Wybrano finałową dwudziestkę w plebiscycie Młodzieżowe Słowo Roku. Zagłosuj do końca listopada!
listopad172022

Wybrano finałową dwudziestkę w plebiscycie Młodzieżowe Słowo Roku. Zagłosuj do końca listopada!

Właśnie zakończył się pierwszy etap plebiscytu PWN na Młodzieżowe Słowo Roku 2022. Internauci przesłali prawie 125 tysięcy zgłoszeń, wśród których znalazło się 8 221 różnych słów i wyrażeń. Jury przeanalizowało wszystkie zgłoszenia i wyłoniło finałową dwudziestkę, na którą można już głosować w drugim etapie plebiscytu. Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku wystartował 11 października br. Do 8 listopada internauci zgłaszali propozycje, które walczyły o przejście do finałowego głosowania. W tym czasie do bazy napłynęło 124 794 zgłoszeń, w tym 8 221 różnych słów i wyrażeń. Kapituła skorzystała z konsultacji z zespołem doradczym nastolatków Od 9 listopada trwały obrady jury w składzie: prof. dr hab. Anna Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), prof. dr hab. Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), prof. dr hab. Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), Bartek Chaciński (Polityka). Dodatkowo kapituła skorzystała z konsultacji z zespołem doradczym nastolatków z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży, a także z przedstawicielami PWN. Eksperci analizowali zgłoszone słowa i wyłonili dwadzieścia najczęściej zgłaszanych, a jednocześnie spełniających kryteria regulaminowe.…

Huta Trzyniecka prowadzi lekcje i ogłasza konkurs. Do wygrania wycieczka dla całej klasy
listopad142022

Huta Trzyniecka prowadzi lekcje i ogłasza konkurs. Do wygrania wycieczka dla całej klasy

TRZYNIEC / Dlaczego w Trzyńcu powstała huta? Jak produkuje się czystą stal? Czy stal można poddawać recyklingowi w nieskończoność? Czy to prawda, że duże zakłady są wyposażone w gigantyczne odkurzacze? Ilu pracowników zatrudnia Huta Trzyniecka? Na te i inne pytania odpowiedzą pracownicy Huty Trzynieckiej podczas specjalnych lekcji. Po dwuletniej przerwie rusza ponownie inicjatywa edukacyjna i konkurs "Mój Werk" dla siódmych klas szkoły podstawowej. W tym roku szkolnym weźmie w nich udział około siedmiuset uczniów z regionu trzynieckiego, czeskocieszyńskiego i jabłonkowskiego. W projekcie będą uczestniczyć polskie szkoły podstawowe z Gnojnika, Bystrzycy, Wędryni, Trzyńca, jabłonkowa i Czeskiego Cieszyna. Konkurs ma na celu pokazanie dzieciom współczesnego zakładu przemysłowego. - Huta Trzyniecka jest dziś jednym z najnowocześniejszych przedsiębiorstw w Europie. Dzięki inwestycjom w nowoczesne technologie jest jednym z najnowocześniejszych zakładów w swojej branży. Firma nie pozostaje w tyle, jeżeli chodzi o działania na rzecz ochrony środowiska. Chcemy to wszystko pokazać miejscowym dzieciom - wyjaśnia Ivo Žižka, dyrektor ds. Zasobów Ludzkich Huty Trzynieckiej. Hucie Trzynieckiej…

W Bystrzycy spotkali się pracownicy i korespondenci Zwrotu. Warsztaty dziennikarskie wirtualnej redakcji
listopad122022

W Bystrzycy spotkali się pracownicy i korespondenci Zwrotu. Warsztaty dziennikarskie wirtualnej redakcji

