indi – Strona 6

czerwiec262025

Herbatka u Hrabiny po raz czwarty. W Kończycach Wielkich nie zabrakło koncertu, prezentacji książki i zwiedzania pałacu

KOŃCZYCE WIELKIE / W Kończycach Wielkich odbyła się kolejna edycja pikniku „Herbatka u Hrabiny”. Na uczestników czekały wydarzenia artystyczne, prezentacje i możliwość zwiedzania pałacu. W programie znalazł się występ mażoretek, projekcja filmu o Kończycach Wielkich, aukcja starych przedmiotów, kącik kosmetyczny dla pań oraz uroczyste otwarcie pokoju Małego Księcia. Odbył się także wernisaż grafik wykładowców Akademii Śląskiej oraz wystawa zdjęć Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej. Popołudniu, od godziny 17:00 goście mogli zwiedzać pałac z lampką wina w ręce. Zwieńczeniem wydarzenia był natomiast koncert Mr. Geno i Mr. Jacka. Była to czwarta już edycja wydarzenia organizowanego przez Fundację im. Dobrej Pani z Kończyc Wielkich. Tak, jak i podczas poprzednich edycji "Herbatki u Hrabiny" wydarzeniu towarzyszyła prezentacja książki i spotkanie autorskie. Tym razem była to nie tylko świeżutka, niedawno wydana pozycja dotykająca dziejów regionu, a książka poświęcona postaci wybitnie związanej z kończyckim pałacem. Mowa o powieści Jonasza Milewskiego "Dobra pani w złych czasach". Książka w zbeletryzowany sposób przybliża historię hrabiny…

czerwiec262025

Spacerem przez historię i dziedzictwo regionu. Muzeum Śląska Cieszyńskiego po raz kolejny zaprasza na wakacyjny cykl Spacerów Szersznikowskich

CIESZYN / Pracownicy Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, Muzeum Beskidzkiego im. Andrzeja Podżorskiego w Wiśle oraz zaproszeni goście tradycyjnie już zapraszają wszystkich chętnych do poznawania historii i dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego. W każdą niedzielę lipca i sierpnia odbywać się będą Spacery Szersznikowskie, organizowane przez Muzeum Śląska Cieszyńskiego oraz partnerskie instytucje kultury. O idei tego przedsięwzięcia w ubiegłym roku rozmawialiśmy z Ireną French — dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego Wywiad przeczytać można tutaj. — Tego lata zapraszamy nie tylko na spacery po Cieszynie, ale również do Skoczowa, Wisły i Żywocic. Miejsce zbiórki podajemy w programie. Czas trwania spaceru to ok. 2 godziny, wstęp wolny, bez konieczności zapisów. O transport na miejsce zbiórki trzeba postarać się we własnym zakresie — przybliża organizację spacerów French. Spacery w zdecydowanej większości rozpoczynają się o godz. 11:00 Program Spacerów Szersznikowskich 2025: 06.07.2025Diana Pieczonka-Giec (Muzeum Zofii Kossak w Górkach Wielkich) Stylowy Skoczów – architektura miasta od baroku po modernizm - zbiórka na Rynku w Skoczowie13.07.2025Jan Paweł Borowski…

czerwiec222025

Przedsmak lub wspomnienie wakacyjnych wojaży. Azjatyckie smaki na cieszyńskim Rynku

CIESZYN / Od czwartku 19 czerwca do niedzieli 22 czerwca na cieszyńskim rynku od 12:00 do 21:00, a w niedzielę do 18:00 zajadać się można specjałami kuchni azjatyckiej. Dla jednych wyprawa na cieszyński Rynek jest wspomnieniem minionych wakacyjnych podróży, dla innych ich przedsmakiem, a dla jeszcze innych - rozbudowanym o doznania smakowe podróżowaniem "palcem po mapie".

czerwiec202025

Lista Katyńska w 85. rocznicę zbrodni. Prelekcja Stefana Króla w Muzeum 4 PSP [nagranie]

CIESZYN / W piątek, 13 czerwca, w Muzeum 4. Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie odbyła się prelekcja Stefana Króla. Spotkanie poświęcone było Cieszyńskiej Liście Katyńskiej. Wydarzenie zorganizowano w 85. rocznicę zbrodni katyńskiej. Prelekcja była podsumowaniem wieloletnich badań Stefana Króla nad żołnierzami Wojska Polskiego oraz policjantami zamordowanymi przez sowietów w 1940 roku. Podczas spotkania przedstawiono tło wydarzeń oraz indywidualne losy ofiar. W wyniku przeprowadzonych badań udało się ustalić ponad 900 nazwisk. Dla tych, którzy być nie mogli, a prelekcji chcieliby wysłuchać, mamy nagranie:

czerwiec192025

Ulicami polskich miast przeszły procesje Bożego Ciała. Tak wyglądała procesja w Cieszynie [zdjęcia]

CIESZYN / W czwartek 19 czerwca 2025 r. po mszy św. o godz. 9.00 sprawowanej w kościele ojców bonifratrów w Cieszynie wyruszyła procesja z Najświętszym Sakramentem. Wierni, sypiąc kwiaty i śpiewając pieśni religijne przy akompaniamencie gitary pod przewodnictwem duchownych przeszli do kolejnych ołtarzy polowych. Pierwszy ołtarz ustawiono przy kościele o. bonifratrów. Następnie procesja przeszła na plac Londzina i ulicą Kochanowskiego do drugiego ołtarza - na dziedzińcu s. boromeuszek. Trzeci ołtarz ustawiono na ul. Szersznika przy kościele o. franciszkanów. Dalej wierni przeszli przez Rynek, na pl. Św. Krzyża, na którym usytuowany był czwarty ołtarz. Procesja zakończyła się w kościele św. Marii Magdaleny uroczystym błogosławieństwem. Boże Ciało Boże Ciało, a właściwie Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa po raz pierwszy obchodzono w 1246 roku w okolicach Liège w Belgii. Oficjalnie zostało zatwierdzone przez Kościół w 1317 roku, a już trzy lata później celebrowano je po raz pierwszy w Krakowie. W liturgicznym kalendarzu święto to przypada na pierwszy czwartek po uroczystości Trójcy Przenajświętszej,…

czerwiec192025

Pasowanie na czytelników w Karwinie. Pierwszoklasiści oficjalnie rozpoczęli swoją biblioteczną przygodę

