Zaolziańskie gminy w czołówce konkursu Wioska roku. Łomna Dolna druga, Kocobędz trzeci
czerwiec122026

Zaolziańskie gminy w czołówce konkursu Wioska roku. Łomna Dolna druga, Kocobędz trzeci

REGION / Bardzo dobry wynik zanotowały zaolziańskie gminy w wojewódzkim etapie konkursu Wioska roku 2026. Łomna Dolna zajęła drugie miejsce, a Kocobędz uplasował się na trzeciej pozycji. Wśród nagrodzonych znalazły się również Piotrowice koło Karwiny. Zwycięzcą tegorocznej, jubileuszowej 30. edycji konkursu w województwie morawsko-śląskim została gmina Żywocice Dolne. Otrzymała Złotą Wstęgę, nagrodę w wysokości 500 tys. koron i awans do ogólnokrajowego finału konkursu. Jego zwycięzca zostanie ogłoszony w drugiej połowie września. Gminy Zaolzia Dla Zaolzia szczególnie ważny jest jednak fakt, że dwa kolejne miejsca w wojewódzkim etapie zajęły miejscowości z naszego regionu. Drugie miejsce przypadło Łomnej Dolnej, która otrzyma 150 tys. koron na rozwój gminy. Trzecie miejsce zajęła gmina Kocobędz, dla której przeznaczono 100 tys. koron. To nie jedyne wyróżnienia dla miejscowości z Zaolzia. Piotrowice koło Karwiny otrzymały tytuł Wiejskiej Biblioteki Roku. Gmina została doceniona również w ramach nagrody Złota Cegła w Programie Odnowy Wsi – w kategorii C wyróżniono altankę z inhalatorium solankowym. Piotrowice koło Karwiny otrzymały także dyplom…

W OBIEKTYWIE. Boże Ciało w Gutach
czerwiec122026

W OBIEKTYWIE. Boże Ciało w Gutach

GUTY / W niedzielę 7 czerwca przy drewnianym kościele pod wezwaniem Bożego Ciała w Gutach odbyły się uroczystości odpustowe połączone z procesją Bożego Ciała. W wydarzeniu uczestniczyli wierni z parafii, w tym liczne rodziny z dziećmi. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą, której przewodniczył proboszcz ks. Paweł Cieślar. Po liturgii wierni wyruszyli w procesji wokół kościoła. Modlono się i śpiewano przy czterech ołtarzach, które zostały przygotowane i udekorowane specjalnie na tę okazję. Boże Ciało Boże Ciało, czyli uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, należy do najważniejszych świąt w Kościele katolickim. W Czechach, gdzie dzień ten nie jest wolny od pracy, procesje często odbywają się w pierwszą niedzielę po Bożym Ciele. W Gutach uroczystość ma szczególny charakter, ponieważ miejscowy kościół nosi właśnie wezwanie Bożego Ciała. Dzisiejsza świątynia jest repliką zabytkowego drewnianego kościoła z XVI wieku, który spłonął w nocy z 1 na 2 sierpnia 2017 roku. Odbudowany kościół poświęcono w 2021 roku. Dlatego każda uroczystość odbywająca się w tym miejscu ma także…

W Karwinie ruszyła budowa nowej kładki. Miasto apeluje do rowerzystów o respektowanie zakazu wjazdu
czerwiec042026

W Karwinie ruszyła budowa nowej kładki. Miasto apeluje do rowerzystów o respektowanie zakazu wjazdu

KARWINA / W Karwinie-Starym Mieście rozpoczęła się budowa nowej kładki dla pieszych i rowerzystów. Połączy ona ulice U Řeky i Sovinecká. W związku z pracami zamknięto część ścieżki rowerowej wzdłuż Olzy. Zamknięcie obowiązuje w miejscu, w którym prowadzone są roboty budowlane. Teren został oznakowany znakami drogowymi i tablicami informacyjnymi, a plac budowy ogrodzono. Mimo to część rowerzystów nie respektuje zakazu. Jak informuje miasto, zdarzają się przypadki usuwania lub omijania zabezpieczeń oraz przejeżdżania przez teren budowy. Na placu budowy pojawią się głębokie wykopy Urzędnicy ostrzegają, że takie zachowanie jest bardzo niebezpieczne. W najbliższych dniach rozpoczną się kolejne prace, w tym wykopy związane z przygotowaniem fundamentów pod konstrukcję kładki. — Na placu budowy powstaną głębokie wykopy, do których można wpaść i doznać poważnych obrażeń. Zdecydowanie prosimy wszystkich rowerzystów i pieszych o respektowanie zamknięcia i niewchodzenie na teren budowy. Te środki nie są wprowadzone bez powodu, ale służą ochronie zdrowia i bezpieczeństwa publicznego — podkreśliła Jana Salamonová, kierowniczka oddziału eksploatacji i utrzymania majątku…

Dwa przedszkola, jeden festyn. W Nieborach dzieci zatańczyły po góralsku
czerwiec042026

