Nie karm ptaków chlebem i ciastkami! [przepis na kulę tłuszczową]
listopad292021

Nie karm ptaków chlebem i ciastkami! [przepis na kulę tłuszczową]

Wiele gatunków ptaków zostaje w naszym klimacie nawet zimą. W tym okresie ich naturalny pokarm jest poważnie ograniczony. Szczególnie krytyczne dla ptaków są silne mrozy i duża pokrywa śnieżna — w ciągu jednej mroźnej nocy ptak może stracić do 20% masy ciała. Dlatego prawidłowe dokarmianie przez ludzi może znacznie zwiększyć ich szanse na przeżycie. Jeśli zdecydujemy się na karmienie ptaków w okresie zimowym, konieczne jest przestrzeganie pewnych zasad, w przeciwnym razie nie pomożemy im, a wręcz przeciwnie możemy zagrozić ich zdrowiu. Ogólnie rzecz biorąc, im bardziej urozmaiconą karmę zaoferujemy ptakom, tym więcej gatunków będziemy mogli zaobserwować w naszym karmniku. Zasady dokarmiania ptaków zimą Karmnik musi być bezpieczny i zapewniać ptakom widok. Karmnik musi znajdować się co najmniej 1,5 m nad ziemią i co najmniej 2 m od drzewa. Pokarm musi być zabezpieczony przed wypadaniem oraz chroniony przed śniegiem i deszczem. Regularnie dodajemy karmę do karmnika, oczyszczamy go z odchodów i skórek oraz dezynfekujemy octem. Karmnik może znajdować się bezpośrednio na…

Jiří Muryc: Gwara nie jest językiem drugiej kategorii. Kolejny wykład MUR-u za nami
listopad292021

Jiří Muryc: Gwara nie jest językiem drugiej kategorii. Kolejny wykład MUR-u za nami

CZESKI CIESZYN / W miniony czwartek w ramach MUR-u Jiří Muryc, pracownik Zakładu Polonistyki Katedry Slawistyki Uniwersytetu Ostrawskiego, poprowadził prelekcję „Polsko-czeskie pogranicze językowe”. Na wykład przyszli liczni słuchacze. Temat wywołał ciekawą dyskusję po części oficjalnej. Poprosiliśmy też prelegenta o krótką rozmowę. Jiří Muryc zdefiniował politykę językową, scharakteryzował wielojęzyczności i różnorodność językową w Europie, zaprezentował, jak przedstawia się język polski na mapie Europy. Prelegent mówił o sytuacji prawnej języków regionalnych i mniejszościowych w Europie, w szczególności o Europejskiej Karcie Języków Regionalnych lub Mniejszościowych. Mówił również o tym, jaka jest sytuacja prawna języka polskiego w Czechach. Prelegent wygłosił też swoje zdanie na temat miejsca gwary w życiu polskiej mniejszości. – Gwara jest kodem językowym, jak każdy inny, dlatego trzeba ją promować. Gwara nie jest językiem drugiej kategorii. Możemy przecież tworzyć w niej poezję i inne utwory literackie, spełnia również wszystkie funkcje języka: komunikacyjną, poznawczą, emocjonalną, społeczną. Istnieją jedynie sytuacje, w których lepiej jest użyć języka polskiego czy czeskiego. Jednak wszystkie języki są…

Minister klimatu i środowiska: Polskie służby zbadają wpływ wycieku gazu w hucie w czeskim Trzyńcu
listopad252021

Minister klimatu i środowiska: Polskie służby zbadają wpływ wycieku gazu w hucie w czeskim Trzyńcu

We wtorek 23 listopada 2021 roku w godzinach nocnych miał miejsce wyciek gazu wielkopiecowego w Hucie Trzynieckiej. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zwróci się do czeskich służb o pełne wyjaśnienia dotyczące przyczyn awarii, jak i podjętych później działań w tym zakresie. - W związku z wyciekiem gazu, który miał miejsce zaledwie 4 km od granicy naszego kraju, podległe mi służby zbadają, jaki wpływ na środowisko po stronie polskiej miała awaria – poinformowała minister klimatu i środowiska Anna Moskwa. 23 listopada 2021 roku w godzinach nocnych miała miejsce awaria zbiornika gazu w Hucie Trzynieckiej. Na polecenie minister klimatu i środowiska Anny Moskwy polskie służby rozpoznają, czy wyciek gazu z huty wpłynął na stan środowiska po stronie polskiej. - Mobilna stacja pomiarowa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zbada w pasie przygranicznym, czy nastąpiło przekroczenie parametrów środowiskowych po stronie polskiej. Chcemy być pewni, że polscy obywatele mogą czuć się bezpieczni – podkreśliła minister Anna Moskwa. Jak dodała szefowa resortu klimatu i środowiska, Generalna Dyrekcja Ochrony…

