Człowiek uświadamia sobie, że jest jak ziarenko piasku w tym ogromie. Rozmowa z Romanem Strzondałą
październik062022

Człowiek uświadamia sobie, że jest jak ziarenko piasku w tym ogromie. Rozmowa z Romanem Strzondałą

Miejscowe Koło PZKO w Nieborach zaplanowało na jutro (7 października 2022) obserwacje nieba dla dzieci i młodzieży z astronomem Romanem Strzondałą. Spotkanie było dwukrotnie przekładane z powodu niesprzyjającej pogody. Mamy nadzieję, że miłośnikom gwiazd w końcu dopisze jesienna aura. Tymczasem o tym, jak i po co obserwować niebo, rozmawiamy z Romanem Strzondałą Jaka musi być pogoda, żeby można było prowadzić obserwacje nieba? Idealne warunki są wtedy, gdy niebo jest zupełnie czyste, czyli bezchmurne, bez ani jednego obłoczka. Jeżeli mamy zachmurzenie lokalne, to też możemy prowadzić obserwacje, ale nie jest to idealne, bo mamy sytuację, w której gwiazdy widzimy tylko przez chwilę i miejscowo. Więc jeżeli chcemy pokazać jakiś konkretny gwiazdozbiór, jest to bardzo utrudnione. Idealna pogoda do obserwacji nieba to taka, gdy na niebie nie ma ani jednej chmurki. A czy dobrze będzie się obserwowało niebo w Nieborach? Nie ma tam za dużo światła? Nie jest to idealne miejsce. Mamy tam smog świetlny z Trzyńca. Drogi mlecznej raczej nie zobaczymy.…

Trzy nowe budynki, nowe ścieżki rowerowe i piesze oraz deptak. Zawodzie w Ustroniu czeka rozbudowa
październik042022

Trzy nowe budynki, nowe ścieżki rowerowe i piesze oraz deptak. Zawodzie w Ustroniu czeka rozbudowa

USTROŃ / Dzielnicę Zawodzie w Ustroniu czeka rozbudowa. Obok ustrońskich piramid, które w drugiej połowie XX wieku nadały charakterystyczny wygląd stokom w Ustroniu, staną trzy nowe budynki. Projekt nawiązujący do architektury sprzed pół wieku, przygotowały na zlecenie grupy American Heart of Poland dwie śląskie pracownie architektów: Macieja Franty i Roberta Koniecznego. Budowany od lat 60. zespół leczniczo-rehabilitacyjny w Ustroniu Zawodziu to dzieło Henryka Buszki, Aleksandra Franty i Tadeusza Szewczyka. Po latach modernistyczna zabudowa rozlokowana na zielonych stokach Równicy stała się symbolem Ustronia, a charakterystyczne domy wczasowe w kształcie piramid – ikoną śląskiej architektury. Planowana rozbudowa Obecnie kompleks Uzdrowiska Ustroń planuje rozbudować Grupa American Heart of Poland. Projekt tej inwestycji to wielkie wyzwanie, które podjęły połączone siły dwóch wielokrotnie nagradzanych, śląskich pracowni: Franta Group, prowadzonej przez Macieja Frantę – wnuka jednego z głównych projektantów powojennego uzdrowiska – oraz KWK Promes, Roberta Koniecznego. – Dzielnica nigdy nie została w pełni ukończona. Planowano 28 domów wypoczynkowych w kształcie piramid, a powstało dotychczas jedynie…

Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa
październik042022

Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa

CZESKI CIESZYN / Już w najbliższą niedzielę 9 października o 16.00 w Teatrze Cieszyńskim w Czeskim Cieszynie będzie można zobaczyć Akademię pana Kleksa w reżyserii Katarzyny Deszcz. Na spektakl w wykonaniu Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego zaprasza Zarząd Główny Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Wstęp dla dzieci jest darmowy. Koszt biletu dla dorosłych to jedynie 50 koron! Dodatkowo przed spektaklem o godzinie 15.00 oraz po spektaklu będzie można zwiedzić teatr z przewodnikiem. Liczba miejsc jest ograniczona, więc również konieczna jest rezerwacja. Widzowie będą mogli zobaczyć garderobę aktorów, scenę, zaplecze sceny, pracownię scenografii, stoisko z kostiumami i makiety scenograficzne. W Akademii dzieją się niezwykłe rzeczy... „Akademia pana Kleksa” Jana Brzechwy została wydana jako książka dla młodzieży w 1946 roku. Historię spopularyzowała ekranizacja z 1983 roku pod tym samym tytułem w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego, z muzyką Andrzeja Korzyńskiego. W rolę pana Kleksa wcielił się wówczas Piotr Fronczewski. Premiera cieszyńskiej "Akademii pana Kleksa" w reżyserii Katarzyny Deszcz, z muzyką Małgorzaty Tekiel, odbyła się 5 października 2019…

Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem
październik032022

Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem

Są takie czasowniki, które wymagają użycia po sobie dopełniacza (kogo? czego?), a nie biernika (kogo? co?). Dzisiaj skupię się na trzech czasownikach, które sprawiają coraz więcej problemów nie tylko Polakom z Zaolzia, ale ogólnie wszystkim użytkownikom języka polskiego. Są to czasowniki: potrzebować, używać i próbować. W języku polskim czasowniki wymagają po sobie wyrazu w konkretnym przypadku – to tak zwane związki rządu. Czasowniki potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem (kogo? czego?), a nie biernikiem (kogo? co?). Czyli mówimy: Potrzebuję nowego komputera. A nie: Potrzebuję nowy komputer. Anna użyła nowej szczoteczki do zębów. A nie: Anna użyła nową szczoteczkę do zębów. Kamil próbował wszystkiego, nawet liczenia baranów, a i tak nie mógł zasnąć. A nie: Kamil próbował wszystko, nawet liczenie baranów, a i tak nie mógł zasnąć. Pamiętajmy! Potrzebuję czegoś. Używam czegoś. Próbuję czegoś.

Klub Przyjaciół Teatru Cieszyńskiego. Nowa inicjatywa dla stałych bywalców
październik022022

Klub Przyjaciół Teatru Cieszyńskiego. Nowa inicjatywa dla stałych bywalców

CZESKI CIESZYN / Teatr Cieszyński wychodzi z nową inicjatywą do swoich widzów. Tym razem proponuje członkostwo w Klubie Przyjaciół Teatru Cieszyńskiego. Każdy z jego członków będzie miał nie tylko możliwość uczestniczenia w nieformalnych spotkaniach z aktorami i kierownictwem teatru dwa razy w roku, ale też otrzyma 20% zniżki na bilety na spektakle. - Zdajemy sobie sprawę z tego, w jak trudnym okresie się znajdujemy, i doceniamy każdego widza. Chcieliśmy dać abonentom, zarówno Czeskiej, jak i Polskiej Sceny, coś wyjątkowego, więc stworzyliśmy dla nich Klub Przyjaciół Teatru Cieszyńskiego. Chodzi o to, aby członkowie klubu dwa razy w roku mieli możliwość spotkania się nieformalnie z aktorami i kierownictwem Teatru Cieszyńskiego. Aby mieli możliwość zapytania o wszystko, co ich interesuje, poznania teatru i nas z innej perspektywy - napisała w liście do naszej redakcji Andrea Kovářová z Teatru Cieszyńskiego. 20% zniżki na bilety na spektakle Teatru Cieszyńskiego Członkowie jako pierwsi będą otrzymywać informacje o nadchodzących wydarzeniach oraz będą mieli możliwość otrzymania 20% zniżki…

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?
wrzesień292022

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?

