„Jechaliśmy tu jak na pogrzeb”. Byli górnicy żegnali wieżę kopalni ČSA
październik212026

„Jechaliśmy tu jak na pogrzeb”. Byli górnicy żegnali wieżę kopalni ČSA

Chociaż nie działała od lat, to jeszcze o 8:59 w środę (21 października) stanowiła ważny element karwińskiego krajobrazu. Minutę później ważąca około 950 ton wieża wywozowa dawnej kopali ČSA w Karwinie runęła, pozostawiając w pyle i gruzie swoją górniczą historię. 147 kilogramów ładunków 70-metrowa wieża skipowa, której historia sięga lat 60. XX wieku, dawniej mogła jednym przejazdem wywieźć na powierzchnię aż 20 ton węgla. By ją wyburzyć, konieczne było przygotowanie 948 otworów, w których umieszczono 147 kilogramów ładunków wybuchowych. Zadaniem tym zajęło się przedsiębiorstwo państwowe Diamo, które pod koniec ubiegłego roku było również odpowiedzialne za zasypanie wyrobiska kopalni. Ta zakończyła wydobycie w 2021 roku. https://zwrot.cz/2021/02/wydobycie-w-kopalni-csa-zakonczone-gornicy-wywiezli-ostatni-wozek-wegla/ "Jechaliśmy tu jak na pogrzeb" Wyburzenie wieży przyciągnęło mnóstwo osób, a także wielu byłych pracowników kopalni. - Trochę jechaliśmy tu jak na pogrzeb - mówi "Zwrotowi" Stanisław Kołek, były górnik karwińskiej kopalni i członek Zarządu Głównego PZKO. https://zwrot.cz/2019/09/w-kopalni-csa-wybuchl-pozar/ - Nie do końca rozumiem decyzję o wyburzeniu wieży. Od lat mówi się, że ma tu powstać…

Dzień Archeologa w Kocobędzu. „Wyprawa do dawnej Ameryki” w Archeoparku
październik202026

Dzień Archeologa w Kocobędzu. „Wyprawa do dawnej Ameryki” w Archeoparku

KOCOBĘDZ / O życiu, kulturze i wierzeniach Majów, Azteków i Inków, czy słynnym kalendarzu Majów, który miał przepowiadać apokalipsę w 2012 roku - o tym i wielu innych ciekawych tematach można się było dowiedzieć w sobotę (17 października) w Archeoparku w Kocobędzu. "Wyprawę do dawnej Ameryki" zorganizowano z okazji przypadającego na ten dzień Światowego Dnia Archeologa. Prelekcje i zabawa dla najmłodszych W ramach obchodów Dnia Archeologa Archeopark zaproponował odwiedzającym dwie prelekcje. Prof. Markéta Křížová z Uniwersytetu Karola w Pradze opowiadała o życiu, kulturze, wierzeniach Majów, Azteków i Inków oraz ich dramatycznych bojach z przybyszami z Europy. Dr Radka Knápek z Instytutu Archeologicznego Akademii Nauk RC mówiła z kolei o kalendarzu Majów - nie tylko o rzekomej apokalipsie, którą miał zwiastować, ale też o sposobie mierzenia czasu przez tych dawnych mieszkańców Ameryki Południowej i ich wiedzy astronomicznej. Na dzieci czekała z kolei gra, która nie tylko przybliżała w prosty sposób wiedzę o tych dawnych cywilizacjach, ale też przez łamigłówki pozwalała odkrywać…

Bluesowe klasyki w ostrawskim wydaniu. W „Dziupli” zagrała Pakostra
październik202026

Bluesowe klasyki w ostrawskim wydaniu. W „Dziupli” zagrała Pakostra

CZESKI CIESZYN / Kameralne przestrzenie "Dziupli" idealnie się nadają do wypełnienia bluesowymi i jazzowymi brzmieniami. Mogli się o tym przekonać ci, którzy wybrali się do czeskocieszyńskiego klubu w sobotni (17 października) wieczór, by zobaczyć ostrawską formację Pakostra. Akustyczny bluesband z Ostrawy Pakostra to akustyczny bluesband z Ostrawy, który tworzą Radek Pastrňák (wokalista i gitarzysta), Jiří Kostadinov (wokalista i gitarzysta, autor większości utworów) oraz Josef Pak - jazzowy kontrabasista, współpracujący także z amerykańską wokalistką Joyce Hurley. Na koncercie w Czeskim Cieszynie zabrakło Radka Pastrňáka, ale skład zespołu uzupełnili: gitarzysta Jan Hroch, harmonijkarz Oskar Kraina, perkusista Jiří Šimánek (którego odwiedzający "Dziuplę" mogą znać z odbywających się tam jamm session), a na klawiszach zagrał Jiří Zabystrzan (dyrektor trzynieckiej szkoły artystycznej). Bluesowe standardy i własne aranżacje Ze sceny usłyszeć można było zarówno autorskie utwory Pakostry, skomponowane przez Kostadinova, jak i aranżacje znanych bluesowych standardów. Występ bardzo podobał się zgromadzonym słuchaczom - niejednokrotnie nagradzali brawami popisy muzyków przy improwizacjach.