O niedźwiedziu, Kaczce Dziwaczce i rozmowach z myszką. Przegląd recytatorski dla przedszkolaków w kameralnym wydaniu
listopad252021

O niedźwiedziu, Kaczce Dziwaczce i rozmowach z myszką. Przegląd recytatorski dla przedszkolaków w kameralnym wydaniu

CZESKI CIESZYN / Na "Strzelnicy" w Czeskim Cieszynie odbył się coroczny przegląd recytatorski dla przedszkolaków. W tym roku wystąpiło szesnaścioro dzieci z całego Zaolzia. Były wiersze Ludwika Jerzego Kerna, Doroty Gellner, Wandy Chotomskiej. Nie zabrakło również Juliana Tuwima i Jana Brzechwy. - Cieszymy się, że udało nam się w tym roku przegląd zorganizować. Zachowujemy wszystkie obostrzenia i staramy się jednak coś robić. Tym razem było to kameralne spotkanie, ale dzięki temu było przyjemniejsze dla dzieci. Nie musimy wszystkich imprez robić na sto procent. Podoba mi się, że w tym roku przyjechały do nas mniejsze przedszkola z całego Zaolzia - powiedziała wiceprezes Macierzy Szkolnej w RC Elżbieta Štěrba-Molenda. - Myślę, że przedszkolaki się dobrze bawiły. Naszym celem jest, żeby dzieci nabyły pewnej ogłady i spróbowały swoich sił w bardziej formalnym wystąpieniu. Z tego względu, że są to jeszcze małe dzieci, organizujemy przegląd, a nie konkurs. Dziecko, które opanuje jakiś tekst i wystąpi przez publicznością, zasługuje już na medal czy nagrodę. Dla…

Hetman województwa zwraca się z prośbą do sanepidu. Apeluje o podjęcie działań
listopad242021

Hetman województwa zwraca się z prośbą do sanepidu. Apeluje o podjęcie działań

OSTRAWA / Hetman województwa morawsko-śląskiego Ivo Vondrák zwrócił się do wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej o pomoc w rozwiązaniu pogarszającej się sytuacji epidemiologicznej. Po rozmowach z zarządem województwa i członkami sztabu kryzysowego województwa morawsko-śląskiego wysłała apel do dyrektorki wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej Zuzany Babišovej. - Chodzi nam tylko o jedno. Spowolnić rozprzestrzenianie się zakażeń, zapobiec załamaniu się służby zdrowia i zapobiec wprowadzeniu lockdownu. Nikt nie chce, aby dzieci musiały wrócić do nauki zdalnej, aby sklepy i usługi były zamknięte, a ludzie nie mogli wyjeżdżać poza miasto. Jeszcze do niedawna była to nasza trudna rzeczywistość, do której nie chcemy wracać - powiedział hetman województwa morawsko-śląskiego Ivo Vondrák. - Tymczasowe ograniczenie spotkań towarzyskich jest z tej perspektywy znacznie mniejszym złem. Dlatego w swoim liście wezwałem wojewódzką stację sanitarno-epidemiologiczną do podjęcia nadzwyczajnych działań, leży to w jej kompetencji. Na przykład ograniczenie liczby osób w czasie imprez towarzyskich co najmniej połowę byłoby skuteczne – dodał Ivo Vondrák. https://twitter.com/ivondrak/status/1463455044842442754?s=20 Hetman zwrócił się również do wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej o…

Były łzy wzruszenia, oklaski na stojąco i uczta kulturalna. Kolejna gala plebiscytu „Tacy jesteśmy” za nami
listopad222021

Były łzy wzruszenia, oklaski na stojąco i uczta kulturalna. Kolejna gala plebiscytu „Tacy jesteśmy” za nami

