Tag: język polski


Dlaczego warto się uczyć polskiego? Na pytanie odpowiada kampania #KTOTYJESTEŚ
październik112021

Dlaczego warto się uczyć polskiego? Na pytanie odpowiada kampania #KTOTYJESTEŚ

Dlaczego warto uczyć się i pielęgnować znajomość języka polskiego? Jakie możliwości przed młodymi ludźmi otwiera dwujęzyczność? To tematy przewodnie 3. edycji kampanii społecznej #KtoTyJesteś. W tym roku działania będą adresowane przede wszystkim do mniejszości polskiej na Litwie, Łotwie, Ukrainie, w Mołdawii, Estonii, Rosji oraz w Czechach. Organizatorem akcji jest Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”. Głównym celem, organizowanej od 2018 roku, kampanii #KtoTyJesteś jest promocja dwujęzyczności oraz języka polskiego jako nośnika wartości i kultury. W tej edycji organizatorzy zwracają się w szczególności do rodziców oraz młodzieży szkolnej i studentów, przed którymi stoją ważne decyzje związane z dalszą edukacją i rozwojem zawodowym. Nauka języka polskiego to inwestycja - Zdajemy sobie sprawę, że rodzice oraz młodzi ludzie mierzą się z wieloma wyzwaniami stawianymi przez wolny rynek. Zarówno rodzicom, jak i młodzieży szkolnej czy studentom bardzo zależy na indywidualnym rozwoju, wszechstronnej edukacji na wysokim poziomie oraz dobrych perspektywach na rynku pracy – tłumaczy Mikołaj Falkowski, Prezes Zarządu Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”. - Dlatego…

Letnia Szkoła Słowiańskich Studiów w Ołomuńcu,      czyli przygoda z językiem czeskim na Morawach
wrzesień302021

Letnia Szkoła Słowiańskich Studiów w Ołomuńcu, czyli przygoda z językiem czeskim na Morawach

Ten artykuł skierowany jest dla czytelników, którzy opłacili prenumeratę wspierającą i jest chroniony hasłem. Aby go zobaczyć, podaj hasło poniżej: Chcesz zamówić prenumeratę wspierającą? Napisz do nas na info@zwrot.cz Hasło:

‚Nabity’ i  ‚wybity’. Ząb, guz czy telefon?
lipiec062021

‚Nabity’ i ‚wybity’. Ząb, guz czy telefon?

Jak dobrze wiemy, na Zaolziu mówimy, że telefony komórkowe, laptopy i inne urządzenia 'wybijają się', gdy wyczerpuje im się bateria. Wtedy podłączamy je do ładowarki i… 'nabijamy'. Czy w języku ogólnopolskim również mówimy, że 'wybił mi się telefon' i muszę 'nabić telefon'? Niestety nie. Chcąc powiedzieć, że nasz telefon się wyłączył z powodu wyładowanej baterii, mówimy, że 'telefon się wyładował' lub 'jest wyładowany'. W języku potocznym mówimy również, że 'telefon nam padł'. Aby zaczął działać, musimy go podłączyć do ładowarki i 'naładować'. Ładujemy również laptop, tablet, czytnik, odkurzacz, akumulator i inne urządzenia, które akumulują energię elektryczną po to, aby działać. Czasowniki 'nabijać' i 'wybijać' funkcjonują w języku polskim i można powiedzieć, że mają się świetnie, jednak nie w kontekście ładowania telefonów. Wielki słownik języka polskiego pod red. Piotra Żmigrodzkiego podaje piętnaście znaczeń dla czasownika ‘wybijać’ i osiem dla czasownika ‘nabijać’. Źródło: https://giphy.com Można więc 'wybić dziurę w ścianie', 'wybić piłkę z pola karnego', 'wybić nóż z ręki', tak samo jak…

Pogotowie językowe. Czy można się przekazać?
czerwiec062021

Pogotowie językowe. Czy można się przekazać?

