Sekcja kolarska rozpoczyna sezon. Pierwsza wycieczka rowerowa już w sobotę
CZESKI CIESZYN / Już w najbliższą sobotę 26 kwietnia o godz. 10.00 Sekcja Kolarska Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego zaprasza na pierwszą wycieczkę rowerową w tym sezonie "Tustelatam - prolog kolarski". W wycieczce może wziąć udział każdy, kto posiada sprawny rower. Uczestnicy spotkają się koło dawnej remizy strażackiej w Alejach Masaryka w Czeskim Cieszynie, by wyruszyć w drogę pod opieką kierownika wycieczki Krzysztofa Steca. Zgodnie z tradycją organizatorzy nie zdradzają, którędy przebiegnie trasa rozpoczynająca sezon kolarski. Wiadomo jedynie, że trasa, jak zwykle, będzie liczyć około 30 kilometrów i będzie wiodła okolicami Cieszyna. Według prognoz pogody w sobotę ma być 15°C i słońce, zapowiada się więc udane rozpoczęcie sezonu. Zobacz, jak wyglądała wycieczka otwierająca sezon kolarski Sekcji Kolarskiej PTTS "Beskid Śląski" dwa lata temu: https://zwrot.cz/2023/04/tustelatam-czyli-dokad-sekcja-kolarska-rozpoczela-sezon/
W Oldrzychowicach tradycji stało się zadość. Dziewczynki z zespołu chodziły z „goiczkiem”
OLDRZYCHOWICE / W poniedziałek od wczesnych godzin rannych dziewczynki z zespołu "Małe Oldrzychowice" chodziły z goiczkiem pod opieką swoich kierowniczek. Nasza redakcja miała przyjemność chwilę im potowarzyszyć w ich "kolędzie". W tym roku pogoda sprzyjała chodzeniu, więc młoda brzózka przystrojona w wydmuszki, dzwoneczek i wstążeczki prezentowała się w słońcu wyjątkowo ładnie. Piękne były również śpiewy i życzenia goiczorek - zwiastunek zdrowia, szczęścia i wszelkiej pomyślności. - Odkąd mamy "Małe Oldrzychowice", wróciliśmy do zwyczaju chodzenia z goiczkiem. Wcześniej z goiczkiem chodziły te dziewczyny, które są dzisiaj dorosłe. Potem mieliśmy przerwę, a teraz znowu możemy wrócić do tej tradycji, bo mamy bardzo dużo dziewczynek w zespole. W tym roku dziewczynki chodzą w dwóch grupach po pięć osób pod opieką Agaty Bartnickiej i Lucie Polakovej. Kierowniczki zespołu zorganizowały to na zasadzie, kto pierwszy ten lepszy - czyli wybrały pierwsze dziesięć osób, które się zgłosiło. Oczywiście chętnych było więcej, niektóre dziewczynki opłakały to, że nie zdążyły się zapisać. Niestety przy większej liczbie osób, nie…
Za dwa tygodnie rusza zabawa Przez Kopce 2025. Już teraz można wypełnić formularz zgłoszeniowy
Już za dwa tygodnie ruszy czwarta edycja zabawy turystycznej dla dzieci i młodzieży "Przez Kopce", która organizowana jest przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe "Beskid Śląski" oraz Drużynę Harcerską "Czarne Pantery" z Trzyńca. Już dziś można zarejestrować się za pomocą formularza, by móc później brać udział w losowaniu atrakcyjnych nagród. Na finał zabawy trzeba będzie poczekać do końca listopada. Inauguracja zabawy "Przez Kopce" odbędzie się 8 maja na szczycie Jaworowego (1032 m n.p.m.). Przy obelisku „Jaworowy” PTTS BŚ o 12.00 harcerze rozpalą ognisko. Będzie można opiec przyniesione ze sobą kiełbaski oraz pośpiewać przy akompaniamencie gitary. Na Jaworowy można wejść dowolnymi szlakami. Ci, którzy nie czują się na siłach, mogą skorzystać z kolejki linowej na Mały Jaworowy. Zdobycie szczytu i dokumentacja fotograficzna Jak co roku, zabawa turystyczna będzie polegać na zdobyciu 10 szczytów – indywidualnie, grupowo, w towarzystwie rodziców lub w ramach wycieczki szkolnej w terminie – od 8 maja do 31 października 2025. Każdy, kto chce brać udział w losowaniu cennych nagród,…
Wielkopiątkowe mycie się w potoku. Z wizytą u państwa Muchów z Mostów koło Jabłonkowa
Wieki Piątek to dzień upamiętniający śmierć Jezusa Chrystusa. W tradycji chrześcijańskiej jest to dzień zadumy nad Męką Pańską, wzmożonej modlitwy i gorliwych praktyk religijnych. W ten dzień obowiązuje ścisły post. W kościołach katolickich odprawiane są drogi krzyżowe i adoracja Przenajświętszego Sakramentu. Na Śląsku Cieszyńskim jest to również dzień mycia się w potoku na pamiątkę Męki Chrystusa. Dawniej na Śląsku Cieszyńskim powszechnym zwyczajem w Czorny Piątek, czyli Wielki Piątek, było mycie się o wschodzie słońca w rzekach, strumykach i źródełkach, szczególnie tych, które według miejscowych wierzeń posiadały leczniczą moc. Omywania wodą dokonywały całe rodziny wcześnie rano, najlepiej przed wschodem słońca, po odmówieniu modlitwy na brzegu rzeki. Wielkopiątkowa ablucja miała zapewnić zdrowie przez cały rok. Dawniej w rzekach pławiono również konie i bydło. Wielkopiątkową wodę zabierano do domu, w razie potrzeby obmywano nią chorych, by im ulżyć, spryskiwano nią bydło, konie, trzodę, a nawet stajnie i obory. "Zanim Pana Jezusa ukrzyżowali, wrzucili go do potoku, kąpiemy się więc na pamiątkę tego wydarzenia"…
Pikantna sztuka Pawła Czekańskiego. W Trzyńcu można zobaczyć wystawę artysty z Wrocławia