Dwa przedszkola, jeden festyn. W Nieborach dzieci zatańczyły po góralsku

NIEBORY / 29 maja w PZKO w Nieborach odbył się festyn dwóch trzynieckich przedszkoli – SNP i Promyczek. Spotkanie zgromadziło dzieci, rodziców, nauczycieli oraz gości, którzy wspólnie spędzili popołudnie przy występach, zabawach i atrakcjach przygotowanych dla najmłodszych. Program rozpoczęły występy dzieci. Przedszkolaki zaprezentowały tańce w stylu góralskim, między innymi do znanej piosenki „Nie chcę cię”. Na scenie pojawiły się w strojach inspirowanych folklorem — część dzieci miała elementy tradycyjnego ubioru, inne wystąpiły w stylizowanych kostiumach w kolorach niebieskim i czerwonym. Oprócz tańców przygotowały także krótkie recytacje. Gry i zabawy dla najmłodszych Po części artystycznej i podziękowaniach dla nauczycieli rozpoczęła się część rekreacyjna. Na dzieci czekały gry i zabawy prowadzone przez animatorów. Dużym zainteresowaniem cieszyły się stanowiska z klockami LEGO, Tetrisem oraz łowieniem rybek. Nie brakowało też chętnych do malowania twarzy — dzieci mogły zamienić się na chwilę w ulubione postacie lub zwierzęta. Organizatorzy zadbali również o poczęstunek. Uczestnicy mogli skosztować waty cukrowej, gofrów oraz dań z grilla. Pogoda sprzyjała zabawie…

Wystawa „Z Archiwum Z” w Bielsku-Białej zostaje dłużej. Muzeum reaguje na zainteresowanie zwiedzających
czerwiec042026

Wystawa „Z Archiwum Z” w Bielsku-Białej zostaje dłużej. Muzeum reaguje na zainteresowanie zwiedzających

BIELSKO-BIAŁA / Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej poinformowało o przedłużeniu jednej ze swoich wystaw czasowych. Ekspozycja „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia” będzie dostępna dla zwiedzających aż do końca 2026 roku, mimo że pierwotnie planowano jej zakończenie 31 maja. Historia zapisana w rodzinnych pamiątkach Wystawa prezentowana jest na Zamku Książąt Sułkowskich od marca i od początku cieszy się dużym zainteresowaniem publiczności. Jak podkreśla muzeum, decyzja o przedłużeniu nie była spontaniczna — wymagała zmian organizacyjnych i dostosowania harmonogramu instytucji, jednak została podjęta w odpowiedzi na wyraźne zainteresowanie zwiedzających. Wystawa została zorganizowana przy współpracy z Muzeum Mazowieckim w Płocku. Niemały wkład w jej powstania miała redakcja miesięcznika "Zwrot". Ekspozycja ma wyjątkowy, osobisty charakter. Została przygotowana ze zbiorów prywatnych Polaków mieszkających po drugiej stronie Olzy. Przedmioty codziennego użytku, dokumenty i rodzinne pamiątki tworzą opowieść nie tylko o historii regionu, ale przede wszystkim o ludziach — ich pamięci, losach, tęsknotach i tożsamości. Jak opisuje muzeum, to „spotkanie z historią”, które skłania do refleksji…

Joanna Škňouřil na okładce „Zwrotu”. Co znajdziecie w numerze 5/2026?
maj312026

Joanna Škňouřil na okładce „Zwrotu”. Co znajdziecie w numerze 5/2026?

Taniec, medycyna, Malediwy, karwińskie dzwony, Czesław Miłosz, pamiątki rodzinne, wspomnienia, sport i spacery po Zaolziu. W numerze 5/2026 „Zwrotu” wracamy do historii ludzi, miejsc i przedmiotów, które pokazują, jak różnorodne jest życie polskiej społeczności w Republice Czeskiej. Bohaterką okładki numeru 5/2026 jest Joanna Škňouřil. W obszernej rozmowie opowiada o swojej drodze od pierwszych zajęć tanecznych w Zaolzioczku i Łączce, przez klub Elan w Trzyńcu i Marendi w Czeskim Cieszynie, aż po mistrzostwa świata w Chinach i występy w show Love2dance. To jednak nie jest rozmowa wyłącznie o sukcesach, scenie i pięknych strojach. Joanna Škňouřil mówi również o presji, rywalizacji, zmęczeniu, szukaniu partnera tanecznego i o powrocie do radości z tańca. Z Zaolzia na Malediwy W dziale „Młodzież” publikujemy rozmowę z Dorotą Bonczek, która opowiada o pracy za granicą i życiu na Malediwach. To tekst o odwadze, samodzielności, wychodzeniu ze strefy komfortu, ale też o codzienności w miejscu, które wielu osobom kojarzy się wyłącznie z wakacyjnym rajem. Dorota Bonczek mówi m.in.…

Nocne odkrywanie Cieszyna. Tłumy ruszyły do muzeów, kościołów, archiwów i redakcji
maj272026

Nocne odkrywanie Cieszyna. Tłumy ruszyły do muzeów, kościołów, archiwów i redakcji

Już po raz siedemnasty cieszyńscy muzealnicy celebrowali swoje święto, zachęcając późną porą gości do odkrywania lokalnej i nie tylko historii. Cieszyńska Noc Muzeów po raz kolejny przyciągnęła tłumy, które chętnie wysłuchiwały opowieści o dawnych dziejach. W 17. edycji Cieszyńskiej Nocy Muzeów wzięły udział 23 różne instytucje - muzea, galerie, biblioteki, urzędy, kościoły czy nawet firmy. My zajrzeliśmy do kilku tych miejsc. Salwa na inaugurację Piątkowa (22 maja) noc została zainaugurowana o 19:00 w Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Zanim Cieszyńskie Bractwo Kurkowe - najstarsze stowarzyszenie na tych ziemiach, działające od 230 lat - symbolicznie wystrzeliło ze strzelb, głos zabrała Irena French, dyrektor muzeum. - My zawsze bardzo cieszymy się na Noc Muzeów, bo to tak naprawdę nasze święto - święto muzealników. My, zamiast siedzieć przy sutych stołach, wolimy spędzać czas… w muzeum. I was wszystkich serdecznie witać. Nasze muzeum jest otwarte sześć dni w tygodniu. Na co dzień zwiedza się je z naszymi fantastycznymi przewodnikami, którzy opowiadają o historii całego Śląska Cieszyńskiego.…