KARWINA FRYSZTAT / W środę 18 czerwca w Oddziale Literatury Polskiej Biblioteki Regionalnej w Karwinie odbyło się uroczyste pasowanie pierwszoklasistów na czytelników. Symbolicznego aktu pasowania dokonał zastępca prezydenta Karwiny Andrzej Bizoń. A z bibliotekarką Martą Orszulik porozmawialiśmy o idei wydarzenia. Dlaczego pasowanie na czytelników odbywa się w czerwcu, a nie na początku roku szkolnego? Na początku roku szkolnego niektóre biblioteki organizują pasowanie dla klas drugich. My zakładamy, że pierwszoklasiści dopiero teraz, na koniec roku szkolnego, nauczyli się wszystkich literek. Chodzi o to, żeby te dzieci, które w ciągu roku dopiero co nauczyły się czytać, mogły wykorzystać tę umiejętność w czasie wakacji. Czy to znaczy, że wcześniej dzieci nie miały kontaktu z biblioteką? Niektóre dzieci już są czytelnikami, bo wcześniej przychodziły tutaj z mamami w ramach programu Bookstart. Mamy zapisały dzieci, ale do tej pory dzieci czytały z rodzicami. Teraz będą mogły samodzielnie przychodzić i korzystać z biblioteki. Skoro biblioteka to miejsce, z którego każdy może korzystać indywidualnie, to jaka jest…

czerwiec172025

Broadway zawitał do Gnojnika. Uczniowie i przedszkolaki wystąpili w programie inspirowanym słynnymi musicalami

GNOJNIK / W sobotę 14 czerwca uczniowie Szkoły Podstawowej i Przedszkola im. Jana Kubisza w Gnojniku i ich rodziny bawili się przy fragmentach musicali wprost z Broadwayu. Taki bowiem był temat tegorocznego festynu szkolnego. W progranie zaprezentowali się kolejno uczniowie poszczególnych klas. Rewelacyjny był pomysł zwieńczenia programu artystycznego. Opuszczający szkołę uczniowie klas dziewiątych wystąpili we wspólnym progranie ze starszakami z przedszkola, którzy w przyszłym roku szkolnym staną się uczniami klasy pierwszej. https://youtube.com/shorts/9omecZ-1lZ4?feature=share Musicalowy maraton na szkolnej scenie Tematem przewodnim tegorocznego programu festynu w Gnojniku był Broadway. Uczniowie poszczególnych klas wzięli na warsztat różne legendarne musicale, z których słynął amerykański Broadway, przenosząc na szkolną scenę klimat takich produkcji jak:przedszkolaki – Koty,klasa pierwsza – Mary Poppins,klasa druga – Król Lew,klasa trzecia – Hamilton,klasa czwarta – West Side Story,klasa piąta – Kinky Boots,klasa szósta – Deszczowa piosenka,klasa siódma – Kabaret,klasa ósma – Jesus Christ Superstar,klasa dziewiąta – Hello, Dolly! Na scenie pojawiły się również prowadzące program uczennice dziewiątej klasy Anetka i Bietka, które…

czerwiec172025

W czwartek Boże Ciało. W Polsce to dzień wolny od pracy, w Czechach normalny dzień roboczy

REGION / Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, potocznie nazywana Bożym Ciałem, to jedno z ważniejszych świąt katolickich. Jest to święto ruchome, przypadające 60 dni po Wielkanocy. W tym roku wypada w czwartek 19 czerwca. W Polsce dzień ten jest ustawowo wolny od pracy – zamknięte są nie tylko urzędy, ale również sklepy. W Republice Czeskiej Boże Ciało pozostaje zwykłym dniem roboczym. Pełna nazwa święta brzmi: Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa. W liturgicznym kalendarzu przypada na pierwszy czwartek po uroczystości Trójcy Przenajświętszej, czyli po zakończeniu Oktawy Zesłania Ducha Świętego. W Czechach, ze względu na brak statusu dnia wolnego, uroczystość ta często obchodzona jest dopiero w najbliższą niedzielę. W Polsce natomiast wierni świętują zgodnie z tradycją – w czwartek. Korzenie Bożego Ciała sięgają XIII wieku. Po raz pierwszy obchodzono je w 1246 roku w okolicach Liège w Belgii. Oficjalnie zostało zatwierdzone przez Kościół w 1317 roku, a już trzy lata później celebrowano je po raz pierwszy w Krakowie. Procesje z…

czerwiec152025

Zbliża się jubileusz pięcioklasówki na Kanadzie. Organizatorzy apelują o zdjęcia, dokumenty i kontakt z dawnymi uczniami