CZESKI CIESZYN / W sobotę 27 listopada w Teatrze Cieszyńskim w Czeskim Cieszynie rozdano nagrody w plebiscycie „Tacy jesteśmy”. Główna nagroda kapituły powędrowała do "Teatrzyku bez Kurtyny" z MK PZKO w Karwinie-Frysztacie. Nagrodę publiczności otrzymała utytułowana i zasłużona dla Zaolzia pianistka Wanda Miech. Wyróżniono też Scenę Polską Teatru Cieszyńskiego za całokształt działalności. „Tacy jesteśmy” to prestiżowy plebiscyt, którego celem jest nagradzanie artystów, naukowców, działaczy społecznych, zespołów, organizacji i inicjatyw związanych z Zaolziem. Od niemal dwudziestu lat organizowany jest przez Kongres Polaków w Republice Czeskiej. W tym roku o tytuł „Złoty jestem” rywalizowało dziewięcioro nominowanych: „Teatrzyk bez Kurtyny" z Karwiny, Zespół Folklorystyczny „Bystrzyca”, Dziecięcy Zespół Rytmiki i Tańca, Grzegorz Gąsior, Marek Konieczny, Andrzej Kroczek, Jan Michalik, Wanda Miech i Roman Zemene.  – Kapituła musiała się sporo napocić, żeby wybrać dziewięciu nominowanych i jeszcze bardziej się zapociła, żeby wybrać zwycięzcę. Chciałbym serdecznie pogratulować wszystkim nominowanym. Dla mnie wszyscy jesteście zwycięzcami! – powiedział tuż przed wręczaniem nagród prezes Kongresu Polaków w RC Mariusz…

Pogotowie językowe. Sprzęgło, hamulec i inne obce wyrazy
listopad212021

Pogotowie językowe. Sprzęgło, hamulec i inne obce wyrazy

Zaolzie jest bezwzględne dla słownictwa związanego z motoryzacją. Choć usilnie będziesz się starał, by „odpowiednie dać rzeczy słowo”, ani się nie obejrzysz, gdy zaczniesz siadać za wolantem i tankować naftę. Rowery będziesz przewozić na nosiczu. Zakupy będziesz wkładać do kufra. Na drodze wyprzedzi cię motorkarz. Przed zmianą biegu, wciśniesz spojkę. Potem nadepniesz brzdy i włączysz blinkier. Gdy w końcu dojedziesz do domu, zaparkujesz w garaży. Moim ulubionym słowem z tego zestawu jest ‘motorkarz’. Za każdym razem, gdy chcę powiedzieć, że na przykład widzę w lusterku motocyklistę, muszę się chwilę zastanowić. W pierwszym momencie nie mogę sobie przypomnieć, jak go po polsku nazwać. Ale nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Mój zasób słów w języku czeskim w żadnym innym zakresie nie jest tak bogaty jak w motoryzacji. Pamiętajmy jednak, że w języku polskim takie słowa, jak ‘blinkier’, ‘brzdy’, ‘wolant’, ‘spojka’ czy ‘nosicz’, nic nie znaczą. ‘Nafta’ oznacza coś innego – o czym pisałam tutaj. ‘Kufer’, choć figuruje…

Młode ary opuściły budki lęgowe. Od rodziców odróżnia je tylko gładka skóra wokół oczu
listopad212021

Młode ary opuściły budki lęgowe. Od rodziców odróżnia je tylko gładka skóra wokół oczu

OSTRAWA / Sezon lęgowy papug w Ogrodzie Zoologicznym w Ostrawie był w tym roku stosunkowo udany – rozmnożyło się dziesięć gatunków, z których dziewięć zdołało odchować młode. Jednym z nich jest rzadka ara - gatunek znany wszystkim z filmów o piratach. Dwoje piskląt opuściło już budkę lęgową i zaczyna zapuszczać się do woliery na świeżym powietrzu. Przed nimi długie życie – pod opieką człowieka ary potrafią dożyć do 75 lat. Te jaskrawo ubarwione ptaki hodowane są w ostrawskim zoo nieprzerwanie od 1976 roku. Choć podejmowano próby rozmnożenia ich od tamtego czasu, udało się to dopiero w 2006 roku. Pod opieką człowieka żyją znacznie dłużej Tegoroczne małe (samce) wykluły się 13 i 15 lipca, ale dopiero teraz opuściły budkę lęgową. Jest to zupełnie normalne, ponieważ ary wykluwają się nierozwinięte i muszą dojrzeć do opuszczenia gniazda. Przed wyfrunięciem osiągają wielkość dorosłego osobnika i są w pełni opierzone. Na pierwszy rzut oka młode ary są prawie że nie do odróżnienia od swoich rodziców,…