Festiwal Piosenki Dziecięcej dostarczył wielu emocji. Młodzi śpiewali utwory łączące pokolenia
maj172026

Festiwal Piosenki Dziecięcej dostarczył wielu emocji. Młodzi śpiewali utwory łączące pokolenia

HAWIERZÓW / Pełna sala, światła, muzyka i wspaniałe występy młodych artystów - 19. Festiwal Piosenki Dziecięcej w Hawierzowie przeszedł już do historii. To było pełne emocji sobotnie (16 maja) popołudnie w Domu Kultury im. Petra Bezruča, w trakcie którego jury miało nie lada problem z wyłonieniem zwycięzców. Cały dzień z muzyką wszystkich pokoleń - Spędzamy tu w Hawierzowie praktycznie cały dzień - spotkaliśmy się o 9:00, gdy odbyła się próba generalna. Muszę powiedzieć, że nasi artyści wypadli na niej bardzo dobrze, więc mam nadzieję, że nie będą odczuwać dużej tremy przed głównym występem - mówiła "Zwrotowi" Irena Włosok, która w tym roku była główną organizatorką festiwalu. Występujący zaprezentowali bardzo szeroki repertuar. Najstarsza grupa, uczniowie klas 7-9 polskich szkół podstawowych na Zaolziu, mierzyłą się nawet z utworami takich artystów jak Maryla Rodowicz i Zbigniew Wodecki, ale też Sanah czy Dawid Podsiadło. - Owszem, mimo że to festiwal piosenki dziecięcej, to słychać tu melodie trafiające do każdego pokolenia - dodaje z uśmiechem…

Ustawa o finansowaniu mediów publicznych. Czy propozycje zmian odbiją się na polskich audycjach w Czeskim Radiu i Czeskiej Telewizji?
maj102026

Ustawa o finansowaniu mediów publicznych. Czy propozycje zmian odbiją się na polskich audycjach w Czeskim Radiu i Czeskiej Telewizji?

Wciąż trwa dyskusja wokół tematu finansowania czeskich mediów publicznych. Przepisy, które próbuje wprowadzić rząd premiera Andreja Babiša, mogą także wpłynąć na losy programów i audycji skierowanych do polskiej społeczności w Republice Czeskiej. Wprowadzone zmiany Obecnie czeskie media publiczne mają w ustawach wyraźnie określony obowiązek tworzenia i rozpowszechniania programów oraz zapewniania zrównoważonej oferty audycji dla wszystkich grup mieszkańców, z uwzględnieniem m.in. pochodzenia etnicznego lub narodowościowego oraz tożsamości narodowej. To właśnie na tej podstawie od lat funkcjonują programy poświęcone mniejszościom narodowym, w tym mniejszości polskiej. Studio telewizyjne w Ostrawie nadaje wiadomości w języku polskim, działa także polska redakcja Czeskiego Radia w Ostrawie. W propozycji zmian te konkretne zapisy znikają. Zamiast obowiązku tworzenia zrównoważonej oferty programowej uwzględniającej pochodzenie etniczne, narodowościowe i tożsamość narodową pojawia się jedynie ogólniejsze sformułowanie o „uwzględnianiu potrzeb mniejszościowych grup mieszkańców”. Pytanie, czy tak sformuowany przepis jest wystarczająco precyzyjny. - W obowiązującej ustawie relacja mediów i mniejszości jest jasno określona, nadawcom przyznaje się odpowiednie prawa w kontekście pochodzenia narodowościowego i…

Czytaj „Zwrot”: Anna Brada, Mymøsa, pamiątki z Łazów i spacer po Czeskim Cieszynie
maj012026

Czytaj „Zwrot”: Anna Brada, Mymøsa, pamiątki z Łazów i spacer po Czeskim Cieszynie

W najnowszym wydaniu miesięcznika „Zwrot” piszemy o ludziach z pasją, rodzinnych pamiątkach, zaolziańskim teatrze, muzyce, literaturze i miejscach, które warto odkrywać na nowo. Na okładce znalazła się Anna Brada – nauczycielka fizyki z Bystrzycy, która udowadnia, że ciekawość świata nie zna wieku. Bohaterką okładki jest Anna Brada, nauczycielka fizyki w Polskiej Szkole Podstawowej im. Stanisława Hadyny w Bystrzycy, prowadząca także zajęcia z robotyki. W rozmowie opowiada o swojej drodze z Polski na Zaolzie, pracy z uczniami, konkursach, nowych technologiach i o tym, dlaczego nauki ścisłe nie są zarezerwowane ani dla wybranych, ani dla jednej płci. To rozmowa o pasji, konsekwencji i ciekawości świata, która może prowadzić człowieka przez całe życie. Pamiątka rodzinna z Łazów W numerze wracamy także do rodzinnych historii. W cyklu „Pamiątka rodzinna” zaglądamy do Łazów — miejsca, które wciąż żyje w pamięci, fotografiach i domowych archiwach. Punktem wyjścia są pamiątki Danuty Wirth, w tym międzywojenna pocztówka z okazji Dnia Matki. To tekst o dzieciństwie, pamięci i świecie,…

Zaolzie na Zamku Książąt Sułkowskich. Ostatnie tygodnie na obejrzenie dwóch wystaw
kwiecień242026