Odkąd świat ogarnęła pandemia, nasz słownik wzbogacił się o słowa, których normalnie nie używalibyśmy. Przynajmniej nie aż tak często. Jednym z nich jest czasownik ‘okazywać’. Dlaczego warto na niego zwrócić uwagę? Ponieważ zdarza się, że zamiast niego używamy kalki z języka czeskiego. Oto przykład zastosowania kalki językowej: „Uczniowie, którzy przekażą się negatywnym wynikiem testu antygenowego, nie muszą być testowani”. Zdanie powinno brzmieć następująco: „Uczniowie, którzy okażą negatywny wynik testu antygenowego, nie muszą być testowani”. Zastosowany w pierwszym zdaniu czasownik ‘przekazać się’ został utworzony od czasownika ‘prokázat se’. Warto wiedzieć, że w języku polskim czasownik ‘przekazać’ nie występuję z zaimkiem zwrotnym się. W żadnym znaczeniu nie można użyć frazy ‘przekazać się’. Wyjątkiem może być celowy zabieg artystyczny, gdy poeta lub autor tekstu piosenki, chce podkreślić, że podmiot liryczny zamierza ‘przekazać się’ komuś jak przedmiot. Ale poeci, w przeciwieństwie do zwykłych użytkowników języka, mogą robić ze słowem wszystko. A co z czasownikiem ‘przekazać’ bez zaimka zwrotnego się? Oczywiście istnieje, ale ma inne…

WYWIAD. Każdy poznany język rzuca inne światło na otaczającą nas rzeczywistość
marzec092021

WYWIAD. Każdy poznany język rzuca inne światło na otaczającą nas rzeczywistość

Rozmowa z Darkiem Jedzokiem o wielojęzyczności, języku ojczystym i syndromie Mowgliego. Jak długo mieszkasz za granicą? Pytanie, co to znaczy za granicą, bo urodziłem się na Zaolziu w Czechach i zanim wyjechaliśmy do Australii, mieszkałem przez prawie dziesięć lat w Cieszynie. To też było za granicą. Natomiast w Australii mieszkamy z żoną od prawie 5 lat. Ile znasz języków? Polski, czeski i angielski. Słowacki pasywnie. A który język jest Twoim pierwszym językiem? Gwara. Na jakim poziomie znasz język angielski? Ostatnio robiłem testy i wyszło na to, że moja znajomość języka angielskiego jest na poziomie tuż pod native speakerem. Angielskiego używam w pracy, staramy się też wybić aktywnie poza krąg naszych znajomych, którzy są Polakami, Czechami i… Brazylijczykami. Tutaj wielu Polaków ma z tym problem - przebywa tylko we własnym gronie i nie ma okazji nauczyć się angielskiego. Czyli nie jest tak, że nie macie z kim rozmawiać po polsku czy po czesku? Nie, bo Australia to kraj imigrantów, mnóstwo tu…

Pogotowie językowe: Spuszczanie i wypinanie?
marzec022021

Pogotowie językowe: Spuszczanie i wypinanie?

W gwarze używanej na Zaolziu na stałe zagościły dwa czasowniki ‘spuszczać’ i ‘wypinać’, które oznaczają ‘włączać’ i ‘wyłączać’. Wiadomo, że pochodzą one z języka czeskiego (czes. spustit i vypnout), i nie ma w tym nic złego ani dziwnego. Ale czy możemy tych dwóch czasowników w tym znaczeniu używać w języku polskim? Jeżeli chcemy, aby zrozumiał nas rozmówca polskojęzyczny, z całą pewnością nie. Co prawda oba czasowniki występują w języku polskim, ale mają zupełnie inne znaczenie niż w gwarze. Czasownika ‘spuścić’ i jego niedokonanej formy ‘spuszczać’ używamy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że ‘spuszczamy wiaderko na linie’, ‘spuszczamy kolegę na linie’, można również ‘spuścić kurtynę w teatrze’, ‘spuścić wodę w toalecie’, ‘spuścić powietrze z opon ’, ‘spuścić na coś zasłonę milczenia’, ‘spuścić z tonu’, ‘spuścić z ceny’, można również ‘spuścić się po linie’, czyli samemu zjechać po linie. Czasownik ten jest również wulgarnym określeniem czynności. Zainteresowani czytelnicy mogą sami sprawdzić w słowniku, o czym mowa. Na marginesie warto również zaznaczyć, że w…

WYWIAD. Jestem zdecydowanie bardziej zabawna i towarzyska po polsku niż po angielsku
luty282021

WYWIAD. Jestem zdecydowanie bardziej zabawna i towarzyska po polsku niż po angielsku