Dzisiaj jest 29 września, czyli dzień, w którym wspominamy w liturgii rzymskiej i luterańskiej Michała Archanioła. Ten dzień w polskiej tradycji ludowej obfitował w szereg zwyczajów i praktyk wróżebnych, które w XX w. już prawie całkowicie zaginęły. W tradycji ludowej dzień ten był uważany za końcowy termin siewów oziminy. Z tym zwyczajem związane było zresztą powiedzenie: "Przed Michałem mają być siewy w kraju całym". Oznaczało to więc, że w tym dniu miało być również wszystko posprzątane z pól. Wolno bydłu iść na cudze grunta Odtąd nie karmiono bydła paszą przeznaczoną na zimę, ale wypędzano na pola. Na Śląsku, ale też w innych regionach Polski, istniał bowiem zwyczaj, że od św. Michała można było wypasać bydło wszędzie, nie zwracając uwagi na granice gruntów. Mawiano: "Wolno paść wszędzie, bo pola są sprzątnięte". Żywotność tego prawa zwyczajowego w pierwszej połowie XIX wieku na Górnym Śląsku potwierdził Józef Lompa, pisząc: "Po św. Michale aż do wiosny stoją wrota takowe [tj. płoty i parkany okalające wiejskie domostwa]…

Podkomisja ds. Mniejszości Narodowych Parlamentu RC wizytą Czeskim Cieszynie i Trzyńcu. Przyjechała na zaproszenie konsulatu
wrzesień212022

Podkomisja ds. Mniejszości Narodowych Parlamentu RC wizytą Czeskim Cieszynie i Trzyńcu. Przyjechała na zaproszenie konsulatu

CZESKI CIESZYN / Dzisiaj 21 września odbyło się w Czeskim Cieszynie wyjazdowe posiedzenie Podkomisji ds. Mniejszości Narodowych Parlamentu RC. Podkomisja przyjechała na Zaolzie na zaproszenie Konsulatu Generalnego RP w Ostrawie. Podkomisji ds. Mniejszości Narodowych Parlamentu RC przewodniczy poseł Hayato Josef Okamura. W wizycie towarzyszą mu członkowie Podkomisji Bogusław Niemiec i Pavla Golasowská. Wizyta rozpoczęła się w Centrum Pedagogicznego dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego, gdzie dyrektor placówki Marta Kmeť zaprezentowała działalność polskich szkół na Zaolziu. Następnie złożono wizytę w PSP w Czeskim Cieszynie. Delegacja mogła również zobaczyć świeżo wyremontowane Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego. W jedynej średniej szkole z polskim językiem nauczania na Zaolziu odbyło się również spotkanie z uczniami. W południe w Centrum Polskim odbyło się spotkanie z kierownictwem Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego i Kongresu Polaków w RC. "Spotkanie oceniam bardzo pozytywnie, bo mogliśmy zaprezentować działalność społeczności polskiej w Czechach" - Na spotkaniu z kierownictwem Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowege i Kongresu Polaków pokazaliśmy Podkomisji ds. Mniejszości Narodowych Parlamentu RC półgodzinną prezentację…

Pogotowie językowe. Dedykowany wiersz czy produkt?
wrzesień212022

Pogotowie językowe. Dedykowany wiersz czy produkt?

Mówi się, że język angielski to lingua franca naszych czasów. Po angielsku oglądamy filmy i seriale, filmiki w serwisie YouTube, czasami czytamy wiadomości na portalach informacyjnych. Można powiedzieć, że każdy z nas, mniej lub bardziej, jest otoczony językiem angielskim. Jak się można domyślić, ma on wpływ na nasz język ojczysty. W języku polskim jest mnóstwo słów, ale i całych fraz, czy nawet związków frazeologicznych, które zadomowiły się w języku polskim chyba na dobre. Jednym z nich jest 'dedykowany' (z ang. to dedicate) w znaczeniu 'przeznaczony do użycia', 'służący do', np.: Na rynku dostępnych jest mnóstwo specjalnych olejów dedykowanych do silników na gaz. Niepowlekany papier satynowany dedykowany do kolorowych kopiarek i drukarek laserowych. Dostęp do wymienionych usług umożliwia terminal, który kryje dedykowany komputer do zastosowań telewizji cyfrowej. Autor dedykował książkę swoim rodzicom Wszyscy wiemy, że czasownika 'dedykować' używamy wtedy, gdy chcemy komuś ofiarować w symbolicznym darze dzieło lub osiągnięcie jako wyraz miłości, szacunku lub wdzięczności, np.: Autor dedykował książkę swoim rodzicom.…