„Dziecko nie daje drugiej szansy”. Renata Piątkowska spotkała się z uczniami w Olbrachcicach
październik202026

„Dziecko nie daje drugiej szansy”. Renata Piątkowska spotkała się z uczniami w Olbrachcicach

OLBRACHCICE / Do uczniów polskich szkół podstawowych z Olbrachcic i Stonawy w poniedziałek (19 października) przyjechała autorka książek dla dzieci Renata Piątkowska oraz lektorka Malwina Kożurno. Spotkanie w olbrachcickim Domu PZKO, które było okazją do poznania bogatej twórczości pisarki mieszkającej w Bielsku-Białej, odbyło się w ramach dwudziestej edycji festiwalu "Z książką na walizkach" organizowanego przez Bibliotekę Regionalną w Karwinie. Napisała ponad 50 książek dla dzieci Renata Piątkowska z wykształcenia jest socjologiem. Odkąd jednak w 2004 roku ukazał się jej debiut literacki, "Opowiadania dla przedszkolaków" (który okazał się dużym sukcesem wydawniczym) napisała ponad 50 książek skierowanych do dzieci i młodzieży. W Olbrachcicach autorka mówiła o takich swoich książkach jak "Jak to się zaczęło?" - zbioru różnych mitologii (także słowiańskiej) traktujących o początku świata; "W trawie może być ciekawie" - przytaczającej ciekawe fakty o wydawałoby się zwyczajnych owadach; czy o zbiorze opowiadań "Najwierniejsi przyjaciele. Niezwykłe psie historie", zawierającym prawdziwe historie o czworonogach. Dzieci bardzo chętnie włączały się do rozmowy z autorką, bardzo…

Ruszyło głosowanie w plebiscycie „Tacy Jesteśmy”. Uroczysta gala 14 listopada
październik172026

Ruszyło głosowanie w plebiscycie „Tacy Jesteśmy”. Uroczysta gala 14 listopada

Od piątku 16 października można już głosować na dziewiątkę nominacji w plebiscycie Kongresu Polaków w Republice Czeskiej "Tacy Jesteśmy 2026". Uroczysta gala, na której poznamy laureatów, odbędzie się 14 listopada w Teatrze Cieszyńskim w Czeskim Cieszynie. Dziewięć nominacji, w tym Sylwia Grudzień ze "Zwrotu" O tegoroczne nagrody powalczy dziewięć nominacji. Wśród finalistów są Franciszek Jopek, Gibczok – Triathlon Rodzinny, Stanisław Gawlik, Karolina Filipczyk, Władysław Martynek, Michał Smugała, Jacek Ślewczuk, Laura Sznapka oraz Sylwia Grudzień i Grzegorz Piaskowski, nominowani wspólnie. Ich sylwetki przybliżaliśmy w tym artykule: https://zwrot.cz/2026/10/tacy-jestesmy-2026-nominowani/ Bilety na uroczystą galę w Teatrze Cieszyńskim w cenie 300 koron będzie można zamawiać w terminie od 26 października do 13 listopada. Rezerwacje przyjmowane będą przez Kancelarię Kongresu Polaków przy ul. Grabińskiej w Czeskim Cieszynie - osobiście, telefonicznie (pod numerem +420 736 627 021) i mailowo (kancelaria@polonica.cz). Odbiór wejściówek będzie wyłącznie osobisty, a płatność przyjmowana w gotówce. Trwa głosowanie Głosowanie publiczności potrwa od 16 października do północy 6 listopada. Głosować można na dwa sposoby:…

