E-mail: sylwia@zwrot.cz

    Będąc na Zaolziu pierwszy raz, można odnieść wrażenie, że jest to kraina pełna genialnej młodzieży. Dlaczego? Bo uczniowie szkoły średniej to studenci.

    Przystępując do napisania tego tekstu, zaczęłam go słowami: dzisiaj będzie krótko. I bardzo szybko okazało się, że jednak nie będzie, bo sprawa jest bardziej skomplikowana niż wydaje się na pierwszy rzut oka.

    Jak podają współczesne słowniki języka polskiego ‚student’ to osoba, która uczy się w szkole wyższej. Studenci studiują więc na przykład na Akademii Sztuk Pięknych, Uniwersytecie Śląskim czy Politechnice Wrocławskiej. Natomiast w szkołach podstawowych i średnich uczą się uczniowie.

    Skąd więc wzięło się na Zaolziu określenie ‚student’ stosowane w przypadku ucznia szkoły średniej? Od biedy można by było uznać, że jest to zapożyczenie z języka czeskiego. Jednak, czy aby na pewno?

    Kalka językowa czy archaizm

    Wskazówką w rozwiązaniu tej zagadki jest nie tylko Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, ale też moje mgliste wspomnienia z dzieciństwa, gdy mój dziadek (rocznik 1919), mówił do mnie po przyjściu ze szkoły, że idzie „sztudynt”.

    Okazuje się, że dawniej w języku polskim słowo ‚student’ oznaczało właśnie ucznia szkolnego. Funkcjonujące w gwarze słowa ‚studynt’ i brzmiące z niemiecka ‚sztudynt’ są więc jak najbardziej uzasadnione. Możemy wnioskować, że te dwa słowa to raczej zachowane w gwarze archaizmy, które mają swoje źródło w języku niemieckim, a nie kalki językowe z języka czeskiego.

    Pamiętajmy jednak, że jeżeli mówimy po polsku i odbiorcą naszego komunikatu jest osoba nie znająca gwary, musimy użyć słowa ‚uczeń’. Jest to jedyne właściwe określenie osoby, która uczy się w szkole podstawowej, zawodowej lub średniej. Jeżeli zaczniemy ucznia nazywać studentem, nasz polski rozmówca wpadnie w konsternację.

    Tagi: ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.
      październik292021

      Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.

      Rockowo, rodzinnie i piknikowo nad Olzą
      sierpień192022

      Rockowo, rodzinnie i piknikowo nad Olzą

      Kolarze pojechali śladami I Powstania Śląskiego. W Piotrowicach organizatorzy przygotowali dla nich ciekawy program
      sierpień192022

      Kolarze pojechali śladami I Powstania Śląskiego. W Piotrowicach organizatorzy przygotowali dla nich ciekawy program

      Czeska minister obrony odwiedziła dziś Warszawę. Rozmowy dotyczyły m.in. wspólnego nadzoru nad przestrzenią powietrzną Słowacji
      sierpień182022

      Czeska minister obrony odwiedziła dziś Warszawę. Rozmowy dotyczyły m.in. wspólnego nadzoru nad przestrzenią powietrzną Słowacji

      Muzykanci karpaccy zjechali nad Brennicę. Byli także reprezentanci Zaolzia
      sierpień182022

      Muzykanci karpaccy zjechali nad Brennicę. Byli także reprezentanci Zaolzia

      Nowy rekord. Sześć startów w ciągu dwudziestu godzin
      sierpień182022

      Nowy rekord. Sześć startów w ciągu dwudziestu godzin

      Pomysły nie tylko na wakacje: Hobby Park w Boguminie
      sierpień182022

      Pomysły nie tylko na wakacje: Hobby Park w Boguminie

      Oba Cieszyny mają wspólną markę. Jak wam się podoba?
      sierpień182022

      Oba Cieszyny mają wspólną markę. Jak wam się podoba?

      Stroje ludowe ubieramy, czy się w nie przebieramy? Wyjaśnia Regina Wicher
      sierpień182022

      Stroje ludowe ubieramy, czy się w nie przebieramy? Wyjaśnia Regina Wicher

      REKLAMA

      REKLAMA

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.