TRZYNIEC KANADA / We wrześniu tego (2025) roku odbędzie się jubileuszowe spotkanie z okazji 80. rocznicy odbudowy i ponownego otwarcia Polskiej Szkoły Podstawowej w Trzyńcu-Kanadzie. Z tej okazji organizatorzy zwracają się z apelem do dawnych uczniów oraz ich rodzin o pomoc w gromadzeniu pamiątek i archiwalnych materiałów związanych z historią szkoły. Poszukiwane są zdjęcia, dokumenty pisemne i wspomnienia z lat 1945–1966. Zebrane materiały zostaną zaprezentowane na wystawie towarzyszącej obchodom, które zaplanowano w dniach 13–14 września 2025 roku w lokalach MK PZKO Trzyniec-Kanada (również C Klub). Spotkania będą odbywać się w godzinach 13:00–19:00. Uroczyste otwarcie nastąpi w sobotę 13 września o godzinie 13:00. Dotrzeć do jak największej liczby absolwentów Materiały można przekazać, kontaktując się z Jarosławem Miczkiem (tel. 606 671 405) lub Zbigniewem Żmiją (tel. 602 794 861), bądź przynieść je osobiście w pierwszy dzień wydarzenia. Wszystkie wypożyczone dokumenty i zdjęcia zostaną zabezpieczone i zwrócone właścicielom. Równolegle trwa identyfikacja osób widocznych na archiwalnych fotografiach. W działania zaangażowali się dawni uczniowie oraz działacze MK PZKO Trzyniec-Kanada.…

czerwiec142025

Jan Raszka uhonorowany w Panteonie Górnośląskim. Uroczystość odbyła się dziś w Katowicach

KATOWICE / Z rekomendacji Muzeum im. św. Jana Sarkandra w Skoczowie, Jan Florian Raszka został uroczyście włączony do Panteonu Górnośląskiego w Katowicach jako kolejny przedstawiciel Ziemi Cieszyńskiej. – 23 listopada 2025 roku przypada 80. rocznica śmierci Jana Raszki, uznanego, acz trochę zapomnianego rzeźbiarza, medaliera i patrioty, wywodzącego się z Ziemi Cieszyńskiej – napisał Jakub Staroń, Kierownik Muzeum Sarkandrowskiego. – Mimo zawirowań losu, zachował on przez całe życie tę najcenniejszą cząstkę, która na imię ma Miłość do Ziemi rodzimej, wyrażoną w konkretnym czynie, jako artysta i Śląski Legionista - dodał inicjator uhonorowania w Panteonie Górnośląskim tego, i kilku poprzednich wybitnych synów Ziemi Cieszyńskiej. Artysta i legionista z Ropicy Jan Florian Raszka urodził się 2 maja 1871 roku w Ropicy na Śląsku Cieszyńskim, na terenie późniejszego tzw. Zaolzia. Zmarł 23 listopada 1945 roku w Krakowie. Był rzeźbiarzem, grawerem, medalierem, malarzem, pedagogiem akademickim w zakresie sztuk pięknych i Legionistą Śląskim. Studiował malarstwo i rzeźbę w Akademii Wiedeńskiej w latach 1892–1899, a także w…

czerwiec142025

Ostatni przedwakacyjny MUR przybliżył wątek przyrody w poezji Ewy Milerskiej [nagranie]

CZESKI CIESZYN / Czerwcowe, a więc ostatnie przed wakacyjną przerwą spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, poświęcone było wątkom przyrody w poezji Ewy Milerskiej. Temat słuchaczom przybliżyła doc. PaedDr. Jana Raclavská. Wspaniałym uzupełnieniem jej językoznawczych analiz były wiersze Ewy Milerskiej czytane po mistrzowsku przez aktora Karola Suszkę. Prelegentka przypomniała życiorys poetki z Nydku i podkreśliła związek jej twórczości z beskidzką przyrodą. – Jeśli ktoś urodził się w górach, czuje, że tam jest jego miejsce, to musi współistnieć z przyrodą, która go otacza – mówiła. – W jej wierszach niemal zawsze znajdziemy jakiś element przyrody – czasem to konkretne drzewo, czasem zmieniająca się pora roku. Docent Raclavská wskazała także na uniwersalny wymiar tej poezji. – Milerska pisała dla swoich ludzi o swoich sprawach – o tym, co bliskie i ważne dla mieszkańców Zaolzia. Zaznaczyła też, że pomimo dramatycznych przeżyć wojennych, poetka nigdy nie straciła wiary w dobro i nadziej na lepsze jutro – stwierdziła prelegent. Wspomniała także o…

czerwiec132025

Ruszyło Święto Trzech Braci. Zobacz, co będzie się działo w Cieszynie w najbliższe wolne dni

CIESZYN, CZESKI CIESZYN / Dzisiaj (13 czerwca) rozpoczęło się Święto Trzech Braci. Trzydniowa impreza łączy Cieszyn i Czeski Cieszyn. Bogaty program kulturalny dla uczestników przygotował Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy” w Cieszynie oraz Ośrodek Kultury „Strzelnica” w Czeskim Cieszynie. Uroczystą inaugurację Święta Trzech Braci zorganizowano tradycyjnie w piątkowe popołudnie na moście Przyjaźni. Burmistrzowie obu miast wręczyli symboliczny klucz do miasta dyrektorom instytucji kultury organizujących święto. Nie zabrakło salwy z broni czarnoprochowej w wykonaniu Cieszyńskiego Bractwa Kurkowego i inscenizacji legendy o założeniu Cieszyna w wykonaniu Grupy Rekonstrukcji Historycznej Cieszyński Ród z Golęszyc. Zgromadzonych na moście poczęstowano tradycyjnym strudlem, a Wodociągi Ziemi Cieszyńskiej częstowały wodą, przekonując, że cieszyńska "kranówa" jest nie tylko zdatna do picia na surowo, ale także smaczna i ekologiczna. Na obu rynkach ustawiono sceny, na których przez trzy odbywać się będą różnorodne występy. Przygotowano także stoiska gastronomiczne oraz z różnymi wyrobami, a także karuzele i inne atrakcje nie tylko dla dzieci. Program Święta Trzech Braci Wydarzenia w ramach 33. edycji imprezy…

czerwiec112025

II Międzynarodowy Konkurs Malarski im. Pawła Wałacha rozstrzygnięty. Wśród laureatów sporo Zaolziaków