Stalownicy znów zwycięscy! Wygrana po ciężkiej przeprawie
październik162026

Stalownicy znów zwycięscy! Wygrana po ciężkiej przeprawie

Wyjątkowo ciężkie warunki postawili w piątek (16 października) trzynieckim Stalownikom hokeiści z Mladej Bolesławii. Dość powiedzieć, że gospodarze w pierwszej tercji zdołali oddać tylko jeden celny strzał, a ich rywale - aż 12. Mimo to ekipie spod Jaworowego udało się przez cały mecz utrzymać czyste konto i zapewnić sobie wygraną 3:0. Długo trzeba było czekać na gole Od pierwszych minut to goście dyktowali warunki gry - Stalownikom bardzo trudno było zagrozić ich bramce. Dobrze spisywali się jednak w defensywie, a kilkukrotnie z opresji ratował ich Marek Mazanec. Pierwszy gol padł dopiero w drugiej tercji, dokładnie w 34. minucie gry. Galvas wypatrzył pod bramką Marka Daňo, a ten wyprowadził Trzyńczan na prowadzenie. Przed ostatnią przerwą wynik nie uległ zmianie, mimo szans Pyrochty czy Nestrašila. W trzeciej tercji Stalownicy mieli jasny cel - utrzymać prowadzenie. I udało się go zrealizować, nawet z nawiązką. Na sześć minut przed końcem podwyższyli wynik po akcji Galvasa, który zgrał do Miloša Romana, a ten zmieścił krążek…

Bystrzyca najlepsza w Memoriale Alojzego Adamca. O zwycięstwie zdecydowały rzuty karne
październik162026

Bystrzyca najlepsza w Memoriale Alojzego Adamca. O zwycięstwie zdecydowały rzuty karne

JABŁONKÓW / Osiem drużyn z siedmiu szkół wzięło udział w 26. Turnieju Piłki Nożnej Polskich Szkół Podstawowych o Memoriał Alojzego Adamca. Tegoroczna edycja odbyła się na boisku Spartaka Jabłonków i mimo dość chłodnej aury nie brakowało zaciętej rywalizacji. W rozgrywkach najlepsi okazali się młodzi zawodnicy z Bystrzycy. "Dzieci wciąż lubią grać w piłkę" Organizatorem turnieju, który odbył się w środę (14 października), była Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Jabłonkowie, a nagrody ufundowała Macierz Szkolna w Republice Czeskiej. Uczniów przywitała dyrektor jabłonkowskiej placówki Michaela Puczok. - Dzisiejsze spotkanie to nie tylko sportowa rywalizacja, ale przede wszystkim piękna tradycja sportowa. Sport nas jednoczy, więc niech ten dzień będzie pełen postawy fair play, wzajemnego szacunku, wytrwałości i prawdziwej przyjaźni. Dziękuję zarządowi Macierzy Szkolnej za sfinansowanie całej tej akcji, za piękne nagrody dla was. Trenerom i opiekunom dziękuję za trud, za przygotowanie i przybycie. 26. Turniej o Memoriał Alojzego Adamca uważam za otwarty - mówiła przed rozpoczęciem rozgrywek. Głównym organizatorem zawodów był Jan…

Polska firma zbuduje satelitę dla Europejskiej Agencji Kosmicznej. Na orbicie znajdzie się w 2029 roku
październik142026

Polska firma zbuduje satelitę dla Europejskiej Agencji Kosmicznej. Na orbicie znajdzie się w 2029 roku

To pierwszy projekt Europejskiej Agencji Kosmicznej, w którym polska firma jest odpowiedzialna za cały proces budowy satelity, wyniesienie jej na orbitę i prowadzenie tam operacji badawczych. Umowa pomiędzy Agencją a firmą Creotech Instruments została podpisana w Warszawie na konferencji Warsaw Security Forum. Prawie 14 milionów euro za kosmiczny projekt Zadaniem "polskiego" satelity będzie monitorowanie pogody kosmicznej i wpływu aktywności Słońca na funkcjonowanie gospodarczo kluczowej infrastruktury - od systemów nawigacyjnych i komunikacyjnych po systemy satelitarne i energetyczne. Ów satelita będzie też obserwował pole magnetyczne Ziemi, jonosferę i termosferę oraz dostarczał dane niemal w czasie rzeczywistym. Wartość całego projektu - obejmującego budowę satelity, integrację systemów, przygotowanie startu oraz prowadzenie operacji na orbicie przez rok (z możliwością przedłużenia o kolejne dwa lata) - wynosi 13,9 miliona euro. Projekt ten jest finansowany z polskiej składki do budżetu Europejskiej Agencji Kosmicznej, którą wnosi polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Misja polskich środowisk naukowych Liderem całego przedsięwzięcia jest polska spółka Creotech Instruments, której prezesem jest dr hab.…

Dwie nagrody dla czterech sztuk. Za nami 35. Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Bez Granic”
październik132026

Dwie nagrody dla czterech sztuk. Za nami 35. Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Bez Granic”

