Egzaminy w Handlówce i Gimnazjum. Jaka atmosfera panowała wśród kandydatów?
CZESKI CIESZYN / W piątek 10 kwietnia w Czechach rozpoczęły się egzaminy wstępne do szkół średnich. W całym kraju do testów zasiadło około 100 tysięcy uczniów dziewiątych klas. To jeden z najważniejszych momentów w ich edukacyjnej drodze – dla wielu decydujący o wyborze dalszego kierunku kształcenia. Na Zaolziu egzaminy odbywają się m.in. w dwóch szkołach średnich, w których nauka przebiega w języku polskim - Akademii Handlowej oraz Polskim Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Jednolite testy i konkretne wybory Kandydaci przystępowali dziś do jednolitych egzaminów z języka czeskiego i literatury oraz matematyki, przygotowywanych przez instytucję Cermat. W polskich szkołach dodatkowo wczoraj odbył się egzamin z języka polskiego. Stres, ulga i przygotowania Odwiedziliśmy dzisiaj Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego. Tuż przed rozpoczęciem egzaminów zapytaliśmy kilka osób zdających egzaminy, jakie emocje im towarzyszą. – Czujemy się przygotowane, choć oczywiście mamy też pewne obawy. Na pewno poczujemy ulgę, gdy tylko zakończymy pisanie. Wzięłyśmy udział w zajęciach przygotowawczych organizowanych przez gimnazjum z matematyki,…
Wesołego Alleluja!
Z okazji Świąt Wielkanocnychżyczymy Państwuspokoju, nadziei, zdrowiaoraz wielu dobrych chwilw gronie najbliższych.
Gorolski Święto w lutym?
Wkrótce zapadnie decyzja, czy kolejna edycja Gorolskigo Święta odbędzie się w tradycyjnym terminie, tzn. na początku sierpnia, czy też …dopiero w lutym. Powodem całego zamieszania jest raport specjalnej Rady Komisji Europejskiej d/s Ocieplenia Klimatu. Rada ta w ostatnich kilku latach odwiedzała incognito m.in. duże publiczne imprezy plenerowe odbywające się w Europie w najcieplejszych miesiącach roku. Zawitała także do Jabłonkowa i wnioski wypływającej z jej raportu nie są wcale optymistyczne. Piecyki i blachy pod lupą Okazuje się, że głównym mankamentem Święta z punktu widzenia walki z ociepleniem klimatu jest znaczna liczba piecyków do rojberki oraz blach do pieczenia placków, czyli podstaw kulinarnych tej imprezy. Przyrządy te – stojąc na wolnym powietrzu – wydzielają ogrom ciepła, które kumuluje się w atmosferze nad Laskiem Miejskim właśnie w najcieplejszych dniach roku i w znacznym stopniu podnosi indeks globalnego ocieplenia. Dwie możliwe drogi Jak wyjawił nam szef Rady, Gustav Johann von Rielke, do rozważenia są dwie propozycje, które pozwoliłyby kontynuować długoletnią tradycję tej imprezy. Pierwsza,…
Alicja Knast odwołana z funkcji dyrektorki Galerii Narodowej w Pradze
PRAGA / Alicja Knast nie dokończy swojej kadencji na stanowisku dyrektorki generalnej Galerii Narodowej w Pradze. Minister kultury Czech Oto Klempíř odwołał ją niespełna rok przed końcem mandatu. Pełnienie obowiązków szefowej instytucji powierzono tymczasowo Oldze Kotkovej, kierującej zbiorem sztuki dawnej. Polska menedżerka kultury objęła kierownictwo praskiej galerii w styczniu 2021 roku. Wcześniej stała na czele Muzeum Śląskiego w Katowicach. Została pierwszą cudzoziemką kierującą tą prestiżową czeską instytucją. Warto podkreślić, że jak sama przyznała, jej przodkowie pochodzą z Orłowej. https://zwrot.cz/2020/10/alicja-knast-dyrektorka-galerii-narodowej-w-pradze/ Alicja Knast tuż po wygraniu konkursu na dyrektora Galerii Narodowej udzieliła wywiadu naszej redakcj: https://zwrot.cz/2020/12/w-muzeach-nie-powinnismy-robic-rzeczy-oczywistych-wywiad/
Obchody Dnia Języka Ojczystego w Brnie. Polski po polsku… i trochę po czesku
BRNO / Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego w Brnie odbyła się prelekcja poświęcona historii języka polskiego i jego relacjom z językiem czeskim. Wykład zatytułowany „Polski po polsku… i trochę po czesku” wygłosił bohemista, językoznawca i członek Klubu Polonus w jednej osobie, Artur Chruścicki. Spotkanie pokazało, że oba języki są znacznie bliżej spokrewnione, niż często sobie uświadamiamy. Język jako zapis historii Jak podkreśla Chruścicki, język nie jest jedynie systemem reguł i poprawności. – Język to żywy twór. Zmienia się razem z ludźmi i jest nośnikiem historii, zmian społecznych i kontaktów między różnymi społecznościami – tłumaczy językoznawca. Dlatego, jego zdaniem, warto mówić o historii języka nie tylko przy okazji świąt takich jak Dzień Języka Ojczystego. To właśnie historia pozwala zrozumieć, skąd biorą się różnice między językami, a także dlaczego w ogóle istnieją lokalne odmiany i dialekty. Wspólny przodek europejskich języków Podczas wykładu Chruścicki rozpoczął opowieść od najdawniejszych korzeni języka polskiego, czyli języka praindoeuropejskiego, który istniał kilka tysięcy lat temu. – To…
