Tag: Zaolzie


Řezaný świat Adama Miklasza. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim
październik252022

Řezaný świat Adama Miklasza. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim

CIESZYN / W poniedziałkowe popołudnie 24 października w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie odbyło się spotkanie autorskie z Adamem Miklaszem poświęcone jego najnowszej książce "Řezaný świat. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim." Poprowadził je Marcin Mońka. Czym książka Adama Miklasza nie jest? Mońka zaczął od wyliczenia, czym najnowsza książka Adama Miklasza nie jest. Nie jest więc bedekerem, przewodnikiem opisującym miejsca, które na Śląsku Cieszyńskim warto odwiedzić. Nie jest też książką w stylu Szczygła. A czym jest? - Swego rodzaju podsumowaniem moich prawie dziesięciu lat spędzonych w Cieszynie i szerzej na ´´Śląsku Cieszyńskim - stwierdził autor. Podkreślił, że ów Śląsk Cieszyński traktuje całościowo, a Zaolzie odgrywa dla niego bardzo ważną rolę w poznawaniu regionu. Konwencja przewodnika jest natomiast swoistą zabawą z czytelnikiem. Choć autor przyznaje, że jego zamiarem było stworzenie elementarza, ściągi do poznawania regionu, to bynajmniej nie jest to przewodnik. - Chciałem, żeby ci, którzy przyjeżdżają, unikali moich błędów - wyjaśnił autor. Zadomowiony już werbus Miklasz urodził się i najwięcej dotychczasowego…

To już trzeci rok z Pamiątką Rodzinną! Przypomnijmy sobie, co w tym roku mogliśmy zobaczyć
grudzień292021

To już trzeci rok z Pamiątką Rodzinną! Przypomnijmy sobie, co w tym roku mogliśmy zobaczyć

Od 2019 roku na tylnej okładce miesięcznika „Zwrot” możemy oglądać pamiątki rodzinne naszych Czytelników. Wspomnień i przedmiotów z nimi związanych jest czasami tak dużo, że nie mieszczą się one na okładce. Wtedy przenosimy je w postaci szerszego artykułu do środka numeru. Ten rok możemy uznać za wyjątkowo udany. Czas więc na podsumowanie tegorocznych „zbiorów” w ramach Pamiątki Rodzinnej. W styczniu na okładkę czasopisma przesłano nam czarno-białe zdjęcie w formie pocztówki przedstawiające kuracjuszy i personel z uzdrowiska Trenčianske Teplice z 1931 roku. Zdjęcie przesłała Ewa Wałaska z Bystrzycy, która podzieliła się swoimi wspomnieniami na temat swojej babci Zuzannie Sikorze. Zuzanna Sikora siedzi w środku (w stroju cieszyńskim). Trenčianske Teplice, 1931 r. W lutym opublikowaliśmy zaproszenie na bal strażacki z 1932 roku, zaadresowany do Korneliusza Mackowskiego, kierownika szkoły w Suchej Górnej. Zaproszenie przesłał Władysław Koch. W marcu ukazał się artykuł zatytułowany „Miłość do ziemi dziedziczy się po przodkach”, będący relacją wizyty u Otona Wani z Dąbrowy. Nestor rodu podzielił się z nami…

Marta Bocek: Poezja na zdrowie
grudzień022021

Marta Bocek: Poezja na zdrowie

Treść jest chroniona hasłem. Aby ją zobaczyć, proszę poniżej wprowadzić hasło: Hasło:

Zaolzianin z krwi i kości. Losy Ottona Tomana z Orłowej
grudzień012021

Zaolzianin z krwi i kości. Losy Ottona Tomana z Orłowej

Treść jest chroniona hasłem. Aby ją zobaczyć, proszę poniżej wprowadzić hasło: Hasło:

Andrzejki wg Oskara Kolberga. Wieczór zabaw, spotkań i wróżb o charakterze matrymonialnym
listopad302021

Andrzejki wg Oskara Kolberga. Wieczór zabaw, spotkań i wróżb o charakterze matrymonialnym

Dziś imieniny obchodzi Andrzej. Wczoraj były andrzejki - wieczór zabaw, spotkań i przede wszystkim wróżb o charakterze matrymonialnym. Zapomniane w Czechach, w Polsce są okazją do spotkań towarzyskich zarówno wśród młodych, jak i starszych mieszkańców kraju (w tym drugim przypadku ciągle jeszcze hucznie obchodzone imieniny Andrzeja). Dawniej nieodłącznym elementem „andrzejek” były przeznaczone przede wszystkim dla panien wróżby, których najważniejszym tematem było potencjalne zamążpójście. Tak zwyczaje związane z obchodzeniem wigilii dnia Św. Andrzeja opisywał Oskar Kolberg: „Wieczór 30 listopada, św. Andrzejowi poświęcony, nastręcza także sposobność do rozmaitej zabawy. Leją wtedy ołów, w łyżce blaszanej roztopiony, do wody, a z figur formujących się wróżą sobie przyszłość. Dziewuchy rzucają w tył trzewik, który jeżeli po spadnięciu  na ziemię końcem, a nie napiętkiem obrócony jest ku drzwiom, przepowiada im zamążpójście w ciągu roku. Takimże sposobem ciskają ostrużyny z jabłek i z ich zakrętów starają się zgadnąć głoskę początkową (nazwiska) przyszłego męża. Zadanie to nie takie trudne, jak na pierwszy rzut oka się zdaje, bo…