Zaolzie na Zamku Książąt Sułkowskich. Ostatnie tygodnie na obejrzenie dwóch wystaw

BIELSKO-BIAŁA / Tylko do 31 maja w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej można oglądać dwie wystawy poświęcone Zaolziu - „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia”, powstałą we współpracy z Muzeum Mazowieckim w Płocku, a także "Sztuka a tożsamość. Prace artystów zaolziańskich ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej". Dwie wystawy w jednym miejscu Wystawa „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia” prowadzi zwiedzających przez ponad 350 unikalnych obiektów pochodzących z prywatnych zbiorów. Dokumenty, fotografie, pamiątki i codzienne drobiazgi składają się na opowieść o Polakach z Zaolzia widzianą nie przez suche daty, lecz przez doświadczenia konkretnych ludzi i pamięć przekazywaną w rodzinach z pokolenia na pokolenie. To historia pogranicza opowiedziana z bliska – poruszająca, osobista i pełna emocji. Całość dopełniają portrety współczesnych „domowych archiwistów”, które nadają wystawie wyjątkowo intymny wymiar. Wystawa „Sztuka a tożsamość. Prace artystów zaolziańskich ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej” przypomina natomiast o twórcach, którzy współtworzyli zaolziańskie środowisko plastyczne. Ekspozycja skupia się wokół polskich artystów – pionierów…

Egzaminy w Handlówce i Gimnazjum. Jaka atmosfera panowała wśród kandydatów?
kwiecień102026

Egzaminy w Handlówce i Gimnazjum. Jaka atmosfera panowała wśród kandydatów?

CZESKI CIESZYN / W piątek 10 kwietnia w Czechach rozpoczęły się egzaminy wstępne do szkół średnich. W całym kraju do testów zasiadło około 100 tysięcy uczniów dziewiątych klas. To jeden z najważniejszych momentów w ich edukacyjnej drodze – dla wielu decydujący o wyborze dalszego kierunku kształcenia. Na Zaolziu egzaminy odbywają się m.in. w dwóch szkołach średnich, w których nauka przebiega w języku polskim - Akademii Handlowej oraz Polskim Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Jednolite testy i konkretne wybory Kandydaci przystępowali dziś do jednolitych egzaminów z języka czeskiego i literatury oraz matematyki, przygotowywanych przez instytucję Cermat. W polskich szkołach dodatkowo wczoraj odbył się egzamin z języka polskiego. Stres, ulga i przygotowania Odwiedziliśmy dzisiaj Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego. Tuż przed rozpoczęciem egzaminów zapytaliśmy kilka osób zdających egzaminy, jakie emocje im towarzyszą. – Czujemy się przygotowane, choć oczywiście mamy też pewne obawy. Na pewno poczujemy ulgę, gdy tylko zakończymy pisanie. Wzięłyśmy udział w zajęciach przygotowawczych organizowanych przez gimnazjum z matematyki,…

Wesołego Alleluja!
kwiecień052026

Wesołego Alleluja!

Z okazji Świąt Wielkanocnychżyczymy Państwuspokoju, nadziei, zdrowiaoraz wielu dobrych chwilw gronie najbliższych.

Gorolski Święto w lutym?
kwiecień012026

Gorolski Święto w lutym?

Wkrótce zapadnie decyzja, czy kolejna edycja Gorolskigo Święta odbędzie się w tradycyjnym terminie, tzn. na początku sierpnia, czy też …dopiero w lutym. Powodem całego zamieszania jest raport specjalnej Rady Komisji Europejskiej d/s Ocieplenia Klimatu. Rada ta w ostatnich kilku latach odwiedzała incognito m.in. duże publiczne imprezy plenerowe odbywające się w Europie w najcieplejszych miesiącach roku. Zawitała także do Jabłonkowa i wnioski wypływającej z jej raportu nie są wcale optymistyczne. Piecyki i blachy pod lupą Okazuje się, że głównym mankamentem Święta z punktu widzenia walki z ociepleniem klimatu jest znaczna liczba piecyków do rojberki oraz blach do pieczenia placków, czyli podstaw kulinarnych tej imprezy. Przyrządy te – stojąc na wolnym powietrzu – wydzielają ogrom ciepła, które kumuluje się w atmosferze nad Laskiem Miejskim właśnie w najcieplejszych dniach roku i w znacznym stopniu podnosi indeks globalnego ocieplenia. Dwie możliwe drogi Jak wyjawił nam szef Rady, Gustav Johann von Rielke, do rozważenia są dwie propozycje, które pozwoliłyby kontynuować długoletnią tradycję tej imprezy. Pierwsza,…

Alicja Knast odwołana z funkcji dyrektorki Galerii Narodowej w Pradze
marzec192026

Alicja Knast odwołana z funkcji dyrektorki Galerii Narodowej w Pradze

PRAGA / Alicja Knast nie dokończy swojej kadencji na stanowisku dyrektorki generalnej Galerii Narodowej w Pradze. Minister kultury Czech Oto Klempíř odwołał ją niespełna rok przed końcem mandatu. Pełnienie obowiązków szefowej instytucji powierzono tymczasowo Oldze Kotkovej, kierującej zbiorem sztuki dawnej. Polska menedżerka kultury objęła kierownictwo praskiej galerii w styczniu 2021 roku. Wcześniej stała na czele Muzeum Śląskiego w Katowicach. Została pierwszą cudzoziemką kierującą tą prestiżową czeską instytucją. Warto podkreślić, że jak sama przyznała, jej przodkowie pochodzą z Orłowej.  https://zwrot.cz/2020/10/alicja-knast-dyrektorka-galerii-narodowej-w-pradze/ Alicja Knast tuż po wygraniu konkursu na dyrektora Galerii Narodowej udzieliła wywiadu naszej redakcj: https://zwrot.cz/2020/12/w-muzeach-nie-powinnismy-robic-rzeczy-oczywistych-wywiad/