Jasiczek dla każdego przedszkolaka. Wyjątkowa inicjatywa wydawnictwa „Korzynie a listki”
W tym roku przypada 50. rocznica śmierci Henryka Jasiczka – jednego z najważniejszych poetów Śląska Cieszyńskiego. Z tej okazji regionalne wydawnictwo dla dzieci „Korzynie a listki” przygotowało wznowienie jego zbioru wierszy dla najmłodszych „Baj, baju, z mojego kraju”. Pierwsze wydanie książki ukazało się w 1968 roku pod redakcją prof. Daniela Kadłubca. W nowej edycji ponownie znalazła się nota biograficzna autorstwa prof. Kadłubca, przygotowana specjalnie do tego wydania. Ilustracje wykonała Anna-Marie Kohutová z Mostów koło Jabłonkowa. Dla każdego dziecka w przedszkolu Wydawnictwo postanowiło, aby twórczość Jasiczka – pisana z myślą o dzieciach – trafiła do jak najszerszego grona odbiorców. – Chcemy, by wiersze Henryka Jasiczka były obecne w codzienności najmłodszych i towarzyszyły im od pierwszych lat edukacji – podkreśla Joanna Pilch z wydawnictwa „Korzynie a listki”. – Dlatego zdecydowaliśmy się przekazać egzemplarz „Baj, baju” każdemu dziecku zapisującemu się do przedszkola na Zaolziu. Dodatkowo każde przedszkole otrzyma własny egzemplarz książki do wykorzystania w pracy z dziećmi. Inicjatywa została zrealizowana dzięki wsparciu Funduszu…
Pamiątki rodzinne z Zaolzia na Zamku w Bielsku-Białej. Już za tydzień otwarcie wystawy
6 lat badań, 2 muzea, 23 domowe archiwa, 350 pamiątek rodzinnych i – niezmiennie – jedna Olza. Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej - Zamek Książąt Sułkowskich właśnie zakończyło montaż nowej wystawy czasowej. Już od niedzieli, 1 marca, będzie można oglądać wyjątkową ekspozycję „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia”. Uroczyste otwarcie odbędzie się 6 marca o godz. 18.00 – zaproszona jest szeroka publiczność. Wystawa miała swoją premierę jesienią ubiegłego roku w Muzeum Mazowieckie w Płocku. Teraz przyszła kolej na prezentację w Bielsku-Białej – mieście, w którym temat pogranicza wybrzmiewa szczególnie mocno. Projekt powstał dzięki współpracy obu instytucji, a jego realizacja nie byłaby możliwa bez zaufania i zaangażowania mieszkańców Zaolzia, którzy udostępnili swoje rodzinne pamiątki. Ekspozycja przedstawia historię polskiej społeczności Zaolzia z perspektywy indywidualnych doświadczeń i rodzinnych narracji. Zgromadzono ponad 350 unikalnych obiektów należących do 23 osób z miejscowości takich jak Cieszyn, Czeski Cieszyn, Cierlicko, Hawierzów, Żywocice, Lutynia, Karwina, Ropica, Trzyniec, Oldrzychowice, Nawsie oraz Mosty koło Jabłonkowa. Każdy z prezentowanych przedmiotów…
Przedszkolaki z Gródku: Niech żyje ba…bcia i dziadek!
GRÓDEK / W czwartek 12 lutego odbyło się uroczyste spotkanie babć i dziadków z wnuczkami z przedszkola w Gródku. W przestronnej sali restauracji u Burego czekały na wszystkich pięknie udekorowane stoły z przysmakami. Uroczystość rozpoczęła się klasycznym polonezem – jak na prawdziwy bal przystało – tanecznym krokiem do sali wkroczyły panie z przedszkola z dziećmi z obu przedszkolnych grup: Biedronek i Pszczółek. Niezwykle uroczy i wzruszający występ wszystkich dzieci został nagrodzony burzą oklasków dumnych dziadków. Poduszka i przytulas Później dzieci wyrwały do tańca swoje babcie, a dziadkowie dzielnie prostowali kości w kilku zabawnych konkurencjach. Nie zabrakło też kotylionów dla panów oraz goździków dla pań! Huczna impreza zakończyła się wręczeniem prezentów w postaci ręcznie malowanych poduszek oraz mocnym przytulasem. Wszyscy bawili się doskonale, a duma i miłość babć i dziadków do wnuczków tylko rosły. Joanna Pilch
Bieg Hadama. Memoriał, tradycja i dobra zabawa na trasie z Kamienitego na Kozubową