Redakcja „Zwrotu” oraz korespondenci w ubiegły weekend wzięli udział w dwudniowym spotkaniu szkoleniowym. Niektórzy przyjechali na spotkanie z odległych miast Czech. Piątkowe spotkanie odbyło się w sali konferencyjnej pensjonatu Stadion w Bystrzycy. Pierwszego dnia redaktor naczelna Halina Szczotka przedstawiła w zwięzłej prezentacji historię miesięcznika „Zwrot” – jego ewolucję od czasopisma polskiej mniejszości o tematyce literacko-społecznej do portalu informacyjnego o rozrastającym się zasięgu. Po jej wystąpieniu wywiązała się ożywiona dyskusja. Wirtualna redakcja – Redakcja Zwrotu jest specyficzna, ponieważ pracuje w systemie zdalnym. Znamy się z najróżniejszych komunikatorów, z korespondencji mailowej. Jednak prawda jest taka, że wszystkich naszych współpracowników osobiście znałam chyba tylko ja. Zorganizowanie takiego spotkania było więc konieczne. I dzięki wsparciu Stowarzyszenia Odra-Niemen udało się go w tym roku zrealizować, za co jestem bardzo wdzięczna – powiedziała Halina Szczotka, redaktor naczelna Zwrotu. Dodała, że oprócz celów integracyjnych równie ważne było przeprowadzenie warsztatów dziennikarskich. – Praca we współczesnej redakcji wiąże się z ciągłym kształceniem. Zmieniają się technologie, ale też przyzwyczajenia i…

Cierlicko w Jedynce  Polskiego Radia. Dzisiaj będzie można wysłuchać reportażu z 90. rocznicy katastrofy
listopad112022

Cierlicko w Jedynce Polskiego Radia. Dzisiaj będzie można wysłuchać reportażu z 90. rocznicy katastrofy

W piątek 11 listopada 2022 roku w godzinach 11.00-12.00 w Programie Pierwszym Polskiego Radia będzie emitowana audycja „Bohaterowie podniebnych marzeń”. Reportaż będzie poświęcony Franciszkowi Żwirce i Stanisławowi Wigurze oraz 90. rocznicy katastrofy. Po Żwirkowisku oprowadzi słuchaczy opiekun miejsca pamięci Jan Przywara. W audycji pojawi się również relacja z obchodów 90. rocznicy katastrofy lotniczej w Cierlicku oraz wypowiedzi polskich harcerzy z Zaolzia. Dokładna godzina nadania audycji nie została podana, ponieważ poprzedzi ją transmisja wydarzeń związanych z obchodami Święta Niepodległości, która może się przedłużyć. Audycji można wysłuchać na stronach programu Pierwszego Polskiego Radia.

Wałachowie na trzecim miejscu listy magazynu  Forbes. Tym razem chodzi o filantropię
listopad092022

Wałachowie na trzecim miejscu listy magazynu Forbes. Tym razem chodzi o filantropię

Bracia Wałachowie znaleźli się na trzecim miejscu tegorocznej listy Największych Filantropów Republiki Czeskiej czeskiego wydania magazynu "Forbes". Założyciele firmy Walmark, miliarderzy Mariusz, Adam i Waldemar Wałachowie wraz z rodzinami założyli Fundację 3W, do której przekazali aktywa o wartości 1,8 mld koron. Fundacja wspiera chrześcijańskie projekty charytatywne w Europie Środkowo-Wschodniej oraz mniejszość polską na Śląsku Cieszyńskim w Republice Czeskiej. Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj. Na pierwszym miejscu listy czeskiego wydania magazynu "Forbes" uplasowali się Katarína i Ondřej Vlček. Pełna lista osób uznanych za największych filantropów Czech w 2022 roku znajduje się tutaj.

