Tag: MUR


Ostatnie w tym roku spotkanie MUR-u zaplanowano na środę 14 grudnia. Temat będzie świąteczny
grudzień052022

Ostatnie w tym roku spotkanie MUR-u zaplanowano na środę 14 grudnia. Temat będzie świąteczny

CZESKI CIESZYN / Już niedługo, w środę 14 grudnia, ostatnie spotkanie w ramach Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego. O Adamie Sikorze i jego kantyczkach opowiadać będzie doc. Jana Raclavská z Uniwersytetu Ostrawskiego. Nie zabraknie także akcentów muzycznych - wystąpi kapela Nowina. Pieśni bożonarodzeniowe są nieodłącznym elementem adwentu i nadchodzących po nim świąt. Mogą one mieć charakter religijny i wzniosły. Mogą również opisywać wydarzenia biblijne w realiach życia codziennego. Niektóre pieśni ukazują nawet sceny z życia Rodziny Świętej tak, jak by miały one miejsce w krajobrazie beskidzkim. Teksty takie znajdujemy m.in. w zbiorze "Pieśni pasterskich o Narodzeniu Pańskiem", zebranym przez jabłonkowianina Adama Sikorę. O nim, a zwłaszcza o treści jego kantyczek, będzie mowa na najbliższym spotkaniu MUR-u zatytułowanym „Kolędy. Pastorałki. Kantyczki – pieśni bożonarodzeniowe w spuściźnie Adama Sikory ”. O prelegentce Jana Raclavská jest docentem filologii polskiej. Pracuje w Zakładzie Polonistyki Katedry Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego. Prowadzi zajęcia z zakresu gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego, historii języka, stylistyki i frazeologii. Naukowo zajmuje się historią języka…

Bohaterem listopadowego wykładu MUR-u był prof. Jan Szczepański. Postać omówił prof. Kadłubiec, fragmenty tekstów czytał Karol Suszka
listopad152022

Bohaterem listopadowego wykładu MUR-u był prof. Jan Szczepański. Postać omówił prof. Kadłubiec, fragmenty tekstów czytał Karol Suszka

CZESKI CIESZYN / Bohaterem listopadowego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego był prof. Jan Szczepański. Pochodził z Ustronia, korzenie miał na dzisiejszym Zaolziu. O wybitnym socjologu mówił prof. Daniel Kadłubiec. Fragmenty książki Szczepańskiego "Korzeniami wrosłem w ziemię" czytał Karol Suszka. Spotkanie odbyło się 9 listopada w kawiarni Avion. Kadłubiec szczegółowo omówił życiorys Jana Szczepańskiego. Jan Szczepański urodził się w Brzezinie, która jest częścią Ustronia. A jego korzenie, te udokumentowane, sięgają XVII wieku i Ligotki Kameralnej. Dzień bez pisania był dla niego dniem straconym Profesor Jan Szczepański był naukowcem światowej sławy. Napisał 1500 tekstów i 30 książek. - Wstawał o 5:00, pisał do 8:00. Później szedł urzędować, wykładać - opisywał pracę Szczepańskiego prelegent. - Dla socjologów wielkie znaczenie mają książki eseistyczne - przekonywał Kadłubiec. I podkreślał, że Suczepański, jako naprawdę wielki naukowiec, mógł pozwolić sobie na pisanie prostym, zrozumiałym językiem. https://youtu.be/ClL9kiIKNmI Stosunek do kultury regionalnej i gwary Prelegent przybliżył także słuchaczom, jaki był stosunek omawianego naukowca do kultury regionalnej i gwary. - Szczepański…

MUR zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Jana Szczepańskiego przedstawią Karol Suszka oraz Daniel Kadłubiec
listopad022022

MUR zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Jana Szczepańskiego przedstawią Karol Suszka oraz Daniel Kadłubiec

