Tag: Śląsk Cieszyńśki


Řezaný świat Adama Miklasza. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim
październik252022

Řezaný świat Adama Miklasza. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim

CIESZYN / W poniedziałkowe popołudnie 24 października w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie odbyło się spotkanie autorskie z Adamem Miklaszem poświęcone jego najnowszej książce "Řezaný świat. Nieoczywisty osobisty przewodnik po Śląsku Cieszyńskim." Poprowadził je Marcin Mońka. Czym książka Adama Miklasza nie jest? Mońka zaczął od wyliczenia, czym najnowsza książka Adama Miklasza nie jest. Nie jest więc bedekerem, przewodnikiem opisującym miejsca, które na Śląsku Cieszyńskim warto odwiedzić. Nie jest też książką w stylu Szczygła. A czym jest? - Swego rodzaju podsumowaniem moich prawie dziesięciu lat spędzonych w Cieszynie i szerzej na ´´Śląsku Cieszyńskim - stwierdził autor. Podkreślił, że ów Śląsk Cieszyński traktuje całościowo, a Zaolzie odgrywa dla niego bardzo ważną rolę w poznawaniu regionu. Konwencja przewodnika jest natomiast swoistą zabawą z czytelnikiem. Choć autor przyznaje, że jego zamiarem było stworzenie elementarza, ściągi do poznawania regionu, to bynajmniej nie jest to przewodnik. - Chciałem, żeby ci, którzy przyjeżdżają, unikali moich błędów - wyjaśnił autor. Zadomowiony już werbus Miklasz urodził się i najwięcej dotychczasowego…

Gdy świętej Agaty, to wyłazi mucha spod chaty. Agatowy chleb, woda i sól…
luty052022

Gdy świętej Agaty, to wyłazi mucha spod chaty. Agatowy chleb, woda i sól…

Dziś w kościele katolickim wspomina się św. Agatę. W tradycyjnej kulturze Śląska Cieszyńskiego był to dzień, w którym święcił się chleb, woda i sól. Żywym kultem wśród górali Beskidu Śląskiego cieszyła się św. Agata (5 II), broniąca przed żywiołami. Tego dnia święci się w kościele katolickim takie atrybuty obrzędowe jak chleb, sól i wodę. Agatowa woda i chleb mają moc odżegnywania żywiołów, nie tylko burzy, ale i powodzi i pożarów. Aby odżegnać burzę należało wyjść przed dom i pokropić agatową wodą w stronę nadchodzącej nawałnicy i przeżegnać się znakiem krzyża. Podczas pożaru wrzucano do ognia garść soli. Do ognia wrzucano również chleb pokropiony wodą, zwłaszcza jeżeli to był ogień pochodzący od pioruna. Sól świętej Agaty wrzucano też do dołu przy kopaniu studni lub przy jej czyszczeniu, co miało zapewnić czystość i dobrą jakość wody. W razie groźby powodzi wlana do rzeki lub potoku woda świętej Agaty wraz z wypowiedzianą modlitwą miała sprawić opadnięcie poziomu wody. Chleb agatowy brano natomiast w podróż,…

310 stron, 36 artykułów i 17 wierszy – to w skrócie „Kalendarz Cieszyński” na rok 2022
grudzień152021

310 stron, 36 artykułów i 17 wierszy – to w skrócie „Kalendarz Cieszyński” na rok 2022

CIESZYN / Macierz Ziemi Cieszyńskiej przygotowała mikołajkową niespodziankę. 6 grudnia ukazał się „Kalendarz Cieszyński” na rok 2022. Jest to już 38. tom tego periodyku. Wnętrze „Kalendarza…” skrywa 310 stron tekstów bogato ilustrowanych czarno-białymi zdjęciami i reprodukcjami. Tom tradycyjnie otwiera kalendarium „okrągłych” rocznic dotyczących postaci bądź wydarzeń znamiennych dla Śląska, a szczególnie oczywiście Śląska Cieszyńskiego. Poruszono również temat remontu i historii ulicy Głębokiej Całość otwiera nawiązujący do kończonego obecnie remontu ulicy Głębokiej artykuł Była sobie ulica… czyli rzecz o dawnej Głębokiej. Kolejne artykuły podejmują m.in. temat symboli graficznych cieszyńskich Piastów, przebieg działań wojennych na terenie podcieszyńskich wsi, ze szczegółowym opisem okoliczności śmierci kpt. Cezarego Hallera oraz analizą przyczyn przegranej wojny. Sylwetki wybitnych cieszyniaków Najobszerniejszą część "Kalendarza Cieszyńskiego" stanowią teksty poświęcone sylwetkom wybitnych cieszyniaków. Tym razem znaleźli się w tym gronie: Hilary Filasiewicz, rodzina Pindórów z Lesznej, Hermann Gutherz, Tadeusz Reger, Hieronim Przepiliński, Paweł Kantor, Jerzy Kukucz, Emilia Michalska, Ludwik Brożek, Karol Kozieł, Milada Myrdacz-Ożana oraz raczej nieznany Leopold Szellong, autor odnalezionych…

