Dziś Wielka Środa. Dawniej palono w ten dzień ogniska
kwiecień132022

Dziś Wielka Środa. Dawniej palono w ten dzień ogniska

W liturgii chrześcijańskiej Wielka Środa jest czwartym dniem Wielkiego Tygodnia. Tego dnia wspominana jest zdrada Judasza. Jest to również dzień, w którym Apostołowie przygotowywali się do święta Paschy, mającego odbywać się następnego dnia. W Wielką Środę zwyczajowo palono ogniska. W wielu miejscach w Europie znany był również zwyczaj palenia Judasza. Na Śląsku Cieszyńskim w Wielką Środę należało zakończyć prace porządkowe i spalić wszystkie śmieci. Trzeba było też wyrzucić gnój z obór, stajni i chlewów. Palono miotły brzozowe Szkaredno Strzoda, bo tak nazywano ten dzień w gwarze, była dniem dwóch ciekawych zwyczajów. Pierwszy z nich to zwyczaj palenia pomieteł, czyli zużytych mioteł brzozowych. O zmierzchu chłopcy wychodzili za wieś lub na obrzeża miasta ze starymi, osmolonymi i zapalonymi miotłami, niby z pochodniami. Biegali po miedzach i wzgórzach na pamiątkę poszukiwania Jezusa Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym przez Apostołów. Następnie niedopalone trzonki mioteł składali na stos i rozpalali ognisko. Mieszkańcy okolicznych domów wychodzili, by oglądać to widowisko. Zwyczaj ten został zakazany przez państwo…

Spotkanie na temat pisania projektów. Zaprasza ZG PZKO i Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”
kwiecień122022

Spotkanie na temat pisania projektów. Zaprasza ZG PZKO i Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”

CZESKI CIESZYN / Za tydzień w czwartek 21 kwietnia w siedzibie Zarządu Głównego PZKO odbędzie się spotkanie dotyczące pisania projektów. Chęć uczestnictwa należy zgłosić wcześniej. Zarząd Głównego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej oraz Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" zapraszają na spotkanie informacyjne dotyczące pisania projektów oraz ich prowadzenia i rozliczania. Spotkanie odbędzie się 21 kwietnia 2022 roku o godz. 17.00 w siedzibie Zarządu Głównego PZKO przy ul. Strzelniczej 28 w Czeskim Cieszynie, w sali konferencyjnej Bajka. Uczestnictwo w spotkaniu należy zgłosić w terminie do 19 kwietnia 2022 roku na adres e-mailowy zg@pzko.cz lub telefonicznie +420 777 710 628.

Bogumin pomógł w znalezieniu mężczyzny z Mołdawii. Chory mężczyzna zgubił się w trakcie podróży
kwiecień122022

Bogumin pomógł w znalezieniu mężczyzny z Mołdawii. Chory mężczyzna zgubił się w trakcie podróży

BOGUMIN / Bogumiński dworzec kolejowy jest w ostatnich tygodniach miejscem, w którym koncentrują się smutne losy uciekających przed wojną. Zdarzyła się tutaj jednak też historia, która ma szczęśliwe zakończenie. Dwa tygodnie temu z przedstawicielami Bogumina skontaktowała się wolontariuszka z dworca we Wrocławiu z prośbą o pomoc w poszukiwaniu 26-letniego Mołdawianina, który zgubił się w trakcie przesiadki w Boguminie. Poszukiwała go zrozpaczona rodzina, która poprosiła z kolei o pomoc polskich wolontariuszy. Chory psychicznie mężczyzna stracił dokumenty i telefon, więc polscy wolontariusze nie mieli innego wyjścia, jak rozpocząć szeroko zakrojone poszukiwania na całej trasie. Zwrócili się też do pracowników Urzędu Miasta w Boguminie z racji tego, że w mieście znajduje się węzeł kolejowy o znaczeniu międzynarodowym. Straż Miejska rozpoznała mężczyznę - Wolontariuszka z Polski skontaktowała się z nami za pośrednictwem mediów społecznościowych. Poprosiła o pomoc w poszukiwaniach mężczyzny chorego na schizofrenię. Dołączyła też jego zdjęcie – powiedział Petr Wojnar z wydziału organizacyjnego Urzędu Miasta Bogumina. Zdjęcie poszukiwanego mężczyzny trafiło również do ​​bogumińskiej…

