 listopada w Domu Kultury w Kocobędzu odbyło się zgrupowanie Dziecięcego Zespołu Rytmiki i Tańca „Rytmika”. Zwieńczeniem zgrupowania był zorganizowany w sobotnie popołudnie 22 listopada Bal Andrzejkowy. W trakcie imprezy mali tancerze pokazali swoim rodzicom, dziadkom i sympatykom zespołu to, czego nauczyli się na zajęciach. Organizowanie zgrupowań w Domu Kultury w Kocobędzu stało się już tradycją. Obiekt zapewnia wystarczająco dużo przestrzeni, by równolegle mogły odbywać się zajęcia poszczególnych grup. O zgrupowaniu w piątkowe, poprzedzające bal popołudnie rozmawialiśmy z Nicole Glac, jedną z prowadzących zajęcia. Na wieńczącym zgrupowanie balu wystąpiły dzieci ze wszystkich czterech grup wiekowych "Rytmiki". Każda z nich pokazała układy choreograficzne do innego rodzaju muzyki. Widzowie podziwiali zatem tak polski taniec narodowy, jakim jest "krakowiak", jak i występy z elementami wręcz akrobatycznymi do muzyki współczesnej. Na balu nie mogło zabraknąć poloneza. Pokazowo zatańczyli go wspólnie tancerze z najmłodszej i najstarszej grupy wiekowej. Bufet, kwiaty i kotyliony Tradycyjnie, jak to na balach bywa,…
W Cieszynie odbyły się XXXVI Miscellanea Przewodnickie. Prelegenci przedstawili militarne wątki historii regionu
CIESZYN / W sobotę 15 listopada w Cieszyńskim Ośrodku Kultury „Dom Narodowy” odbyły się XXXVI Miscellanea Przewodnickie, organizowane przez Koło Przewodników Beskidzkich i Terenowych przy Oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie. Tegoroczna sesja popularnonaukowa poświęcona była militarnej historii Śląska Cieszyńskiego i obejmowała trzy wykłady oraz spacer „Śladami Niepodległości”. Otwarcie i powitanie Spotkanie otworzył Bogusław Bujok, prezes Koła Przewodników Beskidzkich i Terenowych "Cieszyn" przy Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego "Beskid Sląski" w Cieszynie. Podkreślił popularnonaukowy charakter Miscellaneów. Przywitał gości i przedstawił program dnia: dwa wykłady w Domu Narodowym, następnie spacer do Domu Żołnierza i trzeci referat w tym obiekcie. Na 36. edycję Miscellaneów Przewodnickich przyjechało 72 uczestników – nie tylko członkowie kół przewodnickich z Cieszyna i Wisły, ale także przewodnicy z różnych stron województwa śląskiego. A że sesja popularnonaukowa ma charakter otwarty, wśród słuchaczy nie zabrakło również osób spoza środowiska PTTK – wszystkich, których po prostu zainteresował temat. System umocnień na Przełęczy Jabłonkowskiej – referat Martina Krůla Jako pierwszy wystąpił Martin Krůl,…
Grudniowy MUR nietypowy. „Organowy Śpiew Wiary – muzyczna spuścizna Karola i Adama Hławiczków”
CZESKI CIESZYN / Grudniowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO odbędzie się podwójnie nietypowo. Nie jak najczęściej we czwartek, a w środę 3 grudnia. I nie w siedzibie PZKO jak zazwyczaj, a w sali budynku Rady Kościelnej ŚKE a.w. w Cz.Cieszynie Na Niwach 7. Standardowa pozostała godzina - 17:00. Temat: „Organowy Śpiew Wiary – muzyczna spuścizna Karola i Adama Hławiczków” Bogate tradycje muzyczne Śląska Cieszyńskiego od pokoleń nosiły oblicze wyjątkowego idiomu twórczego, wypracowanego w duchu polskiego protestantyzmu. Spadkobiercami tych postaw artystyczno-wyznaniowych byli kompozytorzy – bracia Karol Hławiczka i Adam Hławiczka. Ich muzyka organowa stanowi znakomity przykład muzyki użytkowej, silnie zakorzenionej w epoce romantycznej, czerpiącej jednocześnie od największych mistrzów sztuki organowej. Dopełnieniem prelekcji będzie krótki koncert organowy, podczas którego wykonane zostaną wybrane dzieła Karola i Adama Hławiczki. Program koncertu: Karol Hławiczka – Preludium „Hejnał wszyscy zaśpiewajmy”Adam Hławiczka – Preludium „Królu mój, Królu chwały” (mel. K. Hławiczka)Adam Hławiczka – Preludium „Brońże Panie nas na wieki”Adam Hławiczka – „Wierzyć mię Panie, ucz”Karol Hławiczka – Fantazja…