CZESKI CIESZYN / Najbliższe, listopadowe spotkanie MUR-u zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Sylwetkę wybitnego socjologa Jana Szczepańskiego przedstawi Prof. Daniel Kadłubiec, a teksty z książki "Korzeniami wrosłem w ziemię" czytać będzie Karol Suszka. Z Ustronia w świat Temat najbliższego wykładu MUR-u brzmi: „Z Ustronia w świat. O życiu i dokonaniach Profesora Jana Szczepańskiego”. Treścią wykładu będzie odkrywanie sylwetki naukowej i osobistej prof. Jana Szczepańskiego (14.09.1913 - 16.04.2004) - wybitnego polskiego naukowca - socjologa pochodzącego z Ustronia. Słuchacze zapoznają się z jego stronami rodzinnymi, domem, pierwszymi szkołami, drogami do kariery uniwersyteckiej i jego miejscem w świecie nauki. Podsumowanie wykładu będzie stanowić rozwinięcie myśli o nieprzemijalności prawdziwej wiedzy i mądrości profesora Szczepańskiego. Prelegentem będzie Prof. Ph Dr. Karol Daniel Kadłubiec, fragmenty książki czytać będzie Karol Suszka Prelegenta nikomu na Zaolziu przedstawiać chyba nie trzeba. Prof. Karol Daniel Kadłubiec - wybitny językoznawca, etnolog, animator życia kulturalnego na Śląsku Cieszyńskim. Autor licznych prac naukowych dotyczących regionu cieszyńskiego. Pracował na wielu placówkach uniwersyteckich w Polsce i…

MUR. Józef Bożek: Genialny Polak, Czech, czy może jednak…?
październik022022

MUR. Józef Bożek: Genialny Polak, Czech, czy może jednak…?

CZESKI CIESZYN / Najbliższy wykład MUR-u zaplanowano na 5 października. Wojciech Grajewski opowie o Józefie Bożku. Postara się znaleźć odpowiedź na pytanie, kim był twórca prototypu samochodu, który zadziwił świat. To, że był genialny, nie ulega wątpliwości. Ale czy był to Polak, Czech, czy może jednak... Niemiec? Lub po prostu cieszyński Ślązak? Na te i inne pytania podczas zbliżającego się wykładu prelegent postara się znaleźć odpowiedź. Praski mechanik i wynalazca, Ślązak z urodzenia – Józef Bożek - Nieco ponad dwieście lat temu, w roku 1815 w Pradze po raz pierwszy na kontynencie europejskim zaprezentowano wóz napędzany silnikiem parowym. Konstrukcja ta wzbudzała i do dziś wzbudza emocje, jako jedna z najciekawszych i najbardziej udanych konstrukcji automobilowych w XIX wieku. Jej autorem był praski mechanik i wynalazca, Ślązak z urodzenia – Józef Bożek - wyjaśnia Grajewski. Kim była ta postać? Syn młynarza z Bierów, niewielkiej wioski położonej w księstwie cieszyńskim, u stóp Beskidów. Kształcony w Cieszynie i Brnie w wieku 22 lat trafia…

„Jeszcze Polska nie umarła…”. Tematem wrześniowego wykładu MUR-u była historia „Mazurka Dąbrowskiego” – hymnu Rzeczpospolitej Polskiej
wrzesień082022

„Jeszcze Polska nie umarła…”. Tematem wrześniowego wykładu MUR-u była historia „Mazurka Dąbrowskiego” – hymnu Rzeczpospolitej Polskiej

CZESKI CIESZYN / Nie, to nie błąd w tytule artykułu. Słuchacze pierwszego, wrześniowego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej dowiedzieli się między innymi, że tak właśnie pierwotnie zaczynała się "Pieśń Legionów", która później stała się hymnem państwowym Rzeczpospolitej Polskiej. O historii „Mazurka Dąbrowskiego” – hymnu Rzeczpospolitej Polskiej w środę 7 września w sali Domu PZKO przy ul. Bożka mówił Prof. Dr hab. Tadeusz Trzaskalik. Wykładowca na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, a jednocześnie pianista po studiach licencjackich na Akademii Muzycznej w Katowicach nie tylko mówił, ale także zagrał kilka utworów. A po wykładzie trzech wylosowanych szczęśliwców otrzymało płytę CD. Nie dotarłeś na wykład? Nic straconego! Ci, którzy nie dotarli na wykład, nie muszą być smutni. Profesjonalnie przygotowaną przez Dr hab. Tadeusza Trzaskalika prezentację multimedialną zawierającą mnóstwo ciekawych informacji na temat historii hymnu RP, bogato ilustrowaną zarówno muzycznie, jak i obrazami, w całości obejrzeć można w sieci. (indi) https://youtu.be/mKyXCg120ug