Dziś jest św. Łucji – dzień nakazów, zakazów, działania złych mocy i wróżb
grudzień132021

Dziś jest św. Łucji – dzień nakazów, zakazów, działania złych mocy i wróżb

Dzień św. Łucji i jego wigilia uważane były na Śląsku Cieszyńskim za czas szczególnego działania złych mocy, w szczególności czarownic. Tego dnia obowiązywały różnego rodzaju nakazy i zakazy. W górskich wioskach chodziły od domu tzw. Lucki. W ten dzień rozpoczynano również obserwowanie pogody, a dziewczęta wróżyły, aby dowiedzieć się, za kogo wyjdą za mąż. 13 grudnia o zmroku zapalano lampki olejne, później naftowe lub świece i wystawiano je w oknach. Młodzież ze śpiewem na ustach i płonącymi świecami, najczęściej w wydrążonych dyniach z otworami przypominającymi oczodoły - św. Łucja została oślepiona - chodziła po wsi, koloniach robotniczych i ulicach miast. Następnie młodzież zbierała się w karczmie, gdzie mimo Adwentu bawiono się do późnego wieczora. Wierzono, że w tę noc wszystkie czarownice zlatują się na Łysej Górze, gdzie z diabłami odbywają swój doroczny sejmik. Światło w oknach i hałas w karczmie oraz śpiew na wolnym powietrzu miał ich odstraszyć od ludzkich siedzib. Niektórzy twierdzili, że światło w oknach wystawia się, ponieważ…

Pojawiła się nowa płyta z muzyką organową braci Karola i Adama Hławiczków
marzec082021

Pojawiła się nowa płyta z muzyką organową braci Karola i Adama Hławiczków

"Szczęśliwe utwory" Karola i Adama Hławiczków znalazły się w repertuarze pani Eweliny Bachul-Cienciała, która wykonała i nagrała cały materiał dźwiękowy zarejestrowany na płytach. Dwupłytowy album został nagrany na organach Kościoła Jezusowego w Cieszynie – miejscu, w którym obaj kompozytorzy zaczęli poznawać możliwości największego z instrumentów. Warto zaznaczyć, że to z inicjatywy Karola Hławiczki po I wojnie światowej zakupiono do tej świątyni nowy instrument Wilhelma Sauera, który stoi tam do dziś. Bracia Hławiczkowie, działający na Śląsku Cieszyńskim, byli organistami. Karol Hlawiczka oprócz działalności artystycznej był także muzykologiem. Album zawiera także bookiet, w którym twórczość Hławiczków przybliża prof. Julian Gembalski, a artystów i tło historyczne opisuje kompozytor Ryszard Gabryś. Utwory utrzymane są w duchu późnego romantyzmu i prawie wszystkie stanowią owoc inspiracji pieśniami religijnymi. Album otwiera Preludium i fuga „Hejnał wszyscy zaśpiewajmy” Karola Hławiczki, a kończy „Dziękujmy Bogu wraz” („Nun danket alle Gott”) Adama. Dlaczego na płycie młodej artystki pojawiły się właśnie utwory bracia Hławiczków? – Zawsze wychodziłam z założenia, że powinniśmy…

Nowa atrakcja w regionie dostępna od marca
luty192021

Nowa atrakcja w regionie dostępna od marca

Dom Przyrodnika w Hażlachu to atrakcja, która została ukończona w nieco burzliwym okresie. Chociaż oficjalne otwarcie miało miejsce jesienią 2020 roku, obiekt był niedostępny dla zwiedzających ze względu na pandemiczne ograniczenia. Teraz jednak nastał szczęśliwy okres dla wszystkich miłośników przyrody i tradycji – od 1 marca 2021 roku ekspozycja w obiekcie będzie dostępna dla zwiedzających. 1 marca 2021 przewidziano (kolejne już) otwarcie Domu Przyrodnika dla zwiedzających.– Mamy nadzieję, że ograniczenia tym razem nie pokrzyżują nam planów i uda nam się pokazać nasze tradycje i ciekawostki przyrodnicze jak największej liczbie osób – mówi Cecylia Gasz-Płońska, Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Hażlachu. Chociaż ekipa z Domu Przyrodnika nie chce nazywać 1 marca oficjalnym otwarciem, bo takie już było, planowane są atrakcje dla wszystkich odwiedzających. – Dla pierwszych pięćdziesięciu osób, które kupią bilet, przygotowaliśmy wiosenne podarunki – wyjaśnia Gasz-Płońska, dodając, że w pierwszy marcowy poniedziałek obiekt będzie dostępny od 10 do 18. Co można zobaczyć w Domu Przyrodnika? Przede wszystkim na wszystkich zainteresowanych…