W Kocobędzu trwa zgrupowanie Zespołu Dziecięcego Rytmika. Tancerze przygotowują się do dzisiejszego balu
KOCOBĘDZ / Od czwartku 20 listopada w Domu Kultury w Kocobędzu odbywa się zgrupowanie Zespołu Dziecięcego Rytmika. Mali tancerze trenujący w 4 grupach wiekowych przygotowują się między innymi do sobotniego balu. O zgrupowaniu rozmawiamy z jedną z prowadzących zajęcia, Nicole Glac. Co na zgrupowaniu robicie? Głównie przygotowujemy się do występu na jutrzejszy bal, na którym wystąpią wszystkie cztery grupy, czyli będzie tańczyć ponad 70 dzieci. Zgrupowanie trwa od czwartku. Z tym że z czwartku na piątek nocowały tutaj dwie najstarsze grupy i dzisiaj przed południem ćwiczyły układy, a później dołączyła trzecia grupa, która dzisiaj też będzie nocować tutaj. Co będzie w programie tego balu? Rytmika, która jest nazywana narybkiem do zespołu "Olza" kojarzy się głównie z folklorem, tymczasem w jednej z sal trafiłam na zajęcia z muzyką bynajmniej nie folklorystyczną. Tak, program mamy różnorodny. Pierwsza z czwartą grupą będą tańczyć poloneza, bo tak na balu trzeba zacząć. Trzecia grupa ćwiczy na koncert świąteczny i pokaże cieszyńską wiązankę cieszyńskich tańców i krakowiaka. A…
Wystawa o Zaolziu prezentowana w regionie i w Ostrawie. Po maju 2026 będzie dostępna do wypożyczenia
REGION / Wystawa przygotowana przez Olza Pro we współpracy z Instytutem Polonika od października prezentowana jest w kolejnych miejscach regionu i Ostrawy. Zgodnie z zapowiedzią organizatorów po uroczystościach majowych będzie ją można wypożyczyć. Od uniwersytetu w Ostrawie do Zjazdu PZKO Olza Pro we współpracy z Instytutem Polonika z Warszawy przez pół roku przygotowywała wystawę poświęconą Zaolziu. Jej premiera odbyła się w październiku na Uniwersytecie w Ostrawie, gdzie była prezentowana przez miesiąc. Następnie została przewieziona z uniwersytetu na Zjazd PZKO w Trzyńcu. Podczas zjazdu miał miejsce oficjalny wernisaż z udziałem doktora Gutowskiego z Instytutu Polonika, który wygłosił kilka słów o wystawie. W pierwszej przerwie uczestnicy zjazdu oglądali ekspozycję, która, jak podkreśla Stanisław Kołek ze Stowarzyszenia Olza Pro, spotkała się z dużym zainteresowaniem i pozytywnym odbiorem, także w mediach społecznościowych. Karwina: wystawa w klubie studenckim Kolejnym miejscem prezentacji była Karwina. Wystawę przewieziono tam dzień wcześniej z Trzyńca. Ekspozycja została umieszczona w filii Uniwersytetu Śląskiego w Karwinie-Nowym Mieście, w klubie studenckim znajdującym się…
Trasa przez trzy państwa. „Beskidziocy” dzielą się planem trasy
REGION / Choć dni są krótkie, a temperatury znacznie spadły, to słoneczna pogoda zachęca do górskich wędrówek. Członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Sląski" w Republice Czeskiej wczoraj (18 listopada) wędrowali pograniczem Słowacji, Polski i Czech z Serafinova przez Jaworzynkę, Girową do Mostów koło Jabłonkowa. Wycieczka była nader udana. A z chętnymi do wędrówki tą samą trasą "Beskidziocy" dzielą się planem marszruty. — W nocy przed wycieczką spadł pierwszy śnieg, ale dzień był już pogodny i słoneczny. Można się było zachwycać i delektować bajkową scenerią. Trasa prowadziła ścieżkami oznakowanymi i nieoznakowanymi, a także Zbójnicką Ścieżką Trzech Harnasi — relacjonują nadzwyczaj udany wyjazd jego uczestnicy. Plan trasy Trasa przygotowanej i poprowadzonej przez Tadeusza Farnika wycieczki była dość długa, bo liczyła 20,5 km. Tadeusz Farnik przygotował plan trasy dla wszystkich chętnych. Znajdziemy go tutaj. Trasę można było skrócić i zakończyć na Herczawie. Wówczas byłoby do przejścia tylko 13,5 km. Z tej propozycji nikt jednak nie skorzystał. Zbójnicka Ścieżka Trzech Harnasi Zbójnicka Ścieżka Trzech Harnasi (Janosik, Sebastian Bury, Ondraszek) to…