Dźwiękiem możesz budować i możesz niszczyć. Dźwięk ma potężną moc. Rozmowa z Katarzyną Brodą-Firlą
wrzesień202022

Dźwiękiem możesz budować i możesz niszczyć. Dźwięk ma potężną moc. Rozmowa z Katarzyną Brodą-Firlą

OLDRZYCHOWICE / Kilkanaście dziewczyn z Zespołu Oldrzychowice i dwie z Zespół Pieśni i Tańca "Olza" wzięły udział w warsztatach śpiewu białego. Spotkanie odbyło się 17-18 września w "Hajence" w Oldrzychowicach pod okiem Katarzyny Brody-Firli. Na temat śpiewu białego, związku między emisją głosu a emocjami oraz siłą muzyki rozmawiamy z Katarzyną Brodą-Firlą. Czym jest śpiew biały? Najkrócej można by go było określić jako pierwotny śpiew człowieka. Ja jeszcze dodatkowo rozróżniam śpiew naturalny i śpiew biały. Naturalny pojawia się, gdy mówisz, na przykład, gdy czytasz książkę i na samogłoskach przedłużysz frazę, to wychodzi twój naturalny głos. A głos biały jest wtedy, gdy słychać w nim specyficzne alikwoty – my to nazywamy dzwoneczek. Śpiew biały jest bardzo mocno skoncentrowany do przodu, okrągły, brzmi jak kryształ – ma krystaliczny, piękny dźwięk. To jest głos pierwotny, który służył człowiekowi do komunikacji. Człowiek wychodził z nim do człowieka, do Boga, do góry. Głos biały jest głosem całego świata. To nie jest tak, że głosem białym śpiewają…

Wszyscy zdobyli puchary! W rajdzie dziecięcym nikt nie był ostatni
wrzesień142022

Wszyscy zdobyli puchary! W rajdzie dziecięcym nikt nie był ostatni

Jak dobrze, że prognozy pogody czasami się nie sprawdzają. Choć miało lać przez cały dzień, w sobotę rano 10 września świat przywitała może nie słoneczna aura, ale pogoda na tyle znośna, aby w dobrym humorze wybrać się na rower. A powód był naprawdę świetny, bo na ten dzień Sekcja Kolarska "Beskidu Śląskiego" zaplanowała rajd dziecięcy. - Organizowanie rajdu dla dzieci wcale nie jest łatwą sprawą. Wiadomo, że dzieci bardzo szybko się nudzą, więc wymyśliliśmy, że w trakcie pokonywania trasy dzieci będą miały za zadanie rozwiązanie zadań konkursowych. Samym wyzwaniem było już znalezienie na trasie niebieskich kartek z zadaniami, które przyczepiliśmy w różnych miejscach. Później należało odpowiedzieć na pytania za jeden lub trzy punkty i zapisać je na karcie gry, lub wykonać zadanie. W połowie trasy nie zabrakło również placu zabaw. A na mecie pucharów i tortu dla zwycięzców. W naszym rajdzie wszyscy zdobyli pierwsze miejsce - śmieje się Robert Wałaski, prezes Sekcji kolarskiej PTTS "Beskid Śląski". Trzynaście punktów z zadaniami…

Od przybytku głowa nie boli. Czy zawsze? Tablicowa wojna o Starą Karwinę
wrzesień122022