Gdy jest nacisk, nie ma dobrowolności. Promocja książki Grzegorza Gąsiora na temat polityki narodowościowej Czechosłowacji w latach 1920-1938
październik222021

Gdy jest nacisk, nie ma dobrowolności. Promocja książki Grzegorza Gąsiora na temat polityki narodowościowej Czechosłowacji w latach 1920-1938

CIESZYN / We wtorek 19 października odbyło się spotkanie promujące najnowszą książkę Grzegorza Gąsiora. Pochodzący z Karwiny historyk, absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, adiunkt w Katedrze Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej na Wydziale Lingwistyki Stosowanej UW, specjalizuje się m.in. w badaniu stosunków polsko-czeskich w XX wieku. Tego tematu dotyczy też jego najnowsza książka - „Polityka narodowościowa państwa na czechosłowackim Śląsku Cieszyńskim w latach 1920-1938”. Jak sam na wstępie przyznał, zagadnienie to nie jest nowością. - Wielu autorów poruszało ten temat, ale nie poświęcało mu samodzielnej książki. Zawsze kwestia ta była gdzieś w tle i głównie polscy autorzy traktowali ją jako pewien fakt, że istniała polityka narodowościowa państwa czechosłowackiego wobec Polaków, której celem było ich wynarodowienie. Ale te książki dotyczyły szerszych tematów. Także ten aspekt się tam pojawiał, ale nie był rozbudowywany. Pojawiały się jedynie informacje o jakichś represjach wobec polskiej ludności – stwierdził Gąsior. Tezy stawiane na podstawie wnikliwej analizy czechosłowackich dokumentów historycznych Historyk pochylił się nad zagadnieniem polityki narodowościowej państwa…

„Wymazana granica” Tomasza Grzywaczewskiego opowiada o regionach takich jak nasz
kwiecień212021

„Wymazana granica” Tomasza Grzywaczewskiego opowiada o regionach takich jak nasz

Niedawno pojawiła się wydana przez wydawnictwo Czarne książka Tomasza Grzywaczewskiego "WYMAZANA GRANICA. ŚLADAMI II RZECZPOSPOLITEJ". Dziennikarz, pisarz i podróżnik, autor książek reportażowych, artykułów prasowych i publikacji naukowych tym razem pochylił się nad problematyką pogranicza. Ujęte w ciekawie napisany reportaż zawiłości historii i codziennego życia na pograniczu czyta się świetnie, dowiadując się przy tym wielu interesujących rzeczy. Polecam, bo warto. Warto przeczytać całą książkę, a nie jedynie wyrywkowo rozdział "Twierdza Zaolzie"... - No tak, nic nowego, przecież to tutaj normalne - stwierdziła moja córka, dziewiątoklasistka, gdy oderwałam się od lektury, by przeczytać jej na głos jeden z fragmentów. - Tyle że ja ci właśnie czytam o Kaszubach… Jakież zdumienie budzi u Zaolziaka lektura zawiłości polsko-niemieckiego pogranicza na Kaszubach czy dużo bliższej nam Opolszczyźnie! Zapewne takie same jak u Kaszuba lektura rozdziału "Twierdza Zaolzie". Dla mieszkańców naszego regionu, jak i pozostałych opisanych w książce terenów pogranicza II Rzeczypospolitej, lektura będzie zaskakującym odkryciem podobieństw i różnic na obszarach mających podobną historię bycia regionami…

Dokąd wybrała się sójka, skoro nie za morze?
styczeń212021

Dokąd wybrała się sójka, skoro nie za morze?

Czy jest ktoś taki, kto nie zna wiersza „Sójka” Jana Brzechwy? To mało prawdopodobne. Jeżeli nie kojarzy go ze swojego dzieciństwa, to zapewne poznał go w czasie czytania wierszy swoim dzieciom. Nawet jeżeli są tacy ludzie, którzy nigdy nie mieli okazji przeczytać wiersza w całości, albo nie pamiętają, o czym on jest, to przynajmniej wiedzą jedno – sójka, choć bardzo chciała wybrać się za morze, w końcu tam nie poleciała. Wszyscy znamy wyrażenie: „wybierać się jak sójka za morze”. Używamy go, gdy zwlekamy z działaniami, które wymagają od nas opuszczenia miejsca pobytu i udania się gdzieś w jakimś celu. Wybieramy się jak sójka za morze, gdy odkładamy podróż lub zwykłe wyjście z domu na później. Wyrażenie, które ma swoje źródło, w tym ponad 80-letnim wierszu dla dzieci, weszło na stałe do słownika języka polskiego. Pierwsze wydanie "Sójki" z 1939 roku, z ilustracjami Franciszki Themerson Jakie więc miejsca odwiedziła sójka, zanim doszła do wniosku, że zamorskie podróże nie są dla niej?…