CIESZYN / Na II Międzynarodowy Konkurs Malarski im. Pawła Wałacha zorganizowany przez Dom Narodowy w Cieszynie wspólnie z Niepublicznym Uniwersyteckim Liceum Sztuk Plastycznych w Cieszynie wpłynęło 183 prac z różnych placówek edukacyjnych z obu stron Olzy. Celem konkursu było wspomnienie twórczości i życia Pawła Wałacha – zaolziańskiego artysty. Tematem prac była inspiracja twórczością artysty oraz jego portrety. – Bardzo się cieszymy, że konkurs ma charakter międzynarodowy i że tyle osób chce w nim brać udział. Liczymy na kolejne prace w następnej edycji. Są wśród uczestników tacy, którzy brali udział już w zeszłym roku i znów przysłali swoje prace, więc mam nadzieję, że to będzie trwać dalej - mówiła Agnieszka Pawlitko z Centrum Folkloru Śląskiego podczas uroczystej gali wręczenia nagród. Nagrodzone prace można oglądać do końca wakacji na wystawie pokonkursowej prezentowanej w Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego. Wyniki konkursu Prace oceniało jury w składzie: Barbara Nawrat – Dyrektor Niepublicznego Uniwersyteckiego Liceum Sztuk Plastycznych w Cieszynie, Zofia Wałach – małżonka Pawła Wałacha, Zdenka Wałach…

czerwiec092025

Maleník – strażnik Bramy Morawskiej. Nie masz pomysłu na jednodniową wycieczkę? Turyści PTTS byli i polecają

REGION / W sobotę 31 maja członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w RC wyruszyli na wędrówkę w okolice Bramy Morawskiej. Celem wycieczki był szczyt Maleník (479 m n.p.m.), położony w paśmie Pogórza Morawsko-Śląskiego. Wycieczkę przygotował i poprowadził Piotr Twardzik. Historia Bramy Morawskiej – szlak ludzi i armii – Od najdawniejszych czasów stanowiła Brama Morawska naturalne przejście pomiędzy Sudetami i Karpatami – przypomniał Piotr Twardzik. – Tędy przechodziły najważniejsze trakty handlowe z południa Europy nad Morze Bałtyckie, tędy przechodziły wojska Tatarów, Szwedów, Fryderyka Wielkiego, Suworowa i Kutuzowa. Tędy również uciekał poskromiony Napoleon po klęsce pod Moskwą. – dodał. Choć przez Bramę Morawską prowadzi dziś autostrada D1 i linia kolejowa z Ołomuńca do Ostrawy, jako forma geomorfologiczna pozostaje ona stosunkowo niewidoczna na tle innych pasm Pogórza Podbeskidzkiego. - Maleník również pozostaje w cieniu bardziej znanych atrakcji regionu, takich jak Przepaść Hranicka, Uzdrowisko Teplice nad Beczwą, Zbraszowskie Jaskinie Aragonitowe czy gród Helfštýn. Dlatego warto trochę uwagi poświęcić właśnie jemu, tak samo jak…

czerwiec022025

Alfons Matter – zapomniany budowniczy Cieszyna. Mieszkańcy chcą uczcić jego pamięć

CIESZYN / Majowe Spotkanie Szersznikowskie w Muzeum Śląska Cieszyńskiego poświęcone było Alfonsowi Matterowi. Jak zauważyła prowadząca prelekcję Irena French, biografia Alfonsa Mattera jest przykładem zagmatwanych losów cieszyńskiego Niemca, który bynajmniej nie zasłużył sobie na los, jaki spotkał go po II wojnie. French przypomniała, że Alfons Matter zbudował kilkanaście kamienic w rejonie ulic Stalmacha, Sienkiewicza i ks. Świeżego. Od jego nazwiska pochodzi nazwa tego fragmentu miasta – Materówka. Właśnie w należących do niego kamienicach w 1895 roku otwarto Polskie Gimnazjum Prywatne, a w 1900 roku Polską Szkołę Ludową. Obie placówki prowadzone były przez Macierz Szkolną dla Księstwa Cieszyńskiego. Matterowi jako członkowi Rady Miejskiej, która wówczas składała się wyłącznie z Niemców, w magistracie udzielono za to ostrej nagany za "przyczynianie się do „polonizacji” miasta". Dla tych, którzy na prelekcji być nie mogli Dla chcących poszerzyć wiedzę o tej postaci, którzy na Spotkaniu Szersznikowskim być nie mogli, Muzeum przygotowuje nagranie prelekcji. Będzie ono dostępne za jakiś czas na kanale YouTube Muzeum Śląska Cieszyńskiego.…

maj312025

Przyroda w poezji Ewy Milerskiej będzie tematem najbliższego wykładu MUR-u

CZESKI CIESZYN / Najbliższe, czerwcowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej poświęcone będzie wątkom przyrody w poezji Ewy Milerskiej. Temat słuchaczom przybliży doc. PaedDr. Jana Raclavska. Wykład odbędzie się w klubie ,,Dziupla” w Czeskim Cieszynie (ul. Strzelnicza) 12 czerwca o godz. 17:00. Temat: ,,Przyroda w poezji Ewy Milerskiej ” (W 110. rocznice urodzin i 40. rocznice Śmierci poetki) Ewa Milerska (21. 12. 1915 — 8. 6. 1985) poetka, bibliotekarka, działaczka społeczna, kobieta o wielkim sercu przez całe życie związana była z podbeskidzkim Nydkiem. Tam ukształtowała się jej specyficzna wrażliwość na otaczającą ją przyrodę. W wykładzie zaprezentowane zostaną utwory mające szczególny związek z przyrodą Beskidów powstałe z głębokiej refleksji poetki nad fenomenem życia i przemijania. Prelegent - doc. PaedDr. Jana Raclavska, Ph.D. Docent filologii polskie, pracuje w Zakładzie Polonistyki Katedry Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego. Prowadzi zajęcia z zakresu gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego, historii języka, stylistykii frazeologii. Naukowo zajmuje się historią języka polskiego na Śląsku Cieszyńskim. Wiersze czytał…

maj302025

Nasi w Chorzowie. Pokaz haftu na żywotku i wyrobu sera w Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny”