Obchody Dnia Języka Ojczystego w Brnie. Polski po polsku… i trochę po czesku
marzec132026

Obchody Dnia Języka Ojczystego w Brnie. Polski po polsku… i trochę po czesku

BRNO / Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego w Brnie odbyła się prelekcja poświęcona historii języka polskiego i jego relacjom z językiem czeskim. Wykład zatytułowany „Polski po polsku… i trochę po czesku” wygłosił bohemista, językoznawca i członek Klubu Polonus w jednej osobie, Artur Chruścicki. Spotkanie pokazało, że oba języki są znacznie bliżej spokrewnione, niż często sobie uświadamiamy. Język jako zapis historii Jak podkreśla Chruścicki, język nie jest jedynie systemem reguł i poprawności. – Język to żywy twór. Zmienia się razem z ludźmi i jest nośnikiem historii, zmian społecznych i kontaktów między różnymi społecznościami – tłumaczy językoznawca. Dlatego, jego zdaniem, warto mówić o historii języka nie tylko przy okazji świąt takich jak Dzień Języka Ojczystego. To właśnie historia pozwala zrozumieć, skąd biorą się różnice między językami, a także dlaczego w ogóle istnieją lokalne odmiany i dialekty. Wspólny przodek europejskich języków Podczas wykładu Chruścicki rozpoczął opowieść od najdawniejszych korzeni języka polskiego, czyli języka praindoeuropejskiego, który istniał kilka tysięcy lat temu. – To…

Jasiczek dla każdego przedszkolaka. Wyjątkowa inicjatywa wydawnictwa „Korzynie a listki”
marzec032026

Jasiczek dla każdego przedszkolaka. Wyjątkowa inicjatywa wydawnictwa „Korzynie a listki”

W tym roku przypada 50. rocznica śmierci Henryka Jasiczka – jednego z najważniejszych poetów Śląska Cieszyńskiego. Z tej okazji regionalne wydawnictwo dla dzieci „Korzynie a listki” przygotowało wznowienie jego zbioru wierszy dla najmłodszych „Baj, baju, z mojego kraju”. Pierwsze wydanie książki ukazało się w 1968 roku pod redakcją prof. Daniela Kadłubca. W nowej edycji ponownie znalazła się nota biograficzna autorstwa prof. Kadłubca, przygotowana specjalnie do tego wydania. Ilustracje wykonała Anna-Marie Kohutová z Mostów koło Jabłonkowa. Dla każdego dziecka w przedszkolu Wydawnictwo postanowiło, aby twórczość Jasiczka – pisana z myślą o dzieciach – trafiła do jak najszerszego grona odbiorców. – Chcemy, by wiersze Henryka Jasiczka były obecne w codzienności najmłodszych i towarzyszyły im od pierwszych lat edukacji – podkreśla Joanna Pilch z wydawnictwa „Korzynie a listki”. – Dlatego zdecydowaliśmy się przekazać egzemplarz „Baj, baju” każdemu dziecku zapisującemu się do przedszkola na Zaolziu. Dodatkowo każde przedszkole otrzyma własny egzemplarz książki do wykorzystania w pracy z dziećmi. Inicjatywa została zrealizowana dzięki wsparciu Funduszu…

Pamiątki rodzinne z Zaolzia na Zamku w Bielsku-Białej. Już za tydzień otwarcie wystawy
luty272026

Pamiątki rodzinne z Zaolzia na Zamku w Bielsku-Białej. Już za tydzień otwarcie wystawy

6 lat badań, 2 muzea, 23 domowe archiwa, 350 pamiątek rodzinnych i – niezmiennie – jedna Olza. Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej - Zamek Książąt Sułkowskich właśnie zakończyło montaż nowej wystawy czasowej. Już od niedzieli, 1 marca, będzie można oglądać wyjątkową ekspozycję „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia”. Uroczyste otwarcie odbędzie się 6 marca o godz. 18.00 – zaproszona jest szeroka publiczność. Wystawa miała swoją premierę jesienią ubiegłego roku w Muzeum Mazowieckie w Płocku. Teraz przyszła kolej na prezentację w Bielsku-Białej – mieście, w którym temat pogranicza wybrzmiewa szczególnie mocno. Projekt powstał dzięki współpracy obu instytucji, a jego realizacja nie byłaby możliwa bez zaufania i zaangażowania mieszkańców Zaolzia, którzy udostępnili swoje rodzinne pamiątki. Ekspozycja przedstawia historię polskiej społeczności Zaolzia z perspektywy indywidualnych doświadczeń i rodzinnych narracji. Zgromadzono ponad 350 unikalnych obiektów należących do 23 osób z miejscowości takich jak Cieszyn, Czeski Cieszyn, Cierlicko, Hawierzów, Żywocice, Lutynia, Karwina, Ropica, Trzyniec, Oldrzychowice, Nawsie oraz Mosty koło Jabłonkowa. Każdy z prezentowanych przedmiotów…

Przedszkolaki z Gródku: Niech żyje ba…bcia i dziadek!
luty152026

Przedszkolaki z Gródku: Niech żyje ba…bcia i dziadek!