BESKIDY / 25 stycznia odbył się 3. Bieg Hadama – Memoriał Władysława Młynka, zawody na nartach biegowych, które już po raz trzeci zgromadziły miłośników gór, historii i sportu. Tegoroczna edycja przyciągnęła ponad 30 zawodników, dla których liczyła się nie tylko rywalizacja, ale przede wszystkim wspólne przeżycie i pamięć o wyjątkowej postaci Zaolzia. Organizatorem zawodów są MK PZKO Milików-Centrum wraz z gminą Milików oraz schroniskiem Kozubowa. Idea biegu i trasa Pomysłodawcą biegu jest Michał Staszowski, były reprezentant Republiki Czeskiej w narciarstwie alpejskim. Trasa zawodów prowadziła z Kamienitego na Kozubową przez Stare Sałasze, nawiązując do historycznych tras i sportowych tradycji tej góry. – Na Zaolziu są trzy ważne góry: Girowa, Czantoria i Kozubowa. Dla milikowian to właśnie Kozubowa jest tą „świętą” górą. Jak idziemy w góry, to na Kozubową. Innej właściwie nie znamy – śmiał się Michał Staszowski. – Kiedyś dużo biegałem i najczęściej wbiegałem właśnie na Kozubową. Zauważyłem wtedy, że śnieg potrafił leżeć na tej trasie nawet w maju. Później przeczytałem…
Noworoczne spotkanie władz Trzyńca z przedstawicielami kościołów
TRZYNIEC / W trzynieckim ratuszu odbyło się tradycyjne noworoczne spotkanie władz miasta z przedstawicielami kościołów i wspólnot wyznaniowych działających na terenie Trzyńca. Gości przywitała prezydent miasta Věra Palkovská. Tegoroczna, szesnasta już edycja wydarzenia miała miejsce w czwartek 8 stycznia 2026 roku. – Niech dobre relacje między nami trwają i niech wszystko, co dotychczas wspólnie stworzyliśmy, ma swoją kontynuację – powiedziała na wstępie spotkania prezydent Trzyńca. Planowanie współpracy Noworoczne spotkania są okazją do podtrzymywania wzajemnych relacji oraz planowania dalszej współpracy. – Bardzo cenię sobie te spotkania. To dla mnie możliwość podziękowania przedstawicielom kościołów działających na terenie Trzyńca – podkreśliła Věra Palkovská. –– Zależy mi na tym, by dobre relacje, które od lat wspólnie budujemy, były kontynuowane. Chciałabym, aby Trzyniec pozostał miastem religijnym, żeby stosunki między narodowościami nadal układały się dobrze. Różnice poglądów są naturalne, jednak podstawowe wartości rozwoju miasta powinny pozostać niezmienne - dodała Palkovská. Życzenia podejmowania mądrych decyzji Spotkanie miało nie tylko wymiar duchowy, ale również informacyjny. Uczestnicy wspólnie podsumowali…
PF 2026
Na progu Nowego Roku dziękujemy za zaufanie, obecność i uważność. Życzymy Państwu roku mądrych rozmów, sprawdzonych informacji i wydarzeń, które warto zapamiętać Redakcja
Spotkanie autorskie z Michaelem Morysem-Twarowskim w Czeskim Cieszynie
CZESKI CIESZYN / W Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie odbyło się spotkanie poświęcone najnowszej publikacji Michaela Morysa-Twarowskiego zatytułowanej „Łokietek Rex. Jeden, by wszystkimi rządzić”. Autor podkreślił, że historia Władysława Łokietka to ponadczasowa narracja o jednostce, która zmierzyła się z ogromnym zadaniem i mimo licznych przeszkód odniosła triumf. – Ta opowieść może przyciągnąć uwagę odbiorców z dowolnego zakątka świata, ponieważ ukazuje człowieka, który dojrzewa do wielkiego wyzwania, podejmuje je i ostatecznie zwycięża – wyjaśnił historyk. Teoria podróży bohatera Podczas wieczoru autor nawiązał do teorii podróży bohatera opracowanej przez Josepha Campbella, amerykańskiego badacza mitów. Podobny schemat wykorzystał George Lucas w sadze „Gwiezdne Wojny”: protagonista początkowo unika konfrontacji z przeznaczeniem, lecz pod wpływem zewnętrznych czynników lub przewodnika wyrusza w pełną zagrożeń wyprawę. W jej trakcie pokonuje przeszkody, zyskuje moc i przywraca porządek w swoim świecie. Morys-Twarowski, znany z popularnych pozycji takich jak „Polskie imperium”, „Barbarica”, „Chrobry Rex” oraz „Dzieje Księstwa Cieszyńskiego”, podzielił się z zebranymi refleksjami na temat tworzenia literatury faktu, współpracy…
Zatrzymajmy się na chwilę. Życzenia redakcji „Zwrotu”
Szanowni Czytelnicy, z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy Państwu spokoju, który pozwala złapać oddech, oraz bliskości, która dodaje siły na kolejne miesiące. Niech ten czas przyniesie wytchnienie, dobre rozmowy i poczucie, że jesteśmy zakorzenieni w tradycji. W nadchodzącym roku życzymy wytrwałości, odwagi do realizowania własnych planów i wielu momentów, które po prostu dobrze się pamięta. Dziękujemy, że są Państwo z nami, że czytają, komentują i wspierają nasze działania. To dzięki Państwu „Zwrot” może rozwijać się dalej. Wesołych Świąt i pomyślnego nowego rokużyczy redakcja „Zwrotu”.
