Czytaj nas! Codziennie nowe informacje!

Dzień dobry,

pytanie jest proste: kiedy piszemy „w“, a kiedy „we“, kiedy „z“, a kiedy „ze“.

Co do słowa określającego ubiegły rok na Zaolziu, to stawiam na „Wizję“

Pozdrawiam

I.Ż.

Na samym początku rozwinę pytanie o jeszcze kilka przyimków: „pod“ i „pode“, „nad“ i „nade“, „bez“ i „beze“, „przed“ i „przede“ itp. Wszędzie odpowiedź może być tak samo prosta lub tak samo skomplikowana.

Formy oboczne przyimków wywodzą się z rozwoju tzw. jerów w dawnej historii języka polskiego. Jery były bardzo krótkimi głoskami, które w zależności od pozycji w wyrazie były jerami mocnymi lub słabymi.

W trakcie rozwoju języka jery słabe zanikały a mocne zmieniły się w pełne samogłoski (wokalizacja). Przyimki stanowiły zawsze całość z następującym wyrazem tak w wymowie, jak również pod względem akcentu wyrazowego.

Połączenie przyimka z następującym po nim wyrazem powodowało również zmiany pozycji słabych i mocnych jerów a następnie, kiedy zanikły słabe, a wokalizacji uległy mocne jery, powstawały pary zaimków takie, jak podano w pytaniu.

W tych zamierzchłych czasach użycie dłuższej formy przyimka podyktowane było budową wyrazu następującego po nim.

Obecnie nie mamy jednoznacznej reguły użycia form przyimków zakończonych na -e. Wskazaniem do ich użycia jest trudna do wymówienia grupa spółgłosek na początku wyrazu następującego po przyimku: np. „we Francji”, „we Frankfurcie” i „we wtorek” (niepoprawnie jest „w Francji”, „w Frankfurcie” i „w wtorek”) ale już „we czwartek” może być użyte tak samo jak „w czwartek”.

Podobnie niepoprawnym jest następujące użycie przyimka „we wojsku”, „we Warszawie” czy „we wodzie”. Formy takie uchodzą za regionalne i nie są zalecane w ogólnej polszczyźnie.

Należałoby się przyglądać budowie poszczególnych wyrazów poprzedzanych przyimkiem, żeby zdecydować, która jego forma jest lepsza w użyciu.

Dziękuję za pierwsze słowo do Zaolziańskiego słowa roku. Kolejne propozycje oraz pytania dotyczące języka polskiego proszę wysyłać na adres pogotowie.jezykowe@zwrot.cz .

Mgr. Ireneusz Hyrnik, Ph.D.

Tagi: , , , , , ,

Komentarze

Czytaj również


Parfém jako dárek: čemu věnovat pozornost při výběru
Wrzesień062020

Parfém jako dárek: čemu věnovat pozornost při výběru

Od czwartku w gospodzie posiedzimy tylko do 22, ostrawscy studenci od jutra uczą się zdalnie
Wrzesień222020

Od czwartku w gospodzie posiedzimy tylko do 22, ostrawscy studenci od jutra uczą się zdalnie

Dziś początek astronomicznej jesieni
Wrzesień222020

Dziś początek astronomicznej jesieni

Aktorzy Sceny Czeskiej Teatru Cieszyńskiego zostali objęci kwarantanną
Wrzesień222020

Aktorzy Sceny Czeskiej Teatru Cieszyńskiego zostali objęci kwarantanną

Prymula apeluje do szkół, żeby w piątek ogłosiły dzień wolny od nauki
Wrzesień222020

Prymula apeluje do szkół, żeby w piątek ogłosiły dzień wolny od nauki

Cieszyński Teatr od wczoraj ma małą scenę
Wrzesień222020

Cieszyński Teatr od wczoraj ma małą scenę

Ten film był podążaniem za Jolą. Rozmowa z polskimi twórczyniami
Wrzesień222020

Ten film był podążaniem za Jolą. Rozmowa z polskimi twórczyniami

Widzieliście paradę wózków dziecięcych w Czeskim Cieszynie?
Wrzesień212020

Widzieliście paradę wózków dziecięcych w Czeskim Cieszynie?

Na Beskidzioków, którzy udali się do Wędryni-Zaolzia, czekała niespodzianka
Wrzesień212020

Na Beskidzioków, którzy udali się do Wędryni-Zaolzia, czekała niespodzianka


#KTOTYJESTEŚ

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test