Statek kosmiczny Orion już na orbicie okołoksiężycowej. Polski wkład w misję Artemis I
listopad222022

Statek kosmiczny Orion już na orbicie okołoksiężycowej. Polski wkład w misję Artemis I

16 listopada 2022 nowa rakieta Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA wyniosła statek kosmiczny Orion w kierunku Księżyca. Systemy Oriona cały czas działają sprawnie i po kilkudniowym locie wczoraj 21 listopada 2022 statek osiągnął wstępną orbitę wokółksiężycową. Program Artemis to międzynarodowy projekt, w którym swój udział ma Europejska Agencja Kosmiczna ESA i również polskie podmioty. O starcie nowej superciężkiej rakiecie Space Launch System (SLS) z kosmodromu w Cape Canaveral na Florydzie, która wyniosła do trajektorii księżycowej statek kosmiczny Orion, pisaliśmy tutaj. Szerzej o Programie Artemis i przygotowaniach do startu w ramach misji Artemis I pisaliśmy tutaj. Pierwsze selfie Oriona za pomocą kamery na skrzydle panelu słonecznego. Źródło: NASA. Statek kosmiczny Orion Statek Orion to załogowy statek kosmiczny przeznaczony do misji poza bliskie otoczenie Ziemi. Jest to pierwszy taki statek zbudowany od czasów programu Apollo. Składa się z dwóch części: modułu załogowego i modułu serwisowego. Za napędzanie statku Orion, dostarczenie zasilania, zasobów (wody i powietrza), komunikację i inne zadania lotu kosmicznego odpowiedzialny jest Europejski Moduł…

Udany start misji Artemis I! Człowiek wraca na Księżyc
listopad162022

Udany start misji Artemis I! Człowiek wraca na Księżyc

Dziś 16 listopada 2022 z kosmodromu w Cape Canaveral na Florydzie przeprowadzono pierwszy start rakiety Space Launch System (SLS), która wyniosła do trajektorii księżycowej statek kosmiczny Orion. Po raz pierwszy od ponad 50 lat, tym razem jeszcze bez załogi, w kierunku Księżyca leci statek kosmiczny! To symboliczny początek programu Artemis, którego celem jest powrót ludzi na Księżyc. Program Artemis ma znaczne opóźnienie, jednak w amerykańskiej agencji kosmicznej NASA obowiązują ścisłe zasady bezpieczeństwa. Dlatego tylko w 2022 roku słyszeliśmy już o kilkunastu datach startu Misji Artemis 1, które przekładano lub odwoływano – między innymi przez powtarzające się wycieki wodoru (w sierpniu i wrześniu), ale też złą pogodę (szczególnie huragan Ian w październiku). Portal zwrot.cz szczegółowo informował o przygotowaniach do startu i całym programie Artemis w sierpniu 2022: https://zwrot.cz/2022/08/powrot-czlowieka-na-ksiezyc-coraz-blizej-dzis-startuje-misja-artemis-1/ Udany debiut w ramach programu Artemis Pierwsze etapy odliczania do startu Misji Artemis 1 przebiegały pomyślnie. Jednak podczas niniejszego odliczania NASA również dwa razy wstrzymała odliczanie, co było spowodowane wyciekiem paliwa oraz problemami z łącznością.…

Konkurs Kopernikowski. Sprawdź swoje wiadomości o najsłynniejszym polskim naukowcu
listopad092022

Konkurs Kopernikowski. Sprawdź swoje wiadomości o najsłynniejszym polskim naukowcu

W Polsce i na całym świecie trwają przygotowania do przyszłorocznych obchodów 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika – najsłynniejszego polskiego astronoma i jednego z największych naukowców w historii świata. Redakcja Zwrotu realizuje z tej okazji Konkurs Wiedzy o Mikołaju Koperniku i Astronomii. Pytania konkursowe będą publikowane w miesięczniku "Zwrot" oraz na portalu zwrot.cz. Konkurs Kopernikowski Konkurs wiedzy o Mikołaju Koperniku i astronomii realizowany na stronach miesięcznika Zwrot i serwisu internetowego zwrot.cz przebiega równolegle z rokiem szkolnym 2022/2023. Konkurs rozpoczął się we wrześniu 2022 i zakończy się w czerwcu 2023. Pytania konkursowe będą publikowane najpierw w drukowanym "Zwrocie", następnie kilka dni później na portalu zwrot.cz. Odpowiedzi na pytania konkursowe będzie można znaleźć w artykułach dotyczących Mikołaja Kopernika publikowanych w miesięczniku "Zwrot" w cyklu pt. U progu rocznicy kopernikowskiej. Odpowiedzi można szukać również w bogatej biografii, której spis znajduje się niżej. Kategorie Konkurs jest otwarty dla każdego. W konkursie mogą brać udział dzieci wraz z rodzicami lub dziadkami. Konkurs podzielony został na trzy kategorie wiekowe:…