Jury 35. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic, który odbywał się od 3 do 11 października br. w Cieszynie i Czeskim Cieszynie, zdecydowało się nagrodzić "Złamanym szlabanem" aż cztery sztuki. Pierwsza z równorzędnych nagród powędrowała do twórców spektakli dla dzieci, a druga do autorów inscenizacji dla dorosłych. Dwie nagrody, cztery sztuki Trzyosobowe międzynarodowe jury festiwalu, w skład którego weszli Dorota Buchwald (Polska), Karel Král (Czechy) i Miron Pukan (Słowacja) pierwszym "Złamanym Szlabanem" nagrodziło "Bibułę w tapczanie" Teatru Miniatura z Gdańska oraz "Hloupý Honza není blbý" praskiego Divadla MáMe. Jak przyznali eksperci, były to spektakle dla dzieci skłaniające publiczność do żywego i spontanicznego uczestnictwa. Drugi równorzędny "Złamany Szlaban" trafił z kolei do twórców spektakli "Bieżeńcy 1915" w wykonaniu warszawskiego BY Teatru oraz "Perníkář" Studia G. z Ostrawy. Jury doceniło w nich wyjątkowe umiejętności aktorskie oraz wrażliwość, z jaką kreowali światy poruszających opowieści. Jury z uznaniem dla Teatru Bajka Jury postanowiło także wyróżnić czeskocieszyński Teatr Bajka, który od blisko 80 lat odgrywa ważną…

Lech Wałęsa gościem praskiego Forum 2000. „Polska transformacja i „Solidarność” wciąż są przykładem dla świata”
październik132026

Lech Wałęsa gościem praskiego Forum 2000. „Polska transformacja i „Solidarność” wciąż są przykładem dla świata”

W Pradze trwa jubileuszowa, trzydziesta edycja Forum 2000. W gronie ponad 800 zaproszonych polityków, dyplomatów, działaczy społecznych, ekspertów z całego świata znalazł się Lech Wałęsa - były polski prezydent, lider "Solidarności" oraz laureat pokojowej nagrody Nobla. Dwa ważne jubileusze i rozmowy o demokracji Forum 2000 to coroczna konferencja odbywająca się od 1997 roku w Pradze. Koncentruje się na zagadnieniach związanych z demokracją, porządkiem międzynarodowym, przemianami globalnymi czy wyzwaniami regionalnymi. Na pomysł organizacji takiego przedsięwzięcia wpadli były prezydent Czeskiej Republiki Václav Havel i laureat Pokojowej Nagrody Nobla Elie Wiesel. Tegoroczna, trzydziesta edycja Forum upamiętnia także przypadającą w tym roku 90. rocznicę urodzin Václava Havla. Lech Wałęsa w Pradze Na tegorocznym Forum 2000 obecni są między innymi: Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej; Dalia Grybauskaitė, była prezydent Litwy; Iveta Radičová, była prezydent Słowacji; Luis Abinader, prezydent Dominikany; Benedetta Berti, sekretarz generalna Zgromadzenia Parlamentarnego NATO; Tawakkol Karman, laueratka Pokojowej Nagrody Nobla z 2011 roku czy Lech Wałęsa - były polski prezydent, również laureat…

Obraduje Polonijna Rada Konsultacyjna. Tematem głównym konkurs Senat-Polonia
październik132026

Obraduje Polonijna Rada Konsultacyjna. Tematem głównym konkurs Senat-Polonia

WARSZAWA / W Senacie RP trwa dwudniowe posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej działającej przy marszałek Senatu Małgorzacie Kidawie-Błońskiej. Jak wyjaśnia "Zwrotowi" uczestnicząca w obradach prezes PZKO Helena Legowicz, w Warszawie dyskutuje się przede wszystkim o kształcie kolejnej edycji konkursu Senat-Polonia. To konkurs dotacyjny dla polskich środowisk za granicą Najbliższa edycja konkursu Senat-Polonia będzie już czwartą z kolei. Jest to przedsięwzięcie finansujące inicjatywy związane z aktywizacją Polaków żyjących poza krajem, zachowaniem dziedzictwa narodowego i kultury, a także zapewniające środki na utrzymanie i rozwój struktur polonijnych czy wsparcie mediów. - Rozmowy, które się tutaj toczą, są konstruktywne - ocenia Helena Legowicz w rozmowie ze "Zwrotem". - Dyskusja dotyczy przede wszystkim regulaminu przyszłorocznego konkursu "Senat-Polonia", w ramach którego składa się wnioski dotacyjne. Członkowie Rady zgłaszają tutaj swoje uwagi, a regulamin konkursu powinniśmy poznać na przełomie października i listopada - dodaje. Posiedzenie otworzyła marszałek Senatu Posiedzenie Rady otworzyła marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska. Jak podaje Senat, w wystąpieniu mówiła o współpracy ze środowiskami polonijnymi, znaczeniu młodej Polonii,…