Foliarz, boomer i gituwa. Właśnie wyłoniono 20 kandydatów do Młodzieżowego Słowa Roku
listopad172021

Foliarz, boomer i gituwa. Właśnie wyłoniono 20 kandydatów do Młodzieżowego Słowa Roku

Młodzieżowe Słowo Roku to plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim. Przedsięwzięcie to, mające na celu popularyzację języka polskiego wśród młodzieży, zapoczątkowano w 2016 roku we współpracy z projektem Słowa klucze w ramach inicjatywy Narodowego Centrum Kultury „Ojczysty – dodaj do ulubionych”. Plebiscyt ma na celu wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń. - To dla nas okazja do zabawy językiem polskim. Zależy nam, by plebiscyt wywoływał pozytywne emocje i przebiegał w przyjaznej atmosferze oraz z zachowaniem zasad dobrego wychowania. Dlatego, z uwagi na rosnące zainteresowanie plebiscytem oraz coraz większą ilość zgłoszeń, po pięciu latach zdecydowaliśmy się odświeżyć nieco formułę tego przedsięwzięcia - piszą na swoich stronach organizatorzy konkursu. W tym roku wprowadzono dwuetapowe wyłanianie zwycięzcy. Właśnie minął pierwszy etap, w którym można było zgłaszać kandydata. Spośród zgłoszonych słów jury wyłoniło dwadzieścia. Przed nami drugi etap, w którym każdy z internautów może zagłosować do 30 listopada na swojego faworyta za pośrednictwem tej strony.…

Morderca z Borowców ciągle na wolności! W poszukiwania włączyła się czeska policja
listopad162021

Morderca z Borowców ciągle na wolności! W poszukiwania włączyła się czeska policja

Wiadomość o morderstwie w Borowcach obiegła całą Polskę w lipcu. Mężczyzna zastrzelił brata, jego żonę i syna. Młodszemu synowi udało się ukryć. Morderca wciąż przebywa na wolności. Polska policja poprosiła o pomoc czeskich kolegów. Czeska policja przyłączyła się do poszukiwań Polaka podejrzanego o potrójne morderstwo. Jacek Piotr Jaworek może być uzbrojony i niebezpieczny. 52-latek ma około 176 centymetrów wzrostu, siwe włosy, niebieskie oczy oraz narośl na prawym ramieniu, która jest widoczna przez koszulkę. Gdy był widziany po raz ostatni, miał na sobie ciemną koszulkę z jasnym napisem z przodu, granatowe jeansy i szarą bluzę. Jacek Piotr Jaworek podejrzany jest o zamordowanie swojego brata, żony i ich 17-letniego syna w polskiej wsi Borowce. Czeska policja prosi osoby, które mają jakiekolwiek informacje o miejscu pobytu poszukiwanego, o kontakt pod numerem telefonu 158 lub udanie się do najbliższego posterunku policji. Jednocześnie apeluje do obywateli, aby nie próbowali zatrzymywać mężczyzny samodzielnie, ponieważ jest niebezpieczny. Bezowocne poszukiwanie mordercy skłoniło polską policję do zwrócenia się o…

JULIA STEC: Każdy chce  dzielić się z dzieckiem tym, co ma w sercu. A tego w obcym języku nie jesteśmy w stanie zrobić [Rozmowa]
listopad152021

JULIA STEC: Każdy chce dzielić się z dzieckiem tym, co ma w sercu. A tego w obcym języku nie jesteśmy w stanie zrobić [Rozmowa]