CHORZÓW / W Dniu Rzemiosła i Rękodzieła zorganizowanym z okazji 50-lecia Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny" uczestniczyli także rzemieślnicy ze Śląska Cieszyńskiego. - Ten dzień był wyjątkowy. Ponad 50 pokazów i warsztatów, setki wykonanych rękodzieł, wspólne haftowanie giga makatki, uruchomienie wiatraka z Grzawy oraz muzyczny pochód Dygającej Kapeli – wyliczają przygotowane na niedzielę 25 maja atrakcje organizatorzy. Idea Dnia Rzemiosła i Rękodzieła brzmiała: 50 warsztatów i pokazów na 50-lecie! Wśród tych pokazów i warsztatów nie zabrakło prezentacji kultury Beskidu Śląskiego. Odwiedzający tego dnia chorzowski skansen wśród wielu innych rzemieślników, ludowych twórców, kontynuatorów regionalnych tradycji oglądać mogli także pokaz haftu na żywotku stroju cieszyńskiego w wykonaniu Agnieszki Pawlitko z Cieszyna oraz pokaz wyrobu sera prezentowany przez Mirosława Grzywę ze Związku Podhalan Oddział Górali Śląskich. Natomiast Otmar Kantor prezentował pasterskie instrumenty. (indi)

maj282025

Zabytkowymi pojazdami Szlakiem Zamków nad Piotrówką

REGION / W sobotę 24 maja przez region po obu stronach granicy przejechały zabytkowe pojazdy. Czwarta edycja Międzynarodowego Rajdu Pojazdów Zabytkowych „Szlakiem Zamków nad Piotrówką” zgromadziła 77 załóg rajdowych i tłumy miłośników motoryzacji. Organizowany przez Automobilklub Ziemi Cieszyńskiej wspólnie ze stowarzyszeniem Cieszyński Szlak Wina Rajd Pojazdów Zabytkowych Szlakiem Zamków nad Piotrówką wchodzi w skład całorocznej rywalizacji w ramach Mistrzostw Śląska Pojazdów Zabytkowych. Trasa rajdu prowadziła z Cieszyna, przez Kaczyce, Pogwizdów, Frysztat, Piotrowice koło Karwiny, Zebrzydowice, Kończyce Małe. Meta zlokalizowana była w Kończycach Wielkich, gdzie kawalkada zabytkowych pojazdów uświetniła uroczyste obchody 720-lecia wsi. Tam też, na dużej scenie, uroczyście wręczono dyplomy i puchary zwycięzcom rajdu. Historia motoryzacji, ale też historia regionu 49 samochodów i 23 motocykle wystartowało z cieszyńskiego Rynku. Rajd otwierali zastępca burmistrza Cieszyna Krzysztof Kasztura w samochodzie marki Alfa Romeo z 1999 roku z numerem startowym 1 PL oraz zastępca burmistrza Karwiny Radim Slíva z numerem 1 CZ w samochodzie marki BMW również z końca ubiegłego wieku. — Impreza…

maj272025

Potomek Alfonsa Mattera odwiedził Cieszyn. Wzruszająca wizyta prawnuka znanego budowniczego przypomniała o jego związkach z regionem

CIESZYN / W maju na ziemię swoich przodków przyjechał ze Szkocji Stan Grodyński z żoną Chris i córką Basią. Stan Grodyński jest prawnukiem Alfonsa Mattera. Jego dziadkowie – Alicja Grodyńska z domu Matter i Andrzej Grodyński – to postacie mocno wpisane w historię Cieszyna i regionu. Związki Alfonsa Mattera z regionem obejmowały również tereny dzisiejszego Zaolzia – letniskowy dom zbudował w Sibicy, a cegielnię przeniósł do Ropicy, tworząc miejsca pracy dla lokalnej ludności. Andrzej Grodyński w II Rzeczypospolitej zakładał podwaliny pod polskie sądownictwo. Alfons Matter, budowniczy dzielnicy Cieszyna zwanej Matterówką, miał bliskie związki z Zaolziem. Świadczy o tym m.in. wybudowanie domu letniskowego w Sibicy oraz przeniesienie cegielni z Cieszyna do Ropicy, gdzie zakład ten dawał zatrudnienie wielu mieszkańcom. Spotkanie przy grobie przodka Stan Grodyński rozpoczął swoją wizytę od odwiedzenia grobu pradziadka na cmentarzu komunalnym w Cieszynie. Monumentalny nagrobek z rzeźbą anioła budzi podziw odwiedzających. Zwiedzanie Cieszyna Następnie goście udali się na cieszyński rynek, gdzie oczekiwał ich Adam Słomka – obecny…

maj252025

Spacer wśród tysięcy gatunków roślin. Turyści z „Beskidu Śląskiego” odwiedzili arboretum Nový Dvůr i Stěbořice