Maria Jarnot przechodzi na emeryturę. „Chciałabym, by Polskie Gimnazjum wybierali ci, którzy utożsamiają się z naszą szkołą”
październik122026

Maria Jarnot przechodzi na emeryturę. „Chciałabym, by Polskie Gimnazjum wybierali ci, którzy utożsamiają się z naszą szkołą”

CZESKI CIESZYN / Po ośmiu latach pracy na stanowisku dyrektora Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie na emeryturę przechodzi Maria Jarnot. W rozmowie ze "Zwrotem" nauczycielka przyznaje, że czas kierowania placówką pełen był różnego rodzaju wyzwań. Zaczynała od nauczania chemii Maria Jarnot jest absolwentką Polskiego Gimnazjum, ale po studiach podjęła pracę w czeskich placówkach. - Gdy jednak zwolnił się etat w naszej szkole, postanowiłam podjąć tutaj pracę - jako nauczycielka chemii. Potem zostałam zastępczynią dyrektora Andrzeja Bizonia, a gdy ten zdecydował się zaangażować w politykę, przejęłam jego obowiązki - wspomina w rozmowie ze "Zwrotem". Obowiązki dyrektora Jarnot pełniła od 2018 roku, a w 2021 wygrała w konkursie na dyrektora. - Przez cały ten czas mogłam liczyć na wsparcie koleżanek i kolegów nauczycieli, co było dla mnie bardzo ważne - podkreśla. "Nie żałuję decyzji o ograniczeniu liczby przyjęć" Jak podkreśla ustępująca dyrektor Polskiego Gimnazjum, kierowanie placówką przynosiło sporo wyzwań. - W 2019 roku zorganizowaliśmy jubileusz 110-lecia szkoły, a niedługo…

Zabrakło 16 sekund. Stalownicy z pierwszą porażką w sezonie
październik122026

Zabrakło 16 sekund. Stalownicy z pierwszą porażką w sezonie

Jeszcze na 16 sekund przed końcem spotkania z Dynamem Pardubice trzynieccy Stalownicy prowadzili 4:3. Na ich nieszczęście właśnie wtedy gospodarze zdołali wyrównać, a na samym początku dogrywki przesądzić o wygranej. Tym samym w niedzielę (11 października) w 10. kolejce Tipsort Extraligi ekipa z Werk Areny poniosła swoją pierwszą ligową porażkę, ulegając rywalom 5:4. Hokej przez wielkie H Jeszcze przed rozpoczęciem mecz Dynama ze Stalownikami był anonsowany jako hit tej serii gier. Mierzyli się ze sobą nie tylko aktualni mistrzowie i wicemistrzowie Czech, ale też druga i pierwsza ekipa tabeli ligowej. Jak się okazało, oczekiwania te nie były na wyrost. Nie brakowało w tym spotkaniu spektakularnych zwrotów akcji. Po pierwszej tercji dwoma bramkami prowadziło Dynamo - Kacetla już w piątej minucie pokonał Tomášek, a w jedenastej podwyższył Smejkal, natomiast w drugiej tercji Trzyńczanie zdołali wyrównać. Tuż po wznowieniu gry kontaktowego gola zdobył po ładnej akcji Ondřej Kovařčík, cztery minuty później wyrównał Kubiesa. Pełna dramaturgii była trzecia tercja - pięć minut po…

To gratka dla kinomaniaków. W tej aplikacji sprawdzisz, jakie filmy kręcono na Zaolziu i nie tylko
październik112026

To gratka dla kinomaniaków. W tej aplikacji sprawdzisz, jakie filmy kręcono na Zaolziu i nie tylko

Movie Scene Map to internetowa mapa, na której zaznaczone jest ponad 15 tysięcy rzeczywistych miejsc, w których kręcone były produkcje filmowe czy seriale telewizyjne. Dzięki niej można łatwo znaleźć lokacje znane z małego i wielkiego ekranu, także w naszym regionie. Mapa oparta na danych Wikipedii Movie Scene Map została uruchomiona początkiem września br. Jest więc to bardzo "młoda" aplikacja i, co oczywiste, nie zawiera absolutnie wszystkich znanych na całym świecie lokalizacji filmowych. Oparta jest na danych z Wikipedii - importuje dokładne miejsca na podstawie wpisów o konkretnych filmach czy serialach. Baza ta jest stale poszerzana. Mapa jest bezpłatna i nie wymaga żadnego logowania. Wchodząc na stronę moviescenemap.com można zarówno wpisać nazwę miasta, by zobaczyć, jakie filmy były w nim i okolicy realizowane, jak i tytuł danego dzieła - wtedy aplikacja wskaże, gdzie była ona kręcona. Jest też specjalny filtr, dzięki któremu możemy wyszukać miejsca planów zdjęciowych znanych i nagrodzonych najbardziej prestiżowymi nagrodami filmowymi produkcji. To dobre narzędzie dla turystów, którzy…

Czy oni kiedyś przegrają mecz? Dziewiąta wygrana z rzędu Stalowników!
październik092026

Czy oni kiedyś przegrają mecz? Dziewiąta wygrana z rzędu Stalowników!

