Noworoczne kolędowanie za chlebem. Pieczywa najbardziej brakowało w górach
styczeń012023

Noworoczne kolędowanie za chlebem. Pieczywa najbardziej brakowało w górach

W Karpatach nie przywiązywano większej wagi do sylwestra. Nowy rok obrzędowy, czyli ten najbardziej znaczący dla rolników, rozpoczynał się w tradycji ludowej w Boże Narodzenie, gdy światłość przezwycięża mrok - pisaliśmy o tym tutaj. Zwyczaj czuwania do północy w sylwestra był więc wśród górali nieznany i pojawił się stosunkowo niedawno. Natomiast w całym łuku Karpat znany był zwyczaj odwiedzania domów przez dzieci w Nowy Rok. Jeszcze w pierwszych latach po II wojnie światowej główną motywacją do chodzenia po kolędzie w Nowy Rok był głód. W Beskidzie Sądeckim chłopcy i dziewczęta zaopatrzeni w torby parciane już po północy obchodzili domy, śpiewali kolędy i składali wierszowane życzenia, a w podziękowaniu otrzymywali pieczywo nazywane nowoletnikami lub nowym latem. Chleb w górach był rarytasem Chleba brakowało najbardziej w górach, ponieważ takie zboża jak pszenica czy żyto nie rosły wcale albo nie przynosiły dużego plonu, nie udawały się tak jak na żyznych nizinach. Chleb był więc wśród górali karpackich rarytasem. Gaździny piekły więc kukiełki, placuszki,…

W tym roku karnawał na Zaolziu rozpoczął Bal Świąteczny. Tym razem odbył się w Nawsiu
grudzień312022

W tym roku karnawał na Zaolziu rozpoczął Bal Świąteczny. Tym razem odbył się w Nawsiu

NAWSIE / Po dwuletniej przerwie zorganizowano Bal Świąteczny. To bal odbywający się na Szczepana dla absolwentów szkół wyższych, którzy już są „za starzy”, by pójść na Bal Akademicki organizowany dla studentów. - Bal Świąteczny był od samego początku wymyślony tak, że będzie “objazdowy“, czyli każda edycja odbędzie się w innym miejscu. Pierwsza odbyła się w Trzyńcu, następna była w Bystrzycy, więc w tym roku posunęliśmy się jeszcze dalej na Góraliję, czyli do Nawsia. Plusem jest na pewno to, że Dom PZKO jest kawałek od dworca. Dużo z nas mieszka w Pradze, w Brnie, ale na święta do swych rodzin przyjeżdżają, więc są na Zaolziu, z tego powodu akurat wybraliśmy ten termin - powiedział Roman Mazur, główny organizator balu. – Dziś znów przypadł mi w udziale zaszczyt powitania was w imieniu własnym oraz organizatorów na Balu Świątecznym, na jego trzeciej edycji. Cieszę się, że możemy powrócić po dwuletniej przerwie do tradycji świętowania drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia przez trochę starszą młodzież zaolziańską, dla…

Szefernaker: Polska w tym roku przyjęła na stałe ponad milion uchodźców
grudzień312022

Szefernaker: Polska w tym roku przyjęła na stałe ponad milion uchodźców

POLSKA/ – Ten rok był rokiem wielu wyzwań dla naszej administracji. Polska w tym roku przyjęła na stałe ponad milion uchodźców - powiedział w piątek wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker. Wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker był pytany w piątek w Polsat News o sytuację na Ukrainie i o to, jak obecnie wygląda sprawa z uchodźców. "Ten rok był rokiem wielu wyzwań dla polskiej administracji, dla Polski, dla Polaków, dlatego również podejście do otrzymania środków z Krajowego Planu Odbudowy powinno być determinowane tymi wyzwaniami, a widzimy, co się dzieje za naszą wschodnią granicą" - ocenił Szefernaker. Ponad milion uchodźców na stałe Wiceszef MSWiA zaznaczył, że Polska w tym roku przyjęła na stałe ponad milion uchodźców. "Przez Polskę przeszło parę milionów uchodźców, którzy albo wrócili już na Ukrainę, albo są w Europie Zachodniej. Pozostało ponad milion" - mówił. Dodał, że obecnie obserwowany jest ruch na granicy naszego kraju, który wynika z czasu świątecznego. "Mamy dużo większy ruch na granicy, ale w obie strony. Wiele…