Barbara Solarska gościem Klubu Literackiego „Nadolzie”. Urodzona w Karwinie autorka i poetka od lat współtworzy życie kulturalne Pszczyny
CIESZYN/ Gościem wtorkowego spotkania Klubu Literackiego "Nadolzie" działającego przy Macierzy Ziemi Cieszyńskiej była Barbara Solarska – pisarka, poetka i animatorka życia kulturalnego związana dziś z Pszczyną, a z urodzenia i dzieciństwa z Karwiną i Zamarskami. Klub Literacki „Nadolzie”. Kilka słów o gospodarzu spotkania Klub Literacki „Nadolzie” przy Zarządzie Głównym Macierzy Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie istnieje od 1982 roku, zainicjowany przez polonistę Leona Miękinę. Zrzesza poetów Ziemi Cieszyńskiej i osoby zaangażowane w lokalne życie kulturalne. Obecnie liczy 22 członków, a od 2008 roku jego prezeską jest Jolanta Skóra. W 2010 roku grupa wydała wspólny tomik „To co dotyka”, zawierający liryki, fraszki, aforyzmy, wiersze okolicznościowe oraz utwory pisane gwarą. Bohaterka spotkania – Barbara Solarska Jolanta Skóra, prezes "Nadolzia" przywitała zebranych i przedstawiła gościa, czytając bardzo obszerny biogram poetki i animatorki życia kulturalnego. Sama Barbara Solarska również potwierdziła, że choć od lat sześćdziesiątych minionego stulecia mieszka w Pszczynie, to czuje się związana ze Śląskiem Cieszyńskim. Urodziła się w Karwinie na Zaolziu. Dzieciństwo spędziła…
Małe Jesienne Do Re Mi. Koncertowali chórzyści z Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie i ich goście
CZESKI CIESZYN / Tradycyjnie działające przy Polskiej Szkole Podstawowej w Czeskim Cieszynie chóry Trallala i Trallalinki zaprosiły na koncert pod hasłem Małe Jesienne Do Re Mi. Koncert odbył się 13 listopada w kościele ewangelickim Na Niwach. Tym razem gościnnie wystąpił oprócz organizatorów także chór Rozmarýnek z Hawierzowa. Nowy skład chórów i sceniczne debiuty Prowadząca oba szkolne chóry działające w czeskocieszyńskiej polskiej szkole podstawowej Beata Brzóska, witając publiczność, podkreśliła, że w każdym roku na scenie pojawia się wielu nowych śpiewaków, którzy występują przed publicznością po raz pierwszy. Jak zaznaczyła, skład chórów zmienia się wraz z początkiem roku szkolnego, a praca rozpoczyna się „tak jakby od nowa”. Wspomniała, że przygotowania trwały dwa i pół miesiąca, a młodsi członkowie mogą liczyć na wsparcie starszych. https://youtube.com/shorts/U99tPdpiAko Podziękowania i adwentowe zaproszenia Brzóska przedstawiła również gości – chór Rozmarýnek z Hawierzowa. Po koncercie Marek Grycz - dyrektor PSP Czeski Cieszyn podziękował obu dyrygentkom. Brzóska podziękowała także rodzicom za wsparcie. I zapowiedziała dalszą serię koncertów Trallala i…
XXX, jubileuszowe „Kresy” rozstrzygnięte. Do Białegostoku pojadą Karolina Filipczyk i Anna Jiravská [wyniki wszystkich kategorii]