TRZYNIEC / To był kolejny popis gry trzynieckich Stalowników! W piątek (9 października) odnieśli dziewiątą wygraną z rzędu i wciąż są jedyną niepokonaną ekipą Tipsport Extraligi. Tym razem nie dali szans Hradcowi Kralowe, wygrywając 5:2! Przedłużyć rekordową serię wygranych Po poprzednim meczu, ale też siedmiu wcześniejszych, kibice Stalowników mogli być bardzo usatysfakcjonowani. Gdy ich ulubieńcy w niedzielę (4 października) rozgromili na wyjeździe Ołomuniec 9:0 - zapewniając sobie ósmą z rzędu wygraną - ustanowili rekord Extraligi pod względem liczby zwycięstw od początku sezonu. Marian Adámek, strzelec jednego z goli, studził jednak nastroje. Zaolzianin mówił, że oczywiście wygrana cieszy, ale nie zmienia to faktu, że kolejnego dnia trzeba będzie przyjść na trening i dalej ciężko pracować. Efekty tej pracy mieliśmy zobaczyć dziś, gdy jedyna dotąd niepokonana ekipa Tipsport Extraligi podejmowała w Werk Arenie Hradec Kralowe. Jak mówili, tak zrobili W pierwszej tercji było widać, że ekipa spod Jaworowego wzięła sobie do serca słowa absolwenta Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie.…

Lokale wyborcze właśnie zostały otwarte. Ruszają wybory samorządowe
październik092026

Lokale wyborcze właśnie zostały otwarte. Ruszają wybory samorządowe

Punktualnie o 14:00 w piątek (9 października) otworzyły się wszystkie lokale wyborcze na terenie Republiki Czeskiej, w tym rzecz jasna na Zaolziu. Swój głos w wyborach samorządowych oraz do Senatu można oddać dziś do godziny 22:00 oraz jutro, w sobotę (10 października) między 8:00 a 14:00. Wszystko, co musisz wiedzieć o wyborach samorządowych O trwających wyborach samorządowych pisaliśmy na naszych łamach wielokrotnie w ostatnich tygodniach: W tym artykule pisaliśmy o metodzie głosowania w wyborach do władz gminnych i miejskich oraz senackich. W tym tekście znajdziecie pełne listy kandydatów do wyborów lokalnych we wszystkich zaolziańskich gminach. Piszemy tam także o tym, w których miejscowościach urzędujący dotychczas włodarze nie zdecydowali się na start. Tutaj pisaliśmy o tym, że w wyborach samorządowych mogą także głosować polscy obywatele. Byliśmy też na konferencji prasowej ugrupowania Coexistentia; rozmawialiśmy z Mariam Szyją; publikowaliśmy również komentarz Haliny Szczotki dotyczący wyborów. Wszystkie szczegółowe dane dotyczące przebiegu oraz wyników wyborów będą publikowane na portalu volby.gov.cz. Szczegółowe omówienie wyborów na Zaolziu…

Wybory samorządowe 2026. Gdzie zmienią się włodarze? Sprawdź listy kandydatów
październik082026

Wybory samorządowe 2026. Gdzie zmienią się włodarze? Sprawdź listy kandydatów

Już w piątek i sobotę, 9 i 10 października, mieszkańcy zaolziańskich miejscowości wybiorą radnych gminnych i miejskich. W kilku samorządach wiadomo już, że zmieni się osoba stojąca na czele gminy lub miasta, ponieważ dotychczasowi wójtowie, burmistrzowie czy prezydenci nie kandydują w tegorocznych wyborach. Gdzie na pewno zmieni się włodarz? Jak wynika z list kandydatów opublikowanych w serwisie volby.gov.cz, na start w wyborach gminnych z terenu powiatu Karwina nie zdecydowali się wójt Olbrachcic Jindřich Feber oraz burmistrz Pietwałdu Jiří Lukša. W przypadku powiatu Frydek-Mistek, o reelekcję nie będą się ubiegać natomiast Roman Wróbel (wójt Bystrzycy), Petr Martiňák (wójt Toszonowic Górnych), Petr Gořalka (wójt Herczawy), Jaroslava Sikorová (pełniąca obowiązki wójta Rzeki) oraz Věra Palkovská (prezydent Trzyńca). Pełne listy kandydatów Klikając na poniższe nazwy miejscowości naszego regionu, można znaleźć listy wszystkich zgłoszonych kandydatów do wyborów samorządowych. O tym, jak i gdzie głosować, piszemy w tym artykule. Powiat Karwina: Olbrachcice Bogumin Czeski Cieszyn Dziećmorowice Lutynia Dolna Dąbrowa Hawierzów Błędowice Górne Sucha Górna Kocobędz Karwina…