Nie żyje papież Benedykt XVI
grudzień312022

Nie żyje papież Benedykt XVI

W wieku 95 lat zmarł emerytowany papież Benedykt XVI, czyli kard. Joseph Ratzinger. Informację o następcy papieża Jana Pawła II podał dyrektor biura prasowego Watykanu Matteo Bruni. Emerytowany papież Benedykt XVI zmarł o godzinie 9.34. Stan zdrowotny Benedykta XVI pogorszył się przed Bożym Narodzeniem. W środę papież Franciszek apelował o modlitwę w intencji swojego poprzednika. “With sorrow I inform you that the Pope Emeritus, Benedict XVI, passed away today at 9:34 in the Mater Ecclesiae Monastery in the Vatican.Further information will be provided as soon as possible.” pic.twitter.com/O5dxoPaVkT— Vatican News (@VaticanNews) December 31, 2022 Świat żegna Benedykta VXI – Papież Benedykt XVI odszedł do Domu Ojca. Świat utracił dziś jednego z najwybitniejszych teologów XX i XXI wieku, bliskiego współpracownika św. Jana Pawła II. Jego życie, dzieła i posługa duszpasterska to drogowskaz wśród wielu krętych i zwodniczych dróg współczesności. R.I.P. – napisał prezydent Andrzej Duda na Twitterze. – Darzyłem wielkim szacunkiem papieża Benedykta XVI. Lubię jego dzieła teologiczne i filozoficzne, był jedną…

Z POCZTY REDAKCYJNEJ: Spotkanie świąteczne w Lutyni Dolnej
grudzień312022

Z POCZTY REDAKCYJNEJ: Spotkanie świąteczne w Lutyni Dolnej

LUTYNIA DOLNA / Ostatnią imprezą MK PZKO Lutynia Dolna w roku 2022 było świąteczne spotkanie w środę 28 grudnia br. w małej salce domu kultury. Oprócz członków i sympatyków koła uczestniczyli w nim goście – kronikarz gminy Jan Fismol, prezesowie zaprzyjaźnionych kół Władysław Rusek i Marcel Balcarek. Wiersze zimowe i świąteczne oraz życzenia noworoczene młodych recytatorów wprowadziły obecnych w świąteczny nastrój zaś Zespół śpiewaczy Olzanki z gminy Gorzyce z kierowniczką Urszulą Wachtarczyk swym śpiewem mniej znanych kolęd dostarczył wszystkim wielu artystycznych i emocjonalnych wrażeń. Niepowtarzalność gwiazdkowego klimatu podkreśliły również wiersze rodzimych poetów, które podczas wspolnego kolędowania zaprezentowała Ewa Hrnčíř z Rychwałdu. Maria Sztwiertnia

Tak się bawi młodzież! Rewelacyjnie przygotowany przez Klub Młodych PZKO Nawsie kluboturniej w stylu retro
grudzień302022

Tak się bawi młodzież! Rewelacyjnie przygotowany przez Klub Młodych PZKO Nawsie kluboturniej w stylu retro

NAWSIE / Kluboturniej Klubów Młodych Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej to impreza cykliczna, organizowana co roku. Rywalizację przygotowuje zawsze ten Klub Młodych, którego drużyna wygrała kluboturniej ubiegłoroczny. Tym razem był to Klub Młodych z Nawsia. Tak więc to w nawsiańskim Domu PZKO 29 stycznia przygotowano kluboturniejowe rozgrywki. Zawsze też dany kluboturniej ma jakiś temat przewodni. Tematem tegorocznego było retro. Adam Maksymilian Hajduk, który był prezesem nawsiańskiego Klubu Młodych w zeszłym roku, w rozmowie z naszą redakcją wyjawił, że pomysłów na temat turnieju było więcej. Ostateczna decyzja co do tematu zapadła demokratycznie. - Najwięcej głosów zdobył temat retro. Myślę, że jest to też najbardziej obszerna ze wszystkich propozycji, jakie padły. Tak więc mieliśmy z czego wybierać, przygotowując poszczególne konkurencje - powiedział Hajduk. W poradzeniu sobie z kolejnymi pytaniami pomagało uważne słuchanie opowieści z młodości rodziców i dziadków Rywalizacja rozpoczęła się od kwizu, którego pierwsze pytanie było o definicję słowa retro. W poradzeniu sobie z kolejnymi pytaniami i zadaniami niewątpliwie pomagało…

O wyprawach Stalmacha i Cinciały do Krakowa po książki. Pierwszy w nowym roku wykład MUR-u już w środę 4 stycznia
grudzień302022

O wyprawach Stalmacha i Cinciały do Krakowa po książki. Pierwszy w nowym roku wykład MUR-u już w środę 4 stycznia

CZESKI CIESZYN / Pierwszy w nowym roku wykład Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego odbędzie się w środę 4 stycznia 2023 o godz. 17:00 w salce Centrum Polskiego w budynku ZG PZKO przy ul. Strzelniczej. Władysława Magiera opowie o  wyprawach Pawła Stalmacha i Andrzeja Cinciały do Krakowa po książki. Paweł Stalmach i Andrzej Cinciała, uczniowie ewangelickiego gimnazjum w Cieszynie, założyli w szkole organizację „Towarzystwo uczących się języka polskiego w ewangelickim gimnazjum w Cieszynie”. Razem też, pierwszy raz w 1847 roku, udali się pieszo do Krakowa po polskie książki. Książki, które wówczas przynieśli, były zaczątkiem biblioteki polskiej w Cieszynie. A to właśnie polskie książki odegrały ogromną rolę w budzeniu polskiej świadomości narodowej oraz w kształtowaniu pokoleń polskiej inteligencji na Śląsku Cieszyńskim. Podczas najbliższej prelekcji MUR-u o wyprawach tych opowie Władysława Magiera. O prelegentce Wykład wygłosi Mgr. Władysława Magiera - historyczka, przewodniczka beskidzka, twórczyni Cieszyńskiego Szlaku Kobiet. Autorka pięciu książek o kobietach Śląska Cieszyńskiego oraz powieści historycznej "Wspomnienia Zofii" (pisaliśmy). Pisze artykuły do prasy, kalendarzy…

15 nowych miast na mapie Polski. Od 1 stycznia w Polsce będzie 979 miast
grudzień302022

15 nowych miast na mapie Polski. Od 1 stycznia w Polsce będzie 979 miast

Od 1 stycznia na mapie Polski przybędzie 15 nowych miast. W czwartek w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów samorządowcy z tych miejscowości odebrali z rąk premiera akty nadania praw miejskich i symboliczne klucze. "Dziś bardzo często młodzi ludzie wiążą z miastami swoją przyszłość. Wiemy, że często wyjeżdżają do miast. Chcemy, żeby też wracali do swoich miejscowości, ale zdajemy sobie sprawę z tego, że w kontekście np. studiowania, miasta cały czas przyciągają" - powiedział Mateusz Morawiecki. Premier wskazywał, że mapa polskich miast nie kończy się na dużych miastach, ale "że to 979 miejscowości". Jak mówił, sercem miasta są ludzie i to oni będą kształtować jego los. Odzyskanie praw miejskich utraconych wskutek represji po powstaniu styczniowym Szef rządu podkreślił, że 12 z 15 miejscowości odzyskuje prawa miejskie utracone często wskutek represji po powstaniu styczniowym. "Dla tych 12 miast 1 stycznia jest dniem sprawiedliwości dziejowej. Ale mam nadzieję, że dla wszystkich 15 miast od 1 stycznia historia zacznie się od nowa i przyspieszy wraz…

