Czytaj nas! Codziennie nowe informacje!

MOSTY KOŁO JABŁONKOWA / Centrum Informacyjne w sąsiedztwie pozostałości byłej twierdzy w przysiółku Mostów koło Jabłonkowa Szańce jest już otwarte. Stylowy budynek powstał w ramach czesko-słowackiego projektu Geopark Megoňky – Šance. Zainteresowanych zwiedzaniem zaprasza od poniedziałku do piątku w godz. od 9.00 do 16.00, w sobotę od 10.00 do 16.00 godzin.

Wewnątrz dla zwiedzających przygotowano multimedialną wystawę, która w nietradycyjny i ciekawy sposób zaznajamia z historią i funkcjonowaniem tych obwarowań. Wizualizacje, wideo, animacje 3D czy tematyczne gry elektroniczne przybliżają, jak kiedyś wyglądała twierdza i jak zmieniała się z biegiem czasu. Zapoznaje z ówczesnym życiem wojskowym w twierdzy, zobaczyć można jak wytwarzano proch strzelniczy, jak działały armaty, jak za pośrednictwem muzyków wojskowych wydawano sygnały i rozkazy oraz wiele innych ciekawostek.

Przez Przełęcz Jabłonkowską prowadziła już w starożytności jedna z odnóg szlaku bursztynowego, który łączył basen Morza Śródziemnomorskiego z wybrzeżem Bałtyku. W średniowieczu tędy transportowano miedź ze złóż słowackich do Wrocławia, a stamtąd do Europy Zachodniej. Później tędy przechodzili kupcy śląscy.

Pierwsze wzmianki o obwarowaniach Przełęczy Jabłonkowskiej pojawiły się około roku 1520. Wzmiankę o tzw. starych szańcach z 13 stycznia 1578 zostawił również książę cieszyński Wacław III Adam. Nieznaczne pozostałości tej twierdzy znajdują się po stronie słowackiej w gminie Svrčinovec. Z mosteckimi szańcami łączy je zielony szlak turystyczny.

W 1621 roku wyrosły nowe szańce w Mostach. Miały chronić Śląsk przed turecką inwazją oraz przebiegający przez przełęcz szlak kupiecki. W ich budowie musiała wziąć udział również miejscowa ludność. Wewnątrz twierdzy stały drewniane budynki dla załogi i koni, prochownia, magazyn żywności i drewniana kaplica. Później budowle z drewna zastąpiono murowanymi.

W XVII wieku wzniesiono jeszcze mniejsze szańce na Herczawie i w Koniakowie. Z mostecką twierdzą miały połączenie za pośrednictwem małych fortyfikacji, tzw. redut, które znajdowały się na Studziynicznym, w wiosce Čierne (obecnie na Słowacji) i w Bukowcu.

Wizyta przyszłego cesarza Józefa II i księdza Leopolda Jana Szersznika

Umocnienia w ciągu ich istnienia poddano kilkakrotnie przebudowie. Ta najbardziej znacząca miała miejsce w 1663 roku, szańcom nadała kształt gwiazdy. W 1683 roku po druzgoczącej porażce tureckich hord pod Wiedniem, na której miał wielkie zasługi polski król Jan III Sobieski, znaczenie szańców z militarnego punktu widzenia zmalało. W latach 1724 -1729 przeprowadzono ich ostatnią znaczącą przebudowę.

Podczas wojen prusko-austriackich w latach 1740 – 1763 twierdzę kilkakrotnie zdobyli Prusowie. 14 lipca 1766 na mosteckie szańce przybył przyszły cesarz Józef II. Obejrzał cały system fortyfikacji Przełęczy Jabłonkowkiej, a potem zadbał o rekonstrukcję twierdzy w Mostach. W 1802 roku, kiedy twierdza powoli przestała pełnić swoje pierwotne zadanie, pojawił się tutaj ksiądz, naukowiec i muzealnik Leopold Jan Szersznik z Cieszyna. Załogę wówczas stanowili tylko trzej żołnierze i kapral.

Po roku 1848 twierdzę jako przestarzały system fortyfikacji wyeliminowano z użytku. Potem zaczęła stopniowo ulegać zniszczeniu. Miejscowi górale używali kamieni z szańców do budowy swoich domostw i do rekonstrukcji kaplicy św. Piotra i Pawła.

Drewniany model szańców

W 1958 roku mosteckie szańce zostały uznane za zabytek. Z twierdzy zachowały się resztki głównej fortyfikacji, którą tworzą wał ziemny i fosa. Do byłej twierdzy wchodzi się w miejscach, gdzie pierwotnie znajdowały się dwie bramy – Śląska i Węgierska. W Drzewionce na Fojstwiu w centrum Mostów koło Jabłonkowa można oglądać drewniany model szańców z dłuta miejscowego rzeźbiarza ludowego Pawła Kufy.

Ponieważ w przyszłym roku minie czterysta lat od wzniesienia twierdzy, gmina przygotowuje program kulturalny. Szańce są oddalone tylko kilkaset metrów od granicy ze Słowacją. Na słowackiej stronie w przysiółku Megoňky w byłym kamieniołomie i jego okolicach znajdują się ciekawe kamienne kule.

(gam)

Tagi: ,

Komentarze

Czytaj również


Sejmik w Stonawie przed Zgromadzeniem Ogólnym innym niż zwykle
Sierpień032020

Sejmik w Stonawie przed Zgromadzeniem Ogólnym innym niż zwykle

Województwo morawsko-śląskie zielone. Ministerstwo pokazało „semafor”
Sierpień032020

Województwo morawsko-śląskie zielone. Ministerstwo pokazało „semafor”

📷 Targ Staroci w Cieszynie cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem
Sierpień032020

📷 Targ Staroci w Cieszynie cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem

I byłoby po Gorolskim Święcie
Sierpień032020

I byłoby po Gorolskim Święcie

Na Sejmiku Gminnym w Trzyńcu
Sierpień032020

Na Sejmiku Gminnym w Trzyńcu

Nad Ropiczanką będzie najdłuższy most na trzecim odcinku obwodnicy Trzyńca
Sierpień032020

Nad Ropiczanką będzie najdłuższy most na trzecim odcinku obwodnicy Trzyńca

Lato na Strzelnicy. Koncertował Chickaletta
Sierpień032020

Lato na Strzelnicy. Koncertował Chickaletta

Dzieci doczekają się cyklu wydarzeń „Wakacje w 3ńcu”
Sierpień032020

Dzieci doczekają się cyklu wydarzeń „Wakacje w 3ńcu”


#KTOTYJESTEŚ

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Senat Rzeczypospolitej Polskiej Ministerstvo Kultury Fundacja MSZ Fortissimo haloCieszyn

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl www.prekladypygmalion.cz

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą.
Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.

Website Security Test