„Z Archiwum Z”. Katalog wystawy już dostępny w Księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie
CZESKI CIESZYN / Od wczoraj w księgarni u Wirthów w Czeskim Cieszynie można kupić katalog towarzyszący wystawie „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia”. Publikacja autorstwa Sylwii Grudzień, wydana przez Muzeum Mazowieckie w Płocku, jest pierwszym tak obszernym i bogato ilustrowanym opracowaniem poświęconym rodzinnym archiwom polskiej mniejszości po czeskiej stronie Olzy. Jednocześnie organizatorzy przypominają, że bezpłatne egzemplarze przeznaczone dla bohaterów wystawy – osób, które udostępniły swoje pamiątki – zostaną w najbliższym czasie dostarczone bezpośrednio do ich domów. Zakup katalogu w księgarni jest więc propozycją przede wszystkim dla wszystkich zainteresowanych czytelników, którzy chcą mieć tę publikację na własnej półce. 300 pamiątek od 23 domowych archiwistów Katalog „Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia” towarzyszy wystawie przygotowanej wspólnie przez Muzeum Mazowieckie w Płocku i Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej. Ekspozycja miała swoje otwarcie we wrześniu w Płocku, gdzie potrwa do stycznia 2026 roku, a następnie zostanie zaprezentowana w Bielsku-Białej od marca do maja 2026 roku. O otwarciu wystawy pisaliśmy [TUTAJ]. Publikacja…
Powołano Młodzieżową Radę Polonijną przy Marszałku Senatu RP. Jej członkiem został Marek Konieczny
WARSZAWA / W gmachu Senatu RP odbyła się dziś uroczystość powołania członków Młodzieżowej Rady Polonijnej przy Marszałku Senatu XI kadencji. W gronie szesnastu młodych działaczy z całego świata znalazł się Marek Konieczny – reprezentant Polaków z Czech. Akty powołania wręczyła młodym liderom marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że powołanie rady było odpowiedzią na głos młodego pokolenia Polonii, które wyraziło chęć dalszej współpracy po udziale w wydarzeniach takich jak Polonia Camp. – Wiedzieliście, że w Senacie działa Polonijna Rada Konsultacyjna, ale chcielibyście, żeby głos młodych był bardziej słyszalny – powiedziała marszałek. – Dziś ta rada powstała i mam nadzieję, że będziemy dobrze współpracować. Ale to także duża odpowiedzialność – dodała. Skład Rady Młodzieżowej Członkowie rady zostali wybrani spośród kilkuset kandydatów z różnych krajów. Obok Marka Koniecznego z Czech znaleźli się m.in. młodzi działacze z USA, Australii, Litwy, Norwegii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Ukrainy, Belgii, Brazylii, Kazachstanu, Irlandii, Rumunii, Włoch i Kanady. W trakcie uroczystości głos zabrał także wiceminister spraw…
Szopki – tradycja w miniaturze. Nowa wystawa czasowa na Zamku w Bielsku
BIELSKO-BIAŁA / Od 6 grudnia 2025 do 4 stycznia 2026 Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej zaprasza na wystawę czasową „Szopki – tradycja w miniaturze”. W Atrium Zamku Książąt Sułkowskich można zobaczyć ponad 20 szopek z kolekcji etnograficznej muzeum, wykonanych przez twórców z Bielska-Białej i Żywiecczyzny. To doskonała okazja, by przed świętami odkryć bogactwo i różnorodność lokalnej tradycji szopkarskiej. Na wystawie zaprezentowano ponad 20 szopek pochodzących z kolekcji etnograficznej muzeum. Ekspozycja obejmuje obiekty o różnorodnych formach i funkcjach – od szopek kolędniczych i kukiełkowych po statyczne realizacje przeznaczone do domowej dekoracji. Najstarsze pochodzą z przełomu XIX i XX wieku, najmłodsze z lat 90. XX wieku. Wśród prezentowanych twórców znajdują się m.in.: Ryszard Biel, Wiktor Bortko, Jan Cembala, Franciszek Chrobak, Bolesław Dobija, Anna Ficoń, Janusz Frączek, Adam Grygiel, Józef Hulka, Józef Kania, Władysław Kastelik, Józef Kozłowski, Józef Mędrzak, Józef Nikiel ojciec i syn, Bogdan Socha oraz Antoni Rus. Szopki z elementami architektury bielskiej - Szczególną uwagę zwracają dwie szopki Janusza Frączka z Bielska-Białej,…
Karolina Filipczyk zwyciężczynią „Kresów 2025”. Wśród nagrodzonych również Anna Jiravská