O języku myśli i snów, umiejętności przełączania języków, dwujęzyczności i życiu w Stanach Zjednoczonych opowiada Małgorzata Hekking. Jak długo mieszkasz za granicą? Wyjechałam z Polski w 2003 roku (miałam 23 lata). Więc jestem w Stanach 17 lat z dwuletnią przerwą, kiedy mieszkaliśmy z mężem w Polsce. Ile znasz języków? To zależy, czy pytasz mnie jako Polki czy przybranej Amerykanki (śmiech). Jako Polka znam dwa języki, czyli polski i angielski. Liznęłam też hiszpańskiego, kiedyś uczyłam się czeskiego, miałam też podejście do amharskiego. Więc jako przybrana Amerykanka znam te wszystkie języki płynnie (śmiech), a jako Polska znam dwa. Na jakim poziomie znasz język angielski? Jak native speaker? Myślę, że tak. Ja myślę po angielsku. Zaczęłam myśleć po angielsku bardzo wcześnie. Nie wyobrażam sobie mieszkać w anglojęzycznym państwie przez dłuższy czas, myśleć po polsku i tłumaczyć aktywnie to, co myślisz na to, co mówisz i piszesz. I w drugą stronę. Mnie się mózg przestawił bardzo szybko. Ale na początku mój język angielski, wbrew…

WYWIAD. Nigdy nie zakładaliśmy, że nasze dzieci mogłyby nie mówić po polsku
luty232021

WYWIAD. Nigdy nie zakładaliśmy, że nasze dzieci mogłyby nie mówić po polsku

Jadwiga i Łukasz Krukarowie mieszkają w Anglii od 15 lat. Tam urodziły się ich dzieci: Tymek (10 lat), Piotrek (8 lat) i Estera (6 lat). O języku, nie tylko ojczystym, rozmawia z nimi Sylwia Grudzień. Czy używacie na co dzień języka polskiego? W jakich sytuacjach? J.K.: Tak. Zawsze. Ł.K.: W domu, w polskich sklepach, w pracy z kolegami i z koleżankami i z polskimi znajomymi. J.K.: I w kościele, bo chodzimy do polskiego kościoła. Po polsku rozmawiam również z polskojęzycznymi dziećmi w szkole, w której pracuję. Są to przede wszystkim przedszkolaki, które gdy przyjdą do szkoły pierwszy raz, nie rozumieją angielskiego. Mogę z nimi rozmawiać po polsku. To się zmieniło, bo kilka lat temu nie mogłam, ale to się zmieniło dzięki mnie. Ł. K.: Podmywamy fundamenty tożsamości kulturowej Brytyjczyków (śmiech) Czyli rozwalacie im system, jak rozumiem? (śmiech) J.K. i Ł. K.: Tak! (śmiech) J. K.: Ale tak na poważnie, to są to naprawdę małe dzieci, które znają tylko język polski,…

Darmowe wykłady i seminaria online dla miłośników języka polskiego
luty152021

Darmowe wykłady i seminaria online dla miłośników języka polskiego

Wykłady będą się odbywać w dniach 22 -26 lutego 2021 w ramach V Tygodnia Języka Ojczystego. Są skierowane do uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych, uczniów szkół średnich, nauczycieli, a także wszystkich miłośników polszczyzny. Tematem przewodnim tegorocznych spotkań z polszczyzną są zapożyczenia. Na cykl wykładów serdecznie zapraszają: Katowicki Oddział Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego, Szkoła Języka i Kultury Polskiej UŚ oraz Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach. Zajęcia poprowadzą wykładowcy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Aby wziąć udział, wystarczy wypełnić formularz i kliknąć 'prześlij' tutaj. (SG)

Pogotowie językowe. Gdy z nosa cieknie nam katar
styczeń292021

Pogotowie językowe. Gdy z nosa cieknie nam katar

Rok temu spotkałam się w swojej pracy z tłumaczeniem bajki dla dzieci – z języka czeskiego na polski. W tekście tym oprócz różnego rodzaju interferencji językowych (o interferencjach pisałam tutaj), znalazłam wyjątkowo ciekawy dialog między Psem, Kozą i Gęsią. Oto jego fragment: Pies: Podobno mały Antoś ma przeze mnie katar. Koza i Gęś: Katar? Koza: Ekstra! A jak to działa? Pies: Hm. Kichasz, nos masz jak pompon i cieknie ci z niego słony rosół z makaronem. Moją uwagę zwróciła kwestia wypowiadana przez Psa. Niby wiem, co autor miał na myśli, ale czy każda osoba polskojęzyczna będzie widziała? Obawiam się, że nie. Większość osób polskojęzycznych, nieznających języka czeskiego, będzie przecierać oczy ze zdumienia. Dlaczego? Już wyjaśniam, co w tym zdaniu się właściwie wydarzyło? Porównanie nosa do pompona nasuwa nam skojarzenie z miękkością, delikatnością. Być może poprzez luźne skojarzenia z kolorem czerwonym i zimą, dojdziemy do czapki św. Mikołaja lub nosa renifera Rudolfa. Przeczuwamy jednak, i słusznie, że nie o to chodziło…

Ja znam język polski. A jaka jest Twoja supermoc?
Listopad112020

Ja znam język polski. A jaka jest Twoja supermoc?