CZESKI CIESZYN / 14 listopada w saloniku Miejskiego Ośrodka Kultury „Na Strzelnicy” w Czeskim Cieszynie odbyły się Eliminacje Centralne Konkursu Recytatorskiego dla Polaków w RC „Kresy”. Była to XXX edycja konkursu. Zwycięzcy najstarszej kategorii wiekowej w nagrodę pojadą do Białegostoku na finał Konkursu Recytatorskiego im. A. Mickiewicza dla Polaków z Zagranicy „Kresy 2025”. Organizatorami Eliminacji Centralnych Konkursu Recytatorskiego dla Polaków w RC „Kresy” są Polskie Towarzystwo Artystyczne „Ars Musica”, Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie i Podlaski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Białymstoku. Witając uczestników konkursu i jury Władysław Kubień rozpoczął od podkreślenia, że to już trzydziesta odsłona konkursu „Kresy”. Podziękował też za wierność konkursowi i wyraził uznanie dla kolejnych pokoleń, które wciąż pozostają fanami poezji, pięknego słowa. Wyniki KATEGORIA I - nie było uczestników KATEGORIA II 1. miejsce: Mia SZNAPKA, SP Gnojnik 2. miejsce: Izabela FILIPEK, SP Jabłonków 3. miejsce: Darina ZYDROVÁ, PSP Sucha Górna KATEGORIA III 1. miejsce: Krystian DĄBKOWSKI, SP Jabłonków 2. miejsce: Adam Burian, SP…
Bielska „Lalka” – Powieść z miasta Sukienników. Rewolucja przemysłowa i współczesne dylematy [nagranie]
KATOWICE, INTERNET / Po ponad 50 latach od pierwszego wydania ukazała się po polsku książka „Horn i synowie”. Podczas Spotkania Wtorkowego (4 listopada) Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Katowic o książce oraz kulisach jej powstania opowiadał Łukasz Giertler – historyk, przewodnik, tłumacz, opiekun kultury lokalnej. Absolwent Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, bielszczanin. Zajmuje się głównie historią Górnego Śląska z naciskiem na rodzinne Bielsko-Białą i Cieszyn. Przybliża historię regionu, a jednocześnie porusza problemy dziś również aktualne Książka opisuje XIX wieczne Bielsko, życie w czasach rewolucji przemysłowej. Jest jednak, jak podkreślają prowadzący spotkanie, jednocześnie bardzo aktualna. W rozmowie padają m.in. porównania tamtego, opisanego w książce świata do obecnego. Prowadzący zauważa, że pojawienie się maszyn było istną rewolucją w świecie bielskich sukienników, którzy do tego czasu żyli w znanym sobie od średniowiecza porządku świata cechów rzemieślniczych, a tu pojawiają się rozterki, dywagacje, czy pojawiające się maszyny ułatwią im pracę, czy może ich zastąpią, pozbawiając ich źródła utrzymania. Skądś to znamy? O czym jeszcze traktuje…
Patriotyczne popołudnie 11 listopada w Czeskim Cieszynie. Piłsudski, pieśni legionowe i bigos w Domu Polskim
CZESKI CIESZYN / We wtorek 11 listopada w dużej sali Domu Polskiego w Czeskim Cieszynie przy ul. Bożka odbyło się spotkanie z okazji Narodowego Święta Niepodległości, przygotowane przez MK PZKO Czeski Cieszyn-Centrum. W programie znalazł się referat Stanisława Folwarcznego „Walka, marzenie, niepodległość – Piłsudski w czasie I wojny Światowej”, występ chóru "Godulan-Ropica" z dyrygentem prof. Alojzym Suchankiem (wiązanka piosenek legionowych) oraz poczęstunek w formie polskiego bigosu. — Spotykamy się w uroczystym dniu, w dniu święta niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Na ten szczególny dzień przygotowaliśmy program okolicznościowy z udziałem gości — mówiła prezes MK PZKO Małgorzata Rakowska, witając zebranych. Przywitała prelegenta Stanisława Folwarcznego i Karola Suszkę oraz zapowiedziała chór "Godulan-Ropica" pod batutą profesora Alojzego Suchanka, który wykonał pieśni patriotyczne. W programie znalazł się także wiersz Patrycjusza Godawy, ucznia trzeciej klasy Liceum im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, przygotowany na obchody święta 11 listopada w Cierlicku około 10 lat temu, gdzie spotkali się uczniowie liceum imienia Juliusza Słowackiego w Chorzowie i gimnazjum w Czeskim…
Kwiaty pod pomnikami, lekcja śpiewu patriotycznego. W Cieszynie świętowano rocznicę odzyskania niepodległości