Film promujący nasz region nagrodzony
listopad182020

Film promujący nasz region nagrodzony

Niezwykłe piękno polsko-czeskiego pogranicza pokazano na filmie promującym Śląsk Cieszyński wyprodukowanym przez Powiat Cieszyński. Najwyraźniej i piękno tej ziemi, i wykonanie filmu sprawiły, iż zdobył on II nagrodę w kategorii Film Promujący Region na XV Międzynarodowym Festiwalu FilmAt. https://zwrot.cz/2020/10/najpiekniejsze-zakatki-slaska-cieszynskiego-ogladac-mozna-na-youtube/ Spot Śląsk Cieszyński przygotowało Starostwo Powiatowe w Cieszynie w ramach projektu sfinansowanego przez Euroregion Śląsk Cieszyński / Těšínské Slezsko. Propagowanie walorów turystycznych regionu – To pierwszy w historii spot turystyczny, którego producentem jest Powiat Cieszyński, promotor marki Śląsk Cieszyński. Ujęliśmy w nim niezwykłe piękno polsko-czeskiego pogranicza – mówi starosta powiatu Mieczysław Szczurek, zachęcając do szerokiego udostępniania spotu i odkrywania magii regionu. https://www.youtube.com/watch?v=pHBbnIVKOJc&feature=youtu.be&fbclid=IwAR1Le47S-wOitXb2nwaMBJG9wiIHZfR1lIsVZ55Nj1b_WR99gbpnV3lfDO4 – Sukces spotu bardzo cieszy. Powodów jest wiele. Dla mnie ważne jest, że wsparliśmy w ramach Funduszu Mikroprojektów Interreg V-A nie tylko wartościowy projekt polsko-czeskiej współpracy, ale jak widać wartościowe produkty, które tej współpracy służą. Najbardziej jednak zadowolony jestem z tego, że ponownie okazało się, że razem naprawdę można zrobić więcej i lepiej. Odnoszę to do naszych wspólnych, między…

WYWIAD. Wszystko zaczęło się od brytyjskiego munduru ojca
październik302020

WYWIAD. Wszystko zaczęło się od brytyjskiego munduru ojca

Ze Zbigniewem Pawlikiem – kolekcjonerem, właścicielem zbioru liczącego ponad 300 artefaktów i miłośnikiem historii – rozmawia Sylwia Grudzień Jak to się stało, że został pan kolekcjonerem? Wszystko zaczęło się od munduru brytyjskiego, w którym ojciec wrócił po wojnie z Anglii. Ojciec przyjechał do domu z Anglii w mundurze z całym wyposażeniem, oczywiście bez broni, ale przywiózł plecak, szelki szturmowe, opinacze. Brakowało mi jednak jakiegoś elementu i na zasadzie wymiany z kolegami za znaczki, udało mi się coś zdobyć. Tak zacząłem gromadzić i doszedłem do takiej kolekcji, jaką mam teraz. Właściwie można powiedzieć, że kolekcjonuję już od szkoły podstawowej. Czyli miał pan wsparcie w rodzicach? Mój ojciec był zawsze za, jest to część jego historii. Problem był z miejscem, mieszkaliśmy w kamienicy czynszowej, nie mieliśmy przestrzeni, żeby te zbiory wyeksponować. Wszystko trzymałem w tapczanie, zamiast poduszek i pierzyn. Mama musiała się na to zgodzić, że pierzyny będą gdzie indziej (śmiech). Mam takie wspomnienia z dzieciństwa, że otwieram tapczan, wyciągam eksponaty, czyszczę,…

Najpiękniejsze zakątki Śląska Cieszyńskiego oglądać można na YouTubie
październik212020

Najpiękniejsze zakątki Śląska Cieszyńskiego oglądać można na YouTubie

REGION/ W serwisie YouTube znaleźć można filmy promujące nasz region. Jest to efekt działalności Euroregionu Śląsk Cieszyński/Těšínské Slezsko. Jesienią zeszłego roku roku nasz region otrzymał przyznawany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Polską Organizację Turystyczną certyfikat Polskiej Marki Turystycznej. – Uruchomienie kanału na Youtube jest kolejnym działaniem mającym promować nasz region – wyjaśnia Bogdan Kasperek, dyrektor biura Euroregionu Śląsk Cieszyński. – Teraz staramy się o dobry, łatwy adres. By to osiągnąć, potrzebujemy minimum 100 subskrypcji. Już teraz prosimy o subskrybowanie naszego kanału. Bardzo nam to pomoże – apeluje do miłośników regionu Kasperek. I dodaje, że to początki i na pewno będzie tam coraz wiercącej filmów z różnych zakątków Śląska Cieszyńskiego. Te, które już są oglądać można tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=hxP8ZGrGzkE&feature=youtu.be&fbclid=IwAR3MF1tcVYmQHzCiHFUmJmcyKfTYwSI0hOmoOYnN-j0UnET4P7qIyiUuBxc (indi)

