Informacje dla Polaków w Czechach!     Sytuacja epidemiologiczna w RC 4 maja: 1 857 nowych zakażeń.

    Poniedziałek Wielkanocny był kiedyś dniem żywiołowej wesołości, zalotów, zabaw i psot. Dawniej szaleńcze zabawy rozpoczynały się już w nocy z Niedzieli na Poniedziałek. Tego dnia nie tylko można było, ale należało wybrać się z wizytą do krewnych i sąsiadów.

    Na Śląsku Cieszyńskim zaraz z rana wychodzili z domów chłopcy i mężczyźni, którzy składali wizytę krewnym, sąsiadkom, koleżankom ze szkoły, oblewając, a następnie susząc je karbaczami – batami uplecionymi z wierzbowych witek.

    Śmigus-dyngus pierwotnie był związanym z dawnymi słowiańskimi wierzeniami, w których woda miała zapewnić zdrowie, urodę i płodność. Dopiero wtórnie zwyczaj ten powiązano z Poniedziałkiem Wielkanocnym.

    Pierwsze wzmianki o dyngusie pochodzą z XV wieku. Są to zapiski z synodu diecezji poznańskiej, w których autor nawołuje do zakazywania tych pogańskich obrzędów, przestrzegając przez grzechem śmiertelnym i obrazą imienia Boskiego.

    Czas kawalerów i panien na wydaniu

    Na Śląsku Cieszyńskim po śmierguście chodzili przede wszystkim kawalerowie do tych domów, w których mieszkały panny na wydaniu. Chłopcy polewali z sikawek zrobionych z czarnego bzu lub kupionych w sklepie z zabawkami, a starsi mężczyźni z flakoników z wodą fiołkową. Zdarzało się, że polewano z butli syfonowych.

    Polywocy chodzili najczęściej grupami lub jeździli nawet kolaską, bryczką lub przystrojonym wozem drabiniastym. Grupie towarzyszyli muzycy grający na heligonce, gajdach lub trąbce. Wstępując do domów śmiergustnicy wygłaszali krótkie oracje.

    Po śmierguście wypadało chodzić tylko do południa. Po południu i wczesnym wieczorem młodzież urządzała w gospodzie zabawę taneczną, tzw. śmiergustówkę, na którą kawalerowie zapraszali dziewczęta.

    Dawniej na Śląsku Cieszyńskim (nie wszędzie) w Poniedziałek Wielkanocny chodzono również po wsi z goiczkiem, czyli drzewkiem przybranym wydmuszkami, dzwoneczkami i wstążeczkami. Z goiczkiem chodziły dziewczęta z ubogich rodzin. Za ich kolędę i życzenia obdarzano je słodyczami, jajkami i pieniędzmi.

    (SG)

    Na podstawie:

    Jan Szymik, „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim”, Sekcja Ludoznawcza Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Czeski Cieszyn – Wrocław 2012.

    Tagi: , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Dolański Gróm jednak odbędzie się w tym roku!
      Maj062021

      Dolański Gróm jednak odbędzie się w tym roku!

      PODCAST. Klub Kobiet, czyli Szkubaczki live o błędach, cz. 1
      Maj062021

      PODCAST. Klub Kobiet, czyli Szkubaczki live o błędach, cz. 1

      Wrona przerwała pomiary emisji spalin
      Maj062021

      Wrona przerwała pomiary emisji spalin

      Od poniedziałku otwarte szkoły, sklepy. Śluby i pogrzeby w plenerze do 30 osób
      Maj062021

      Od poniedziałku otwarte szkoły, sklepy. Śluby i pogrzeby w plenerze do 30 osób

      Konkurs ministra spraw zagranicznych na najlepsze publikacje promujące historię Polski
      Maj062021

      Konkurs ministra spraw zagranicznych na najlepsze publikacje promujące historię Polski

      W niedzielę odbędzie się koncert na rzecz ogrodów zoologicznych
      Maj062021

      W niedzielę odbędzie się koncert na rzecz ogrodów zoologicznych

      Na ogrodzeniu Konsulatu Generalnego w Ostrawie można oglądać wystawę poświęconą polskim szkołom i przedszkolom
      Maj062021

      Na ogrodzeniu Konsulatu Generalnego w Ostrawie można oglądać wystawę poświęconą polskim szkołom i przedszkolom

      Co nowego na Głębokiej? Sprawdziliśmy
      Maj052021

      Co nowego na Głębokiej? Sprawdziliśmy

      REKLAMA
      REKLAMA

      ZWROT TV

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

      Website Security Test