REGION / 14 maja turyści zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym "Beskid Śląski" w RC wybrali się na środowy spacer, którego głównym punktem było zwiedzanie arboretum Nový Dvůr z przewodnikiem. Wycieczkę zaplanowała Anna Franek. Wzięło w niej udział 19 uczestników. W ogrodzie botanicznym uczestnicy wzięli udział w półtoragodzinnym spacerze z przewodnikiem. Arboretum zajmuje powierzchnię 23 hektarów, a w jego kolekcji znajduje się niemal 7000 gatunków i kultywarów roślin z kraju i z zagranicy. Znane jest z bogatych kolekcji roślin drzewiastych, w tym wcześnie kwitnących, jak rododendrony. Szczególne wrażenie zrobiła na zwiedzających ekspozycja szklarniowa, prezentująca florę tropików i subtropików — m.in. drzewa olbrzymy, liany drzewiaste, palmy, drzewiaste paprocie, bambusy, a także rośliny epifityczne, jak bromelie i orchidee. Uwagę przyciągała również osobna część poświęcona roślinności pustyń i półpustyń z kolekcją kaktusów i sukulentów. Po zwiedzeniu arboretum część grupy udała się do pobliskich Stěbořic, jednej z najstarszych miejscowości powiatu opawskiego. Uczestnicy zobaczyli m.in. zamek, kamienny kościół, ścieżkę dydaktyczną w okolicach stawów rybnych oraz stary…

maj242025

Dzieci tworzyły własne marki. Projekt o znakach regionalnych trafił do szkół

JABŁONKÓW / Z inicjatywy Leszka Richtera, regionalnego koordynatora marki "Górolsko Swoboda produkt regionalny®", do uczniów klas 4–6 polskich szkół podstawowych trafiła propozycja udziału w projekcie edukacyjnym "Marki regionalne w 8 krokach". Jego celem jest nie tylko zapoznanie dzieci z ideą marek regionalnych, ale także kształtowanie myślenia o świecie w duchu zrównoważonego rozwoju i lokalnej przedsiębiorczości. Materiały przygotowane przez czeską Asocjację Marek Rgionalnych mogą posłużyć jako scenariusz jednej lub kilku lekcji wychowania obywatelskiego, geografii, a także w ramach współpracy międzyprzedmiotowej. Kluczowe jest twórcze podejście dzieci do tematu. Marka regionalna w szkolnej ławce Uczniowie klasy 5. Polskiej Szkoły Podstawowej im. H. Sienkiewicza w Jabłonkowie w ramach zajęć tworzyli fikcyjne firmy zajmujące się sprzedażą regionalnych i ekologicznych wyrobów. - Dzieci z entuzjazmem wymyślały nazwy, projektowały loga i planowały, co będą oferować w swoich sklepikach. Praca była twórcza, ciekawa i bardzo dobrze przyjęta przez uczniów – relacjonuje nauczycielka Zuzana Świerczkova. Pomysłowość i tradycja Zgodnie z założeniami projektu, nauczyciele przesyłają do organizatorów zeskanowane karty pracy uczniów…

maj232025

Odlotowa wystawa. W Muzeum Śląska Cieszyńskiego otwarto wystawę pt. „Pamiątki po Piastach cieszyńskich w 400-lecie wygaśnięcia książęcej linii”

CIESZYN / W Muzeum Śląska Cieszyńskiego oglądać można nową wystawę. Zobaczyć na niej można nieliczne, za to niezwykle cenne pamiątki po Piastach cieszyńskich. Najznamienitszym spośród prezentowanych eksponatów jest chorągiew z 1605 roku, ufundowana przez księcia Adama Wacława na pamiątkę jego udziału w walkach na Węgrzech i Morawach. Ekspozycję "Jak obumarłe drzewo. Pamiątki po Piastach cieszyńskich w 400-lecie wygaśnięcia książęcej linii" przygotowali Jan Paweł Borowski i Zofia Jagosz-Zyrzycka. Świadomy testament i ostatni przedstawiciel męskiej linii 400 lat temu, podczas powrotu z oblężenia Bredy w Niderlandach, książę Fryderyk Wilhelm Cieszyński zatrzymał się wraz ze swoim orszakiem w gospodzie Der Gülich w Kolonii. Zachorował, a 19 sierpnia, między godziną 7:00 a 8:00, przeczuwając zbliżającą się śmierć, w obecności świadków podyktował testament. Zapisał w nim księstwo cieszyńskie swej siostrze, Elżbiecie Lukrecji. Było to działanie wbrew czeskiemu prawu lennemu, jednak możliwe dzięki przywilejowi uzyskanemu przez księcia Kazimierza II w 1498 roku u króla Władysława Jagiellończyka, zezwalającemu na dziedziczenie księstwa także w linii żeńskiej do czwartego…

maj212025

Chorągiew Księstwa Cieszyńskiego na wystawie w Muzeum Śląska Cieszyńskiego

CIESZYN / W Muzeum Śląska Cieszyńskiego trwają przygotowania do wystawy pamiątek po Piastach cieszyńskich, która zostanie zaprezentowana podczas 16. Cieszyńskiej Nocy Muzeów. Jednym z najważniejszych eksponatów będzie chorągiew Księstwa Cieszyńskiego z roku 1605, uznawana – obok Parlerowskiej Madonny z Dzieciątkiem – za bodaj najcenniejszy obiekt w zbiorach muzeum. Do sali Rzymskiej muzeum dostarczono już specjalną gablotę, w której eksponowany będzie ten wyjątkowy zabytek. Jak informuje Irena French pełniąca obowiązki dyrektora Muzeum Śląska Cieszyńskiego, operacja wniesienia wielkiej gabloty nie była łatwa, ale zakończyła się sukcesem. - Nie mieliśmy dotychczas możliwości odpowiedniej prezentacji tego skarbu. Malowana złotem chorągiew wymaga eksponowania w pozycji leżącej, a przy wymiarach 300 x 160 cm jest to nie lada wyzwanie. Dzięki akceptacji naszego wniosku o dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu rządowego "Infrastruktura kultury", pozyskaliśmy gablotę o tychże wymiarach, w której mogliśmy bezpiecznie tę chorągiew zamknąć. Będzie teraz ozdobą wystawy zorganizowanej w rocznicę 400-lecia wygaśnięcia książęcej linii Piastów cieszyńskich, którą jej kuratorzy…

maj202025

Polski czwartek z bluesem i kobiecą energią. W Dziupli wystąpił wrocławski zespół The Tricky Things. Następny koncert już w ten piątek