Na ból gardła i suchoty. Zobacz, dlaczego warto było mieć w domu palmę wielkanocną
kwiecień102022

Na ból gardła i suchoty. Zobacz, dlaczego warto było mieć w domu palmę wielkanocną

Dziś Niedziela Palmowa, która rozpoczyna Wielki Tydzień. Dzień ten został ustanowiony na pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy na osiołku. Mieszkańcy miasta witali Jezusa z radością – słali pod jego stopy zielone gałązki i płaszcze. Tego dnia w kościele katolickim święci się palmy. Gałąź zielona od wieków była symbolem życia, sił witalnych, radości i corocznej odnowy roślin. Wierzbę, z której wyrastają bazie, i która była elementem składowym palmy, nazywano „rośliną miłującą życie”. W nauce kościoła wierzba symbolizuje zmartwychwstanie i nieśmiertelność duszy. To właśnie wierzba najwcześniej okrywa się zielenią, rośnie w każdych warunkach. Palmy podczas święcenia nabierały dobroczynnej mocy, więc po nabożeństwie należało się nimi nawzajem lekko uderzać lub przynajmniej dotknąć. Oto powody, dla których warto mieć w domu palmę: 1. Zjedzona bazia była dobra na ból gardła i suchoty. 2. Startą na proch palmę wraz z innymi ziołami (poświęconymi w Matki Boskiej Zielnej) traktowano jako lekarstwo dla ludzi i krów. 3. Popiół pozostały po spaleniu palm używany był w kościołach podczas…

Na rynku w Boguminie stanie tramwaj parowy. Będzie można go zwiedzić
kwiecień092022

Na rynku w Boguminie stanie tramwaj parowy. Będzie można go zwiedzić

BOGUMIN / Po ponad stu latach do miasta wróci tramwaj parowy. Miasto przygotowuje replikę zabytkowego pojazdu, która ma uatrakcyjnić pod względem turystycznym centrum Starego Bogumina. Tramwaj będzie ekspozycją zewnętrzną miejskiego muzeum. Plany zostały już zatwierdzone przez konserwatorów zabytków. - Tramwaje wąskotorowe były charakterystyczne dla Bogumina i stanowią element naszego dziedzictwa kulturowego. Przez niemal cały XX wiek łączyły Bogumin z okolicznymi miastami. Chcielibyśmy przypomnieć tę znaczącą część historii miasta tym, którzy tej formy komunikacji miejskiej już nie doświadczyli. W tym roku świętujemy 120. rocznicę uruchomienia tramwaju konnego - wyjaśnił zastępca burmistrza Bogumina Lumír Macura. Tramwaje wąskotorowe kursowały w Boguminie od 1902 do 1973 roku. W 1903 roku napęd konny został zastąpiony napędem parowym, a następnie elektrycznym. Miasto początkowo szukało oryginalnego pojazdu, ale szanse na zdobycie jednego z ostatnich zachowanych egzemplarzy z depozytu Muzeum Techniki w Brnie były praktycznie zerowe. Dlatego też zdecydowano się na wykonanie kopii. Będzie można wejść do środka - Jego replika stanie na Placu Wolności w pobliżu budynku…

