Uczniowie polskiej szkoły spotkali się z pisarką Justyną Bednarek w Trzyńcu. Było ciekawie, wzruszająco i zabawnie
styczeń142022

Uczniowie polskiej szkoły spotkali się z pisarką Justyną Bednarek w Trzyńcu. Było ciekawie, wzruszająco i zabawnie

Już dzisiaj odbędzie się premiera nowego spektaklu Sceny Bajka Teatru Cieszyńskiego. Tym razem młodzi widzowie będą mogli obejrzeć przedstawienie lalkowe na podstawie książki Justyny Bednarek „Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek” w adaptacji Hany Volkmerovej i w reżyserii Tomáša Volkmera. Z tej okazji gościmy na Zaolziu Justynę Bednarek. Wczoraj pisarka spotkała się w miejskiej bibliotece z uczniami Polskiej Szkoły Podstawowej w Trzyńcu. Przed premierą „Niesamowitej wyprawy lewej skarpetki”, na której obecna będzie również polska pisarka, organizatorzy zorganizowali dwa spotkania autorskie w Bibliotece w Trzyńcu. Przybyło na nie ok. 70 uczniów z Polskiej Szkoły Podstawowej w Trzyńcu. Na spotkaniu byli również obecni Jakub Tomoszek i Lena Pešak ze Sceny Bajka, którzy zaprosili uczniów na nowy spektakl. Podczas trwającego ponad godzinę spotkania autorka opowiedziała o tym, jaki wpływ na jej pisarstwo miał jej ojciec. – Mój tata pracował w Muzeum Narodowym w Warszawie, zajmował się Etruskami, i wymyślał codziennie różne fantastyczne historie, które opowiadał nam na dobranoc. Kupował też książki. Gdy tylko przechodziliśmy koło…

Kino Kosmos czwarte pod względem frekwencji w całych Czechach!
styczeń122022

Kino Kosmos czwarte pod względem frekwencji w całych Czechach!

TRZYNIEC / Po raz pierwszy w swojej historii trzynieckie kino Kosmos stało się jednym z pięciu najczęściej odwiedzanych kin jednosalowych w Czechach. Mimo niekorzystnego dla kin i całej branży filmowej roku trzyniecki Kosmos odniósł sukces na poziomie ogólnokrajowym. W konkursie, w którym wzięło udział 460 kin jednosalowych, kino Kosmos uplasowało się na 4. miejscu w całych Czechach. W ten sposób trzynieckie kino trafiło do grona takich wiodących czeskich kin, jak praskie kina Bio oko i Aero oraz kino Hvězda z miejscowości Uherské Hradiště. Na terenie województwa morawsko-śląskiego kino Kosmos znajduje się w czołówce najczęściej odwiedzanych kin. - Cieszę się, że mimo trudnego czasu pandemii wciąż mamy liczną stałą widownię – komentuje niezwykłe wyniki kina jego dyrektorka Regina Szpyrcová, dodając: - Sukces ogólnokrajowy kina jest przede wszystkim zasługą widzów. Drodzy widzowie, dziękuję, że do nas przychodzicie! W ciągu ostatniego kwartału kino w Trzyńcu odwiedziło 13 150 widzów, którzy obejrzeli 217 seansów filmowych. W ciągu 7 miesięcy działalności kina w 2021 roku…

Karyntia – kraina gór i krystalicznie czystych jezior. Trasa rowerowa Wielką Pętlą Jezior Karyntii
styczeń112022

Karyntia – kraina gór i krystalicznie czystych jezior. Trasa rowerowa Wielką Pętlą Jezior Karyntii

To była już druga nasza rowerowa wyprawa po Austrii - w 2020 roku przejechaliśmy część trasy rowerowej wzdłuż doliny Wachau. Świetnie przygotowane i oznaczone ścieżki rowerowe, infrastruktura w postaci dobrze wyposażonych kempingów oraz pozytywny stosunek do rowerzystów, zachęcił nas do powrotu do Austrii. Tym razem naszym celem stała się Karyntia – kraina gór i krystalicznie czystych jezior. Pedałowanie z możliwością odpoczynku nad lazurowymi jeziorami wydawały się najlepszą opcją dla naszej trójki, czyli dwóch dorosłych i czterolatki. Jeżdżenie na rowerze z przedszkolakiem jest coraz trudniejszym wyzwaniem – już nie wystarczy od czasu do czasu zrobić przerwę na placu zabaw lub pod lodziarnią, ale trzeba też zadbać o inne wakacyjne rozrywki. Połączenie roweru i jezior wydawało się więc strzałem w dziesiątkę. Karyntia to najbardziej wysunięty na południe region Austrii, graniczący ze Słowenią i Włochami. Leży na terenie Alp Wschodnich. Z zachodu na wschód przecina ją dolina Drawy. Nade wszystko region ten jest znany z licznych jezior położonych w dolinach. Dla Austriaków Karyntia…