Na przełomie roku. Wiersze poetów Saloniku Cieszyńskiego
grudzień302022

Na przełomie roku. Wiersze poetów Saloniku Cieszyńskiego

Aby umilić czytelnikom Zwrotu ten wyjątkowy czas, prezentujemy świąteczne wiersze Saloniku Cieszyńskiego - grupy poetyckiej skupiającej twórców z obu stron Olzy. „Salonik to bardziej stan naszej kondycji twórczej, (...) jego celem jest odnalezienie się w przestrzeni, która nas wyzwala od zła, niedobrych myśli. Wielokulturowość ziemi cieszyńskiej wzbogaca i inspiruje każdego z nas.” - tak pisze Stanisław Malinowski w Kalendarzu Cieszyńskim 2023. Wszystkich zainteresowanych wysłuchaniem wierszy na żywo zapraszamy na świąteczny wieczór poetycki Saloniku Cieszyńskiego 13 stycznia 2023 o 17:00 w Bibliotece Miejskiej w Cieszynie. Marta Bocek Pieczki Gdy zaczynają pachnieć Święta, wspomina pachnące szupki mandarynek. Mówi, choć słyszeliśmy to już tyle razy, że w dzieciństwie Aniołek przynosił cukierki zawinięte w sreberka i mandarynki. Cenne, każdy zjadał owoc, a potem skórkę. Na Wilije były pieczki, pod obrusem mościło się siano. Był chleb i Biblia, sól i cukier, twaróg i powidła. Starzik grał na jargankach kolędy, a na Boże Narodzenie śnieżne zaspy plątały i na powrót odkrywały drogę do kościoła. Stareczka, czyli…

Sezon karnawałowy ruszył. Na Balu Akademickim bawiło się ponad 300 osób [zdjęcia]
grudzień292022

Sezon karnawałowy ruszył. Na Balu Akademickim bawiło się ponad 300 osób [zdjęcia]

TRZYNIEC / Tradycyjnie, jak co roku, Sekcja Akademicka Jedność zorganizowała Bal Akademicki. W tym roku nie odbył się jak zwykle 26 grudnia, tylko dzień później, czyli 27 grudnia w trzynieckiej Trisii. Bal uroczyście otworzyli prezes SAJ-u Stanisław Franek razem z Dominikiem Poločkiem. Do tańca zaprosił Zespół Pieśni i Tańca Suszanie, który pokazał balowy układ taneczny, a następnie poprowadził poloneza. https://youtu.be/BPwmz-BGZuM Do zabawy przygrywała grupa muzyczna Izabel oraz DJ Młynek, a z foyer słychać było muzykę góralską. Goście mogli także skorzystać z kącika fotograficznego PhotoBudka.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozstrzygnęło konkurs na wnioski inwestycyjne. Część funduszy zostanie przekazana też na Zaolzie
grudzień292022

Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozstrzygnęło konkurs na wnioski inwestycyjne. Część funduszy zostanie przekazana też na Zaolzie

Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało o rozstrzygnięciu konkursu "Współpraca z Polonią i Polakami za granicą – Infrastruktura Polonijna 2023”. Środki przyznawane w ramach konkursu są przeznaczone na remonty i inwestycje realizowane przez polonijne i polskie organizacje działające poza granicami Polski. - Do Ministerstwa Spraw Zagranicznych wpłynęło 66 ofert na łączną kwotę ok. 33 mln zł. Zgodnie z regulaminem konkursu Minister Spraw Zagranicznych, w ramach limitu środków budżetowych, mógł udzielić dotacji do wysokości 12 127 400 mln zł łącznie - poinformowała konsul generalna RP w Ostrawie Izabella Wołłejko-Chwastowicz. Przedstawiono listę projektów priorytetowych, listę projektów pozostałych (dowolnych), którym przyznana została dotacja, oraz listę projektów umieszczonych na liście rezerwowej. Przyznano dotację na remont Domu Polskiego Żwirki i Wigury Wśród inwestycji, które zostały wybrane w konkursie, są projekty realizowane m.in. w Wielkiej Brytanii, Argentynie, Litwie, Ukrainie, Łotwie, Mołdawii, Czechach. Przyznano dotację w wysokości 350 tys. zł na projekt "Remont budynku Domu Polskiego Żwirki i Wigury w Cierlicku – etap 2". Natomiast na liście rezerwowej znalazły się…