GRÓDEK / W czwartek 12 lutego odbyło się uroczyste spotkanie babć i dziadków z wnuczkami z przedszkola w Gródku. W przestronnej sali restauracji u Burego czekały na wszystkich pięknie udekorowane stoły z przysmakami. Uroczystość rozpoczęła się klasycznym polonezem – jak na prawdziwy bal przystało – tanecznym krokiem do sali wkroczyły panie z przedszkola z dziećmi z obu przedszkolnych grup: Biedronek i Pszczółek. Niezwykle uroczy i wzruszający występ wszystkich dzieci został nagrodzony burzą oklasków dumnych dziadków. Poduszka i przytulas Później dzieci wyrwały do tańca swoje babcie, a dziadkowie dzielnie prostowali kości w kilku zabawnych konkurencjach. Nie zabrakło też kotylionów dla panów oraz goździków dla pań! Huczna impreza zakończyła się wręczeniem prezentów w postaci ręcznie malowanych poduszek oraz mocnym przytulasem. Wszyscy bawili się doskonale, a duma i miłość babć i dziadków do wnuczków tylko rosły. Joanna Pilch

Bieg Hadama. Memoriał, tradycja i dobra zabawa na trasie z Kamienitego na Kozubową
styczeń272026

Bieg Hadama. Memoriał, tradycja i dobra zabawa na trasie z Kamienitego na Kozubową

BESKIDY / 25 stycznia odbył się 3. Bieg Hadama – Memoriał Władysława Młynka, zawody na nartach biegowych, które już po raz trzeci zgromadziły miłośników gór, historii i sportu. Tegoroczna edycja przyciągnęła ponad 30 zawodników, dla których liczyła się nie tylko rywalizacja, ale przede wszystkim wspólne przeżycie i pamięć o wyjątkowej postaci Zaolzia. Organizatorem zawodów są MK PZKO Milików-Centrum wraz z gminą Milików oraz schroniskiem Kozubowa. Idea biegu i trasa Pomysłodawcą biegu jest Michał Staszowski, były reprezentant Republiki Czeskiej w narciarstwie alpejskim. Trasa zawodów prowadziła z Kamienitego na Kozubową przez Stare Sałasze, nawiązując do historycznych tras i sportowych tradycji tej góry. – Na Zaolziu są trzy ważne góry: Girowa, Czantoria i Kozubowa. Dla milikowian to właśnie Kozubowa jest tą „świętą” górą. Jak idziemy w góry, to na Kozubową. Innej właściwie nie znamy – śmiał się Michał Staszowski. – Kiedyś dużo biegałem i najczęściej wbiegałem właśnie na Kozubową. Zauważyłem wtedy, że śnieg potrafił leżeć na tej trasie nawet w maju. Później przeczytałem…

Noworoczne spotkanie władz Trzyńca z przedstawicielami kościołów
styczeń132026

Noworoczne spotkanie władz Trzyńca z przedstawicielami kościołów

TRZYNIEC / W trzynieckim ratuszu odbyło się tradycyjne noworoczne spotkanie władz miasta z przedstawicielami kościołów i wspólnot wyznaniowych działających na terenie Trzyńca. Gości przywitała prezydent miasta Věra Palkovská. Tegoroczna, szesnasta już edycja wydarzenia miała miejsce w czwartek 8 stycznia 2026 roku. – Niech dobre relacje między nami trwają i niech wszystko, co dotychczas wspólnie stworzyliśmy, ma swoją kontynuację – powiedziała na wstępie spotkania prezydent Trzyńca. Planowanie współpracy Noworoczne spotkania są okazją do podtrzymywania wzajemnych relacji oraz planowania dalszej współpracy. – Bardzo cenię sobie te spotkania. To dla mnie możliwość podziękowania przedstawicielom kościołów działających na terenie Trzyńca – podkreśliła Věra Palkovská. –– Zależy mi na tym, by dobre relacje, które od lat wspólnie budujemy, były kontynuowane. Chciałabym, aby Trzyniec pozostał miastem religijnym, żeby stosunki między narodowościami nadal układały się dobrze. Różnice poglądów są naturalne, jednak podstawowe wartości rozwoju miasta powinny pozostać niezmienne - dodała Palkovská. Życzenia podejmowania mądrych decyzji Spotkanie miało nie tylko wymiar duchowy, ale również informacyjny. Uczestnicy wspólnie podsumowali…

PF 2026
styczeń012026

PF 2026

Na progu Nowego Roku dziękujemy za zaufanie, obecność i uważność. Życzymy Państwu roku mądrych rozmów, sprawdzonych informacji i wydarzeń, które warto zapamiętać Redakcja

Spotkanie autorskie z Michaelem Morysem-Twarowskim w Czeskim Cieszynie
grudzień282025

Spotkanie autorskie z Michaelem Morysem-Twarowskim w Czeskim Cieszynie

CZESKI CIESZYN / W Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie odbyło się spotkanie poświęcone najnowszej publikacji Michaela Morysa-Twarowskiego zatytułowanej „Łokietek Rex. Jeden, by wszystkimi rządzić”. Autor podkreślił, że historia Władysława Łokietka to ponadczasowa narracja o jednostce, która zmierzyła się z ogromnym zadaniem i mimo licznych przeszkód odniosła triumf. – Ta opowieść może przyciągnąć uwagę odbiorców z dowolnego zakątka świata, ponieważ ukazuje człowieka, który dojrzewa do wielkiego wyzwania, podejmuje je i ostatecznie zwycięża – wyjaśnił historyk. Teoria podróży bohatera Podczas wieczoru autor nawiązał do teorii podróży bohatera opracowanej przez Josepha Campbella, amerykańskiego badacza mitów. Podobny schemat wykorzystał George Lucas w sadze „Gwiezdne Wojny”: protagonista początkowo unika konfrontacji z przeznaczeniem, lecz pod wpływem zewnętrznych czynników lub przewodnika wyrusza w pełną zagrożeń wyprawę. W jej trakcie pokonuje przeszkody, zyskuje moc i przywraca porządek w swoim świecie. Morys-Twarowski, znany z popularnych pozycji takich jak „Polskie imperium”, „Barbarica”, „Chrobry Rex” oraz „Dzieje Księstwa Cieszyńskiego”, podzielił się z zebranymi refleksjami na temat tworzenia literatury faktu, współpracy…