BIAŁYSTOK / W sobotę, 6 grudnia, na scenie Białostockiego Teatru Lalek odbył się uroczysty Koncert Galowy XXXIV Konkursu Recytatorskiego „Kresy 2025”. Kulminacyjnym punktem wieczoru było ogłoszenie wyników tegorocznej edycji. Główne wyróżnienie – Grand Prix – trafiło do Karoliny Filipczyk z Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. Publiczność również doceniła jej występ, przyznając jej swoją nagrodę. Reżyserem Koncertu był Krzysztof Zemło. Oprawę muzyczną przygotowała Agnieszka Glińska, scenografię oraz grafikę towarzyszącą konkursowi stworzył Andrzej Dworakowski. Jury podkreśliło wysoki poziom tegorocznych prezentacji, co sprawiło, że wybór laureatów nie należał do łatwych. Poniżej pełna lista nagrodzonych: Grand Prix: Karolina Filipczyk – CzechyNagroda za interpretację utworu Adama Mickiewicza: Davide Vladu Balac – RumuniaI Nagroda: Tomasz Suckiel – LitwaII Nagroda: Edwin Jerenkiewicz – LitwaIII Nagroda: Anna Pavlenko – Kazachstan Wyróżnienia:Anna Jiravskáí – CzechyNatalia Szyłowska – UkrainaRobert Duka – ŁotwaRoman Sawicki – BiałoruśLuka Khitaridze – Gruzja Nagroda Publiczności: Karolina Filipczyk – Czechy Organizatorem konkursu był Podlaski Oddział Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Białymstoku. Wydarzenie odbywało się…
Mikołajkowe spotkanie w Gródku. Występy dzieci, tworzenie dekoracji i … dwa Mikołaje
GRÓDEK / W czwartek 4 grudnia po południu w nowocześnie wyremontowanej świetlicy polskiej szkoły w Gródku odbyło się tradycyjne spotkanie przedszkolaków ze świętym Mikołajem. Dwie grupki dzieci, młodsze „Pszczółki” i starsze „Biedronki” zaszczyciły rodziców brzmiącym wesoło w całej szkole śpiewem. Zachwycony był także sam św. Mikołaj, który zjawił się w towarzystwie dwóch aniołków i po odczytaniu swojego listu do dzieci wręczył każdemu podarunek. Wspólne tworzenie dekoracji świątecznych Następnie dzieci wraz z rodzicami usiedli do wspólnego tworzenia świątecznej dekoracji. Po jakimś czasie trzeba było wyruszyć przed budynek urzędu gminy Gródek, by tam spotkać się z kolejnym Mikołajem, tym razem gródeckim. Polskie i czeskie przedszkole oraz obie szkoły uświetniły późne popołudnie swoimi występami. Niecodziennie zdarza się spotkać dwóch Mikołajów, takie rzeczy tylko w Gródku! Joanna Pilch
XXI Konkurs Recytatorski im. Jana Kubisza za nami. Znamy laureatów
GNOJNIK / W Gnojniku odbyła się XXI edycja Konkursu Recytatorskiego im. Jana Kubisza. Uczniowie polskich szkół podstawowych stanęli w szranki, prezentując poezję zarówno klasycznych, jak i współczesnych polskich autorów. – Jestem oczarowany, jak zwykle, szczególnie najmłodszą kategorią – mówi Kamil Mularz, aktor Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego i juror konkursu. – Ta energia dzieci jest naprawdę niezwykła. W najmłodszej grupie najbardziej liczy się naturalna radość, żywiołowość i spontaniczność. Dykcji nie oceniamy, bo dzieci na Zaolziu często mają naleciałości czeskie w wymowie. W tej kategorii chodzi o „to coś”, co od razu się czuje – dodaje. Różnorodny repertuar Konkurs odbywa się w kilku etapach. Początkowo odbywają się eliminacje klasowe i szkolne, głównie w szkołach na Zaolziu. Następnie uczestnicy walczą w kołach obwodowych, które w tym roku odbyły się w Jabłonkowie, Trzyńcu i Czeskim Cieszynie. Jak podkreśla dyrektorka szkoły, Grażyna Sikora, w tegorocznych eliminacjach wzięło udział 242 uczniów, z których do finału awansowało 75. – Zainteresowanie konkursem jest ogromne – mówi dyrektorka Sikora.…
Za kulisami teatrów polskich poza Polską. Twórcy amatorscy mówią, czego naprawdę potrzebują
CZESKI CIESZYN / Co naprawdę jest potrzebne teatrom amatorskim na Zaolziu? Jak pracują, z czym się mierzą i jakie mają plany? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy Forum Teatrów Amatorskich „Za kulisami teatrów polskich poza Polską”, które odbyło się 25 listopada w klubie Dziupla w Czeskim Cieszynie. Wydarzenie zorganizował Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w RC przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Ostrawie. Spotkanie miało formę otwartej rozmowy kierowników zespołów, reżyserów, autorów tekstów, aktorów i osób związanych z kulturą. Każdy z zaproszonych gości zaprezentował swoją grupę oraz sposób pracy, ale – co podkreślano wielokrotnie – najważniejszym elementem forum była szczera wymiana doświadczeń oraz nazwanie realnych potrzeb środowiska. Teatr młodzieżowy i polski teatr na Litwie Spotkanie rozpoczęło się od występu młodzieżowego teatrzyku GAPA, który działa w ramach Miejscowego Koła PZKO w Nieborach. Zespół zagrał spektakl pt. "Jaś i Małgosia - piernikowy odlot". Następnie uczestnicy połączyli się zdalnie z Edwardem Kiejzikiem z Polskiego Teatru Studio w Wilnie, który podkreślił, że problemy i wyzwania polskich…