Od przybytku głowa nie boli. Czy zawsze? Tablicowa wojna o Starą Karwinę

KARWINA / Stowarzyszenie "Stara Karwina" po koniec sierpnia, kilka dni przed imprezą POHO DEN 2022, rozwiesiło tablice informacyjne w języku polskim i czeskim w granicach Starej Karwiny. Czterdzieści dwie tablice informują zwiedzających o ważnych z punktu widzenia historii miejscach. Zawierają zdjęcie obiektu, który już nie istnieje lub jest w złym stanie, krótkie opisy na ich temat w języku czeskim i polskim oraz informację, jaki związek dane miejsce ma z książką „Šikmý kostel” Karin Lednickiej. Brzmi dobrze? Niby tak. Jest tylko jeden problem. W Starej Karwinie są już tabliczki informujące o historii nieistniejącego miasta – w kwietniu zeszłego roku zamontowała je Grupa Operacyjna Ka2. Stare tabliczki, podobnie jak nowe, zawierają zdjęcie i opis, nie mają natomiast tłumaczenia na język polski i odniesień do książki „Šikmý kostel”. Są już też wypłowiałe. W dwóch miejscach nowe tabliczki powielają treści tych starych i stoją w niewielkiej odległości od siebie. Dodatkowo jedna z nowych tabliczek powiela treści z tablicy trzyjęzycznej na cmentarzu ewangelickim – tę…

Żwirkowisko. Historia miejsca pamięci. Losy powojenne
wrzesień102022

Żwirkowisko. Historia miejsca pamięci. Losy powojenne

Po wojnie zaolziańscy działacze skupieni wokół PZKO oraz konsul PRL w Ostrawie podjęli starania w celu odbudowania miejsca pamięci. Choć ze strony komunistycznych władz spotykano się z opinią, że nie ma takiej potrzeby, aby upamiętniać „lotników Józefa Becka”, powołano nowy Komitet Budowy Pomnika, nawiązano kontakt z Aeroklubem Morawsko-Śląskim i sprowadzono rzeźbę lotnika, która przetrwała wojnę w szopie Juliusa Pelikána w Ołomuńcu. Rzeźba stanęła na kamiennym cokole w 1950 roku, poniżej umieszczono godła państwowe obu krajów. Miejscowi decydenci wymogli na organizatorach umieszczenie na cokole dwujęzycznej sentencji „Ofiarom walki z faszyzmem za wolność i demokrację”. Rzeźba Lotnika autorstwa Juliusa Pelikána Dopiero na skutek protestów gości z Polski w 1957 roku tuż przed obchodami 25. rocznicy katastrofy napis przykryto dwoma tablicami tymi samymi, które są tam dzisiaj, z napisem: „Pamięci lotników polskich Żwirki i Wigury, którzy na tym miejscu polegli w katastrofie swego samolotu dnia 11.09.1932/V úpomínku na polské letce Żwirku a Wiguru, kteří na tom míst zahynuli při katastrofě svého letadla dne…

Żwirkowisko. Historia miejsca pamięci. Od katastrofy do wizyty prezydenta Mościckiego
wrzesień092022

Żwirkowisko. Historia miejsca pamięci. Od katastrofy do wizyty prezydenta Mościckiego

Żwirkowisko jest wyjątkowym miejscem na mapie miejsc pamięci Zaolzia. Upamiętnia ono nie tylko katastrofę lotniczą z 11 września 1932 roku, w wyniku której zginęli Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura, ale mówi też o historii kilku pokoleń miejscowych Polaków, którzy postawili sobie za cel zachowanie tego miejsca dla potomnych. Choć Żwirkowisko znane jest powszechnie wśród czytelników, warto przypomnieć jego historię z okazji 90. rocznicy katastrofy. Historia starań o zachowanie pamięci o katastrofie sięgają niemalże dnia, w którym miało miejsce tragiczne wydarzenie. Już 14 września 1932 roku „Gazeta Kresowa”, gazeta polskiej mniejszości w Czechosłowacji, relacjonowała, że mieszkańcy czeskiego Śląska Cieszyńskiego przewieźli zwłoki podniebnych bohaterów do kaplicy cmentarnej przy kościele pw. św. Wawrzyńca na Kościelcu, a miejsce tragedii obsypano kwiatami. Miejsce katastrofy. Na pierwszym planie wrak samolotu RWD-6 Ludność pielgrzymowała na miejsce katastrofy pieszo i na rowerach, zbierając odłamki samolotu, które rozsiał wiatr po całej okolicy – przechowywano je potem jako wyjątkowo cenną pamiątkę. Wyraźnie podkreślano, że tragiczna śmierć lotników, którzy kilkanaście dni…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.