Pogotowie językowe. Jaki żupan, taki sarmata
listopad092022

Pogotowie językowe. Jaki żupan, taki sarmata

Kilkanaście lat temu mój mąż pewnego jesiennego wieczoru oznajmił, że idzie poszukać swojego żupana. Było to w czasach, gdy nie znałam jeszcze języka czeskiego. Stanęłam jak wryta, patrząc na niego, jak oddala się w kierunku łazienki. Czy ja dobrze usłyszałam? Żupan? Chodzi o staropolską męską szatę noszoną w XVI wieku przez sarmatów? Czy mój ukochany za chwilę wyskoczy w atłasowej szacie przewiązanej wzorzystym, jedwabnym pasem? Kto wie? Zaolzie to wyjątkowa kraina, która potrafi zdumiewać na każdym kroku. Być może tutejsi mężczyźni w akcie patriotyzmu chodzą po domach w żupanach? Na szczęście nie musiałam się nad tym zbyt długo zastanawiać, ponieważ mój wybranek szybko wrócił. Jakież było moje zdziwienie, gdy okazało się, że szata, którą mój mąż nazywa żupanem, owszem, sięga do kostek i jest przewiązana pasem, jednak na tym podobieństwo się kończy. Mój mąż wrócił ubrany w zwykły męski szlafrok. Żupan żupanowi nie równy Po polsku żupan to staropolska męska szata noszona w XVI wieku jako ubranie wierzchnie. Od połowy…

Dumka Beskidzka w Domu Polskim w Bystrzycy. Zagrała znana istebniańska kapela „Wałasi”
listopad082022

Dumka Beskidzka w Domu Polskim w Bystrzycy. Zagrała znana istebniańska kapela „Wałasi”

BYSTRZYCA / W sobotni wieczór z Domu Polskiego w Bystrzycy rozlegały się dźwięki muzyki góralskiej. Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego zorganizowało koncert znanej kapeli góralskiej "Wałasi" z Istebnej. Zabrzmiały tradycyjne utwory z Beskidu Śląskiego oraz kompozycje własne inspirowane folklorem. Członek Zarządu MK PZKO Bystrzyca, prezes Kongresu Polaków w RC Mariusz Wałach przywitał gości słowami wiersza Mari Konopnickiej „Pod Beskidami”. Następnie wyjaśnił, skąd wziął się pomysł na wieczór muzyczny pod tytułem „Dumka Beskidzka”: - Dzisiejszy program poświęcony będzie właśnie Beskidom Śląskim, góralszczyźnie śląskiej, czyli polskiej – naszym korzeniom, naszej tożsamości, ale przede wszystkim muzyce. I dlatego dumka beskidzka. Dumka to piękna, smętna pieśń ukraińska, która do kanonu polskiej kultury przeniknęła w okresie romantyzmu. A my mamy teraz listopad – okres zadumy. Niedawno mieliśmy święto zmarłych. Przed sobą mamy 11 listopada – święto wolnej, odrodzonej Polski. Tu na sali są osoby, których dziadkowie czy też pradziadkowie o tej wolnej i niepodległej Polsce marzyli. A jak trzeba było, to poszli się o nią…

Byłabym zupełnie innym człowiekiem, gdybym nie znała hiszpańskiego. Rozmowa z Anitą Kramarczyk
listopad062022

Byłabym zupełnie innym człowiekiem, gdybym nie znała hiszpańskiego. Rozmowa z Anitą Kramarczyk

Zapraszamy do przeczytania rozmowy o językach obcych, wychowaniu dzieci bilingwalnych i relacjach z ludźmi. Anita Kramarczyk wraz ze swoim pochodzącym z Argentyny partnerem i dwojgiem dzieci mieszka od lat w Cieszynie. W ich domu na co dzień używa się dwóch języków: polskiego i hiszpańskiego. Ile znasz języków? Moim pierwszym językiem jest język polski. Znam dobrze angielski i hiszpański. Na poziomie podstawowym znam język czeski i niemiecki. Na jakim dokładnie poziomie znasz język hiszpański? Język hiszpański znam na poziomie zaawansowanym, jeśli chodzi mowę. Pisanie idzie mi gorzej. Teksty w gazecie czy pismo urzędowe przeczytam. Ale literatura piękna sprawia mi problemy. Márquez w oryginale to dla mnie jednak za wysoka poprzeczka. Ale ponoć sami Latynosi mają problem, żeby zrozumieć język literacki. Jaki jest język twojego obecnego domu? Kto z kim rozmawia w jakim języku? W moim domu mówi się w języku polskim i języku hiszpański (mój partner jest Argentyńczykiem). Z moim partnerem rozmawiamy przede wszystkim w języku hiszpański. Proste rozmowy przy stole…

Gdy dusze zmarłych przybywały z zaświatów na ziemię. Czym dawniej były Zaduszki?
listopad022022

Gdy dusze zmarłych przybywały z zaświatów na ziemię. Czym dawniej były Zaduszki?