Ewa Farna nie do zatrzymania. Po raz kolejny zwycięża w plebiscycie Czeski Słowik 2025
PRAGA / Ewa Farna po raz kolejny udowodniła, że należy do absolutnej czołówki czeskiej sceny muzycznej. Podczas tegorocznej gali nagród Czeski Słowik (Český slavík) artystka zdobyła pierwsze miejsce w kategorii Najlepsza Wokalistka, a dodatkowo otrzymała tytuł Absolutny Słowik, przeznaczony dla najpopularniejszego wykonawcy całego plebiscytu. Farna wyprzedziła w głosowaniu Lucie Bílą oraz Monikę Absolonovą, ponownie potwierdzając swoją pozycję jednej z najważniejszych postaci współczesnej czeskiej muzyki pop. Według czeskich mediów to kolejne z rzędu zwycięstwo wokalistki, która od lat nie schodzi z podium i utrzymuje wyraźną przewagę popularności. Farna w swoim wystąpieniu dziękowała zespołowi i fanom, podkreślając, że to właśnie ich wsparcie umożliwia jej dalszy rozwój i realizację dużych projektów. – Najcenniejszą walutą naszych czasów jest czas. A to, że fani postanowili podarować go właśnie nam, jest po prostu najważniejsze – podkreśliła Farna, odbierając nagrodę. Artystka wyprzedała już dwa koncerty na stadionie Eden, niedawno ogłosiła trzeci koncert: https://zwrot.cz/2025/11/ewa-farna-bije-rekordy-oglaszajac-trzeci-koncert-na-stadionie-eden-bilety-juz-w-sprzedazy/
Za kulisami mediów. Uczniowie z Karwiny poznali codzienną pracę dziennikarza
W piątek 31 października dziennikarka „Zwrotu” Izabela Adámek poprowadziła lekcję dla uczniów klasy dziewiątej szkoły podstawowej w Karwinie. Zajęcia miały na celu przybliżenie młodzieży specyfiki pracy dziennikarza. Spotkanie zorganizowała nauczycielka języka polskiego Lenka Piszczek, która zaprasza do szkoły przedstawicieli różnych profesji. Dzięki temu uczniowie mają okazję poznać ich codzienną pracę. Podczas prezentacji Izabela Adámek szczegółowo opowiedziała uczniom, na czym polega praca dziennikarza. Przedstawiła najczęściej spotykane formy dziennikarskie oraz ich podstawowe elementy, których nie może w nich zabraknąć. Zwróciła również uwagę na szeroki zakres obowiązków w tym zawodzie — każdy dziennikarz może wykonywać zupełnie inne zadania w zależności od medium, dla którego pracuje, lub tematyki, na której się koncentruje. Lekcja z udziałem uczniów Uczniowie przez cały czas trwania prezentacji mieli możliwość zadawania pytań oraz odpowiadania na pytania przygotowane przez prowadzącą, ponieważ lekcja miała charakter interaktywny. Dziewiątoklasiści aktywnie włączali się w dyskusję i chętnie dzielili się swoimi spostrzeżeniami oraz opiniami, które często trafnie uzupełniały prezentację. Izabela Adámek poruszyła również temat wyzwań związanych…
Moją duchową i literacką ojczyzną jest język polski. Renata Putzlacher Buchtová w Poznaniu, czyli polsko-czeskie peregrynacje literackie
POZNAŃ / W pięknej auli nazwanej Salą Śniadeckich, w budynku Collegium Maius, czyli w sercu poznańskiej polonistyki, Instytut Filologii Polskiej UAM zorganizował 15 października spotkanie z dobrze znaną po obu stronach Olzy dr Renatą Putzlacher Buchtową – badaczką literatury, poetką, autorką sztuk teatralnych i opowiadań, tłumaczką literatury polskiej i czeskiej, a przede wszystkim, co w Poznaniu nie było dotąd wiedzą oczywistą i powszechną, wykładowczynią z Uniwersytetu Masaryka w Brnie. Bohaterka wieczoru opowiadała o polsko-czeskich związkach literackich, o polskim życiu literackim w Czechach oraz o własnej twórczości literackiej i scenicznej, również przekładowej. Spotkanie – w sali wypełnionej głównie młodzieżą studencką – prowadziły Agnieszka Kwiatkowska, Sylwia Panek i Monika Válková Maciejewska. I wykład, i autobiografia Bardzo ciekawą opowieść (popartą pokazem slajdów informacyjno-fotograficznych) o polsko-czeskich kontaktach literackich, poprzedziły informacje o Uniwersytecie Masaryka w Brnie i tamtejszej polonistyce. Chwilę później Renata Putzlacher Buchtová zaprezentowała publiczności krótkie wprowadzenie autobiograficzne, które pozwoliło – zwłaszcza młodzieży z UAM – zrozumieć sytuację Polki o „dziwnym” ponoć nazwisku, urodzonej w…