155. rocznica urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. Uczona, która ciągle może nas inspirować
listopad072022

155. rocznica urodzin Marii Skłodowskiej-Curie. Uczona, która ciągle może nas inspirować

Dziś 7 listopada 2022 obchodzimy 155. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie – wielkiej polskiej uczonej zajmującej się fizyką doświadczalną i chemią fizyczną. Za swe odkrycia została dwukrotnie laureatką Nagrody Nobla. Maria Skłodowska-Curie należała do najwybitniejszych i najbardziej szanowanych uczonych swej epoki. Żadna kobieta nie dostarczyła Polakom tylu powodów do dumy, co ona. Żadna Polka nie jest tak znana na świecie. Na portalu Zwrot.cz można o niej przeczytać tutaj albo tutaj. Przed dwoma laty Zwrot.cz opublikował jej szczegółowy życiorys: https://zwrot.cz/2020/11/maria-kobieta-niezwykla/ Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie znajduje się w Warszawie pod adresem ul. Freta 16. Mieści się w zrekonstruowanej XVIII-wiecznej kamienicy, w której w 1867 roku urodziła się polska podwójna noblistka – laureatka Nagrody Nobla z fizyki w 1903 roku (za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości) i chemii w 1911 roku (za odkrycie dwóch pierwiastków: polonu i radu). Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie jest jedynym na świecie biograficznym muzeum noblistki. Jego misją jest popularyzacja biografii i dorobku patronki oraz jej rodziny. Animowany życiorys…

Ze Śląska w stronę Księżyca. W Czechowicach-Dziedzicach będą produkowane elementy stacji księżycowej
listopad042022

Ze Śląska w stronę Księżyca. W Czechowicach-Dziedzicach będą produkowane elementy stacji księżycowej

Śląskie Centrum Naukowo-Technologiczne Przemysłu Lotniczego z siedzibą w Czechowicach-Dziedzicach w wrześniu 2022 podpisało kontrakt na wytwarzanie paneli strukturalnych służących do budowy jednego z modułów międzynarodowej załogowej stacji kosmicznej Gateway, która zostanie umieszczona na orbicie okołoksiężycowej. Przedsięwzięcie finansuje Europejska Agencja Kosmiczna ESA. Przystąpienie Polski w 2012 roku do Europejskiej Agencji Kosmicznej zaowocowało dynamicznym rozwojem polskiego sektora kosmicznego, w którym działa już ponad 350 polskich przedsiębiorstw. Polskie firmy i instytucje z sukcesami od lat współpracują m.in. z amerykańską agencją kosmiczną NASA, Europejską Agencją Kosmiczną ESA, japońską agencją kosmiczną JAXA czy też z Niemiecką Agencją Kosmiczną DLR. Zaś przystąpienie Polski w ubiegłym roku do porozumienia Artemis Accords daje polskim podmiotom możliwość udziału w wielostronnych programach NASA, dotyczących eksploracji Księżyca, Marsa i innych ciał niebieskich. Zwrot pisał o tym tutaj. Śląskie Centrum Naukowo-Technologiczne Przemysłu Lotniczego Uruchomione w 2012 roku ŚCNTPL (Śląskie Centrum Naukowo-Technologiczne Przemysłu Lotniczego) sp. z o.o. jest jednym z najnowocześniejszych w Europie ośrodków wytwarzania struktur kompozytowych w technologii autoklawowej wraz z laboratorium badawczym.…