Dzień Wszystkich Świętych i Zaduszki przypadają na okres przejściowy pomiędzy jesienią i zimą. W tym czasie w Europie przed nastaniem chrześcijaństwa odbywały się jesienne uroczystości ku czci zmarłych przodków, których dusze - jak wierzono - przybywały z zaświatów pod dachy rodzinnych domów. Dawne wierzenia związana z kultem zmarłych były tak silne, że nawet po wprowadzeniu w Europie chrześcijaństwa, kościół Katolicki zmuszony był uwzględnić wierzenia zaduszkowe w kalendarzu liturgicznym i nadać im wymiar chrześcijański. Tak o tym pisał polski etnolog Stanisław Poniatowski w "Etnografii Polski" w 1932 roku: "Nie mogąc, mimo licznych zakazów, całkowicie wyplenić pogańskich uroczystości ku czci zmarłych, obchodzonych przez wszystkie ludy europejskie co najmniej kilka razy w roku, Kościół katolicki opanował wreszcie te uroczystości przez ustanowienie w końcu X wieku Dnia Zadusznego, który już na początku XI wieku rozciągnięty został na cały świat katolicki. Na Zachodzie przeniosły się bowiem na Dzień Zaduszny pogańskie jesienne święta zmarłych, tracąc powoli pod kontrolą Kościoła swój dawny charakter pogański, a jednocześnie ustalenie…

Spacer po cmentarzu Łyczakowski. Lwowska nekropolia w obiektywie Mariana Siedlaczka
listopad012022

Spacer po cmentarzu Łyczakowski. Lwowska nekropolia w obiektywie Mariana Siedlaczka

Cmentarz Łyczakowski to najstarsza zabytkowa nekropolia Lwowa, ale też jeden z najstarszych cmentarzy w Europie. Został założony w 1786 roku, czyli cztery lata przed otwarciem bram cmentarza Powązkowskiego w Warszawie i kilkanaście lat wcześniej przed otwarciem cmentarza na Rossie w Wilnie czy cmentarza Père-Lachaise w Paryżu. Lwowska nekropolia, która jest miejscem pochówku wielu zasłużonych dla Polski i Ukrainy ludzi kultury, nauki i polityki, położona jest we wschodniej części miasta na malowniczych wzgórzach porośniętych starodrzewem. Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, przedstawiających alegoryczne postacie i wizerunki zmarłych, a także liczne kaplice, edykuły, kolumny i obeliski, w różnych stylach. Dla Polaków cmentarz Łyczakowski jest jedną z najważniejszych nekropolii narodowych poza granicami Polski. Obecny wygląd nadano cmentarzowi w 1855 roku W miejscu cmentarza Łyczakowskiego już w XVI wieku istniał cmentarz, na którym chowano zmarłych na dżumę. W 1783 wydano dekret cesarski nakazujący likwidację dotychczasowych cmentarzy i wytyczenie nowych, poza obrębem miast. Każda z dzielnic Lwowa miała swój cmentarz…