Adam Ćmiel trzeci w Wielkiej Pardubickiej. Historyczny sukces dżokeja z Piosecznej
To był wyścig, który przejdzie do historii. W 135. edycji legendarnej Wielkiej Pardubickiej, jednej z najtrudniejszych gonitw konnych w Europie, trzecie miejsce zajął Adam Ćmiel z Piosecznej, dosiadający wałacha Čáryjape. Dla 37-letniego jeźdźca to największy sukces w karierze – i zarazem sensacja tegorocznej edycji. 8-letni Čáryjape był uznawany za jednego z największych outsiderów niedzielnej gonitwy. Jednak ani kursy bukmacherów, ani przewidywania ekspertów nie liczyły z determinacją i zimną krwią, z jaką Ćmiel poprowadził konia przez słynne pardubickie przeszkody. Ćmiel, który wcześniej tego samego dnia brał udział w innych gonitwach i przystępował do głównego wyścigu mocno poobijany, od początku trzymał się w drugiej części peletonu. Taktyka ostrożnego tempa i bezbłędnego pokonywania przeszkód okazała się kluczem do sukcesu. Na ostatniej prostej pioseczanin wyprowadził Čáryjape do fenomenalnego finiszu, który wyniósł go na trzeci stopień podium. – Kiedy stajesz na starcie, masz tylko jeden cel – pojechać na maksimum i marzysz, że może uda się wygrać. Każdy, kto tu przyjeżdża, wierzy w swój moment.…
Zrób zdjęcie swoich kapci. Wesprzyj hospicjum domowe
TRZYNIEC / Kapcie symbolizują ciepło domowe i poczucie bezpieczeństwa. Hospicja domowe natomiast umożliwiają osobom ciężko chorym spędzenie ostatnich dni życia w otoczeniu rodziny. W ramach wsparcia tej formy opieki dziś, w środę 8 października, trwa Papuciowy Dzień. Aby wziąć udział w akcji, wystarczy założyć kapcie, zrobić im zdjęcie i opublikować je w mediach społecznościowych z hasztagami #PapucovyDen i #Dozitdoma. Papuciowy Dzień to ogólnokrajowa inicjatywa, podczas której uczestnicy zakładają kapcie, by symbolicznie wesprzeć ideę opieki hospicyjnej w domu. Kampania zatem obejmuje również Hospicjum Domowe Medica w Trzyńcu. Celem akcji m.in. otwarcie debaty – Chcemy, aby jak najwięcej osób mogło zostać tam, gdzie czują się najbezpieczniej, w domu. Jednak bez wsparcia - profesjonalnego, ludzkiego i finansowego - nie jest to możliwe. Celem kampanii jest nie tylko uzyskanie wsparcia dla domowej opieki hospicyjnej, ale także otwarcie debaty publicznej na temat tego, gdzie i jak chcemy spędzić ostatnią prostą na naszej drodze życia – wyjaśnia Andrea Szymeczek, dyrektor Medica Třinec. Papuciowy dzień w Trzyńcu…
Wybory parlamentarne w Czechach 2025. Zobacz, jak głosowano w gminach Zaolzia w powiecie karwińskim
REGION / Za nami wybory parlamentarne w Czechach. Zobacz, jak głosowano na Zaolziu w gminach, które leżą w powiecie karwińskim. Zobacz, jak głosowano w gminach na Zaolziu w powiecie karwińskim: Bogumin ANO - 50,51%SPOLU - 12,73%SPD - 9,34%Stačilo! - 6,28%Piráti - 6,20%Morotisté - 5,95%Starostové a nezávislí - 5,72% Cierlicko ANO - 44,34%SPOLU - 19,98%Starostové a nezávislí - 7,59%SPD - 7,41%Česká piratská strana - 6,12%Motoristé sobě - 6,01%Stačilo - 5,76% Czeski Cieszyn ANO - 44,33%SPOLU - 20,26%SPD - 8,46%Česká piratská strana - 7,01%Starostové a nezávislí - 6,28%Motoristé sobě - 5,76% Dąbrowa ANO - 60,61%SPOLU - 8,73%SPD - 7,19%Stačilo - 5,82%Česká piratská strana - 5,65% Dziećmorowice ANO - 48,76%SPOLU - 12,88%SPD - 9,58%Motoristé sobě - 7,38%Starostové a nezávislí - 6,60%Stačilo - 6,12%Česká piratská strana - 5,30% Hawierzów ANO - 50,16%SPOLU - 13,84%SPD - 8,84%Česká piratská strana - 6,22%Starostové a nezávislí - 6,14%Motoristé sobě - 6,05%Stačilo - 5,73% Karwina ANO - 59,48%SPOLU - 9,00%SPD - 8,11%Stačilo - 6,04%Starostové a nezávislí - 5,38% Kocobędz…
Wybory parlamentarne w Czechach 2025. Zobacz, jak głosowano w powiecie frydecko-misteckim