Zatrzymajmy się na chwilę. Życzenia redakcji „Zwrotu”
grudzień242025

Zatrzymajmy się na chwilę. Życzenia redakcji „Zwrotu”

Szanowni Czytelnicy, z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy Państwu spokoju, który pozwala złapać oddech, oraz bliskości, która dodaje siły na kolejne miesiące. Niech ten czas przyniesie wytchnienie, dobre rozmowy i poczucie, że jesteśmy zakorzenieni w tradycji. W nadchodzącym roku życzymy wytrwałości, odwagi do realizowania własnych planów i wielu momentów, które po prostu dobrze się pamięta.  Dziękujemy, że są Państwo z nami, że czytają, komentują i wspierają nasze działania. To dzięki Państwu „Zwrot” może rozwijać się dalej. Wesołych Świąt i pomyślnego nowego rokużyczy redakcja „Zwrotu”.

„Z Archiwum Z”. Katalog wystawy już dostępny w Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie
grudzień112025

„Z Archiwum Z”. Katalog wystawy już dostępny w Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie

CZESKI CIESZYN / Od wczoraj w księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie można kupić katalog towarzyszący wystawie „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia”. Publikacja autorstwa Sylwii Grudzień, wydana przez Muzeum Mazowieckie w Płocku, jest pierwszym tak obszernym i bogato ilustrowanym opracowaniem poświęconym rodzinnym archiwom polskiej mniejszości po czeskiej stronie Olzy. Jednocześnie organizatorzy przypominają, że bezpłatne egzemplarze przeznaczone dla bohaterów wystawy – osób, które udostępniły swoje pamiątki – zostaną w najbliższym czasie dostarczone bezpośrednio do ich domów. Zakup katalogu w księgarni jest więc propozycją przede wszystkim dla wszystkich zainteresowanych czytelników, którzy chcą mieć tę publikację na własnej półce. 300 pamiątek od 23 domowych archiwistów Katalog „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia” towarzyszy wystawie przygotowanej wspólnie przez Muzeum Mazowieckie w Płocku i Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej. Ekspozycja miała swoje otwarcie we wrześniu w Płocku, gdzie potrwa do stycznia 2026 roku, a następnie zostanie zaprezentowana w Bielsku-Białej od marca do maja 2026 roku. O otwarciu wystawy pisaliśmy [TUTAJ]. Publikacja…

Powołano Młodzieżową Radę Polonijną przy Marszałku Senatu RP. Jej członkiem został Marek Konieczny
grudzień092025

Powołano Młodzieżową Radę Polonijną przy Marszałku Senatu RP. Jej członkiem został Marek Konieczny

WARSZAWA / W gmachu Senatu RP odbyła się dziś uroczystość powołania członków Młodzieżowej Rady Polonijnej przy Marszałku Senatu XI kadencji. W gronie szesnastu młodych działaczy z całego świata znalazł się Marek Konieczny – reprezentant Polaków z Czech. Akty powołania wręczyła młodym liderom marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że powołanie rady było odpowiedzią na głos młodego pokolenia Polonii, które wyraziło chęć dalszej współpracy po udziale w wydarzeniach takich jak Polonia Camp. – Wiedzieliście, że w Senacie działa Polonijna Rada Konsultacyjna, ale chcielibyście, żeby głos młodych był bardziej słyszalny – powiedziała marszałek. – Dziś ta rada powstała i mam nadzieję, że będziemy dobrze współpracować. Ale to także duża odpowiedzialność – dodała. Skład Rady Młodzieżowej Członkowie rady zostali wybrani spośród kilkuset kandydatów z różnych krajów. Obok Marka Koniecznego z Czech znaleźli się m.in. młodzi działacze z USA, Australii, Litwy, Norwegii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Ukrainy, Belgii, Brazylii, Kazachstanu, Irlandii, Rumunii, Włoch i Kanady. W trakcie uroczystości głos zabrał także wiceminister spraw…

Szopki – tradycja w miniaturze. Nowa wystawa czasowa na Zamku w Bielsku
grudzień092025

Szopki – tradycja w miniaturze. Nowa wystawa czasowa na Zamku w Bielsku

BIELSKO-BIAŁA / Od 6 grudnia 2025 do 4 stycznia 2026 Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej zaprasza na wystawę czasową „Szopki – tradycja w miniaturze”. W Atrium Zamku Książąt Sułkowskich można zobaczyć ponad 20 szopek z kolekcji etnograficznej muzeum, wykonanych przez twórców z Bielska-Białej i Żywiecczyzny. To doskonała okazja, by przed świętami odkryć bogactwo i różnorodność lokalnej tradycji szopkarskiej. Na wystawie zaprezentowano ponad 20 szopek pochodzących z kolekcji etnograficznej muzeum. Ekspozycja obejmuje obiekty o różnorodnych formach i funkcjach – od szopek kolędniczych i kukiełkowych po statyczne realizacje przeznaczone do domowej dekoracji. Najstarsze pochodzą z przełomu XIX i XX wieku, najmłodsze z lat 90. XX wieku. Wśród prezentowanych twórców znajdują się m.in.: Ryszard Biel, Wiktor Bortko, Jan Cembala, Franciszek Chrobak, Bolesław Dobija, Anna Ficoń, Janusz Frączek, Adam Grygiel, Józef Hulka, Józef Kania, Władysław Kastelik, Józef Kozłowski, Józef Mędrzak, Józef Nikiel ojciec i syn, Bogdan Socha oraz Antoni Rus. Szopki z elementami architektury bielskiej - Szczególną uwagę zwracają dwie szopki Janusza Frączka z Bielska-Białej,…