TRZYNIEC / W Galerii Miejskiej w Trzyńcu, mieszczącej się w Centrum Kultury "Trisia", otwarto prowokacyjną i wizualnie urzekającą wystawę polskiego artysty Pawła Czekańskiego, zatytułowaną "Post romantic stress disorder". Wystawa będzie dostępna dla publiczności bezpłatnie do końca 30 maja 2025. - Do przygotowania wystawy w trzynieckiej galerii zostałem zaproszony w zeszłym roku, z czego bardzo się ucieszyłem, ponieważ śledzę już od jakiegoś czasu działania tej galerii. Zaproszono mnie z tego względu, że przez wiele lat byłem związany z Wrocławiem - najpierw jako student, a później jako pracownik Akademii Sztuk Pięknych. Zaprosiłem do tej współpracy Pawła Czekańskiego, którego prace znam bardzo dobrze. Obserwuję jego twórczość już od czasów studiów, widzę, jak się rozwija. Ucieszyłem się więc, że nadarzyła się taka okazja, żeby móc pokazać jego prace tutaj, w Czechach, i to w regionie przygranicznym - powiedział naszej redakcji kurator wystawy Matěj Frank. Inspiracją do powstania tej wystawy była idea „Jesteś tym, co jesz” - Koncepcja wystawy była taka, żeby stworzyć coś na…
Utrudnienia na drodze między Oldrzychowicami a Bystrzycą. Właśnie rozpoczął się remont
W ubiegłym roku rozpoczął się remont drogi II/474 (w dawnej kategoryzacji I/11) na odcinku Niebory-Bystrzyca. W tym roku remont będzie kontynuowany na odcinku od Agricoop w Oldrzychowicach do ronda przy stacji benzynowej MOL w Bystrzycy. Prace rozpoczęły się już wczoraj (7 kwietnia 2025), potrwają do końca czerwca tego roku. Po sfinalizowaniu remontu Dyrekcja Dróg i Autostrad Republiki Czeskiej przekaże drogę II/474 Zarządowi Dróg Kraju Morawsko-Śląskiego. Prace podzielono na dziewięć etapów. Podczas prac przygotowawczych i wykończeniowych oraz wylewania asfaltu zostanie wprowadzony ruch wahadłowy kierowany przez pracowników, poza godzinami pracy ruch będzie kierowany za pomocą sygnalizacji świetlnej. Podczas frezowania będzie obowiązywał ruch dwukierunkowy kierowany przez pracowników. Na wszystkich odcinkach remontowanej drogi zostanie wprowadzone ograniczenie prędkości do 30 km/h. Przystanki autobusowe znajdujące się po remontowanej stronie drogi zostaną tymczasowo zlikwidowane. Mapy sytuacyjne dotyczące poszczególnych etapów remontu, harmonogram prac oraz informacje o trasach objazdów można znaleźć na stronach miasta Trzyńca. Utrudnienia drogowe w Ropicy Przypominamy, że w tym samym czasie trwa remont drogi I/11…
Czterech miłośników historii lokalnej odnowiło kapliczkę w Łąkach. Po dawnej miejscowości niewiele już zostało
Czterech miłośników historii lokalnej odremontowało we własnym zakresie podniszczoną zabytkową kapliczkę, stojącą w centrum nieistniejącej już wsi Łąki nad Olzą. Postanowili wziąć sprawy w swoje ręce, odnaleźć zabytkową kapliczkę i przywrócić jej godny wygląd, by przypomnieć ludziom o istnieniu dawnej polskiej miejscowości na Zaolziu. Łąki to dziś dzielnica Karwiny, leżąca na granicy z Kocobędzem. Dawniej były oddzielną, dużą wsią, której mieszkańcy zajmowali się hodowlą ryb w okolicznych stawach. Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku miejscowość zamieszkiwało 1792 mieszkańców, z czego większość, bo 97,9%, stanowili Polacy. Po podziale Śląska Cieszyńskiego miejscowość stała się częścią Czechosłowacji, zaś w 1938 została wraz z Zaolziem zajęta przez Polskę, a w czasie II wojnie światowej przez nazistowskie Niemcy. Po wojnie Łąki wróciły do Czechosłowacji. W granicach administracyjnych Karwiny znalazły się w 1975 roku jako ostatnia ze wszystkich obecnych dzielnic. Łąki nad Olzą to jedna z tych miejscowości Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego, która bardzo ucierpiała wskutek szkód górniczych. W czasie komuny stara zabudowa wraz z historycznym centrum…
Znamy wyniki Polonijnych Halowych Mistrzostw Świata w Tenisie Ziemnym. Podium zdominowali zawodnicy z Zaolzia
WĘDRYNIA / III Polonijne Halowe Mistrzostwa Świata w Tenisie Ziemnym, które w terminie 3-6 kwietnia 2025 odbywały się w hali Vitality w Wędryni, właśnie dobiegły końca. W turnieju organizowanym przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski” wzięło udział 61 zawodników z sześciu krajów: Niemiec, Austrii, Litwy, Szwecji, USA oraz Czech. Uczestnicy turnieju mieli do dyspozycji cztery profesjonalne korty tenisowe. W czwartek rozegrano fazę grupową, która pozwoliła wyłonić drabinkę turniejową w kategoriach mężczyzn, kobiet oraz miksta. W piątek rozpoczęła się faza pucharowa, a także turniej deblowy. - Trzecia edycja była udana. Wszyscy zawodnicy, którzy wzięli w niej udział, zagrali sporo meczów przez te cztery dni, więc myślę, że zadowolenie pod względem sportowym jest na maksimum spełnione. Jeżeli chodzi o samo przygotowanie turnieju, to w zasadzie nic nie zmieniliśmy podczas tej edycji, ponieważ turniej przygotowaliśmy od początku pod pewnym kątem i utrzymujemy ten sam styl gry, zmieniamy tylko grupy wiekowe w zależności od zgłoszonych zawodników. Można powiedzieć, że w tym roku ekipa z…
Ruszyły „Szykowne oldrzichowicki rynce”. Na pierwszy ogień poszły pisanki
OLDRZYCHOWICE / Miejscowe Koło PZKO w Oldrzychowicach rozpoczęło w środę trzecią edycję warsztatów "Szykowne oldrzichowicki rynce". W tym roku na pierwszy ogień poszły pisanki. Uczestniczki zajęć ozdobiły wydmuszki pod okiem dwóch profesjonalistek. - W tym roku jest to już trzecia edycja tego cyklu, którego myślą przewodnią jest to, że zręczni oldrzychowianie przekazują swoje zdolności i umiejętności niemniej zręcznym uczestnikom - oldrzychowianom. Po dwóch edycjach, które spotkały się ze sporym zainteresowaniem, postanowiliśmy kontynuować tę inicjatywę i powstał w ten sposób tradycyjny już cykl warsztatów, kursów i spotkań edukacyjnych - powiedział Krzysztof Kokotek, prezes MK PZKO w Oldrzychowicach. https://youtube.com/shorts/xDk6LGtsFmw?feature=share Technika ażurowa, wydrapywanie i malowanie woskiem Warsztaty poprowadziły dwie panie. Technikę ażurową łączoną ze zdobieniem jajek roztopionym woskiem zaprezentowała Zofia Pokludowa. Technikę wydrapywania zaprezentowała Kateřina Součková. Na każdym etapie powstawania małych dzieł sztuki prowadzące służyły radami i pomocą. Zapytaliśmy Zofię Pokludową, jak zaczęła się jej przygoda ze zdobieniem wydmuszek techniką ażurową. - W 2016 roku dostałam w prezencie od koleżanki pięć takich jajek. Bardzo…
Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej poszukuje pamiątek na wystawę. W tym roku świętuje jubileusz
BIELSKO-BIAŁA / Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej organizuje wystawę wspomnieniową z okazji wyjątkowego jubileuszu. Instytucja została założona pięćdziesiąt lat temu i od tamtej pory stanowi jeden z najważniejszych ośrodków kultury w Bielsku-Białej, wspierających artystów ludowych i nieprofesjonalnych. Największym osiągnięciem bielskiego ROK-u jest Tydzień Kultury Beskidzkiej. Organizatorzy wystawy zapraszają swoich przyjaciół, sympatyków i artystów do wzięcia udziału w tworzeniu wystawy i nadsyłania lub przynoszenia zdjęć, plakatów, programów i innych pamiątek związanych z działalnością instytucji. "Może masz w szufladzie pożółkłe zdjęcie z dawnego wernisażu? A może w rodzinnych albumach kryje się fotografia z pierwszych festiwali? Może wciąż przechowujesz podpisany plakat z wydarzenia, które na zawsze zapadło Ci w pamięć? A może chcesz podzielić się anegdotą związaną z ROK? Każdy przedmiot, każda historia to bezcenny element naszej historii" - czytamy na stronach ROK-u. Setki koncertów, wernisaży, warsztatów i festiwali, które integrowały mieszkańców regionu "Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej to miejsce, które od 1975 roku tętni życiem, łącząc pokolenia wokół sztuki, tradycji oraz wydarzeń…
Historie naszych sąsiadów. Uczniowie z Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie zajęli drugie miejsce
CZESKI CIESZYN / Po raz kolejny uczniowie polskich szkół na Zaolziu wzięli udział w konkursie "Historie naszych sąsiadów" (Příběhy našich sousedů). Konkurs organizowany jest od czterech lat przez Post Bellum - czeską organizację pozarządową zajmującą się nagrywaniem i archiwizacją wspomnień świadków ważnych wydarzeń historycznych. Drużyna z Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie zajęła drugie miejsce w konkursie, dzięki reportażowi na temat życia profesora Daniela Kadłubca. W projekcie organizacji Post Bellum wzięło udział dziewięć drużyn, w tym trzy ze szkół z polskim językiem nauczania. Zadaniem uczniów było odnalezienie świadka historii, przeprowadzenie z nim wywiadu oraz przygotowanie pozyskanych materiałów w formie wideo, animacji, komiksu lub transmisji radiowej. Wideoreportaże oraz animacje widzowie mogli zobaczyć podczas uroczystości, która odbyła się w Ośrodku Kultury "Strzelnica" w Czeskim Cieszynie w miniony piątek. Jury w składzie Eva Srostlíková, Radim Kravčík i Katarzyna Czerna miało za zadanie wyłonić trzy najlepsze drużyny. Wyświetlaniu filmów towarzyszyła krótka prezentacja, podczas której drużyna podsumowała swój projekt i podzieliła się swoimi wrażeniami z…
Parafia z kościoła św. Alberta w Trzyńcu zleciła renowację krzyża przydrożnego. Zabytek jest remontowany w Hucie Trzynieckiej
TRZYNIEC / Do naszej redakcji dotarła informacja od czytelnika, że z Trzyńca - przy rondzie koło Polskiej Szkoły im. Gustawa Przeczka - zniknął krzyż żeliwny z połowy XIX wieku z polskimi inskrypcjami. Uspakajamy naszych czytelników - krzyża nie wywieźli złomiarze, a parafianie z kościoła św. Alberta w Trzyńcu, aby oddać go do renowacji. Stan zachowania zabytku był bardzo zły - groził zawaleniem. Parafianie postanowili zakasać rękawy i wziąć sprawy w swoje ręce. - W sierpniu zeszłego roku odbyło się pierwsze spotkanie robocze, na które został zaproszony odlewnik z Huty Trzynieckiej. Zapoznał się ze stanem zachowania krzyża. Skonsultowaliśmy z nim proces ewentualnego demontażu i późniejszej renowacji. Cały krzyż wraz z cokołem był już w bardzo złym stanie i groziło mu zawalenie. Niektóre elementy żeliwne znajdowały się w dużej odległości od obiektu - nawet 15 metrów dalej. Obawialiśmy się, że w końcu tym krzyżem zainteresują się złomiarze – powiedział Wiesław Wania z parafii kościoła św. Alberta w Trzyńcu. „Poświęcony od całego Trzynieckiego…
Sercem malowane. Wystawa malarstwa na szkle Antoniego Szpyrca w Cieszynie
CIESZYN / W czwartek w Cieszyńskim Ośrodku Kultury "Dom Narodowy" odbył się wernisaż wystawy malarstwa na szkle nieżyjącego już zaolziańskiego artysty Antoniego Szpyrca. Wystawę we współpracy z rodziną artysty przygotowało Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego. Otwarciu towarzyszyło słowo wstępne prof. Daniela Kadłubca oraz występ zespołu bluegrassowego "Blaf". Na wystawie "Sercem malowane" zaprezentowano prace artysty, szkice do obrazków na szkle, archiwalne zdjęcia i artefakty z życia Antoniego Szpyrca. Artysta urodził się w 1950 roku w Jabłonkowie, mieszkał w Wędryni-Zaolziu. Był jednym z nielicznych artystów na Śląsku Cieszyńskim, którzy tworzyli obrazy na szkle. Inspirował się obrazkami z XVIII i XIX wieku. Podejmował jednak przede wszystkim tematykę świecką, związaną z życiem w dawnym Jabłonkowie i na całym Śląsku Cieszyńskim. Był laureatem licznych nagród i wyróżnień. Swoje prace prezentował na wystawach w Czechach i w Polsce. Był też zaangażowanym społecznikiem. Zmarł 29 grudnia 2014 roku. Święte obrazki miały chronić od pożaru i wszelkiego nieszczęścia Wydarzenie uświetnił swoim wystąpieniem prof. Daniel Kadłubiec, który w skrócie zarysował…
„Strużoki” w czeskiej Izbie Poselskiej. Krystyna Mucha zaprezentowała strój góralski i tradycyjne rzemiosło w Pradze
PRAGA / Dwa dni temu w Izbie Poselskiej Republiki Czeskiej odbył się Dzień Strojów Ludowych i Województw. Strój Górali Śląskich zaprezentowała pochodząca z Mostów koło Jabłonkowa Krystyna Mucha, Mistrzyni Tradycyjnej Rękodzielniczej Twórczości Kraju Morawsko-Śląskiego, wraz ze swoim synem Prokopem. W środę (12.03) w Izbie Poselskiej po raz kolejny odbył się Dzień Strojów Ludowych i Województw, podczas którego posłowie mają okazję zaprezentować się w tradycyjnych strojach regionalnych. Wydarzenie rozpoczęło się uroczystym przemarszem z Rynku na Malej Stranie przy akompaniamencie kapel ludowych. Pomysłodawca inicjatywy, były przewodniczący Izby Poselskiej Radek Vondráček, przypomniał postać posła Františka Skopalíka, który już w XIX wieku nosił strój ludowy podczas obrad sejmowych w Wiedniu. Minister Kultury Martin Baxa podkreślił, że strój to nie tylko tradycja, ale symbol tożsamości i więzi z przodkami. W salach parlamentu zaprezentowano rzemiosło i regionalne produkty – koronki, pierniki, pisanki. Całość uświetniły występy dziecięcych zespołów folklorystycznych. Krystyna Mucha przybliżyła tradycyjne rzemiosło - Nasz region pełen jest utalentowanych ludzi, którzy pielęgnują tradycyjne rzemiosła i przenoszą…
Sprawozdawczo w Oldrzychowicach. Na zebraniu zaprezentowano mapę ze zwyczajowymi nazwami geograficznymi miejscowości
OLDRZYCHOWICE / Pierwszy kwartał nowego roku to dla wszystkich miejscowych kół Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego czas podsumowań, sprawozdań i planowania roku bieżącego. Nie inaczej było w niedzielę 2 marca w Domu PZKO w Oldrzychowicach, gdzie w standardowym planie spotkania znalazło się również miejsce na krótki występ dzieci z miejscowego polskiego przedszkola i szkoły oraz prezentację nowo wydanej mapy ze zwyczajowymi nazwami geograficznymi miejscowości. Zanim członkowie Miejscowego Koła PZKO w Oldrzychowicach przystąpili do zebrania, wystąpiły przed nimi dzieci z polskiego przedszkola i polskiej szkoły. Następnie prezes koła Krzysztof Kokotek podsumował rok 2024. Zeszły rok był dla miejscowych działaczy bardzo owocny. Odbyły się między innymi takie wydarzenia, jak druga edycja spotkań warsztatowych "Szykowne Oldrzychowicki rynce", tradycyjny mecz piłki nożnej, wieczór poezji z Ewą Furtek, prelekcja podróżnicza Agaty Grycz, spotkanie przy choince. W maju nie zapomniano o złożeniu kwiatów pod pomnikiem ofiar drugiej wojny światowej. Nie zabrakło również sztandarowej imprezy oldrzychowickiego koła, czyli Dożynek na Fojstwiu. Do wyjątkowo udanych wydarzeń zeszłego roku należał natomiast…
Bal ostatkowy w Wędryni. Poloneza poprowadzili byli tancerze zespołu „Bystrzyca”
WĘDRYNIA / W zeszły weekend amatorzy tańca i dobrej zabawy mieli ostatnią szansę w tym karnawale, żeby zabalować. W sobotnim balu ostatkowym Miejscowego Koło PZKO w Wędryni wzięło udział około 180 osób. Zainteresowanie zabawą w „Czytelni” było tak duże, jak w czasach sprzed pandemii. Poloneza poprowadzili byli członkowie Zespołu Folklorystycznego „Bystrzyca”. W choreografii rodem z Bollywoodu wystąpili młodzi tancerze bystrzyckiego zespołu. Wędryński bal ostatkowy tradycyjnie rozpoczął się nie czym innym, a polonezem, tym razem poprowadzonym przez byłych członków Zespołu Folklorystycznego „Bystrzyca”. Elegancja i energia w tańcu starej gwardii zespołu "Bystrzyca" - Dzisiaj w programie wystąpi między innymi nasza stara gwardia, czyli byli tancerze zespołu „Bystrzyca”, którzy przygotowali poloneza. Taniec ten został wyćwiczony przez nich na na nasz jubileusz, który odbył się pod koniec zeszłego roku. Po jubileuszu doszli jednak do wniosku, że chcieliby jeszcze kontynuować próby, tak więc pomagają nam aktywnie i występują z nami na balach. To jest bardzo miłe, ponieważ wnoszą w program energię i elegancję wynikającą z…
Pogotowie językowe. Postęp do całopaństwowego koła
Jakiś czas temu na jednej z zaolziańskich stron internetowych natknęłam się na takie oto zdanie: „Nasi zawodnicy wywalczyli postęp do całopaństwowego koła”. Jeżeli potraficie, Drodzy Czytelnicy, zrozumieć przekaz zawarty w tym zdaniu, to znaczy, że posiadacie supermoce. Zwykli zjadacze chleba (patrz: osoby posługujące się na co dzień wyłącznie polszczyzną) mogą liczyć jedynie na cud lub iluminację – bo w tym przypadku nawet żaden słownik nie pomoże. Zastanówmy się więc, mówiąc kolokwialnie, co tu się porobiło? Pierwsza część zdania, składająca się z przydawki, podmiotu i orzeczenia, jest zrozumiała: „Nasi zawodnicy wywalczyli”. Do tego momentu wszystko jest klarowne. Problem pojawia się w drugiej części zdania. Co wywalczyli nasi zawodnicy? „Postęp do całopaństwowego koła”. I w tym miejscu muszę się Państwu przyznać, że sama nie wiem, co z tego zrozumie osoba posługująca się tylko językiem polskim. Spróbujmy się jednak temu przyjrzeć. "Postęp" to według słownika języka polskiego „ciąg zmian powodujących poprawę czegoś” lub „wyższy stopień rozwoju”. Przymiotnik „całopaństwowy” nie występuje w słownikach języka…
Bielskie muzeum pozyskało cenny pergamin z czasów Piastów cieszyńskich. Dokument trafił do zbiorów dzięki czytelnikowi „Zwrotu”
BIELSKO-BIAŁA / Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej pozyskało cenny pergamin z czasów Piastów cieszyńskich. Dokument trafił do zbiorów bielskiego muzeum dzięki czytelnikowi „Zwrotu”. O nowym nabytku z końca XVI wieku rozmawiamy w kierownikiem Działu Historii – dr. Grzegorzem Madejem. Jakiego rodzaju dokument państwo pozyskali dzięki naszemu czytelnikowi? Dział Historii Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej pozyskał niezwykle cenny z punktu widzenia lokalnego historyka dokument na pergaminie wystawiony w 1569 roku przez Fryderyka Kazimierza – księcia cieszyńskiego i Wielkiego Głogowa, który był również księciem we Frysztacie, Skoczowie i Bielsku. W treści dokumentu jest mowa o tym, że książę oraz Mikołaj Karwiński z Karwiny na Wielkich Kończycach, marszałek Księstwa Cieszyńskiego, i Maciej Pilar z Pilchu na Otrębowie potwierdzają, że gmina miasta Frysztatu poręczyła władcy 50 talarów od szlachcica Jerzego Rzesza z Karisse i jego żony Elżbiety z Nowego Miasta. Co wiemy o Fryderyku Kazimierzu? Fryderyk Kazimierz był najstarszym synem księcia cieszyńskiego Wacława III Adama i jego pierwszej żony Marii z Pernsteinu. Gdy uzyskał pełnoletniość, ojciec…
Budowa Cirk Areny ruszy latem. Umowa z wykonawcą została podpisana
TRZYNIEC / W miejscu starej Werk Areny w Trzyńcu powstanie nowoczesne centrum badań i rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym Cirk Arena. Tydzień temu organizacja badawcza Materiálový a metalurgický výzkum (MMV) podpisała umowę na wykonanie prac budowlanych z Metrostav DIZ. Prace rozpoczną się latem tego roku i mają potrwać do końca 2027. Projekt jest finansowany z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Szacowany koszt budowy wynosi 1,236 mld koron. Pozostała część niemal 2-miliardowego budżetu zostanie przeznaczona na realizację działań badawczych w dziedzinie bioodpadów, odpadów budowlanych i przemysłowych. - Cirk Arena jest symbolem nowoczesnej transformacji kraju morawsko-śląskiego i konkretną odpowiedzią na wyzwania przemysłowe i ekologiczne. Projekt ten łączy naukę, innowacje i zrównoważony rozwój i przyczyni się do wzmocnienia gospodarki o obiegu zamkniętym, nie tylko w regionie, ale także na poziomie europejskim. Prace projektowe związane z usunięciem pierwotnego budynku i rozpoczęciem budowy nowego idą pełną parą. W związku z tym, z wyjątkiem niewielkich wycinek zieleni na terenie budowy, w nadchodzących miesiącach nie wydarzy się nic…
Relikwie św. Małgorzaty Marii Alacoque będą wystawione w Czeskim Cieszynie
CZESKI CIESZYN / W niedzielę 16 lutego wierni z parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Czeskim Cieszynie przeżywać będą nawiedzenie obrazu i relikwii św. Małgorzaty Marii Alacoque – świętej Kościoła rzymskokatolickiego, mistyczki i propagatorki nabożeństw ku czci Najświętszego Serca Jezusowego. Powitanie i prezentacja relikwii św. Małgorzaty Marii odbędzie się w sobotę 15 lutego przed mszą św. o godz. 17.30. Relikwie nawiedzą miasto nad Olzą w związku z 350. rocznicą pierwszego objawienia Pana Jezusa św. Marii Małgorzacie (1647-1690). Miało ono miejsce 27 grudnia 1673 roku w dzień św. Jana Apostoła, który podczas Ostatniej Wieczerzy położył głowę na Sercu Pana. To właśnie wtedy francuska święta otrzymała szczególną łaskę mistyczną w postaci poznania tajemnicy Najświętszego Serca Jezusa. Od grudnia 1673 do czerwca 1675 roku miała ona kilka widzeń Jezusa, w których Zbawca opowiedział jej o nieskończonym miłosierdziu dla ludzi i o potrzebie zwrócenia się wszystkich do jego Serca poprzez specjalne nabożeństwo. Z okazji rocznicy od stycznia ubiegłego roku przez całą Polskę przechodzi pielgrzymka…
Beskidzka Poprzeczka po trzech latach przerwy. Najlepsza była Ukrainka, wśród mężczyzn wygrał Czech
TRZYNIEC / Tydzień temu kilka tysięcy fanów kibicowało zawodnikom startującym w 31. edycji międzynarodowych halowych zawodów lekkoatletycznych Beskydská lat'ka (pol. Beskidzka Poprzeczka). W środę 5 lutego w Werk Arenie w Trzyńcu po trzech latach przerwy można było zobaczyć światowe gwiazdy w skoku wzwyż. Wśród kobiet triumfowała Ukrainka Kateryna Tabashynk. Wśród mężczyzny najlepszy był Czech Jan Štefela. Międzynarodowy mityng lekkoatletyczny odbywa się w Trzyńcu przy wsparciu Huty Trzynieckiej, miasta statutowego Trzyniec i wielu innych partnerów. Organizacją zawodów zajmuje się przede wszystkim klub sportowy TJ TŽ Třinec. Wśród kobiet triumfowała Ukrainka Kateryna Tabasznyk, wśród mężczyzn - Czech Jan Štefela Podczas tegorocznych zawodów wśród kobiet triumfowała Ukrainka Kateryna Tabasznyk, która pokonała poprzeczkę zawieszoną na 193 cm, co jest najlepszym kobiecym wynikiem w Beskidzkiej Poprzeczce od 2018 roku. W kategorii mężczyzn publiczność była świadkiem próby pobicia rekordu zawodów. Czech Jan Štefela próbował przeskoczyć poprzeczkę zawieszoną na wysokości 234 cm. Niewiele brakowało do sukcesu. Ostatecznie Štefela osiągnął wynik 230 cm i był najlepszy wśród mężczyzn…
Pogotowie językowe. Kto i kiedy zawodzi?
Właśnie trwa olimpiada zimowa w Pekinie, a nas za niedługo czekają Światowe Zimowe Igrzyska Polonijne. Miłośnicy sportów zimowych będą używać słów, które nie są powszechne - nie trudno więc będzie o zapożyczenia z języka czeskiego. Ostatnio spotkałam się z takim użyciem słowa 'zawodzić': "Chętne osoby będą mogły zawodzić w Światowych Zimowych Igrzyskach Polonijnych". Przyznam, że wcześniej nie spotkałam się z tym zapożyczeniem językowym, więc zdanie to wywołało szeroki uśmiech na mojej twarzy. 'Zawodzić' w języku polskim ma kilka znaczeń. Zawodzimy przyjaciela, gdy ten potrzebuje naszej pomocy, a my go nie wspieramy. Uczeń może zawieść swojego nauczyciela, gdy nie nauczy się na sprawdzian. Zawodzi nas również intuicja albo pamięć. I zawodzimy, gdy śpiewamy lub płaczemy przeciągle i głośno. W przytoczonym przykładzie nie chodzi więc o żadne z tych znaczeń, ale o to, że "Chętne osoby będą mogły wziąć udział w Światowych Zimowych Igrzyskach Polonijnych". Wszystkim zawodnikom, którzy będą brali udział w zawodach w Wiśle, życzymy więc zwycięstwa. Mamy nadzieję, że nas…
Krystyna Mucha z Mostów koło Jabłonkowa została Mistrzem Tradycyjnej Produkcji Rękodzielniczej. Rzemiosła nauczyła się od swoich przodków
Krystyna Mucha z Mostów koło Jabłonkowa otrzymała tytuł Mistrza Tradycyjnej Produkcji Rękodzielniczej Kraju Morawsko-Śląskiego. Laureatka jest jedynym w województwie producentem tzw. strużoków, czyli sienników z żytniej słomy, wytwarzanych tradycyjnymi metodami. Umiejętność tę przekazała również swoim dzieciom, zachowując w ten sposób tradycyjne rzemiosło dla przyszłych pokoleń. Nagrodę wręczył jej osobiście radny województwa Peter Harvánek. - Większość ludzi jest entuzjastycznie nastawiona do nowoczesnych technologii. Uczymy się korzystać ze sztucznej inteligencji, a różne innowacje oszczędzają nam wiele czasu i energii. Nie możemy jednak zapominać o naszych korzeniach, naszej przeszłości, pracy i rzemiośle pokoleń, które żyły tu przed nami - mówi Peter Harvánek, radny województwa morawsko-śląskiego ds. kultury i opieki nad dziedzictwem. Dodaje, że szkoda by było, gdyby dawne zwyczaje czy tradycyjne techniki ludowe popadły w zapomnienie. – Dlatego co roku przyznajemy tytuł Mistrza Tradycyjnej Produkcji Rękodzielniczej tym, którzy zachowują dawne technologie dla nas i przyszłych pokoleń. W tym roku podziękowaliśmy pani Musze, dzięki której technika produkcji sienników nie zaniknie - powiedział Peter Harvánek,…