REGION / Za nami wybory parlamentarne w Czechach. Zobacz, jak głosowano na Zaolziu w gminach, które leżą w powiecie frydecko-misteckim. Boconowice ANO - 38,14%SPOLU - 28,14%SPD - 6,66%Česká pirátská strana - 7,77%Starostové a nezávislí - 5,92%Motoristé sobě - 5,55% Bukowiec ANO - 36,27%SPOLU - 27,17%SPD - 11,58%Starostové a nezávislí - 7,72%Motoristé sobě - 7,31% Bystrzyca ANO - 38,42%SPOLU - 22,55%SPD - 8,75%Starostové a nezávislí - 8,68Česká pirátská strana - 7,63%Motoristé sobě - 6,76% Gnojnik ANO - 40,82%SPOLU - 21,74%Motoristé sobě - 9,35%Česká pirátská strana - 6,80%SPD - 6,56%Starostové a nezávislí - 6,43%Stačilo - 5,83% Gródek ANO - 37,57%SPOLU - 18,87%SPD - 7,94%Starostové a nezávislí - 14,11%Česká pirátská strana - 7,94%Motoristé sobě - 6,07% Herczawa ANO - 50,98%SPOLU - 13,72%SPD - 7,18%Česká pirátská strana - 8,49%Stačilo - 5,22% Jabłonków ANO - 37,19%SPOLU - 24,97%SPD - 7,90%Starostové a nezávislí - 6,77%Česká pirátská strana - 6,69%Motoristé sobě - 7,15%Stačilo - 5,10% Koszarzyska ANO - 33,64%SPOLU - 23,83%SPD - 13,08%Starostové a nezávislí - 7,94%Česká…
Rusza Akademia Liderów. Rekrutacja już trwa
18 października 2025 roku w Coworkingu Dziupla rozpocznie się Akademia Liderów – nowa inicjatywa Kongresu Polaków, skierowana do uczniów klas drugich i trzecich szkół średnich z polskim językiem nauczania w Republice Czeskiej. Projekt ma pomóc młodzieży odkrywać talenty, uczyć się współpracy, krytycznego myślenia oraz odpowiedzialnego działania na rzecz wspólnoty. Udział w warsztatach jest bezpłatny, a rekrutacja już trwa. Akademia Liderów to nowa inicjatywa skierowana do uczniów szkół średnich z polskim językiem nauczania w Republice Czeskiej. Program opiera się na czterech całodniowych warsztatach prowadzonych przez ekspertów w dziedzinach komunikacji, przywództwa i edukacji obywatelskiej. – Akademia Liderów to nie dodatkowe lekcje ani testy, lecz miejsce, w którym młodzi ludzie uczą się poprzez doświadczenie współpracować, odkrywać swoje talenty i odważnie wyrażać własne zdanie – mówi Dominik Siderek, pomysłodawca projektu i trener rozwoju osobistego. Cztery spotkania, piętnaście miejsc, siedmioro ekspertów Pierwszy warsztat odbędzie się 18 października 2025 w Coworkingu Dziupla, kolejne 15 listopada i 6 grudnia 2025, a finałowy warsztat 17 stycznia 2026. Każde spotkanie przeznaczone będzie dla…
W Nieborach zorganizowano 71. Dzień Oszeldy. W tym roku obchodzono 40-lecie Domu PZKO
NIEBORY / W sobotnie popołudnie ogród przy Domu PZKO w Nieborach zapełnił się mieszkańcami Nieborów i sąsiednich miejscowości, którzy przyszli na 71. Dzień Oszeldy. Tegoroczna edycja imprezy była wyjątkowa – połączono ją z obchodami 40-lecia Domu PZKO. Historia Domu PZKO Dom PZKO w Nieborach powstał po sześciu latach budowy, rozpoczętej w 1978 roku. Realizacja przedsięwzięcia była utrudniona przez osuwający się teren, jednak dzięki zaangażowaniu członków koła i sympatyków, którzy łącznie przepracowali 25 tysięcy godzin w czynie społecznym, udało się go ukończyć. Z okazji jubileuszu swojej siedziby Miejscowe Koło PZKO w Nieborach ogłosiło konkurs plastyczny dla okolicznych szkół, do których uczęszczają dzieci z Nieborów. W sali domu PZKO można było oglądać prace plastyczne uczniów z polskich szkół w Trzyńcu, Gnojniku i Ropicy. Dzieci malowały prace na temat "Mój dom". Sympatycznym akcentem na wystawie był duży tekturowy domek, który na konkurs przygotowały dzieci z miejscowego polskiego przedszkola. – Zaskoczyło nas bardzo pozytywnie zaangażowanie dzieci i szkół. Dlatego postanowiliśmy, że obrazki wystawimy jeszcze…
Cieszyński strudel: tradycja, którą „trzeba wymęczyć”
CIESZYN / W Transgranicznym Centrum Informacji Turystycznej po raz kolejny odbyły się warsztaty i konkurs pieczenia strudla im. Kingi Iwanek-Riess, poprzedzone rodzinnym pokazem przepisu Riessów. Organizator, Zamek Cieszyn, konsekwentnie łączy edukację kulinarną z rywalizacją, podkreślając lokalny rodowód strudla i jego znaczenie dla kuchni Śląska Cieszyńskiego. Dziewięć strudli i dwanaście par rąk Formuła tegorocznej edycji była sprawdzona. Najpierw warsztaty, potem rodzinny pokaz a na finał konkurs z pracą jury. – W konkursie dzisiaj mamy zgłoszonych dziewięć strudli. Natomiast w warsztatach, które odbywają się wcześniej, bierze udział dwanaście osób. Z roku na rok widzimy, że po tych warsztatach uczestnicy wracają i próbują sił w konkursie – mówi Maciej Russek, kierownik Działu Turystyki Zamku Cieszyn. Jury ocenia zgodność z tradycją, smak, estetykę i staranność wykonania. – Chodzi o to, żeby strudel był taki, jak powinien, bez domieszek – dodaje Russek. Przepis z prababcinego zeszytu - Mama, Kinga Iwanek-Riess, została kiedyś zaproszona na Zamek, brała udział w konkursie, wygrała go i zaczęła prowadzić pokazy…