Polskie koleje przygotowały atrakcje dla miłośników pociągów. Będzie można przejechać się zabytkowym składem z Cieszyna
grudzień292022

Polskie koleje przygotowały atrakcje dla miłośników pociągów. Będzie można przejechać się zabytkowym składem z Cieszyna

REGION / Niebywała atrakcja czeka na miłośników kolei. Po polskiej stronie Śląska Cieszyńskiego będzie można wybrać się na przejażdżkę specjalnym pociągiem. Zabytkowy skład pojedzie trasami, na których nie funkcjonują regularne połączenia. Po torach Śląska Cieszyńskiego pociąg specjalny jeździł będzie 14 i 15 stycznia. Jak informuje portal Koleje Śląska Cieszyńskiego - historia i współczesność kolei na Śląsku Cieszyńskim w sobotę 14 stycznia w godzinach wieczornych pociąg specjalny zakończy bieg w stacji Cieszyn, by następnego dnia, tj. 15 stycznia (niedziela) udać się w trasę po liniach kolejowych na Śląsku Cieszyńskim. Z Cieszyna pojechać będzie można do Wisły lub Bielska Z Cieszyna pociąg "Narciarz" wyruszy w niedzielę 15 stycznia o godzinie 7:30. Przez stacje Goleszów, Ustroń, Wisła Uzdrowisko dotrze do stacji Wisła Głębce, po czym wyruszy w drogę powrotną. Drugi pociąg, "Olza", wyruszy z Cieszyna o godzinie 9:45. Pojedzie trasą: Czeski Cieszyn, Zebrzydowice, Chybie, Skoczów, Czechowice-Dziedzice, Bielsko-Biała. Planowo do Bielska dotrze o godzinie 12:42. Szczegóły, rozkład jazdy pociągów specjalnych oraz cennik biletów znajdziemy…

Zakończył się pierwszy etap remontu siedziby ZG PZKO. Co powstanie w osuszonych piwnicach?
grudzień292022

Zakończył się pierwszy etap remontu siedziby ZG PZKO. Co powstanie w osuszonych piwnicach?

CZESKI CIESZYN / W sierpniu rozpoczął się remont siedziby ZG PZKO na ulicy Strzelniczej, zwanej Fasalówką. Środki na remont zostały przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych za pośrednictwem Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie. Pierwsza część remontu budynku została zakończona pod koniec grudnia z sukcesem. Prace przebiegły zgodnie z planem, choć nie obyło się bez niespodzianek. Przygotowania do realizacji Zanim jednak robotnicy rozpoczęli pracę, konieczne było przygotowanie projektu. – Pierwsze półrocze poświęciliśmy przygotowaniu inwestycji. Po podpisaniu umowy z Fundacją Pomoc Polakom na Wschodzie i otrzymaniu dotacji  ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ogłosiliśmy konkurs na prace, które byliśmy w stanie ukończyć i opłacić jeszcze w 2022 roku – tłumaczy Helena Legowicz, prezes ZG PZKO. Konkurs został rozstrzygnięty w czerwcu. W jego ramach do realizacji projektu została wybrana firma Hamrozi s.r.o, z którą 1 sierpnia podpisano umowę. Problematyczne zezwolenie na budowę Konieczne było też uzyskanie zezwolenia na budowę. To, po początkowych perypetiach spowodowanych realizacją inwestycji w centrum miasta, organizacja otrzymała 8 lipca 2022 r.…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.