Cztery ciekawe rozmowy dotyczące dwujęzyczności. Wysłuchaj podcastów przygotowanych na Litwie
styczeń112022

Cztery ciekawe rozmowy dotyczące dwujęzyczności. Wysłuchaj podcastów przygotowanych na Litwie

W ramach tegorocznej kampanii #KtoTyJesteś Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” zaprasza do odsłuchania podcastów poświęconych dwujęzyczności, przygotowanych przez Annę Grygojć, dziennikarkę Litewskiego Radia. Dziennikarka przedstawiła sylwetki czterech osób różnej narodowości mieszkających na Litwie, których pierwszym lub drugim językiem jest język polski. Rozmawiała o zaletach dwujęzyczności i dwukulturowości, przyjrzała się również roli, jaką pełni język polski w budowaniu tożsamości tych osób. Bohaterką pierwszego podcastu jest Tatjana Malenowskaja i jej córka Alina. Tatjana Malenowskaja jest Białorusinką, która obecnie mieszka na Litwie, a jej nowym językiem ojczystym stał się język polski. W polskiej szkole uczą się jej trzy córki. Dodatkowo w zeszłym roku Tatjana rozpoczęła studia języka polskiego. Tatjana Malenowskaja W rozmowie Anna Grygojć zapytała swoją rozmówczynię, jak znaleźć motywację do studiowania, będąc matką trójki dzieci? – Moją motywacją są właśnie dzieci. Chcę przed swoimi dziećmi dobrze wypaść. Gdy poszłam studiować, najbardziej ucieszone były moje dzieci. Dla nich to było wielkie wydarzenie, że mamusia studiuje – odpowiedziała Tatjana Malenowskaja. "Zaczęłam z nim rozmawiać…

W 35 minut z Ostrawy do Katowic. Linia kolei dużych prędkości powstanie już za kilka lat
styczeń112022

W 35 minut z Ostrawy do Katowic. Linia kolei dużych prędkości powstanie już za kilka lat

BOGUMIN / Za kilka lat przez Bogumin zostanie poprowadzona linia kolei dużych prędkości (KDP). W dotychczasowym projekcie istniało pięć wariantów tej trasy, które blokowały duży obszar miasta. Władze Bogumina przeciwstawiły się tym planom na drodze sądowej. Województwo Morawsko-Śląskie zdecydowało się zmniejszyć liczbę opcji do dwóch, co spowodowało, że miasto wycofało skargę kasacyjną. Teraz już tylko musi dojść do porozumienia między Polską i Czechami. Według władz Bogumina postępowanie województwa z 2018 roku, gdy wysunięto propozycję pięciu wariantów trasy, było niezgodne z prawem. – Od początku protestowaliśmy przeciwko tym planom i uważaliśmy, że są niezgodne z prawem. Ustawodawstwo nie dopuszcza posiadania w zasadach przestrzennego planowania więcej niż jednego wariantu trasy. A w naszym planie zagospodarowania przestrzennego z powodu decyzji województwa było ich aż pięć. Dlatego w 2019 roku złożyliśmy pozew do Sądu Wojewódzkiego w Ostrawie, a następnie skargę kasacyjną do Najwyższego Sądu Administracyjnego w Brnie – powiedział burmistrz Bogumina Petr Vícha. Porozumienie bez sądu Po prawie pięciu latach zbliża się rozwiązanie korzystne…

Mędrcy świata, monarchowie… Dziś możemy się spodziewać kolędników przebranych za Trzech Króli
styczeń062022

Mędrcy świata, monarchowie… Dziś możemy się spodziewać kolędników przebranych za Trzech Króli