CZESKI CIESZYN / W czwartek 15 maja w klubie Dziupla odbył się koncert wrocławskiego zespołu The Tricky Things. Wydarzenie zorganizowane zostało w ramach cyklu „Polskie_czwartki” – serii spotkań promujących polską kulturę po czeskiej stronie Śląska Cieszyńskiego. The Tricky Things to zespół założony w 2021 roku z inicjatywy Pauliny Jeżewskiej – aktorki związanej z Teatrem Muzycznym Capitol we Wrocławiu, Teatrem Variété w Krakowie oraz Telewizją Puls, a zarazem wokalistki i miłośniczki bluesa. Początkowo grupa występowała pod nazwą „Projekt Kobiety Bluesa”, wykonując utwory takich artystek jak Ma Rainey, Bessie Smith, Memphis Minnie, Etta James czy Koko Taylor. Podsumowaniem tego okresu działalności była debiutancka płyta „Love Is”, wydana latem 2023 roku. The Tricky Things Zespół wykonuje również około 12 autorskich kompozycji, spośród których trzy zostały zarejestrowane w studiu i mają mieć premierę w kwietniu 2025 roku. W muzyce grupy słychać wpływy różnych gatunków – od porywających gitarowych riffów i awangardowych solówek na harmonijce, po afro-kubańskie partie rytmiczne i współbrzmienie trąbki, fluegelhornu oraz harmonijek…

maj172025

Centralne Stowarzyszenie Spożywcze dla Śląska w Łazach. Historię organizacji przybliżył Stanisław Gawlik w ramach majowego wykładu MUR [nagranie]

CZESKI CIESZYN / Majowe (15 maja) spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej poświęcone było historii Centralnego Stowarzyszenia Spożywczego dla Śląska w Łazach. Opowiedział o tym Stanisław Gawlik. Autor prelekcji, pasjonat historii Śląska Cieszyńskiego, na podstawie dokumentacji historycznej opracował dzieje najprężniejszej polskiej organizacji gospodarczo–handlowej, które pokazują twórcze działanie prostych robotników i polskiej inteligencji w celu złagodzenia twardych realiów socjalnych ludności ŚląskaCieszyńskiego. Historia organizacji w pigułce Gawlik opowiedział o istniejącym od 1914 roku Centralnym Stowarzyszeniu Spożywczym dla Śląska w Łazach, a także poprzedniczce organizacji, która do 1914 roku działała pod nazwą Stowarzyszenie Spożywcze dla Robotników i Górników w Łazach. — Duża operatywność zarządu Stowarzyszenia doprowadziła do stworzenia rozległej sieci handlowej i uruchomienia własnej produkcji. Spółdzielnia prowadziła rozległą działalność propagandowo-wychowawczą. Związana była z wieloma polskimi organizacjami na Zaolziu, wspierała finansowo Krajową Rodzinę Opiekuńczą czy Macierz Szkolną. Ideowo Stowarzyszenie było związane z PSPR w Czechosłowacji i jej młodzieżową agendą „Siła”. Po zajęciu Zaolzia władze polskie rozwiązały samorząd spółdzielni i ustanowiły zarząd komisaryczny.…

maj172025

Trzy koła – jedna wystawa. Trzynieckie Kluby Kobiet połączyły siły, by pokazać całoroczne rękodzieło

TRZYNIEC ŁYŻBICE / Do niedzieli w Domu PZKO im. Adama Wawrosza w Trzyńcu-Tarasie oglądać można wspólną wystawę przygotowaną przez członkinie trzech trzynieckich Klubów Kobiet. Ekspozycja ukazuje przekrój ich twórczości przez cztery pory roku – od wiosennych ozdób po zimowe dekoracje. W Domu PZKO prezentowane są prace członkiń Klubów Kobiet działających przy MK PZKO w Trzyńcu-Starym Mieście, Trzyńcu-Osiedlu i Trzyńcu-Łyżbicach. Ekspozycja prowadzi zwiedzających przez cztery pory roku, pokazując efekty całorocznej twórczości członkiń Klubów Kobiet. Wystawa otwarta w piątkowe (16 maja) popołudnie cieszy się dużym zainteresowaniem już od pierwszych godzin otwarcia. – Wystawa powstała z potrzeby pokazania naszych prac. Już bardzo długo nie organizowałyśmy żadnej ekspozycji – mówi Barbara Bulawa, prezes MK PZKO Trzyniec-Osiedle. – Panie zdecydowały, że czas najwyższy coś wspólnie zorganizować. Przygotowania trwały od środy – panie dwoiły się i troiły, by wszystko zainstalować, zaaranżować, a dodatkowo zadbać o poczęstunek. Mamy domowe wypieki, kanapki, kawę, herbatę, a nawet winko – dodaje z uśmiechem. Przegląd technik rękodzielniczych i czterech pór roku Na…

maj162025

Śladami cieszyńskiego „Lasu”. Spacer wokół dawnej fabryki i strona, która ocala jej historię