Gdzie uczyć języka polskiego i co polecić znajomym obcokrajowcom chcącym uczyć się w domu? Czy jest to w ogóle możliwe, aby uczyć się języka polskiego w domu? Okazuje się, że tak. Wiadomo, że nic nie zastąpi dobrego lektora (również online). Jeżeli jednak z jakiegoś powodu nie chcemy lub nie możemy wybrać takiej formy nauki, internet daje nam ogromne możliwości. Wszystko zależy od motywacji ucznia. Polskiego uczy się 50 tys. obcokrajowców Zainteresowanie nauką języka polskiego jako obcego jest bardzo duże. Szacuje się, że języka polskiego uczy się 50 000 osób na całym świecie, z czego niewielka część studiuje język polski na uczelniach i w szkołach językowych w Polsce. Ponieważ zapotrzebowanie jest duże, dydaktyka języka polskiego jako obcego jest bardzo rozwinięta. Polscy lektorzy mogą pochwalić się wypracowanymi przez lata metodami. Stąd też tak duża dostępność różnego rodzaju platform do samodzielnej pracy. Duolingo Gdzie więc szukać dobrych materiałów do nauki języka polskiego? Na początek warto zerknąć na portal internetowy Duolingo: https://www.duolingo.com/course/pl/en/Nauka-polskiego. Jego wadą…

Od października rusza Polonijny Uniwersytet dla Dzieci
wrzesień092020

Od października rusza Polonijny Uniwersytet dla Dzieci

Organizatorem przedsięwzięcia jest Fundacja Małopolski Uniwersytet dla Dzieci. Jej celem jest rozbudzenie zainteresowań naukowych dzieci i motywacji do nauki języka polskiego. Zajęcia będą miały formę zdalną i są przeznaczone dla dzieci mieszkających poza granicami Polski. Opiekę i nadzór merytoryczny nad programem studiów sprawuje Rada Naukowa powołana wśród pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiego Oddziału Polskiej Akademii Nauk. Zajęcia dostosowane będą dla dzieci w wieku 6-13 lat. Będą to wykłady z różnych dziedzin nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, biologii, astronomii, geografii, medycyny), matematycznych (matematyki, informatyki), humanistycznych (filozofii, lingwistyki), społecznych (historii, ekonomii, psychologii, politologii), inżynieryjnych (robotyka, elektronika, architektura, telekomunikacja) i innych. Organizatorzy zapewniają, że wykłady będą dostosowane do dociekliwej i otwartej postawy dziecka. Od października do czerwca odbędzie się szesnaście wykładów. Będą one publikowane dwa razy w miesiącu. Każdy film będzie dostępny do obejrzenia dla zalogowanych studentów przez 72 godziny. Wykład będzie trwał 35-40 minut. Dyskusja z prowadzącym będzie możliwa w formie pisemnych pytań i odpowiedzi. Udział w zajęciach Polonijnego Uniwersytetu dla Dzieci jest…

Od pierogów ruskich do języka polskiego. Wywiad
sierpień282020

Od pierogów ruskich do języka polskiego. Wywiad

CIESZYN / W tym roku letnia szkoła języka, literatury i kultury polskiej w Cieszynie, organizowana przez Szkołę Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, odbywa się online. O wyzwaniach związanych ze zdalnym nauczaniem z kierownikiem szkoły dr Agnieszką Tambor rozmawia Sylwia Grudzień. W tym roku letnia szkoła odbywa się po raz trzydziesty. Proszę powiedzieć, jakie były początki szkoły? Wszystko zaczęło się od listu, w którym chłopak z Niemiec zapytał, czy na Uniwersytecie Śląskim są prowadzone zajęcia z języka polskiego dla obcokrajowców. Nie było, więc postanowiono zorganizować taką szkołę. Do jej przygotowania wyznaczono państwa prof. Jolantę Tambor, Romualda Cudaka i Ewę Kosowską – wówczas jeszcze nie byli profesorami. Choć siedziba Szkoły znajduje się w Katowicach i w ciągu roku uczymy języka polskiego jako obcego w Katowicach, pierwsza letnia szkoła – i tak już zostało –odbyła się w Cieszynie. I to był jeden z lepszych pomysłów, aby przenieść się z letnią szkołą do Cieszyna. Po pierwsze, pobyt w sierpniu w Katowicach…

REKLAMA
REKLAMA reklaama

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

Website Security Test