Dziś jest święto Objawienia Pańskiego, popularnie nazywany świętem Trzech Króli. Dzień ten tradycyjnie uważany jest za zakończenie okresu bożenarodzeniowego (Godnich Świąt). Dawniej w tym dniu na Śląsku chodzili kolędnicy przebrani za Trzech Króli. Przed 1939 rokiem zwyczaj ten był również znany wśród Niemców na terenie Prus Wschodnich. Trzej Królowie chodzili również na Kaszubach i Kociewiu. Na Śląsku chłopcy przebrani za Trzech Króli, w długich, białych szatach, z kolorową szarfą przełożoną przez ramię i wysokich tekturowych czapach kolędowali od Nowego Roku do 6 stycznia. Najstarszy z nich najczęściej trzymał gwiazdę. Kolędnicy, podchodząc pod okno, zapalali świeczkę umieszczoną z tyłu gwiazdy i zaczynali śpiewać kolędy. Jeżeli zaproszono ich do środka, składali domownikom życzenia. Zwyczaj ten pochodzi prawdopodobnie z Tyrolu, gdzie był już obecny w XV-XVI wieku i był żywy jeszcze w latach 30. XX wieku. Tam uczniowie, w trzyosobowych grupkach, z poczernionymi twarzami i w papierowych koronach chodzili po mieście z obracającą się gwiazdą kolędniczą. Śpiewali pieśni i dostawali za to pieniądze…

Pogotowie językowe. Ekonomka vs. księgowa
styczeń052022

Pogotowie językowe. Ekonomka vs. księgowa

Ponieważ przełom roku to czas wszelkich rozliczeń i nasze kontakty z księgowymi są w tym okresie wzmożone, postanowiłam zająć się znanym nam wszystkim zapożyczeniem. Na Zaolziu często używamy słów ‘ekonom’ i ‘ekonomka’ w znaczeniu księgowy i księgowa. Są to zapożyczenia z języka czeskiego lub archaizmy, które zachowały się w języku Polaków z Zaolzia z dawnych czasów. Niemniej ‘ekonom’, choć we współczesnej polszczyźnie wiąże się z finansami, oznacza coś zupełnie innego niż w języku czeskim. Słowo ‘ekonomka’ nie występuje w słowniku języka polskiego. ‘Ekonom’ to dawny tytuł zarządcy zajmującego się gospodarowaniem mieniem powierzonym przez właściciela. Był to więc urzędnik królewski lub zarządca folwarku pańszczyźnianego. Dziś słowo to używane jest na określenie osoby zarządzającej majątkiem episkopatu, diecezji lub zakonu. ‘Ekonom’ jest więc określeniem na funkcję, która dzisiaj nie istnieje (zarządca królewski lub zarządca folwarku) lub przez większość użytkowników języka polskiego w ogóle nie jest znana (zarządca w Kościele katolickim). Jest jeszcze jedno współczesne znaczenie słowa ‘ekonom’, wywodzące się z żargonu uczniowskiego. Uczniowie…

Wieloszpon szary i bażant złocisty? Wbrew pozorom chodzi o nowych lokatorów ostrawskiego zoo
styczeń042022

Wieloszpon szary i bażant złocisty? Wbrew pozorom chodzi o nowych lokatorów ostrawskiego zoo

OSTRAWA / Zoo w Ostrawie hoduje ponad dziesięć gatunków bażantów. Wiele z nich należy do gatunków rzadkich i zagrożonych. Zoo stara się więc zapewnić tym jaskrawo ubarwionym ptakom odpowiednie warunki lęgowe. W grudniu 2021 roku sprowadzono więc nowe pary hodowlane - bażanta złocistego i wieloszpona szarego. Przedstawiciele rzędu ptaków grzebiących (Galliformes) charakteryzują się krępą budową ciała, mocnymi nogami z tępymi pazurami i mocnym dziobem. W przypadku wielu gatunków rozwija się dymorfizm płciowy - samce mają zazwyczaj jaskrawo ubarwione pióra, miejscami nieopierzone głowy i barwne grzebienie. Samice są ubarwione raczej niepozornie. Ptaki grzebiące gniazdują zwykle na ziemi. Jaja wysiadują najczęściej tylko samice, dla których korzystne jest szczególnie w tym okresie skromne ubarwienie. Pisklęta opuszczają gniazdo zaraz po wykluciu się i zbierają pokarm pod nadzorem samicy. Ptaki z rodziny bażantów zamieszkują praktycznie cały świat z wyjątkiem Antarktydy. Większość gatunków (do 40%) żyje w Azji, w Europie tylko około 4%. Zoo w Ostrawie hoduje 13 przedstawicieli bażantowatych, w tym pawie indyjskie, które swobodnie…