Prowodyr podpalenia kościółka w Gutach jest na wolności. Wyszedł z więzienia warunkowo
Jan Bortel, prowodyr podpalenia drewnianego kościółka w Gutach, został kilka dni temu warunkowo zwolniony z więzienia. Pierwotnie miał odsiedzieć dziewięć lat za przestępstwo, które według niego miało być zemstą na Bogu za swoją chorobę. Jego wspólnik podpalacz, Jakub Hurník, został zwolniony warunkowo z więzienia w zeszłym roku, a trzeci podpalacz nie doczekał wolności i zmarł z powodu niewydolności serca. - Mogę potwierdzić, że skazany został zwolniony warunkowo w dniu 30 stycznia 2026 przez Sąd Rejonowy w Pardubicach. Okres próbny został ustalony na cztery lata, podczas których skazany będzie pod nadzorem służby kuratorskiej i mediacyjnej - powiedział Igor Krajdl, rzecznik Sądu Okręgowego w Ostrawie. Trzej młodzi mężczyźni zostali skazani za przestępstwo podpalenia zabytkowego przez Sąd Okręgowy w Ostrawie - Jakub Bortel został skazany na dziewięć lat, Lukáš Hurník miał odsiedzieć osiem lat i został zwolniony przez sąd w zeszłym roku za dobre zachowanie. Trzeci skazany otrzymał tylko trzy i pół roku, ponieważ w momencie ataku nie był jeszcze pełnoletni. Jednak wkrótce…
Podwójna pula pieniędzy. Trzyniec przegłosował budżet obywatelski
TRZYNIEC / Radni miasta Trzyńca przegłosowali budżet obywatelski. W zeszłym roku dzięki budżetowi obywatelskiemu mieszkańcy miasta zorganizowali kilkanaście inspirujących wydarzeń, w których wzięło udział 1500 uczestników. W tym roku podwojono pulę pieniędzy. Pierwszy termin składania wniosków na ten roku upływa już niebawem. Trzynieccy radni nie tylko poparli budżet obywatelski, ale także zdecydowali się podwoić kwotę przeznaczoną na działania kulturalne, sportowe i społeczne. - Zamiast zeszłorocznych 300 tys. koron, w tym roku do dyspozycji będzie 600 tys. koron. Oznacza to więcej możliwości dla każdego mieszkańca Trzyńca - niezależnie od tego, czy chce przeprowadzić turniej sąsiedzki, zorganizować wyjątkowy koncert, czy wesprzeć wydarzenia, które wzmacniają naszą społeczność - zachęca do skorzystania z budżetu obywatelskiego radna Lucie Fremrová. Nowości w 2025 roku W edycji 2025 pojawiło się kilka nowości. Nie tylko można zgłaszać propozycje letnich wydarzeń, ale także ubiegać się o dofinansowanie wydarzeń z okazji 17 listopada lub w okresie poprzedzającym Boże Narodzenie. - Łączna kwota 450 tys. przeznaczona jest na 15 wydarzeń w…
Pogotowie językowe. Mamuśka i mamusia
Gdy kilka lat temu po raz pierwszy usłyszałam, że "mamuśki proszone są o upieczenie ciastek" na przedszkolną imprezę, nie wiedziałam, jak się zachować. Domyśliłam się, że chodzi o nas, mamy przedszkolaków, ale nie wiedziałam, w jakim celu zostało użyte słowo "mamuśki". Czy pani przedszkolanka chce nas obrazić, czy sobie żartuje? Dziś już wiem, że pani przedszkolanka nie miała niczego złego (ani zdrożnego) na myśli. Słowo "mamuśka" używane jest na Zaolziu w znaczeniu "mamusia". Warto jednak wiedzieć, że w języku polskim "mamusia" i "mamuśka" mają inne znaczenie. Oba wyrazy tyczą się kobiety, która urodziła dziecko, ale na tym podobieństwa się kończą. Wielki Słownik Języka Polskiego podaje dwa znaczenia wyrazu "mamuśka". Określenia "mamuśka" używamy wtedy, gdy chcemy wyrazić się ekspresywnie o matce, czyli kobiecie, która urodziła dziecko. Warto jednak wiedzieć, że w dzisiejszej polszczyźnie w ten sposób wyrażamy się na przykład o kobiecie, która w naszym odczuciu za bardzo zaangażowała się w rolę matki i nie widzi świata poza swoim dzieckiem. Jest…
„Uczymy się, nawiązujemy kontakty i jeszcze do tego mamy szanse zadebiutować”. Rozmowa z Agnieszką Buchtovą, uczestniczką programu rozwoju talentów literackich CELA
Jesienią zeszłego roku rozpoczął się po raz kolejny międzynarodowy program rozwoju talentów literackich CELA. Na temat trwającego aż cztery lata programu rozmawiamy z jego tegoroczną uczestniczką, tłumaczką z języka polskiego na czeski – Agnieszką Buchtovą. Program CELA ma w założeniu umożliwić kontakty młodym tłumaczom i pisarzom z doświadczonymi już przedstawicielami tych profesji. Jak wygląda ten projekt od środka? W czym brała już pani udział? Kiedy wybrano mnie do projektu, czekałam jeszcze, aż będą znane wszystkie nazwiska autorów i tłumaczy. Potem organizator wysłał nam listę pięciu autorów polskich – były to same kobiety. My, tłumaczki z języka polskiego na języki inne, miałyśmy wybrać trzy autorki spośród nich. Na podstawie fragmentów ich książek wybrałyśmy trzy młode autorki. Są to: Barbara Woźniak z książką zatytułowaną „Niejedno”, za którą otrzymała Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza, Marta Hermanowicz z książką „Koniec” i Marta Karpińska – „Żywopłoty”. Czyli autorki macie wybrane. Co będziecie robić teraz? Każda z nas dostanie mniej więcej po cztery strony tekstu z…
