E-mail: sylwia@zwrot.cz

    Ostatnio rozmawiałam przez telefon z moją koleżanką z Bielska-Białej, która od czterech lat mieszka w Pradze. Opowiadała mi o uroczym synu swojej koleżanki, który ma ‚rok a pół’. Na co ja zapytałam, nie ukrywając rozbawienia: – Jadziu, wygląda na to, że już długo mieszkasz w Czechach. Rok a pół? Na co ona odpowiedziała: A to nie jest po polsku? I po chwili zastanowienia dodała: A no tak. Rok i pół. Kurtyna opada.

    Historia ta jest świetnym przykładem na to, jak działają nasze mózgi, gdy nieustannie „narażone” są na oddziaływanie dwóch podobnych do siebie języków. Dodam tylko, że moja koleżanka należy do purystek językowych. Zanim zaczęła mieszkać w Czechach, dostawała gęsiej skórki, gdy ktoś mówił: Podaj mi tą książkę.

    Konia z rzędem dla tego, kto wie, jak powiedzieć po polsku: Syn koleżanki ma jeden i pół roku?

    Odpowiedź jest tylko jedna: Syn koleżanki ma półtora roku.

    W języku polskim mamy liczebnik ‚półtora’ wyrażający liczbę ‚jeden i pół’. Półtora pochodzi od *polъ vъtora, czyli ‚jeden i pół drugiego, wtórego’. Forma prasłowiańska jest połączeniem wyrazowym *polъ ‚pół’ i dopełniacza liczby pojedynczej *vъtora od liczebnika porządkowego *vъtorъ ‚drugi’.

    Po polsku powiemy więc:

    Syn koleżanki ma półtora roku.

    Z domu na dworzec mam półtora kilometra.

    Pacjent czekał na operację półtora roku.

    Słońce świeciło mocno, więc zasłoniłam półtora okna.

    Ale uwaga! Jeżeli liczebnik ‚półtora’ odnosi się do rzeczownika rodzaju żeńskiego mówimy ‚półtorej’, np.:

    Czekałam na niego półtorej godziny.

    Wypiłem półtorej szklanki wody i od razu poczułem się lepiej.

    Na zadanie domowe mieliśmy przeczytać półtorej strony z podręcznika.

    Tagi:

      Komentarze


      Czytaj również


      Świąteczne widowisko dzieci z przedszkola przy ul. SNP w Trzyńcu zachwyciło publiczność. Dzieci wystawiły bajkę „Królowa Śniegu”
      grudzień032022

      Świąteczne widowisko dzieci z przedszkola przy ul. SNP w Trzyńcu zachwyciło publiczność. Dzieci wystawiły bajkę „Królowa Śniegu”

      Sztuczna czy prawdziwa? Zapytaliśmy leśnika, jaką choinkę wybrać [WYWIAD]
      grudzień032022

      Sztuczna czy prawdziwa? Zapytaliśmy leśnika, jaką choinkę wybrać [WYWIAD]

      Retransmisja Koncertu Niepodległości „Silesia“ w Katowicach. Koncert można obejrzeć on-line już jutro
      grudzień032022

      Retransmisja Koncertu Niepodległości „Silesia“ w Katowicach. Koncert można obejrzeć on-line już jutro

      Koncert pod gwiazdami. Planetarium Centrum Nauki Kopernik zaprasza na koncert na żywo Janka Traczyka
      grudzień022022

      Koncert pod gwiazdami. Planetarium Centrum Nauki Kopernik zaprasza na koncert na żywo Janka Traczyka

      Macierz Szkolna gościła w konsulacie w Ostrawie. Podsumowano działalność i zarysowano plan na przyszłość
      grudzień022022

      Macierz Szkolna gościła w konsulacie w Ostrawie. Podsumowano działalność i zarysowano plan na przyszłość

      Pozycja do kreatywnego pisania. Start! Młodzież „Gimpla” i Akademii Handlowej wzięła udział w ciekawych warsztatach
      grudzień022022

      Pozycja do kreatywnego pisania. Start! Młodzież „Gimpla” i Akademii Handlowej wzięła udział w ciekawych warsztatach

      Święta pachną pomarańczą. Zobacz, jak owocują drzewa egzotyczne w ostrawskim zoo
      grudzień022022

      Święta pachną pomarańczą. Zobacz, jak owocują drzewa egzotyczne w ostrawskim zoo

      Miejscowe Koło PZKO w Gródku zaprasza wszystkich do sprzedaży oraz zakupu książek
      grudzień022022

      Miejscowe Koło PZKO w Gródku zaprasza wszystkich do sprzedaży oraz zakupu książek

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.