MUR. O Karolu Szymanowskim mówił Alojzy Suchanek
czerwiec092022

MUR. O Karolu Szymanowskim mówił Alojzy Suchanek

CZESKI CIESZYN / Czerwcowy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego ZG PZKO poświęcony był kompozytorowi Karolowi Szymanowskiemu. Pretekstem do przypomnienia sylwetki tego wybitnego polskiego kompozytora i pianisty była 140 rocznica jego urodzin i 85 rocznica śmierci. Prelegent nie żałował słuchaczom MUR-u wstawek muzycznych W środę 8 czerwca w salce Centrum Polskiego  na parterze budynku ZG PZKO przy ul. Strzelniczej prof. Alojzy Suchanek mówił o życiu i twórczości kompozytora. Jak tu jednak mówić wyłącznie słowem o wybitnym muzyku? Prelegent nie żałował więc słuchaczom MUR-u wstawek muzycznych. I tak pomiędzy poszczególnymi częściami referatu na temat życia i twórczości Szymanowskiego zebrani wysłuchali m.in. fragmentu baletu „Harnasie”. Przy komponowaniu go Szymanowskiego inspirował folklor podhalański. https://youtu.be/G2mi9csQGeI A że nie tylko polskim folklorem fascynował się kompozytor, to Alojzy Suchanek wspomniał też przykładowo fragment „Pieśni muezina szalonego”. Utwór powstał w wyniku fascynacji Szymanowskiego Orientem. https://youtu.be/w0MiC9-h8v0 Wakacyjna przerwa Był to ostatni w tym roku akademickim wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Zarządu Głównego PZKO. Nowy rok akademicki rozpocznie się we wrześniu. (indi)

Czerwcowy wykład MUR-u. Alojzy Suchanek przedstawi sylwetkę Karola Szymanowskiego
czerwiec012022

Czerwcowy wykład MUR-u. Alojzy Suchanek przedstawi sylwetkę Karola Szymanowskiego

CZESKI CIESZYN / Czerwcowy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego ZG PZKO zaplanowano na środę 8 czerwca o godz. 17:00. Prof. Alojzy Suchanek przedstawi sylwetkę Karola Szymanowskiego. Prelekcję zatytułowano: „Dwie rocznice Karola Szymanowskiego ”. W tym roku przypadają bowiem dwie ważne rocznice związane z Karolem Szymanowskim. Są to: 140. rocznica urodzin kompozytora i 85. rocznica jego śmierci. Uznawany za największego twórcę w muzyce polskiej po Fryderyku Chopinie. Karol Szymanowski był kompozytorem, pianistą, pedagogiem muzycznym uznawanym za największego twórcę w muzyce polskiej po Fryderyku Chopinie. Szymanowski czczony był przez lata nie tylko jako wielki kompozytor, ale także patriota i reformator edukacji. Wraz z Grzegorzem Fitelbergiem, Ludomirem Różyckim i Apolinarym Szelutą założył Spółkę Nakładową Młodych Kompozytorów Polskich. Karol Szymanowski to jedno z niewielu nazwisk polskich kompozytorów, które rozpoznawane są na całym świecie. O wybitnym kompozytorze opowie emerytowany nauczyciel akademicki Alojzy Suchanek Prelegentem, który przybliży słuchaczom MUR-u tą wybitną postać będzie Prof. dr hab. Alojzy Suchanek, DrSc. emerytowany nauczyciel akademicki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Filii w…

Kim był kpt. Karol „Radwan” Trojanowski? Dowiedzą się tego słuchacze najbliższego wykładu MUR-u
maj032022

Kim był kpt. Karol „Radwan” Trojanowski? Dowiedzą się tego słuchacze najbliższego wykładu MUR-u

CZESKI CIESZYN / Kim był kpt. Karol „Radwan” Trojanowski? Dowiedzą się tego słuchacze najbliższego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego ZG PZKO. Wykład pt. "Tajemnice kpt. Karola „Radwana” Trojanowskiego (1911–1980)” wygłosi Mgr Wojciech Święs. Wykład zaplanowano na środę 11.5.2022 r. o godz. 17.00 w klubie Dziupla w Czeskim Cieszynie (ul. Strzelnicza). Zdrajca, ofiara czy może bohater? Zapomniany dziś zupełnie na Śląsku Cieszyńskim Karol „Radwan” Trojanowski pochodził z podostrawskich Radwanic. Od lat trzydziestych pracował dla polskiego wywiadu. W sierpniu 1942 r. został kierownikiem Referatu „Zachód” wywiadu ofensywnego Armii Krajowej „Stragan”, co uczyniło go de facto jedną z najważniejszych postaci polskiej konspiracji. Niestety, doszło do zdrady i największej dekonspiracji w dziejach Polskiego Państwa Podziemnego, w wyniku której aresztowano kilkaset osób (w tym dowódcę AK gen. Stefana Grota-Roweckiego). "Trojanowski ratował życie, przystając na współpracę z okupantem i wydatnie przyczynił się do aresztowania wielu współpracowników. Prawdopodobnie. W przypadku tej intrygującej postaci niewiele można powiedzieć ze stuprocentową pewnością." - mówi Mgr Wojciech Święs, który wygłosi majową prelekcję…

Historia Muzeum Śląska Cieszyńskiego była tematem ostatniego wykładu MUR-u. Prelekcję przedstawiła dyrektor Muzeum Irena French
kwiecień202022

Historia Muzeum Śląska Cieszyńskiego była tematem ostatniego wykładu MUR-u. Prelekcję przedstawiła dyrektor Muzeum Irena French

CZESKI CIESZYN / Tematem kwietniowego wykładu w ramach Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO była historia Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Dzieje tego najstarszego na ziemiach polskich muzeum publicznego przybliżyła dyrektor placówki Irena French. Muzeum Śląska Cieszyńskiego założył w 1802 roku ksiądz Leopold Szersznik. Pierwotnie zbiory zgromadził i udostępnił w budynku starego gimnazjum przy dzisiejszej ul. Ks. Szersznika, która w XIX w. nosiła nazwę ul. Jezuitów. Sam Szersznik był jezuitą do momentu kasaty zakonu w roku 1773, co wymusiło zmianę jego życiowych planów i powrót do rodzinnego Cieszyna. Ksiądz Szersznik zbierał także książki. Imponująca biblioteka, która w momencie jego śmierci liczyła 12 tysięcy woluminów, obecnie znajduje się w Książnicy Cieszyńskiej. W zbiorze znajdują się druki z XVI, XVII i XVIII wieku oraz kilka inkunabułów. Na początku XX wieku dzięki inicjatywie Oskara Weismanna, kapitana austriackiego 100. pułku piechoty w Cieszynie, zgromadzono miejskie zbiory muzealne. – W latach 1914-1917 Cieszyn był siedzibą głównego sztabu armii austriackiej, dlatego w muzeum cieszyńskim jest mnóstwo pamiątek z I wojny…

Muzeum Śląska Cieszyńskiego będzie tematem najbliższego wykładu MUR-u. O placówce opowiadać będzie Irena French
kwiecień052022

Muzeum Śląska Cieszyńskiego będzie tematem najbliższego wykładu MUR-u. O placówce opowiadać będzie Irena French

CIESZYN / Muzeum Śląska Cieszyńskiego będzie tematem najbliższego wykładu MUR-u. O placówce w 220. rocznicę jej założenia opowiadać będzie dyrektor - Irena French. Prelekcja odbędzie się w środę 13 kwietnia o godz. 17.00 w klubie Dziupla w Czeskim Cieszynie przy ul. Strzelniczej. Jak zapowiadają organizatorzy "Prelekcja będzie opowieścią o dziejach cieszyńskiego muzeum, o perypetiach związanych z jego siedzibami, o sylwetkach jego kustoszy i dyrektorów oraz o historii wybranycheksponatów." Prelegentką będzie Irena French - rodowita cieszynianka, historyczka sztuki, muzealniczka, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i Podyplomowego Studium Konserwacji Zabytków Architektury i Urbanistyki na Politechnice Krakowskiej. Od 2002 roku pracuje w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie. Najpierw jako przewodnik, od 2009 w Dziale Historii, od 2019 w Dziale Fotografii, od 1 stycznia 2022 roku na stanowisku dyrektora. Najstarsze publiczne muzeum na terenie Polski Muzeum Śląska Cieszyńskiego to najstarsze publiczne muzeum na terenie Polski. Choć wcześniej założone zostały zbiory Czartoryskich, to nie były one dostępne publicznie. Tak więc cieszyńska placówka jest najstarszym publicznym…

Wybitny, acz nieco zapomniany kompozytor Jan Sztwiertnia był bohaterem marcowego MUR-u
marzec102022

Wybitny, acz nieco zapomniany kompozytor Jan Sztwiertnia był bohaterem marcowego MUR-u

CZESKI CIESZYN / Bohaterem prelekcji zorganizowanej w ramach marcowego spotkania Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego był wybitny kompozytor Jan Sztwiertnia. Referat o tej postaci wygłosił 9 marca w klubie „Dziupla” dr hab. Hubert Miśka. Prelegent - śpiewak operowy i profesor Uniwersytetu Śląskiego dokładnie przeanalizował życiorys wielkiego kompozytora od trudnego dzieciństwa po przedwczesną tragiczną śmierć w obozie koncentracyjnym w Mauthausen-Gusen. Trudne dzieciństwo, wielki talent, tragiczna i przedwczesna śmierć Urodzony w 1911 roku w Hermanicach koło Ustronia Jan Sztwiertnia był nieślubnym dzieckiem, co w tamtych czasach już na wstępie łatwego startu mu nie zapewniało. Jego wielki talent muzyczny, a także konsekwentna, ciężka praca nad jego rozwijaniem doprowadziła Sztwiertnię do wielkich sukcesów. Te jednak przerwała wojna. Zginął, mając zaledwie 29 lat. Sztwiertnia pozostawił po sobie kompozycje, które wykorzystywały motywy zaczerpnięte z muzyki górali Beskidu Śląskiego Sztwiertnia pozostawił po sobie kompozycje, które wykorzystywały motywy zaczerpnięte z muzyki górali Beskidu Śląskiego. Najbardziej bodaj znaną jego kompozycją jest opera „Sałasznicy”. Prelegent wyjaśnił także tytuł środowej prelekcji: „Ten się…

Przed nami kolejny wykład MUR-u. Hubert Miśka przedstawi postać kompozytora Jana Sztwiertni  z Ustronia
marzec072022

Przed nami kolejny wykład MUR-u. Hubert Miśka przedstawi postać kompozytora Jana Sztwiertni z Ustronia

CZESKI CIESZYN / Marcowy wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego zaplanowano na środę 9 marca o godz.17:00 w klubie Dziupla. Dr hab. Hubert Miśka prof. UŚ przedstawi postać kompozytora Jana Sztwiertni z Ustronia. Wykład miał się odbyć jesienią 2020 z okazji 80. rocznicy śmierci kompozytora, który zmarł w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen, jednak z powodu przeciwpandemicznych obostrzeń nie mógł być wówczas zrealizowany. Prelekcję o Janie Sztwiertni (1911-1940), nieco zapomnianym już dzisiaj śląskim kompozytorze, zatytułowano: „»Ten się w Europie nie zmieści« Jan Sztwiertnia – kompozytor zapomniany". W wiślańskiej bibliotece przypomniano 80. rocznicę śmierci Jana Sztwiertni Jan Sztwiertnia - dyrygent, pedagog i organista Sztwiertnia był organistą, dyrygentem chórów, pedagogiem. W czerwcu 1939 roku jako wyróżniający się student Konserwatorium Muzycznego w Katowicach otrzymał stypendium na dalsze kształcenie muzyczne w Paryżu, niestety wojna pogrzebała te plany. Jako polski nauczyciel został aresztowany wczesną wiosną 1940 roku i osadzony w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen, gdzie po kilku miesiącach zmarł. Prelegent, którego organizatorzy MUR-u poprosili o wykład, jest nieprzypadkowy. Dr…

MUR. Dr Katarzyna Szkaradnik mówiła o  korespondencji Józefa Pilcha
luty032022

MUR. Dr Katarzyna Szkaradnik mówiła o korespondencji Józefa Pilcha

CZESKI CIESZYN / Tematem lutowej prelekcji Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO była korespondencja Józefa Pilcha. Zagadnienie omówiła dr Katarzyna Szkaradnik, która wydała książkę na ten temat. Książka pt. „W atmosferze ksiąg, gór i bliskich dusz”, będąca wyborem korespondencji Józefa Pilcha (1913–1995) z Ustronia-Gojów ukazała się przed rokiem. W środowe popołudnie 2 lutego w Klubie „Dziupla” jej autorka, dr Katarzyna Szkaradnik, opowiadała, co Czytelnik znajdzie w publikacji i jak pracowała nad jej przygotowaniem. 185 listów i kart pocztowych wybranych z ok. 3470 Publikacja została wydana z okazji ćwierćwiecza śmierci Józefa Pilcha. Zawiera 185 listów i kart pocztowych wybranych z ok. 3470 zachowanych w archiwum domowym. – Ja to mówię, że nie jestem jej autorką. Ja tu tylko sprzątam – mówiła o publikacji Katarzyna Szkaradnik. Prawda jednak jest taka, że bez jej pracy i czasu, jaki poświęciła na zrobienie przeglądu wspomnianych trzech i pół tysiąca listów i pocztówek, czytelnik nie miałby okazji zapoznać się z nimi. Relacje Pilcha z bliskimi mu ludźmi ukazane…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.