Złapaliśmy dziady żywieckie na ulicach Bielska-Białej. Wiemy, co tam robiły [zdjęcia, wideo]
styczeń032022

Złapaliśmy dziady żywieckie na ulicach Bielska-Białej. Wiemy, co tam robiły [zdjęcia, wideo]

BIELSKO-BIAŁA / Jak co roku, w styczniu odbędzie się Przegląd Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych. Tym razem 53. Gody Żywieckie będą miały miejsce w Żywcu, Milówce i Bielsku-Białej od 15 do 30 stycznia. Dziady przyjechały do Bielska-Białej, żeby zaprosić na tę wyjątkową imprezę. https://youtu.be/ToeDxntSVV4 Główne wydarzenia będą się odbywały w Żywcu: 15-16 stycznia o godz. 12.00 53. Przegląd Grup Kolędniczych i Obrzędowych występujących w Izbie. Miejskie Centrum Kultury - Klub Papiernik, ul. Ks. Prał. St. Słonki 31. 29 stycznia o godz. 11.00 Dzień Plenerowy Żywieckich Godów  - korowód grup kolędniczych i obrzędowych (Karczma Żywiecka - Rynek).Prezentacja zespołów (Rynek).Konkurs trzaskania z bata (Rynek). Imprezy Towarzyszące Jasełka Góralskie – w wykonaniu Regionalnego ZPiT Pilsko z Żywca, Miejskie Centrum Kultury w Żywcu - 8 stycznia o godz. 18.00. Pastorałka Żywiecka – Przegląd Kolęd i Pastorałek, Miejskie Centrum Kultury w Żywcu: 11 stycznia o godz. 12.00 – przesłuchania konkursowe, 12 stycznia o godz. 9.00 – przesłuchania konkursowe, 16 stycznia o godz. 16.00 – koncert laureatów.…

Czescy internauci pokochali historię o Irenie Sendlerowej
styczeń022022

Czescy internauci pokochali historię o Irenie Sendlerowej

Portal investigace.cz przeanalizował czeski Facebook pod kątem popularności wiadomości. Wzięto pod uwagę 500 000 wiadomości z 63 czeskich serwisów informacyjnych i dziennikarskich, w tym serwisów promujących teorie spiskowe i tabloidów, opublikowanych od stycznia 2021 do Bożego Narodzenia. Najwięcej czerwonych serduszek, czyli ikonek reakcji wyrażających miłość, zebrał artykuł na temat Ireny Sendlerowej. Facebook daje możliwość reakcji nie tylko poprzez polubienie i komentowanie, ale także za pomocą określonych ikonek reakcji, takich jak czerwone serce (LOVE), złość (ANGRY), wyraz zdziwienia (WOW) i smutku (SAD). Większość reakcji wyrażających miłość (emoji LOVE) gromadzą historie z dobrym zakończeniem. Co ciekawe, z dwudziestu najwyżej ocenianych w ten sposób postów piętnaście pochodziło z serwisu Blesk. Irena Sendlerowa na czele Najwięcej emoji wyrażających miłość zebrał artykuł na temat Ireny Sendlerowej: Zachránila tisíce židovských dětí. Sendlerovou poznal svět díky středoškolačkám z Kansasu (pol. Uratowała tysiące żydowskich dzieci. Świat poznał Sendlerową dzięki uczniom ze szkoły średniej z Kansas), opublikowany przez Czeską Telewizję. Irena Sendlerowa to jedna z najbardziej znanych polskich Sprawiedliwych…