Dzisiaj w nocy zmiana czasu. Śpimy o godzinę dłużej
październik292022

Dzisiaj w nocy zmiana czasu. Śpimy o godzinę dłużej

W nocy z soboty na niedzielę (z 29 na 30 października 2022) powracamy do naturalnego, czyli środkowoeuropejskiego czasu, który często niepoprawnie nazywany jest czasem zimowym. Oznacza to, że śpimy o godzinę dłużej, ponieważ cofamy wskazówki zegarków o godzinę. W Unii Europejskiej wciąż obowiązuje zmiana czasu ze standardowego na letni i z powrotem. Dokładnie w niedzielę 30 października nastąpi zmiana czasu środkowoeuropejskiego letniego na czas środkowoeuropejski. Formalnie o godzinie 3:00 wskazania zegarów przedstawiamy na godzinę 2:00. W przypadku wielu urządzeń elektronicznych pokazujących czas, takich jak np. laptopy czy smartfony, nasz sprzęt samodzielnie dostosuje się do tej zmiany i nie trzeba go przestawiać ręcznie. https://www.youtube.com/watch?v=nW33QUnJW2Q Czas zimowy Przesunięciem o 1 godzinę do tyłu czasu strefowego (czasu standardowego) otrzymujemy czas zimowy. Zimowym czasem media błędnie oznaczają naturalny, strefowy, standardowy czas u nas środkowoeuropejski. Pamiętajmy więc, że teraz zmieniamy czas środkowoeuropejski letni na czas środkowoeuropejski (przesuwamy wskazania zegarów o godzinę do tyłu). Tylko w przypadku, kiedy przestawilibyśmy zegarki o dwie godziny do tyłu, otrzymalibyśmy…

W najbliższy wtorek nastanie częściowe zaćmienie Słońca
październik232022

W najbliższy wtorek nastanie częściowe zaćmienie Słońca

Jeżeli dopisze pogoda, we wtorek 25 października 2022 będziemy mieli okazję podziwiać zaćmienie Słońca.  Będzie tylko częściowe, ale przebiegnie w bardzo sprzyjających warunkach obserwacyjnych. Ostatnie częściowe zaćmienie Słońca widoczne z Europy Środkowej mogliśmy obserwować 10 czerwca 2021. Przed nami zdecydowanie najbardziej fascynujące zjawisko astronomiczne 2022 roku – częściowe zaćmienie Słońca. We wtorek 25 października 2022 nasz satelita przemknie na tle tarczy Słońca, zakrywając ją w największym stopniu od ponad 7 lat – poprzednie głębsze częściowe zaćmienie Słońca obserwować mogliśmy z naszych terenów 20 marca 2015 roku. Częściowe zaćmienie Słońca nad Zatoką Manilską na Filipinach z 26 stycznia 2009. Źródło: NASA/APOD Zjawisko będzie widoczne prawie w całej Europie (poza Portugalią), na Bliskim Wschodzie i w zachodniej Azji. Największą fazą zaćmienia będą cieszyć się obserwatorzy na Syberii. W Polsce najlepsze warunki do obserwacji wystąpią w północno-wschodniej części kraju, najsłabsze w południowo-zachodniej. Istota zaćmień Słońca Słonce jest jedną z milionów gwiazd. Swym blaskiem rozjaśnia w dzień niebo tak, że wszystkie inne gwiazdy stają się niewidoczne. Słońce w porównaniu z…

Już można oglądać najnowszy kanał tematyczny Telewizji Polskiej – TVP Nauka
październik172022