Pogotowie językowe. Wielkanoc jest tylko jedna
kwiecień082022

Pogotowie językowe. Wielkanoc jest tylko jedna

W ostatnim latach spotykam się coraz częściej z używaniem wśród użytkowników języka polskiego na Zaolziu nazwy 'Wielkanoce' na określenie 'Wielkanocy'. Jest to oczywiście błąd wynikający z zapożyczenia z języka czeskiego (czes. Velikonoce). W języku polskim Wielkanoc występuje w liczbie pojedynczej, chyba że mówimy o wielu Wielkanocach następujących po sobie w kolejnych latach, tak jak mówimy o wielu kolejnych Bożych Narodzeniach. Czy Poniedziałek Wielkanocny to też Wielkanoc? Natomiast zbliżające się święto to Wielkanoc. Potocznie Wielkanocą nazywa się Niedzielę Wielkanocną i lany poniedziałek, jednak według liturgii kościoła, ale i ludowej obrzędowości, Wielkanoc to wyłącznie niedziela ustanowiona na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Natomiast następny dzień świąt to Poniedziałek Wielkanocny. Czasami na określenie tych dwóch dni używa się określenia 'święta wielkanocne'. Ale pamiętajmy, że nigdy 'Wielkanoce'!

Czy wiecie, że po ukraińsku skarpetka to „szkarpetka”? Rozmowa z Leną Pešák
kwiecień072022

Czy wiecie, że po ukraińsku skarpetka to „szkarpetka”? Rozmowa z Leną Pešák

CZESKI CIESZYN / W zeszłym tygodniu teatr lalkowy Bajka zagrał dla dzieci z Ukrainy. Wystawiono polskojęzyczną wersję sztuki „Niesamowita przygoda lewej skarpetki”. Spektakl odebrano bardzo pozytywnie – dobrze bawiły się nie tylko najmłodsze dzieci, ale również starsza młodzież. O spektaklu i kolejnych planach rozmawiamy z Leną Pešák, kierownik literacką Sceny Lalek „Bajka”. Kto wpadł na pomysł, aby zrobić przedstawienie dla dzieci z Ukrainy? Kierownik artystyczny Bajki Kuba Tomoszek zajął się organizacją spektaklu, ale wszyscy myśleliśmy już od dłuższego czasu, w jaki sposób pomóc. Tych pomysłów było wiele, mieliśmy między innymi grać próbę generalną w Malenowicach, bo tam również jest duży ośrodek tymczasowy dla ludzi z Ukrainy. Jednak nie doszło do tego, bo nie przyjechała dostateczna liczba dzieci. Kuba jest więc organizatorem, ale i my wszyscy się w to włączamy – pracujemy w jednym pomieszczeniu i zawsze pracujemy w grupie. Kuba ma akurat swoje kontakty w kręgach chrześcijańskich, z kolei inni pracownicy Bajki mają informacje na temat potrzeb dzieci z Ukrainy…

Trwają zapisy do pierwszych klas. Dzisiaj rodzice zapisywali dzieci między innymi w Oldrzychowicach
kwiecień062022

Trwają zapisy do pierwszych klas. Dzisiaj rodzice zapisywali dzieci między innymi w Oldrzychowicach

OLDRZYCHOWICE / W polskiej szkole pod Jaworowym rodziców i dzieci przyjmowała Alina Rucka. Podczas rozmowy z dziećmi i wykonywania przez nich zadań nauczycielka  sprawdzała gotowość szkolną kandydatów na pierwszoklasistów. O tym, w jakich terminach można zapisać dzieci do polskich szkół na Zaolziu, pisaliśmy już wcześniej. Przypominamy, że tutaj znajdują się wszystkie potrzebne informacje dotyczące terminów, adresów szkół i szczegółów dotyczących zapisów w poszczególnych placówkach.

