E-mail: krzysztof@zwrot.cz
Ten projekt ma udokumentować pamięć o dawnych polskich mieszkańcach Zaolzia i w łatwy sposób umożliwić dostęp do tej wiedzy. Stowarzyszenie Olza Pro wraz z Fundacją Rozwoju Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego będą realizować kolejny etap inwentaryzacji polskich śladów na zaolziańskich cmentarzach.
Udokumentować wielogłosowość historii Zaolzia
Stowarzyszenie Olza Pro rozpoczęło projekt w 2022 roku. Prace obejmują rozpoznanie i opracowanie nagrobków, kaplic grobowych, epitafiów czy inskrypcji związanych z historią polskiej społeczności na Zaolziu. Efekty tych badań zostaną później opublikowane w Bazie Polonika pod adresem baza.polonika.pl.
Cmentarze są trwałym dziedzictwem regionu, w którym spotykały się różne języki, wyznania czy tradycje. Nieraz w obrębie jednego rodzinnego grobu mamy do czynienia z polskimi i czeskimi formami nazwisk, różnymi językami inskrypcji czy biografiami osób, których życiorysy były kształtowane zmianami granic.
Dokumentować dla wspólnoty i ze wspólnotą
Projekt inwentaryzacji, który finansowany jest ze środków polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ma dokumentować tę wielogłosowość historii Zaolzia. Dokumentacja obejmie odczyt inskrypcji, pomiary, określenie materiału i techniki, analizę formy oraz dekoracji, zapis współrzędnych i wstępną ocenę stanu zachowania. Powstaną również plany cmentarzy ze wskazaniem położenia udokumentowanych obiektów.
Podczas prac każdy wytypowany obiekt zostanie sfotografowany, opisany i zlokalizowany.
– Dokumentacja nie może powstawać obok mieszkańców. Metoda badawcza jest ważna, ale bez pamięci rodzin i wiedzy lokalnej wiele nazwisk, inskrypcji i biografii pozostałoby niemych. Dlatego chcemy dokumentować nie dla wspólnoty, lecz razem z nią – wyjaśnia dr Bartłomiej Gutowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, koordynator merytoryczny projektu.
Pomóc możesz i Ty
Stowarzyszenie Olza Pro i warszawski UKSW zachęcają do nadsyłania zdjęć cmentarzy, nagrobków czy informacji o osobach pochowanych na zaolziańskich nekropoliach. Można to zrobić albo przez formularz lub mailowo na adres b.gutowski@uksw.edu.pl. Każda taka informacja zostanie zweryfikowana przed włączeniem do dokumentacji projektowej.