Już można oglądać najnowszy kanał tematyczny Telewizji Polskiej – TVP Nauka

3 października 2022 roku ruszył oficjalnie nowy kanał tematyczny Telewizji Polskiej – TVP Nauka. Nowy kanał zapewni wszystkim widzom treści popularnonaukowe w naziemnej telewizji cyfrowej, kablowej oraz technologii satelitarnej. Jak podaje portal branżowy Wirtualnemedia.pl, nowy kanał śledzi 8,8 tys. widzów. Jest to średnia minutowa widownia od pierwszego dnia nadawania do 10 października. – Z profilu widowni wynika, że kanał śledzą głównie emeryci, mieszkańcy wsi i małych miast oraz osoby z wykształceniem podstawowym i średnim – można przeczytać w raporcie wirtualnemedia.pl. Nadawca zapowiada, że TVP Nauka będzie prezentować treści oparte na faktach i dowodach naukowych. Ma w planie popularyzować wiedzę z zakresu przyrody, technologii i technologii kosmicznych, biologii, medycyny, astronomii, fizyki, matematyki, chemii, ekologii, ekonomii i nauk społecznych. Kanał został podzielony na emitowane każdego dnia pasma tematyczne. Oferta programowa jest skierowana do odbiorcy powyżej 14 roku życia. https://www.youtube.com/watch?v=_T9W9ZdSbcg Co można oglądać na nowym kanale? TVP przekonuje, że widzowie TVP Nauka będą mogli uczestniczyć w najważniejszych wydarzeniach naukowych oraz poznawać dorobek polskich i…

Wyłoniono najlepszą polską książkę popularnonaukową. Złota Róża 2022 przyznana
wrzesień302022

Wyłoniono najlepszą polską książkę popularnonaukową. Złota Róża 2022 przyznana

Podczas debaty zamykającej 26. Festiwal Nauki w Warszawie ogłoszono laureata nagrody Złota Róża przyznawanej za najlepszą polską książkę popularnonaukową. W tegorocznej edycji nagrodę otrzymała Agnieszka Krzemińska za książkę Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich wydaną przez Wydawnictwo Literackie w Krakowie. Jeżeli lubimy sięgać po ciekawe książki popularnonaukowe, które poszerzają naszą wiedzę o świecie i motywują do dalszych poszukiwań w określonej dziedzinie nauki, to warto inspiracji poszukać wśród tegorocznych nominacji do nagrody Złota Róża, która nagradza najlepsze książki popularnonaukowe. Nagroda Złota Róża Złota Róża jest nagrodą literacką, która powstała z inicjatywy Festiwalu Nauki w Warszawie, miesięcznika „Nowe Książki” oraz Instytutu Książki w 2007 roku. Otrzymuje ją autor najlepszej książki popularnonaukowej napisanej po polsku, która służy rzetelnemu upowszechnianiu wiedzy naukowej i wyróżnia się wybitną formą literacką. Książka musi być wydana w ostatnich 12 miesiącach. Złota Róża 2022 Spośród trzydziestu zgłoszonych w tym roku książek nominację do tegorocznej nagrody Złota Róża zyskali: Łukasz Kamieński, „Mimowolne cyborgi. Mózg i wojna przyszłości”,…

Sonda kosmiczna DART zderzy się z asteroidą. Przeprowadzony zostanie pierwszy test obrony planetarnej
wrzesień262022

Sonda kosmiczna DART zderzy się z asteroidą. Przeprowadzony zostanie pierwszy test obrony planetarnej

Po blisko 10 miesięcznym locie sonda kosmiczna DART osiągnęła swój cel. Znalazła się w pobliżu podwójnej asteroidy Didymos – Dimorphos. Jutro, 27 września 2022, w przybliżeniu godzinę po północy, sonda DART zderzy się z Dimorphosem.  Amerykańska agencja kosmiczna NASA przeprowadzi tak pierwszy test obrony planetarnej. Specjalny ładunek misji kosmicznej NASA DART (Double Asteroid Redirection Test) wystartował 23 listopada 2021 z bazy US Space Force Vanderberg w Kalifornii. Rakietą nośną był dwustopniowy Falcon 9 przedsiębiorstwa SpaceX. O misji DART pisaliśmy pod koniec ubiegłego roku: https://zwrot.cz/2021/12/start-misji-dart-test-obrony-przeciwko-planetoidom-zagrazajacym-ziemi/ Podwójna asteroida Didymos – Dimorphos Didymos (z greckiego – bliźniak) to asteroida o średnicy 780 metrów, wokół którego krąży niewielki (mierzy zaledwie 160 metrów) księżyc Dimorphos (z greckiego – mający dwie formy). Obecnie z pomiarów naziemnych wynika, że Dimorphos okrąża macierzysty obiekt w odległości 1200 metrów z okresem 11 godzin i 55 minut. Podwójny system Didymos – Dimorphos obiega Słońce po orbicie eliptycznej w odległości od 150 milionów kilometrów do 330 milionów kilometrów. Należy do grupy Obiektów Bliskich…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.