W pierwszym artykule na temat dopełniacza wprowadziliśmy nadrzędną zasadę, że „dopełnienie, które w zdaniu twierdzącym ma formę biernika, w zdaniu zaprzeczonym przybiera postać dopełniacza”. Dzisiaj zajmiemy się zagadnieniem łączliwości składniowej czasowników z przypadkami.

    Przeciętny zjadacz chleba nie zastanawia się nad tym, czy czasownik szukać łączy się z rzeczownikiem w bierniku (kogo? co?) czy w dopełniaczu (kogo? czego?). Gdy żyjemy w Polsce i posługujemy się językiem polskim na co dzień, szczegółowa wiedza na temat łączliwości czasowników z przypadkami nie jest nam do niczego potrzebna.

    Większość rodzimych użytkowników języka polskiego nabywa umiejętność poprawnego łączenia czasowników (przynajmniej tych podstawowych) z wybranym przypadkiem w szkole podstawowej. Oczywiście sprawa komplikuje się, gdy na co dzień stykamy się z innym językiem słowiańskim, w którym czasowniki o tym samym znaczeniu co w języku polskim, wymagają użycia innego przypadka.

    Na Zaolziu najczęściej zdarza się niepoprawne użycie biernika, zamiast dopełniacza, np.

    Brakuje adres. Poprawnie: Brakuje adresu.

    Przestrzegać regulamin. Poprawnie: Przestrzegać regulaminu.

    Potrzebuję urlop. Poprawnie: Potrzebuję urlopu.

    Warto więc zapamiętać, jakie czasowniki wymagają użycia rzeczownika w dopełniaczu, a nie w bierniku. Z dopełniaczem łączą się między innymi takie czasowniki jak: szukać, przestrzegać, brakować, unikać, potrzebować, używać, słuchać, pilnować, dolewać. Przykłady:

    • Szukam (czego?) telefonu.
    • Przestrzegam (czego?) prawa.
    • Brakuje (czego?) gotówki.
    • Unikam (czego?) kłopotów.
    • Potrzebuję (czego?) odpoczynku.
    • Używać (czego?) długopisu
    • Słuchać (czego?) muzyki
    • Pilnować (kogo?) dziecka
    • Dolewać (czego?) mleka.

    Czasowników wymagających rzeczownika w dopełniaczu jest o wiele więcej. Niestety łączliwość czasowników z określonymi przypadkami nie podlega ścisłym regułom, według których moglibyśmy je w prosty sposób opanować. Niektóre czasowniki wymagają użycia biernika, inne dopełniacza, a jeszcze inne celownika, narzędnika lub miejscownika. Jedynym sposobem gwarantującym poprawne użycie danej konstrukcji, gdy nie jesteśmy pewni swojego wyboru, jest skorzystanie ze słownika.

    (SG)

    Autor:

    Tagi: , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Wielki Kiermasz Polskiej Książki. W Jabłonkowie jeszcze jutro można kupić książki i obejrzeć prace pań z Klubu Kobiet [zdjęcia]
      Listopad282021

      Wielki Kiermasz Polskiej Książki. W Jabłonkowie jeszcze jutro można kupić książki i obejrzeć prace pań z Klubu Kobiet [zdjęcia]

      Morderstwa, śluby, kaprysy pogody przed laty (28)
      Listopad282021

      Morderstwa, śluby, kaprysy pogody przed laty (28)

      Czechy mają dwu premierów.  Prezydent Zeman mianował premierem Petra Fialę
      Listopad282021

      Czechy mają dwu premierów. Prezydent Zeman mianował premierem Petra Fialę

      Adwent a ludowa wizja świata
      Listopad282021

      Adwent a ludowa wizja świata

      Zaprojektuj tradycyjną kartkę świąteczną i zgarnij atrakcyjną nagrodę!
      Listopad272021

      Zaprojektuj tradycyjną kartkę świąteczną i zgarnij atrakcyjną nagrodę!

      Rozświetlenie choinki w Wiśle nastąpi podczas Świątecznego Jarmarku z Tradycją
      Listopad272021

      Rozświetlenie choinki w Wiśle nastąpi podczas Świątecznego Jarmarku z Tradycją

      W ciągu dwu lat o Kartę Polaka ubiegało się ok. 500 osób. 17 chętnych skorzystało we wtorek z dyżuru konsularnego w Gródku
      Listopad272021

      W ciągu dwu lat o Kartę Polaka ubiegało się ok. 500 osób. 17 chętnych skorzystało we wtorek z dyżuru konsularnego w Gródku

      Centrum Leczenia Udarów w szpitalu na Sośnie otrzymało nagrodę
      Listopad272021

      Centrum Leczenia Udarów w szpitalu na Sośnie otrzymało nagrodę

      REKLAMA
      REKLAMA reklaama

      ZWROT TV

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

      Website Security Test