CIESZYN / – Tutaj był główny wjazd. Po lewej magazyn, dalej hala rozlewu. A tu produkowano soki, które trafiały nawet na statki Polskich Linii Oceanicznych – mówił Maciej Dembiniok, prowadząc grupę zainteresowanych wzdłuż ogrodzenia dawnego zakładu przy ulicy Błogockiej w Cieszynie. Spacer poprowadził wspólnie z Czesławem Górką - ostatnim dyrektorem Cieszyńskich Zakładów Przetwórczych „Las”. Śladami fabryki zza ogrodzenia Spacer odbywał się „zza płotu”, gdyż stan budynków nie pozwala, by wejść na teren dawnego zakładu, a formalności wymagane przez właściciela, czyli Gminę Cieszyn, okazały się zbyt skomplikowane. Mimo to spacer i tak przyciągnął sporo mieszkańców. Wielu z nich ma z „Lasem” osobiste wspomnienia – ktoś tu pracował, ktoś inny pamięta smak jabłkowego moszczu z dzieciństwa albo wina owocowego. Inicjatywa, która zatrzymuje czas Zwiedzanie zorganizowano 4 maja z inicjatywy Macieja Dembinioka – cieszyniaka, znanego z zaangażowania w dokumentowanie lokalnej historii. Pomysł towarzyszy większemu projektowi – stworzeniu strony internetowej poświęconej dziejom Cieszyńskich Zakładów Przetwórczych „Las”. Majowy spacer był ostatnim. Już niebawem bowiem pozostałości…

maj132025

Regionalna historiografia zyskała kolejne opracowanie. W Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprezentowano 25. tom „Pamiętnika Cieszyńskiego”.

CIESZYN / W Sali Rzymskiej Muzeum Śląska Cieszyńskiego 7 maja odbyło się spotkanie promujące 25. tom „Pamiętnika Cieszyńskiego” – recenzowanego czasopisma naukowego poświęconego historii Śląska Cieszyńskiego. Wydawnictwo zaprezentował Wojciech Święs, redaktor naczelny pisma, który zreferował zawartość tomu, historię i misję pisma oraz podziękował wszystkim osobom zaangażowanym w jego powstanie. O planach stowarzyszenia na bieżący rok mówił prof. Wacław Gojniczek, prezes cieszyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego. Czasopismo z historią i ambicją naukową Jak wyjaśnił Wojciech Święs, „Pamiętnik Cieszyński” to recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez cieszyński oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, od dwóch lat także przy współudziale (finansowym) Powiatu Cieszyńskiego. Wydawnictwo ukazuje się od 1961 roku i koncentruje się na historii Śląska Cieszyńskiego, dopuszczając publikacje także z dziedzin pokrewnych, takich jak archeologia, historia literatury czy historia sztuki. Po reaktywacji w 2016 roku przez dra Michaela Morysa-Twarowskiego, redakcja stara się wydawać pismo jako rocznik, z ambicją wprowadzenia go na ministerialną listę czasopism punktowanych. Redaktor naczelny „Pamiętnika Cieszyńskiego” stwierdził, że 25. tom „Pamiętnika” to największy…

maj132025

Zaolzie nie zapomina przyjaciół. Klub Chłopa z Suchej Górnej uhonorował Zygmunta Czernka z Bielska-Białej

SUCHA GÓRNA / Majowe (6 maja) spotkanie Klubu Chłopa MK PZKO w Suchej Górnej miało wyjątkowy charakter. Tym razem nie tylko żartowano i wspominano, ale przede wszystkim dziękowano – i to w sposób szczególny. Zygmunt Czernek, długoletni dyrektor Domu Kultury „Metalowiec” w Bielsku-Białej, został przyjęty do grona honorowych członków Klubu. Decyzję podjęto jednogłośnie na wniosek prezesa Józefa Klimasa. Wyróżnienie to przyznano za ponad 30 lat owocnej współpracy z MK PZKO i wkład w budowanie polsko-polskich więzi po obu stronach Olzy. W uzasadnieniu podkreślono wieloletnie zaangażowanie Czernka we współpracę z MK PZKO w Suchej Górnej, której początki sięgają lat 80. XX wieku. Dzięki jego otwartości i inicjatywie artyści z obu stron granicy spotykali się na festiwalach, balach i koncertach. Z czasem nawiązano również osobiste przyjaźnie, a polska społeczność z Zaolzia zyskała w Bielsku-Białej życzliwego i aktywnego partnera. Współpraca zapoczątkowana przez harcerzy Jak wspominał Zygmunt Czernek, współpraca została zapoczątkowana przez harcerzy: Józefa Radonia i Tadeusza Górala z Hufca Beskidzkiego oraz Władysława Sztebla,…

maj102025

Historia Centralnego Stowarzyszenia Spożywczego dla Śląska w Łazach będzie tematem najbliższego wykładu MUR-u

CZESKI CIESZYN / Najbliższe, majowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej przybliży powstanie i historię Centralnego Stowarzyszenia Spożywczego dla Śląska w Łazach. Wykład odbędzie się w czwartek 15 maja o godz.17 w salce Centrum Polskiego przy ul.Strzelniczej. Wygłosi go Stanisław Gawlik. Temat: „120 rocznica powstania Centralnego Stowarzyszenia Spożywczego dla Śląska w Łazach” Polska organizacja spółdzielcza powstała 24 VI 1905 r. i początkowo (do 1914 r.) działała pod nazwą Stowarzyszenie Spożywcze dla Robotników i Górników w Łazach (CSŁ). Duża operatywność zarządu Stowarzyszenia doprowadziła do stworzenia rozległej sieci handlowej i uruchomienia własnej produkcji. Spółdzielnia prowadziła rozległą działalność propagandowo-wychowawczą. CSŁ związane byłoz wieloma polskimi organizacjami na Zaolziu, wspierało finansowo Krajową Rodzinę Opiekuńczą czy Macierz Szkolną. Ideowo Stowarzyszenie było związane z PSPR w Czechosłowacji i jej młodzieżową agendą „Siła”. Po zajęciu Zaolzia władze polskie rozwiązały samorząd spółdzielni i ustanowiły zarząd komisaryczny. Dotychczasowy zarząd został pozbawiony wpływu na losy Stowarzyszenia. Po wybuchu II wojny światowej okupant niemiecki upaństwowił CSŁ i jej majątek…