Sylwestra dawniej nie obchodzono. Nowy Rok był wielkim świętem
grudzień312021

Sylwestra dawniej nie obchodzono. Nowy Rok był wielkim świętem

Dawniej na wsiach nie przywiązywano większej wagi do sylwestra. Nowy rok obrzędowy, czyli ten najbardziej znaczący dla rolników, rozpoczynał się w tradycji ludowej w Boże Narodzenie, gdy światłość przezwycięża mrok. Kiedyś w całej Polsce sylwestra obchodzono rzadko, dopiero w połowie XIX wieku bogate rodziny mieszczańskie na wzór zachodnioeuropejski zaczęły organizować przyjęcia sylwestrowe. Zwyczaj ten upowszechnił się w całym kraju - ale ciągle bardziej wśród mieszkańców miast niż wsi - w okresie międzywojennym. Również na Śląsku Cieszyńskim dawniej nie urządzano zabaw tanecznych. Wieczór sylwestrowy spędzano w domy przy suto zastawionym stole. Nie brakowało piwa, wina, likieru czy wódki. W tym dniu chodzili - jak i w całym łuku Karpat - winszownicy, którzy życzyli gospodarzom szczęścia i pomyślności w nadchodzącym roku. Zabawy sylwestrowe od niedawna Jak podaje Jan Szymik w Dorocznych zwyczajach i obrzędach na Śląsku Cieszyńskim zabawy sylwestrowe zaczęto urządzać na Śląsku Cieszyńskim dopiero po I wojnie światowej, a to wyłącznie w miastach. Przychodziła na nie również starsza młodzież z okolicznych…

To już trzeci rok z Pamiątką rodzinną! Przypomnijmy sobie, co w tym roku mogliśmy zobaczyć
grudzień292021

To już trzeci rok z Pamiątką rodzinną! Przypomnijmy sobie, co w tym roku mogliśmy zobaczyć

Od 2019 roku na tylnej okładce miesięcznika „Zwrot” możemy oglądać pamiątki rodzinne naszych Czytelników. Wspomnień i przedmiotów z nimi związanych jest czasami tak dużo, że nie mieszczą się one na okładce. Wtedy przenosimy je w postaci szerszego artykułu do środka numeru. Ten rok możemy uznać za wyjątkowo udany. Czas więc na podsumowanie tegorocznych „zbiorów” w ramach "Pamiątki rodzinnej". W styczniu na okładkę czasopisma przesłano nam czarno-białe zdjęcie w formie pocztówki przedstawiające kuracjuszy i personel z uzdrowiska Trenčianske Teplice z 1931 roku. Zdjęcie przesłała Ewa Wałaska z Bystrzycy, która podzieliła się swoimi wspomnieniami na temat swojej babci Zuzannie Sikorze. Zuzanna Sikora siedzi w środku (w stroju cieszyńskim). Trenčianske Teplice, 1931 r. W lutym opublikowaliśmy zaproszenie na bal strażacki z 1932 roku, zaadresowany do Korneliusza Mackowskiego, kierownika szkoły w Suchej Górnej. Zaproszenie przesłał Władysław Koch. W marcu ukazał się artykuł zatytułowany „Miłość do ziemi dziedziczy się po przodkach”, będący relacją wizyty u Otona Wani z Dąbrowy. Nestor rodu podzielił się z nami…

Dziś obchodzimy Święto Młodzianków
grudzień282021

Dziś obchodzimy Święto Młodzianków

28 grudnia w Kościele katolickim obchodzimy Świętych Młodzianków (Dzień Niewinnych Dzieci Betlejemskich), obchodzone dla upamiętnienia rzezi niewiniątek dokonanej na rozkaz namiestnika Galilei Heroda w Betlejem. Młodziankowie – dzieci – oddając za Boga życie, otrzymali chrzest krwi i zasłużyli u Boga na podwójną aureolę: dziewictwa i męczeństwa. Młodziankowie obwieścili chwałę Bożą nie słowem, lecz śmiercią. Święci Młodziankowie są uważani za patronów chórów kościelnych. W okresie I Rzeczypospolitej było to święto radosne dla dzieci, które otrzymywały podarki. Obecnie w polskiej tradycji liturgicznej, każde dziecko obecne w tym dniu na mszy otrzymuje indywidualne błogosławieństwo. Dzień ten w polskiej tradycji ludowej uważany był za nieszczęśliwy. Starano się zapamiętać albo od razu zaznaczano w kalendarzach, w którym dniu tygodnia wypada ta data, aby przez cały rok w ten dzień niczego nie rozpoczynać, zwłaszcza ważnych prac rolnych: orki lub zasiewu. Na Śląsku Cieszyńskim starano się nie wypędzać w ten dzień tygodnia bydła na pastwisko, nie wyruszano w dalszą drogę, niczego nie kupowano i niczego nowego nie…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.