Nieborowianie znowu oglądali gwiazdy. Tym razem w Chorzowie
październik272022

Nieborowianie znowu oglądali gwiazdy. Tym razem w Chorzowie

NIEBORY, CHORZÓW / Po obserwacjach nieba nad Nieborami z komentarzem astronoma przyszedł czas na wycieczkę do Chorzowa. W sobotę 22 października Miejscowe Koło PZKO w Nieborach wybrało się do nowo wyremontowanego Planetarium - Śląskiego Parku Nauki w Chorzowie. Wycieczkowicze obejrzeli seans "Jesteśmy gwiazdami'. To już drugie spotkanie tematycznie związane z astronomią. Na początku października spora grupka członków Miejscowego Koła PZKO w Nieborach wzięła udział w obserwacjach gwiazd z astronomem Romanem Strzondałą. Wycieczka do planetarium w Chorzowie cieszyła się jeszcze większym zainteresowaniem. - Chcieliśmy zrobić coś nowego, poszerzyć działalność naszego koła. Temat astronomiczny wydawał się dobrym pomysłem, zwłaszcza że w przyszłym roku będziemy przecież obchodzić Rok Kopernika. Poza tym w czerwcu tego roku otwarto na nowo chorzowskie planetarium po remoncie trwającym kilka lat. Pomyśleliśmy więc, że warto by je było zobaczyć - powiedziała Halina Szczotka, prezes Miejscowego Koła PZKO w Nieborach. Dodała również, że zainteresowanie wycieczką do Chorzowa było tak duże, że nie wszyscy chętni mogli wziąć w niej udział, choć…

Pochód z lampionami, zabawy w lesie i pieczenie kiełbasek. Spotkanie jesienne w Oldrzychowicach
październik252022

Pochód z lampionami, zabawy w lesie i pieczenie kiełbasek. Spotkanie jesienne w Oldrzychowicach

OLDRZYCHOWICE / W miniony czwartek (20 października) Macierz Szkolna wraz z nauczycielkami z polskiej szkoły w Oldrzychowicach przygotowała dla dzieci i ich opiekunów spotkanie jesienne pod Leśniczówką. Choć tego dnia było dość zimno, niebo było bezchmurne. Las mienił się więc wszystkimi kolorami późnego babiego lata. - W zeszłym roku o tej samej porze roku zorganizowaliśmy dla dzieci Dzień Ziemniaka. W tym roku chcieliśmy zrobić coś innego. Umówiłyśmy się więc z nauczycielkami, że one przygotują dla dzieci zabawy, a Macierz zajmie się sprawami organizacyjnymi. Wymyśliliśmy, że główną atrakcją będzie ognisko i pochód z lampionami - powiedziała Alicja Böhm z Macierzy Szkolnej. Trzy zadania do wykonania Zanim jednak wszyscy uczestnicy spotkania upiekli kiełbaski i wyciągnęli lampiony, najpierw wzięli udział w zabawie przygotowanej przez nauczycielki. - Przygotowaliśmy dla dzieci trzy zadania do wykonania. Pierwsze polegało na zrobieniu pracy plastycznej - na kartce papieru trzeba było wykleić z liści, żołędzi i patyczków swoje inicjały. Następnie dzieci dostały pudełko na dary lasu, do którego musiały…

Gorolski Święto w trzynieckim muzeum. Wystawa stworzona z myślą o dzieciach
październik202022

Gorolski Święto w trzynieckim muzeum. Wystawa stworzona z myślą o dzieciach

TRZYNIEC / Od zeszłego piątku (14 października) w Muzeum Huty Trzynieckiej i Miasta Trzyńca można zobaczyć wystawę "Fenomen Gorolskigo Święta". Ekspozycja obrazująca 75-letnią historię jednego z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie potrwa do 31 stycznia 2023 roku. Wystawa zatytułowana "Fenomen Gorolskigo Święta. Historia festiwalu folklorystycznego z okazji 75. edycji" została zorganizowana przez Muzeum Huty Trzynieckiej i Miasta Trzyńca we współpracy z Miejscowym Kołem Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Jabłonkowie, Izbą Regionalną im. Adama Sikory Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Jabłonkowie oraz Mikroregionem Gorolska Swoboda. Historia Gorola w pigułce Wystawa prezentuje historię Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych "Gorolski Święto". Na kilku tablicach znajdziemy nie tylko historię spotkania folklorystycznego czy historię miasta Jabłonkowa, ale także informacje o poszczególnych stowarzyszeniach ściśle związanych z organizacją festiwalu oraz życiorysy takich osobistościach nierozerwalnie związanych z "Gorolskim Świętem", jak Władysław Niedoba, Ludwik Cienciała czy Władysław Młynek. Kuratorką wystawy jest Tereza Tomiczková. Autorem scenariusza, opracowania graficznego i realizatorką wystawy jest Eva Zamarská. Wystawa stworzona z myślą o dzieciach - Dziękuję…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.