Danuta Chwajol: Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości
listopad152020

Danuta Chwajol: Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości

Na co dzień leczy chore dzieci. W wolnych chwilach czyta literaturę na temat strojów cieszyńskich, które też kolekcjonuje. O swojej pasji opowiada nam Danuta Chwajol. Co było impulsem do kolekcjonowania strojów cieszyńskich? Trzy były iskierki, które zapaliły moje zainteresowanie i sprawiły, że pokochałam strój cieszyński. Kiedy zobaczyłam żywotek sukni stroju cieszyńskiego, którą szesnastoletnia wtedy córka Joanna przyniosła z zespołu Błędowice, zwróciłam uwagę na delikatność kolorów na żywotku i harmonijnie ułożone wzory kwiatów polnych. W tym samym czasie dowiedziałam się, że istnieją osoby, które skupują stroje i wywożą je poza nasz teren. Jestem ślązaczką od rodzenia, pochodzę z Katowic. Widocznie odezwała się we mnie śląska dusza i poczułam się właścicielką wszystkiego, co śląskie i poczułam, że trzeba to ratować. Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości. Obcy, którzy chcieliby nosić ten strój w obcych zespołach, to przebierańcy. Nawet Niemcy podczas wojny wiedzieli, że kto nosi strój cieszyński, ten  jest Polakiem.  Który strój jest dla Pani najcenniejszy? Nie mam tego jednego, jedynego najcenniejszego. W pierwszym rzędzie cenny jest dla…

Literatura polska na Zaolziu 1920–2020 na wystawie w Książnicy
lipiec282020

Literatura polska na Zaolziu 1920–2020 na wystawie w Książnicy

CIESZYN / W Książnicy Cieszyńskiej otwarto nową wystawę. Data, w którą to uczyniono – 28 lipca 2020 bynajmniej nie jest przypadkowa. Na przygotowanej przez Wojciecha Święsa ekspozycji w 25 gablotach obejrzymy przegląd literatury polskiej i gwarowej na Zaolziu z ostatnich stu lat: od roku 1920 do roku 2020. Gra typografią Wystawie jej kurator nadał tytuł „rozMYwani#. Literatura polska na Zaolziu 1920–2020.”. Jak wyjaśnił podczas otwarcia Wojciech Święs, tytuł wystawy nawiązuje do słów jednego z najważniejszych zaolziańskich poetów, a przy tym literaturoznawcy, Władysława Sikory, który w wygłoszonym w 2000 r. na sesji naukowej „Polacy na Zaolziu 1920–2000” referacie stwierdził, że po 1989 r. życie literackie na Zaolziu się rozmywa. – W tytule wyróżniłem zaimek osobowy „my”, literę „e” z kolei zamieniłem na znak hash. Ma to symbolizować drogę, jaką przebyła zaolziańska literatura na przestrzeni stu lat – od jednego z najważniejszych nośników polskich wartości narodowych i spoiwa doskonale zorganizowanej, zwłaszcza w dwudziestoleciu międzywojennym, polskiej ludności Zaolzia (MY), aż do nowoczesności i…

Czwarty dzień Igrzysk. Zobacz, kto tym razem stanął na stopniach zwycięzców
lipiec312019

Czwarty dzień Igrzysk. Zobacz, kto tym razem stanął na stopniach zwycięzców

GDYNIA / W Gdyni od soboty trwają Światowe Letnie Igrzyska Polonijne. Udział w nich bierze ok. 1500 sportowców z całego świata. Zaolzie wysłało do Gdyni 204 zawodników. (więcej…)

Już dziś powalczą o pierwsze medale (zdjęcia)
lipiec282019

Już dziś powalczą o pierwsze medale (zdjęcia)

GDYNIA /  Do Trójmiasta zjechało 1500 sportowców z całego świata, by walczyć o medale XIX Światowych Letnich Igrzysk Polonijnych. Wśród nich jest 204 reprezentantów z Zaolzia.  (więcej…)

Konferencja o asymilacji na pograniczach
czerwiec122019

Konferencja o asymilacji na pograniczach

CZESKIE CIESZYN / Już w najbliższy piątek, 14 czerwca w Auli Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie odbędzie się konferencja na temat asymilacji na pograniczach. Zjawisko będzie rozpatrywane zarówno w kontekście historii, jak i współczesności. (więcej…)

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.