„O 3 królewnach i 3głowym smoku”. W piątek na deskach Sceny lalek Bajka odbyła się premiera spektaklu
kwiecień052022

„O 3 królewnach i 3głowym smoku”. W piątek na deskach Sceny lalek Bajka odbyła się premiera spektaklu

CZESKI CIESZYN / W zeszły piątek odbyła się premiera Sceny Lalek Bajka Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie. Jak zwykle kolejny spektakl zgromadził dziesiątki najmłodszych widzów. Tym razem wystawiono sztukę zatytułowaną "O 3 królewnach i 3głowym smoku" w reżyserii Petroneli Dušovej na podstawie bajki Milady Mašatovej. Jest to historia trzech królewien: Kapryśki, Mądrali i Dobromiły oraz trzygłowego smoka, który chce je poślubić. Jak się można domyślić, wynikają z tego różne perypetie. Jak zwykle po spektaklu mali widzowie mogli sobie zrobić zdjęcie z marionetkami. W rolach głównych wystąpili Ewa Kus, Dorota Grycz, Jakub Tomoszek i Jan Szymanik. Muzykę skomponował Artur Říman. Autorem scenografii i projektu lalek jest Miroslav Duša. Lalki wykonał Pavel Sikorovský, kostiumy - Ivana Kolondrová. Za oświetlenie odpowiedzialny był Roman Mračna. Dźwiękiem zajął się Vojtěch Chobot.

W Lesznej upamiętniono Ludwika Cienciałę (Macieja). Była odrobina zadumy i salwy  śmiechu
kwiecień032022

W Lesznej upamiętniono Ludwika Cienciałę (Macieja). Była odrobina zadumy i salwy śmiechu

LESZNA DOLNA / Miejscowe Koło PZKO w Lesznej Dolnej wraz z Chórem Męskim "Gorol" zorganizowało wydarzenie upamiętniające 100. rocznicę urodzin Ludwika Cienciały (Macieja). W sobotę 2 kwietnia do nowo wyremontowanej sali leszniańskiego domu PZKO przyszło ponad 100 osób. Gości przywitała prezes MK PZKO w Lesznej Dolnej Renata Szkucik. - Upamiętnienie setnej rocznicy urodzin Ludwika Cienciały to pomysł zgranej grupy panów - profesora Daniela Kadłubca, doktora Stanisława Gawlika, Karola Suszki i Tadeusza Filipczyka, który jednocześnie poprowadzi cały program. Prowadzący Tadeusz Filipczyk rozpoczął od przybliżenia sylwetki Ludwika Cienciały ps. Macieja jako członka Chóru Męskiego "Gorol" oraz zapowiedział pierwszą część występu chóru. - "Gorol" chce się pokłonić Ludwikowi tak, jak najlepiej potrafi, czyli śpiewem. Cała Gorolija Macieja nosi w sercu. Ciągle opowiada się jego dowcipy i Goralija tym Maciejem żyje. Humor jako element twórczości ludowej W trakcie wieczoru wystąpił również Karol Suszka, emerytowany dyrektor Teatru Cieszyńskiego, który w mistrzowski sposób przedstawił życiorys Macieja, bawiąc publiczność do łez. Doc. Jana Raclavská w prelekcji „Humor…

Będzie śpiew, humoreski i prelekcja. Leszna zaprasza na 100. rocznicę urodzin Ludwika Cienciały
marzec312022

Będzie śpiew, humoreski i prelekcja. Leszna zaprasza na 100. rocznicę urodzin Ludwika Cienciały

LESZNA DOLNA / Miejscowe Koło PZKO w Lesznej Dolnej w najbliższą sobotę 2 kwietnia o godz. 15.00 zaprasza na wydarzenie upamiętniające 100. rocznicę urodzin Ludwika Cienciały (Macieja). W programie jest występ Chóru Męskiego "Gorol", prezentacja humoresek Ludwika Cienciały w wykonaniu Karola Suszki i Romana Rusza oraz prelekcja Jany Raclavskiej pt. "Humor jako element twórczości ludowej". – Ludwik Cienciała, pseudonim Maciej, był lesznianinem z pochodzenia, urodził się w Lesznej w 1922 roku i całe swoje życie spędził tutaj. Był członkiem naszego koła, występował najpierw u nas, potem się zaangażował w działalność "Gorola", następnie występował przez długie lata razem z Jurą spod Grónia podczas Gorolskiego Święta. Cieszymy się, że był znany nie tylko u nas, ale także za granicą. Chcemy uczcić jego pamięć jako lesznianina i gorola – powiedział Tadeusz Szkucik z MK PZKO Leszna Dolna. Z pomysłem wyszedł Chór Męski "Gorol" – W tym roku minęła setna rocznica urodzin Ludwika Cienciały. Z inicjatywą organizacji tego wydarzenia wyszedł Chór Męski "Gorol" z…