Pracowników Huty Trzynieckiej czekają podwyżki. Wczoraj podpisano układ zbiorowy
TRZYNIEC / Związki zawodowe i zarząd Huty Trzynieckiej porozumiały się w sprawie podwyżek płac. Układ zbiorowy na lata 2025-2028 został podpisany przez przedstawicieli zarządu huty wraz ze związkowcami ze związków zawodowych KOVO i ZO OS UNIOS TŽ we wtorek 28 stycznia. Huta w ciągu tych czterech lat przejdzie szeroko zakrojoną transformację. Średnia płaca w hucie w 2025 roku powinna wynieść 43 990 koron brutto. W przypadku osiągnięcia zakładanych wyników ekonomicznych średnia płaca może wzrosnąć nawet o kolejne 3%. Pracownicy otrzymają podwyżkę od lutego tego roku. Średnia kwota na pracownika wyniesie 750 koron. Ostateczną wysokość podwyżki będą wyliczać menadżerowie, kierujący się oceną wyników pracy swoich podwładnych. Pracownicy zmianowi otrzymają o 400 koron wyższy dodatek za pracę zmianową, dzięki czemu otrzymają łącznie 2 000 koron miesięcznie. Dodatek za soboty, niedziele i nocne zmiany został również zwiększony z 50 koron do 54 koron, co stanowi wzrost o 480 koron miesięcznie, jeśli przepracowana zostanie pełna liczba zmian. Pracownicy otrzymają również nadzwyczajną premię w wysokości…
Remonty, sukcesy i plany. Rozmowa z Jolaną Kantor – dyrektorką trzynieckiej podstawówki
TRZYNIEC / Minął rok, odkąd Polska Szkoła im. Gustawa Przeczka w Trzyńcu otrzymała nowego dyrektora. Na temat minionego roku, planów na rok 2025 oraz zbliżającego się Zjazdu Gwiaździstego rozmawiamy z Jolaną Kantor - dyrektorką szkoły. 1 stycznia 2024 roku objęła pani stanowisko dyrektora Polskiej Szkoły im. Gustawa Przeczka w Trzyńcu. Proszę powiedzieć, co udało się Pani zrealizować przez ten czas? W styczniu 2024 roku szkoła przeprowadziła modernizację trzech przedszkoli. W Lesznej Dolnej i w przedszkolu na ul. SNP zakupiono nowe drabinki na placach zabaw, natomiast w przedszkolu na ul. Štefánikova wymieniono wykładziny, dywany oraz wszystkie drzwi wewnętrzne. Na Štefánika i na SNP powstały też dwa kąciki audiowizualne. Latem 2024 roku przeprowadziliśmy w szkole generalny remont dwóch boisk szkolnych o łącznej wartości 4 mln koron. W efekcie powstały nowoczesne obiekty sportowe: jedno boisko z gęstą sztuczną trawą oraz wielofunkcyjne boisko z powierzchnią tartanową. Organizowane są wycieczki edukacyjne i ekologiczne, warsztaty, konkursy oraz bezpłatne szkolenia dla nauczycieli. W ciągu roku zorganizowano również…
Już w najbliższą sobotę 50. Zjazd Gwiaździsty. Wiemy, gdzie odbędą się biegi narciarskie
Już w tę sobotę w ośrodku narciarskim Złoty Groń w Istebnej odbędzie się 50. Zjazd Gwiaździsty. Uczniowie polskich szkół podstawowych z Zaolzia będą współzawodniczyć w trzech dyscyplinach narciarskich: slalomie na nartach, slalomie na snowboardzie i biegach narciarskich. W tym roku organizatorem Zjazdu Gwiaździstego jest Szkoła Podstawowa i Przedszkole im. Gustawa Przeczka z Polskim Językiem Nauczania w Trzyńcu, która nie mogła zrealizować imprezy sportowej w zeszłym roku z powodu braku śniegu. Współorganizatorami zawodów są Kongres Polaków w Republice Czeskiej, Zarząd Główny Macierzy Szkolnej w Republice Czeskiej i Macierz Szkolna działająca przy trzynieckiej podstawówce. Jak co roku, zawody odbędą się w kompleksie narciarskim Złoty Groń w Istebnej. Rejestracja uczestników przebiegnie w godzinach od 7.00 do 7.45. Rozpoczęcie zaplanowano na godzinę 8.00. Zawody w slalomie rozpoczną się o 9.00, a biegi narciarskie o 10.00. Biegi narciarskie również na Złotym Groniu Od początku planowania zawodów organizatorzy zakładali, że slalom odbędzie się na Złotym Groniu. Do dzisiaj nie było jednak wiadomo, gdzie odbędą się zawody…
Najnowszy numer
Newsletter
Kalendarium wydarzeń
Najczęściej czytane
- Ognisko, szlak i około stu pięćdziesięciu turystów. Tak rozpoczęto sezon na Kamiennym
- Rozpoczęły się ustne matury w gimnazjum. Do egzaminu przystąpi 79 uczniów
- ZWROT ASTRONOMICZNIE: Dziś na niebie zobaczymy trzy planety i sierp Księżyca
- Średniowieczne artefakty Przemyślidów w Pradze. Wśród nich skarb ze Środy Śląskiej
- Zaplanuj z nami weekend (22-24 maja). Lista ciekawych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim
ZWROT W KOMÓRCE
Reklama
Reklama
POGOTOWIE JEZYKOWE