W poszukiwaniu granicy i śladów historii – „Rajd rowerowy pograniczem RP i CZ”
sierpień252020

W poszukiwaniu granicy i śladów historii – „Rajd rowerowy pograniczem RP i CZ”

REGION / W niedzielę 23 sierpnia odbył się rajd rowerowy, zorganizowany przez Turystyczny Klub Kolarski PTTK „Ondraszek” w Cieszynie oraz Polskie Towarzystwo Turystyczno-Sportowe „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej. Rajd był ostatnią częścią tryptyku o wydarzeniach na Śląsku Cieszyńskim sprzed stu lat, gdy granica przecięła jednorodny dotychczas region. Celem organizatorów było poprowadzenie trasy jak najbliżej słupków granicznych. W ten sposób uczestnicy mogli zobaczyć, w którym miejscu dokładnie wytyczono granicę oraz snuć refleksje, w jaki sposób granica wpłynęła na losy mieszkańców Śląska Cieszyńskiego. Rajd z wykładem historycznym Choć sobotnia prognoza pogody na niedzielę była niejednoznaczna, na starcie zjawiło się 23 uczestników. Oficjalne rozpoczęcie rajdu poprzedził krótki wykład Zbigniewa Pawlika – prezesa Turystycznego Klubu Kolarskiego „Ondraszek” z Cieszyna – dotyczący historii granicy. W trakcie całego rajdu Zbigniew Pawlik urozmaicił trasę jeszcze kilkoma prelekcjami, zatrzymując się w wyjątkowo ciekawych miejscach. Dodatkowo, prowadzący ubrany był w historyczny mundur służby celnej, a prelekcje ilustrował autentycznymi dokumentami związanymi z historią granicy. Uczestnicy mogli więc zobaczyć nie tylko…

Bogaty materiał historyczny zawierają publikacje o składnicach pocztowych
kwiecień042020

Bogaty materiał historyczny zawierają publikacje o składnicach pocztowych

REGION / To interesujący temat nie tylko dla filatelistów, kolekcjonerów starych widokówek czy stempli pocztowych, ale dla wszystkich osób, które interesują się dziejami Śląska Cieszyńskiego. Chodzi o składnice pocztowe. Adrian Junga z Karwiny, z zawodu lekarz ortopeda, napisał i wydał publikacje, które są podsumowaniem jego zainteresowań historycznych i filatelistycznych. W 2018 roku ukazały się „Składnice pocztowe na polskim obszarze Śląska Cieszyńskiego” oraz w 2019 roku dwujęzyczne „Składnice pocztowe na czeskim obszarze Śląska Cieszyńskiego”. Składnice pocztowe Składnice pocztowe powstawały w małych miejscowościach, gdzie nie było urzędu pocztowego. Tam zanosili mieszkańcy swoje przesyłki, które potem przekazywano na pocztę. Oficjalny początek działalności składnic w Monarchii Austro-Węgierskiej, której częścią był też Śląsk Cieszyński, przypada, jak czytamy w publikacjach Jungi, na 1900 rok, kiedy to poczta wydała „Służbowy przepis dla składnic pocztowych”. W latach 1900-1958 na obszarze Śląska Cieszyńskiego w dzisiejszych granicach Republiki Czeskiej działało 52 składnic pocztowych. Kolejnych 25 było przed podziałem Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku na prawym brzegu Olzy, w okresie II…

Młodzież z Czeskiego Cieszyna odwiedziła uczniów z Cisownicy i Dzięgielowa
wrzesień172019

Młodzież z Czeskiego Cieszyna odwiedziła uczniów z Cisownicy i Dzięgielowa

Nietypowy tydzień nauki mieli uczniowie PSP w Czeskim Cieszynie. Zamiast na lekcje w swoich klasach codziennie wyjeżdżali do szkoły w Polsce, gdzie uczyli się, ale też po prostu spędzali czas z rówieśnikami z polskiej części Śląska Cieszyńskiego. (więcej…)

MUR o znaczeniu Wiosny Ludów dla ludności cieszyńskiej
marzec022018

MUR o znaczeniu Wiosny Ludów dla ludności cieszyńskiej

CZESKI CIESZYN / W czwartek 1 marca odbyło się w auli Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie kolejne spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego, działającego w ramach Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej. Wykład na temat „Wiosna Ludów na Śląsku Cieszyńskim” wygłosiła Jana Raclavská z Zakładu Polonistyki Katedry Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego. (więcej…)

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.