„Myślę po naszymu”. Adámek i Grycz o sporcie, Trzyńcu i tożsamości
październik072026

„Myślę po naszymu”. Adámek i Grycz o sporcie, Trzyńcu i tożsamości

TRZYNIEC / To było bardzo ciepłe spotkanie w iście rodzinnej atmosferze - i to nie jest przenośnia, bowiem hokeista Marian Adámek i pięcioboista Marek Grycz są bliskimi kuzynami. We wtorek (6 października) w trzynieckiej bibliotece odbyło się spotkanie z cyklu "Po naszymu w świecie", na którym dwaj sportowcy związani z Trzyńcem opowiadali o swoich doświadczeniach, pasjach, a także przytaczali wiele ciekawych historii. Kuzynów dwóch Ponad godzinne spotkanie prowadził Michał Raszka, współzałożyciel projektu Saves Help - to inicjatywa, która łączy profesjonalny sport z pomocą dla osób w trudnej sytuacji życiowej. Prowadzący wprawdzie mówił po czesku, ale jak zaznaczył na samym początku, jego rozmówcy chcieli wypowiadać się jedynie po naszymu. Widownia, której sporą część stanowiły rodziny obu sportowców, nie miała nic przeciwko. Jak wspominaliśmy, Marian Adámek i Marek Grycz są bliskimi kuzynami - mama hokeisty i tata pięcioboisty są rodzeństwem. Obrońca Stalowników na samym początku został zapytany, czy po tylu sezonach w barwach klubu gra wciąż sprawia mu radość. - W przyszłym…

Polacy w Czechach mogą głosować w wyborach samorządowych. Dziś do 16.00 można dopisać się do spisu
październik072026

Polacy w Czechach mogą głosować w wyborach samorządowych. Dziś do 16.00 można dopisać się do spisu

Już w piątek i sobotę, 9–10 października, w Czechach odbędą się wybory samorządowe. Prawo głosu mają nie tylko obywatele Czech, ale także pełnoletni obywatele innych państw Unii Europejskiej – w tym Polski – którzy mają w danej gminie zarejestrowany pobyt stały lub czasowy i są wpisani do dodatku do stałego spisu wyborców. Osoby, których jeszcze w nim nie ma, mogą złożyć wniosek najpóźniej dziś, 7 października, do godz. 16.00. Chcesz głosować? Wniosek trzeba złożyć dziś do godz. 16.00 Polscy obywatele mieszkający na stałe w Republice Czeskiej mogą wybierać tylko władze gmin - w wyborach do Senatu RC już nie mogą uczestniczyć. By zostać dopisanym do rejestru wyborców, należy złożyć wniosek o dopisanie do załącznika do stałego rejestru wyborców (dodatek stálého seznamu voličů) w swoim - właściwym do miejsca zameldowania - urzędzie gminy lub dzielnicy. By to zrobić, należy mieć ze sobą polski dokument tożsamości i dokument potwierdzający pobyt w Czechach. Ambasada RP w Pradze dodaje również, że wniosek można przesłać…

Studyjny debiut Mymøsy po 35 latach. „To taka płyta z archiwum”
październik062026

Studyjny debiut Mymøsy po 35 latach. „To taka płyta z archiwum”