Na temat wielojęzyczności, edukacji i życia w obcym państwie rozmawiamy z Julią Stec, Białorusinką mieszkającą w Czechach, mamą wielojęzycznych dzieci, które uczęszczają do polskiej szkoły i przedszkola. Jesteś Białorusinką mieszkającą w Czechach. Jak tu trafiłaś? Do Czech trafiłam w 2007 roku na studia. Wyprowadziłam się z Białorusi z powodu sytuacji politycznej w tym kraju. Chciałam wyjechać do Irlandii, ponieważ tam mieszka moja mama. Odmówiono mi jednak wydania wizy. Nie poddałam się. Chciałam wyjechać gdziekolwiek, do Polski czy do Czech, byleby wyjechać z Białorusi. Za drugim razem załatwiałam wizę przez agencję, bo wiedziałam, że jak będę to robić sama, to znowu mi odmówią. Czyli tym razem już wiedziałaś, co robić? Tak. Musiałam zapłacić agencji dużo pieniędzy. Ale oni to wszystko załatwili i mogłam rozpocząć studia ekonomiczne w Ostrawie. Po studiach musiałam w ciągu miesiąca znaleźć pracę, by móc przedłużyć wizę. To był naprawdę cud – w lipcu zdałam ostatni egzamin, a w sierpniu już pracowałam. Gdyby mi się nie udało, musiałabym…

Poczuj na własnej skórze, czym jest uzależnienie od narkotyków. W Trzyńcu stanie pociąg antynarkotykowy
listopad152021

Poczuj na własnej skórze, czym jest uzależnienie od narkotyków. W Trzyńcu stanie pociąg antynarkotykowy

TRZYNIEC / Sześć srebrnych wagonów, cztery mini sale kinowe i osiem pomieszczeń interaktywnych - na stacji kolejowej w Trzyńcu (koło huty) stanie pociąg antynarkotykowy. Będzie dostępny od 18 do 19 listopada w ramach projektu, którego celem jest przeciwdziałanie uzależnieniom. W ciągu kilku lat trwania projektu pociąg antynarkotykowy był już w ponad 185 miastach na terenie Czech, Słowacji i Niemiec. Zwiedziło go ponad 180 tys. osób. Pociąg złożony jest z kilku szarych wagonów z przyciemnionymi szybami. Wewnątrz znajdują się pomieszczenia zaadaptowane na sale do projekcji filmów 5D oraz wiernie odtworzone miejsca, które można zobaczyć podczas filmu. Przechodząc przez wagony, zwiedzający zapoznają się z historiami młodych ludzi uzależnionych od narkotyków. https://www.youtube.com/watch?v=n_a5N6Qxo8U&t=23s Wystawa interaktywna ma pokazać, czym jest uzależnienie oraz zainspirować do dokonywania właściwych wyborów życiowych. Dzięki zaangażowaniu w prawdziwą, pełną emocji historię pociąg antynarkotykowy daje przestrzeń do myślenia o zagrożeniach związanych z zażywaniem legalnych i nielegalnych narkotyków. Po południu pociąg będzie dostępny dla szerszej publiczności Program będzie wyświetlany przez dwa dni (od…

Ustka. Nadmorski kurort z bogatą historią
listopad142021

Ustka. Nadmorski kurort z bogatą historią

Ustka jest tego typu uzdrowiskiem, w którym nawet w razie niepogody nie brakuje alternatywnych form spędzania czasu. Gdy aura nie zachęca do plażowania, można wybrać się na spacer nadmorską promenadą i portem, zwiedzić Bunkry Blüchera czy wypłynąć w rejs statkiem pirackim. W Ustce byłam już wielokrotnie, i to nie tylko latem. Raz nawet udało mi się zaliczyć spacer plażą w zamieci śnieżnej. Wtedy po raz pierwszy widziałam na własne oczy, że piasek może zamarznąć tak jak ziemia. Było to dość abstrakcyjne doświadczenie — zawierucha jak podczas załamania pogody w górach, a przed oczyma dudniące, spienione morze. Plaża wschodnia Ustka jest atrakcyjna o każdej porze roku. Nie jest to zwykły nadmorski kurort. Owszem, tak jak wszędzie, można zjeść tu dobrą rybę i gofry z bitą śmietaną. Są tu też dostępne dwie plaże: wschodnia, szeroka i piaszczysta, położona tuż przy promenadzie, i zachodnia, z pięknymi wydmami, mniej zatłoczona. Jednak oprócz tego Ustka ma długą i ciekawą historię, i to złożoną, tak jak…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.