Trzyniec pomaga. Jutro kolejne spotkanie miasta z obywatelami Ukrainy
marzec312022

Trzyniec pomaga. Jutro kolejne spotkanie miasta z obywatelami Ukrainy

TRZYNIEC / 25 marca przedstawiciele miasta spotkali się z obywatelami Ukrainy, którzy znaleźli schronienie przed wojną w Trzyńcu. To było już drugie tego typu spotkanie, którego celem jest integracja społeczności ukraińskiej i pomoc uchodźcom w odnalezieniu się w trudnej sytuacji w nowym państwie. Kolejne spotkanie planowane jest na jutro 1 kwietnia na godz. 10.00 również w Bibliotece w Trzyńcu. Piątkowe spotkania skierowane są nie tylko do uchodźców, ale również do osób, które chcą pomóc. Prowadzone są w dwóch językach - czeskim i ukraińskim. Na ostatnim spotkaniu obecni byli przedstawiciele miasta - zastępca prezydent miasta Radim Kozlovský, dyrektorka Urzędu Pracy w Trzyńcu Olga Sikorová oraz pracownik socjalny Zuzana Bocková. Na spotkanie przyszedł również Ivo Žižka, dyrektor ds. Zasobów Ludzkich Huty Trzynieckiej. Miejsca pracy dla kobiet - Jesteśmy regionem przemysłowym, więc mamy więcej ofert pracy dla mężczyzn. Wiemy, że większość z was to kobiety, więc będziemy się starać znaleźć taką pracę, która będzie odpowiednia dla kobiet. Dzisiaj gościmy przedstawiciela Huty Trzynieckiej, której…

Prelekcja na temat Gorolskiego Święta w ramach Spotkań Karpackich. Wystąpi Leszek Richter
marzec302022

Prelekcja na temat Gorolskiego Święta w ramach Spotkań Karpackich. Wystąpi Leszek Richter

W czwartek 31 marca 2022 roku na kanale YouTube będzie można obejrzeć prelekcję Leszka Richtera w ramach Spotkań Karpackich organizowanych przez Towarzystwo Karpackie. Tematem spotkania będzie Gorolskie Święto. Transmisja prelekcji pt. "Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne „Gorolski Święto” jako fenomen kulturowo-społeczny na pograniczu czesko-polsko-słowackim" rozpocznie się w najbliższy czwartek o godz. 19.00. To już trzecie spotkanie z tego cyklu w tym roku. "Tym razem będziemy mieli przyjemność powędrować w trochę zapomnianą część Beskidów: na pogranicze polsko-czesko-słowackie, do źródeł Wisły i Olzy. Od naszego gościa usłyszymy o góralach tam zamieszkujących, a także o najważniejszym wydarzeniu organizowanym przez Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Jabłonkowie, a mianowicie o trwającym trzy dni Międzynarodowym Spotkaniu Folklorystycznym „Gorolski Święto”, w którym bierze udział ponad 10 tys. uczestników" - piszą na swoich stronach organizatorzy. Prelekcja będzie również dostępna w sieci Transmisja na YouTube będzie dostępna bez ograniczeń na kanale Towarzystwa Karpackiego (w wyszukiwarce YouTube należy wpisać „Towarzystwo Karpackie”). Dla wszystkich, którzy nie będą mogli obserwować Spotkania w czwartek…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.