CIESZYN / Dziś, 11 listopada, w Cieszynie tak, jak w całej Polsce odbyły się uroczystości upamiętniające odzyskanie niepodległości przez Polskę. Obchody Narodowego Święta Niepodległości rozpoczęły się o 9:30 nabożeństwem ekumenicznym w Kościele Jezusowym. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli w asyście orkiestry, mażoretek i pocztów sztandarowych na Plac Wolności. - Wolność nie jest dana raz na zawsze. Wielkie rzeczy dokonują się dzięki ludziom – mówiła burmistrz Cieszyna O 10:45 na Placu Wolności odśpiewano hymn państwowy, a następnie wystąpiła burmistrz Cieszyna Gabriela Staszkiewicz. W przemówieniu podkreślała, że dzień odzyskania niepodległości „nie jest końcem drogi, lecz dopiero jej początkiem” oraz że „wielkie rzeczy nie dzieją się same, a dokonują się dzięki ludziom”. - Ludziom, którzy potrafią zjednoczyć naród wokół wspólnej idei, odkładając na bok podziały, żale, spory i różnice zdań - mówiła. Burmistrz przywołała słowa Józefa Piłsudskiego: „Być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo, zwyciężyć i spocząć na laurach to klęska”, akcentując, że wolność nigdy nie będzie czymś danym raz na zawsze i że dziś…
„Beskidziocy” na szlaku. Dwudniowa wędrówka pograniczem Czech i Słowacji lub wypad na Jaworowy [plan trasy do wykorzystania]
REGION / Turyści zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym "Beskid Śląski" w Republice Czeskiej wybrali się na jesienną wycieczkę górską. Dwudniową wędrówkę pograniczem Czech i Słowacji prowadził Tadeusz Farnik. W sobotę 8 listopada pokonali trasę Bumbalka – Kmínek schr. – Bobek – Konečná – Doroťanka schr. Nocowali w schronisku Doroťanka. Trasa, jaką tego dnia przeszli, miała 18 km i 550 metrów przewyższeń do pokonania. Gdyby ktoś chciał skorzystać z zaplanowanej przez Tadeusza Farnika marszruty, to może zapoznać się z jej przebiegiem zaznaczonym na mapy.cz tutaj. W drugim dniu "Beskidziocy" ruszyli na trasę Doroťanka schr – Klokočov – Uhorská – M. Połom – Lacznow – Łomna Górna, Sałajka. Trasa miała 20 km i 580 metrów przewyższenia. Jej przebieg znajdziemy tutaj. "Beskidziocy" dzielą się informacjami praktycznymi Zakwaterowanie i wyżywienie organizatorzy wyprawy zarezerwowali w schronisku Doroťanka. Podkreślają, że trzeba wiedzieć, że płacić tam można tylko gotówką. Organizatorzy wyprawy dzielą się także informacjami dotyczącymi transportu, godzin wyjazdu itp. Informacje te znaleźć można tutaj: R12-Rajd-Beskidem-Slako-MorawskimPobierz Wierszowana relacja z…
Już jutro Święto Niepodległości. Zobacz, co przygotowali organizatorzy uroczystości w Cieszynie [śpiewnik pdf do pobrania]
CIESZYN / Jak co roku, 11 listopada w całej Polsce obchodzone jest Narodowe Święto Niepodległości. W Polsce to święto państwowe jest dniem wolnym od pracy. Uroczyste obchody odbywają się w całej Polsce do południa, nie inaczej będzie w Cieszynie. Program uroczystości 9:30 - Nabożeństwo ekumeniczne, Kościół Jezusowy nabożeństwo ekumeniczne w intencji niepodległości Ojczyzny, przemarsz z Kościoła Jezusowego na Plac Wolności w asyście orkiestry, mażoretek i pocztów sztandarowych. 10:45 - Manifestacja patriotyczna, Plac Wolności odśpiewanie hymnu państwowego, okolicznościowe przemówienie Burmistrz Cieszyna Gabrieli Staszkiewicz, złożenie kwiatów pod pomnikiem Niepodległości przy Liceum im. M. Kopernika, przemarsz uczestników uroczystości w asyście ulicami: Szewczyka - Limanowskiego - Regera - Rynek, złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą powstanie Rady Narodowej dla Księstwa Cieszyńskiego na Domu Narodowym, złożenie kwiatów pod tablicą Józefa Piłsudskiego na ul. Głębokiej, złożenie kwiatów pod Pomnikiem Legionistów, odśpiewanie „Roty”. 12:00 - Biało-Czerwone Świętowanie, Rynek odśpiewanie hymnu państwowego, lekcja śpiewu patriotycznego. WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE: 11 listopada 2025, Teatr im. Adama Mickiewicza16:00 Uroczysta Gala wręczenia Srebrnej Cieszynianki, 16 listopada 2025, Dom Narodowy16:00 oraz 18:30 koncert „Moja…