Karolina Filipczyk zwyciężczynią „Kresów 2025”. Wśród nagrodzonych również Anna Jiravská
grudzień072025

Karolina Filipczyk zwyciężczynią „Kresów 2025”. Wśród nagrodzonych również Anna Jiravská

BIAŁYSTOK / W sobotę, 6 grudnia, na scenie Białostockiego Teatru Lalek odbył się uroczysty Koncert Galowy XXXIV Konkursu Recytatorskiego „Kresy 2025”. Kulminacyjnym punktem wieczoru było ogłoszenie wyników tegorocznej edycji. Główne wyróżnienie – Grand Prix – trafiło do Karoliny Filipczyk z Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Publiczność również doceniła jej występ, przyznając jej swoją nagrodę. Reżyserem Koncertu był Krzysztof Zemło. Oprawę muzyczną przygotowała Agnieszka Glińska, scenografię oraz grafikę towarzyszącą konkursowi stworzył Andrzej Dworakowski. Jury podkreśliło wysoki poziom tegorocznych prezentacji, co sprawiło, że wybór laureatów nie należał do łatwych. Poniżej pełna lista nagrodzonych: Grand Prix: Karolina Filipczyk – CzechyNagroda za interpretację utworu Adama Mickiewicza: Davide Vladu Balac – RumuniaI Nagroda: Tomasz Suckiel – LitwaII Nagroda: Edwin Jerenkiewicz – LitwaIII Nagroda: Anna Pavlenko – Kazachstan Wyróżnienia:Anna Jiravskáí – CzechyNatalia Szyłowska – UkrainaRobert Duka – ŁotwaRoman Sawicki – BiałoruśLuka Khitaridze – Gruzja Nagroda Publiczności: Karolina Filipczyk – Czechy Organizatorem konkursu był Podlaski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Białymstoku. Wydarzenie odbywało się…

Mikołajkowe spotkanie w Gródku. Występy dzieci, tworzenie dekoracji i … dwa Mikołaje
grudzień072025

Mikołajkowe spotkanie w Gródku. Występy dzieci, tworzenie dekoracji i … dwa Mikołaje

GRÓDEK / W czwartek 4 grudnia po południu w nowocześnie wyremontowanej świetlicy polskiej szkoły w Gródku odbyło się tradycyjne spotkanie przedszkolaków ze świętym Mikołajem. Dwie grupki dzieci, młodsze „Pszczółki” i starsze „Biedronki” zaszczyciły rodziców brzmiącym wesoło w całej szkole śpiewem. Zachwycony był także sam św. Mikołaj, który zjawił się w towarzystwie dwóch aniołków i po odczytaniu swojego listu do dzieci wręczył każdemu podarunek. Wspólne tworzenie dekoracji świątecznych Następnie dzieci wraz z rodzicami usiedli do wspólnego tworzenia świątecznej dekoracji. Po jakimś czasie trzeba było wyruszyć przed budynek urzędu gminy Gródek, by tam spotkać się z kolejnym Mikołajem, tym razem gródeckim. Polskie i czeskie przedszkole oraz obie szkoły uświetniły późne popołudnie swoimi występami. Niecodziennie zdarza się spotkać dwóch Mikołajów, takie rzeczy tylko w Gródku! Joanna Pilch

XXI Konkurs Recytatorski im. Jana Kubisza za nami. Znamy laureatów
grudzień052025

XXI Konkurs Recytatorski im. Jana Kubisza za nami. Znamy laureatów

GNOJNIK / W Gnojniku odbyła się XXI edycja Konkursu Recytatorskiego im. Jana Kubisza. Uczniowie polskich szkół podstawowych stanęli w szranki, prezentując poezję zarówno klasycznych, jak i współczesnych polskich autorów. – Jestem oczarowany, jak zwykle, szczególnie najmłodszą kategorią – mówi Kamil Mularz, aktor Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego i juror konkursu. – Ta energia dzieci jest naprawdę niezwykła. W najmłodszej grupie najbardziej liczy się naturalna radość, żywiołowość i spontaniczność. Dykcji nie oceniamy, bo dzieci na Zaolziu często mają naleciałości czeskie w wymowie. W tej kategorii chodzi o „to coś”, co od razu się czuje – dodaje. Różnorodny repertuar Konkurs odbywa się w kilku etapach. Początkowo odbywają się eliminacje klasowe i szkolne, głównie w szkołach na Zaolziu. Następnie uczestnicy walczą w kołach obwodowych, które w tym roku odbyły się w Jabłonkowie, Trzyńcu i Czeskim Cieszynie. Jak podkreśla dyrektorka szkoły, Grażyna Sikora, w tegorocznych eliminacjach wzięło udział 242 uczniów, z których do finału awansowało 75. – Zainteresowanie konkursem jest ogromne – mówi dyrektorka Sikora.…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu.