CZESKI CIESZYN / Bohaterem ostatniego wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego PZKO był Adam Wawrosz. O twórczości i życiorysie znanego na Zaolziu pisarza mówił dr Michał Przywara z Zakładu Polonistyki Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Ostrawskiego. Jego wykład uświetniły dzieła Wawrosza – tak poetyckie, jak i prozatorskie – czytane przez Bogdana Kokotka, kierownika artystycznego Sceny Polskiej Teatru Cieszyńskiego.

    Traumy wojennych przeżyć Wawrosza

    Przywara, omawiając postać Adama Wawrosza, zwrócił uwagę na jego traumatyczne przeżycia. – Mało kto wie, czego był świadkiem i co przeżył – wyjaśnił Przywara, przywołując wojenne losy Wawrosza. – Napisał satyrę na Hitlera. Jest mało znana, ale była śpiewana. Ktoś doniósł na gestapo, że jest jej autorem i między innymi to spowodowało, że dostał się do obozu koncentracyjnego w Dachau – wyjaśnił Przywara.

    – Mało znany jest też fakt, że był uczestnikiem kampanii wrześniowej i jest autorem wspomnień wojennych – dodał Przywara, podkreślając, że pod względem językowym twórczość wspomnieniowa Wawrosza bynajmniej nie ustępuje najznamienitszym polskim autorom.

    Wawrosz – poeta ludowy

    Adam Wawrosz najbardziej znany jest jako twórca ludowy. Choć pochodził z Końskiej, wychował się u dziadków w Tyrze, gdzie nasiąkł gwarą z końca XIX wieku, językiem Reja, ludową tradycją. – W jego utworach znajdziemy humor, ale podszyty nutką nostalgii, sentymentu – mówił Przywara.

    Prelegent zauważył, że w swej twórczości Wawrosz sporo uwagi poświęcał starym ludziom. – Starych ludzi darzył wielką sympatią. Opisywał ich bardzo ciepło – stwierdził Przywara. – Natomiast kto najgorzej wypada w profilu jego postaci, to są synowe – dodał.

    Opisywał zmiany w czasach, w których żył

    Wawrosz w swej twórczości opisywał zmiany, jakie zachodziły w czasach, w których żył, zjawiska i relacje społeczne. Zmiany te komentował ze smutkiem. — Jego utwory są żartobliwie napisane, niby humorystycznie, ale z żalem pokazuje w nich zmiany społeczne, czechizację tego regionu — stwierdził Przywara.

    Wyjaśnił, że nurt twórczości ludowej z sentymentem wspomina dawne czasy. Wawrosz jak najbardziej kontynuuje tę linię literatury ludowej. Ale jednocześnie jest u niego wyjątkowe to, jak opisuje współczesne mu zmiany społeczne. – Opisuje świat pierwszych osiedli. Był więc też kronikarzem. Gdyby żył dzisiaj, to opisywałby inne zjawiska społeczne – stwierdził Przywara.

    „Pijoka” Adama Wawrosza czyta Karol Suszka w ramach projektu Literatura polska na Zaolziu

    Gdyby Wawrosz żył, to pewnie umiałby nazwać w gwarze na przykład komputer

    Prelegent zwrócił też uwagę na przepiękną gwarę, jaką posługiwał się Wawrosz. Z jednej strony był to język Reja i Kochanowskiego, którym nasiąkł w dzieciństwie spędzonym u dziadków, z drugiej jednak potrafił też tworzyć piękne gwarowe słowa opisujące to, czego wcześniej nie było.
    – Gdyby Wawrosz żył, to pewnie znalazłby jakieś ładne słowo, umiałby nazwać w gwarze na przykład komputer – stwierdził Przywara.

    Wykład uzupełniła wystawa

    Wykład odbył się w Centrum Polskim w siedzibie ZG PZKO. Po wyjściu z wykładu jego słuchacze mogli obejrzeć powieszoną w holu wystawę poświęconą Adamowi Wawroszowi, którą przygotował Marian Steffek z Centrum Dokumentacyjnego Kongresu Polaków w RC.

    (indi)

    Autor:

    Tagi: ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Wielki Kiermasz Polskiej Książki. W Jabłonkowie jeszcze jutro można kupić książki i obejrzeć prace pań z Klubu Kobiet [zdjęcia]
      Listopad282021

      Wielki Kiermasz Polskiej Książki. W Jabłonkowie jeszcze jutro można kupić książki i obejrzeć prace pań z Klubu Kobiet [zdjęcia]

      Morderstwa, śluby, kaprysy pogody przed laty (28)
      Listopad282021

      Morderstwa, śluby, kaprysy pogody przed laty (28)

      Czechy mają dwu premierów.  Prezydent Zeman mianował premierem Petra Fialę
      Listopad282021

      Czechy mają dwu premierów. Prezydent Zeman mianował premierem Petra Fialę

      Adwent a ludowa wizja świata
      Listopad282021

      Adwent a ludowa wizja świata

      Zaprojektuj tradycyjną kartkę świąteczną i zgarnij atrakcyjną nagrodę!
      Listopad272021

      Zaprojektuj tradycyjną kartkę świąteczną i zgarnij atrakcyjną nagrodę!

      Rozświetlenie choinki w Wiśle nastąpi podczas Świątecznego Jarmarku z Tradycją
      Listopad272021

      Rozświetlenie choinki w Wiśle nastąpi podczas Świątecznego Jarmarku z Tradycją

      W ciągu dwu lat o Kartę Polaka ubiegało się ok. 500 osób. 17 chętnych skorzystało we wtorek z dyżuru konsularnego w Gródku
      Listopad272021

      W ciągu dwu lat o Kartę Polaka ubiegało się ok. 500 osób. 17 chętnych skorzystało we wtorek z dyżuru konsularnego w Gródku

      Centrum Leczenia Udarów w szpitalu na Sośnie otrzymało nagrodę
      Listopad272021

      Centrum Leczenia Udarów w szpitalu na Sośnie otrzymało nagrodę

      REKLAMA
      REKLAMA reklaama

      ZWROT TV

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

      Website Security Test