Przedstawicielki MSZ z wizytą na Zaolziu. Kontrola projektów infrastrukturalnych i spotkania z Polakami
CZESKI CIESZYN / Przedstawicielki Ministerstwa Spraw Zagranicznych Anna Bogusz i Sylwia Chraniuk z Wydziału Dotacji Infrastrukturalnych Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą odwiedziły Zaolzie, by sprawdzić postęp prac w projektach realizowanych ze środków dotacji w ramach programu Infrastruktura Polska 2025. – Najważniejsze jest to, by remontowane budynki służyły Polakom i kolejnym pokoleniom, a nie były odnawiane tylko dla wizualnego efektu – podkreśliły. Przypomniały też, że zgodnie z obowiązującymi zasadami obiekty objęte dotacją muszą być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem przez 15 lat od zakończenia inwestycji. Delegacja wpierw odwiedziła siedzibę ZG PZKO, a następnie domy PZKO w Milikowie, Bukowcu, Czeskim Cieszynie-Sibicy, Cierlicku oraz Czeskim Cieszynie-Mostach. - Widzimy pewne opóźnienia w realizacji prac remontowych. Mamy nadzieję, że mimo tych opóźnień do końca roku wszystkie projekty zakończą się sukcesem i zaplanowane działania zostaną domknięte, tak aby w kolejnych latach móc kontynuować część z nich — podsumowały po zakończeniu objazdu. — To nasza pierwsza wizyta na Zaolziu. Zaskoczyła nas skala potrzeb oraz liczba…
Ślady staropolszczyzny w gwarach cieszyńskich. Prof. Daniel Kadłubiec o językowych korzeniach regionu
CZESKI CIESZYN / O staropolszczyźnie w gwarach cieszyńskich mówił 6 listopada w ramach Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO prof. Daniel Kadłubiec. Temat najwyraźniej bardzo interesuje mieszkańców regionu, gdyż klub "Dziupla", w którym zorganizowano spotkanie, ledwo pomieścił słuchaczy. Gwara cieszyńska jako żywa staropolszczyzna Językoznawca, etnolog, animator życia kulturalnego na Śląsku Cieszyńskim, autor licznych prac naukowych dotyczących regionu cieszyńskiego omówił związki gwar cieszyńskich z językiem staropolskim. Zwrócił uwagę m.in. na cechy fonetyczne, takie jak akcent, który wciąż występuje zarówno na Śląsku Cieszyńskim, jak i na Podhalu, w formie zbliżonej do tej używanej w języku polskim do XVI wieku. Podkreślił też, że niektóre zjawiska językowe nie występują na całym Śląsku Cieszyńskim, a są różne w różnych jego częściach. Strzoda, zdrzadło, zgrzibie – nie czeskie, lecz staropolskie Wyjaśnił także, że wspólne jednostki słownikowe w gwarach cieszyńskich i języku czeskim mogą być w gwarze zapożyczeniami, ale często nie są zapożyczeniami, a staropolskimi formami archaicznymi. Na przykład strzoda to nie zapożyczenie z czeskiego středa, a forma staropolska…
Cieszyńskie Towarzystwo Fotograficzne świętuje 95-lecie utworzenia pierwszej formalnej grupy fotograficznej w Cieszynie
CIESZYN / We wtorek 4 listopada w Miejskiej Galerii Sztuki Współczesnej 12 oraz w Galerii Ceglanej Cieszyńskiego Ośrodka Kultury „Dom Narodowy” odbył się wernisaż wystawy „Prezentacje CTF 2025”. Wydarzenie towarzyszy obchodom 95-lecia utworzenia pierwszej formalnej grupy fotograficznej w Cieszynie. Doroczny przegląd twórczości członków CTF Podczas otwarcia prezes Cieszyńskiego Towarzystwa Fotograficznego Michał Kuzyk podkreślił, że „Prezentacje” mają charakter przeglądowy: pokazują dorobek danego roku. Zaznaczył, że w tegorocznej edycji udział bierze 24 autorów. Wymienił również troje debiutantów w składzie Towarzystwa: Mateusza Chmiela, Dorotę Matuszyńską i Piotra Matuszyńskiego. Wystawie towarzyszy katalog wydany przez CTF. Kuzyk poinformował o wiosennym naborze i otwartości stowarzyszenia dla miłośników fotografii. Wspomniał także o publikacji Ryszarda Stawowego dostępnej u autora oraz o księdze pamiątkowej dla odwiedzających. W „Prezentacjach 2025” uczestniczą: Kazimierz Branny, Bożena Bochenek, Piotr Broda, Stanisław Bujok, Marek Caputa, Mateusz Chmiel, Stefan Chromik, Jadwiga Czekan, Damian Dąbkowski, Małgorzata Dyjak, Jan Dzida, Jan Gach, Marcin Kamiński, Janusz Kolondra, Małgorzata Krawczyk, Michał Kuzyk, Karolina Ligocka, Tadeusz Maciejiczek, Dorota Matuszyńska, Piotr…
Polacy w Kazachstanie zachowali wiarę, język i pamięć o Ojczyźnie. Ich historia wciąż trwa
KACZYCE / W Domu Ludowym w Kaczycach odbyło się spotkanie z dr Natalią Rykowską poświęcone losom Polaków w Kazachstanie. Towarzyszyła mu wystawa planszowa Związku Repatriantów RP „Myśmy do stepów unieśli Ojczyznę”. Wydarzenie zorganizowane przez Gminę Zebrzydowice odbyło się 23 października 2025 roku, wstęp był wolny, a samą wystawę oglądać można do końca listopada. Kim jest dr Natalia Rykowska Dr Natalia Rykowska urodziła się w północnym Kazachstanie w rodzinie polskich zesłańców z Ukrainy sowieckiej. Wychowana w duchu polskości i szacunku dla innych narodowości, od lat działa na rzecz Polonii. Jest organizatorką Letniej Szkoły Języka Polskiego i Kultury Polskiej w Kazachstanie i Rosji, honorową prezes Społecznej Regionalnej Kulturalno-Oświatowej Organizacji Dom Polski w Jarosławiu (Rosja), absolwentką Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie i Katolickiego Uniwersytetu Jana Pawła II w Lublinie, doktorem nauk społecznych w zakresie pedagogiki oraz autorką książki „Polacy w Kazachstanie jako środowisko wychowawcze”. Współczesne związki gminy z Kazachstanem Podczas wprowadzenia wójt gminy Zebrzydowice przypomniał, że impulsem do organizacji wydarzenia był przyjazd do…
Tożsamość zakorzeniona. Polskie ślady w Republice Czeskiej prezentuje wystawa Instytutu Polonika we współpracy z Olza Pro
OSTRAWA, REGION / Wystawa panelowa „Tożsamość zakorzeniona. Polskie dziedzictwo kulturowe w Republice Czeskiej” przygotowana przez Instytut Polonika we współpracy ze stowarzyszeniem Olza Pro jest już prezentowana na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Ostrawskiego. Ekspozycja ma charakter dwujęzyczny (polsko-czeski) i składa się z 14 dużych plansz. Jak relacjonuje Stanisław Kołek ze Stowarzyszenia "Olza Pro", przy opracowaniu tekstów współpracował m.in. Józef Szymeczek, który weryfikował treść pod kątem merytorycznym. O czym opowiada ekspozycja Narracja wystawy prowadzi przez „polskie ślady” obecne w przestrzeni miejskiej, edukacyjnej, religijnej i społecznej tej części Śląska Cieszyńskiego, która obecnie leży w granicach Republiki Czeskiej: od kaplic i cmentarzy, przez szkoły i domy kultury, po miejsca codziennego życia. Kuratorzy (Aleksandra Dąbkowska i dr Bartłomiej Gutowski) akcentują, że prezentowane obiekty i miejsca pokazują ciągłość pamięci i współistnienia; celem jest zwrócenie uwagi, iż różnorodność może być wartością, a dziedzictwo – żywą częścią współczesnej kultury regionu. Gdzie i kiedy zobaczyć wystawę Zgodnie z harmonogramem, po Ostrawie ekspozycja zostanie zaprezentowana w Domu Kultury „Trisia” w Trzyńcu…