CZESKI CIESZYN / Klub "Dziupla" szczelnie wypełnił się fanami Mymøsy - zespołu, który na wydanie swojej pierwszej płyty czekał 35 lat. W sobotę (3 października) zaolziańscy rockmani hucznie świętowali premierę długo wyczekiwanego krążka, wyprodukowanego w bardzo limitowanej edycji. Dość powiedzieć, że tylko jeden egzemplarz trafił do fana. Album (nie)wydany Składa się z sześciu piosenek i instrumentalnego epilogu, oferuje łącznie 26 minut muzyki. Debiutancki album zaolziańskiej grupy rockowej Mymøsa zatytułowany został przewrotnie "(Un)released". - Na koncertach zawsze mówiliśmy, że zagramy piosenki z naszej niewydanej płyty. Dlatego gdy myśleliśmy o tytule, to "(un)released" samo nam przyszło do głowy - to taka płyta z archiwum, wydana-niewydana - wyjaśnia "Zwrotowi" Lech Bielan, lider, wokalista i gitarzysta kapeli. Albumu można posłuchać głównie w serwisach streamingowych, chociaż zespół zdecydował się wydać go także w bardzo limitowanym nakładzie winylowym - wyprodukowanych zostało 10 egzemplarzy. Osiem z nich trafiło do muzyków kapeli i ich bliskich, jeden został stłuczony (o czym za chwilę), a właścicielem jednego został zwycięzca licytacji…

Organizatorzy Cielafu na festiwalu w Gdyni. „To było kino emocjonalne, o bardzo wysokim poziomie artystycznym”
październik042026

Organizatorzy Cielafu na festiwalu w Gdyni. „To było kino emocjonalne, o bardzo wysokim poziomie artystycznym”

To wielkie wyróżnienie dla ekipy Cierlickiego Lata Filmowego. Na specjalne zaproszenie organizatorów 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni przez sześć dni mogli oglądać najlepsze polskie produkcje. O wyjeździe do Trójmiasta opowiada "Zwrotowi" Elżbieta Štěrba-Molenda, organizatorka Cielafu. "Byliśmy zachwyceni" Najważniejszy polski festiwal filmowy odbywał się od 21 do 26 września. "Złote Lwy", czyli nagrodę główną, otrzymał obraz Macieja Sobieszczańskiego "Przez ścianę". Z kolei "Srebrne Lwy" przypadły filmowi "Powiedz mi, co czujesz" Łukasza Rondudy. Jak przyznaje w rozmowie z nami Elżbieta Štěrba-Molenda, wraz z organizatorami Cielafu obejrzeli 14 z 16 produkcji zgłoszonych do konkursu głównego. - Byliśmy zachwyceni poziomem wszystkich tych filmów. Szczerze powiedziawszy, to moglibyśmy zrobić Cierlickie Lato Filmowe składające się tylko z nich. To było kino emocjonalne, o bardzo wysokim poziomie artystycznym - opowiada. Co ciekawe, żadna z tych dwóch głównych nagród nie przypadła filmowi "Ojczyzna" Pawła Pawlikowskiego. To obraz, który kręcony był między innymi w cieszyńskim Teatrze im. Adama Mickiewicza, nagrodzony za najlepszą reżyserię na festiwalu w Cannes,…

Siódemka Trzyńca! Stalownicy wciąż niepokonani w Extralidze
październik022026

Siódemka Trzyńca! Stalownicy wciąż niepokonani w Extralidze

Nie był to porywający hokejowy spektakl, który zostanie zapamiętany na długo przez kibiców trzynieckich Stalowników. Zapamiętają oni jednak z pewnością niespotykaną serię swojej drużyny - ekipa spod Jaworowego wygrała bowiem siódmy mecz z rzędu i wciąż jest niepokonana w Tipsport Extralidze! Tym razem Trzyńczanie pokonali Vervę Litwinów 3:2. Nowa trzyniecka specjalność? Przyznać trzeba uczciwie, że wyrażenie w nagłówku jest póki co bardzo przesadzone. Faktem jest, że to już drugi mecz z rzędu, w którym Stalownicy zdobywają gola grając w osłabieniu. Pierwsza tercja toczyła się pod dyktando gospodarzy, którzy rywali dopuścili do praktycznie tylko jednej dobrej okazji - o niej za moment. Trzyńczanie swoją przewagę potwierdzili dwoma bramkami. Pierwszą zdobyli, gdy to Litwinów grał w przewadze jednego zawodnika. W szóstej minucie krążek w środkowej strefie przejął Kurovský, podał do Ondřeja Kovařčíka, a ten nie dał szans Čajanowi. Gospodarze mieli potem jeszcze kilka okazji do podwyższenia wyniku, ale udało się im to dopiero na 40 sekund przed przerwą. Růžička zgrał do Daniela…

Poznaliśmy nominowanych do nagrody „Tacy Jesteśmy”. Wśród nich Sylwia Grudzień ze „Zwrotu”
październik022026

Poznaliśmy nominowanych do nagrody „Tacy Jesteśmy”. Wśród nich Sylwia Grudzień ze „Zwrotu”

Przed nami 23. edycja plebiscytu organizowanego przez Kongres Polaków w Republice Czeskiej "Tacy jesteśmy". Poznaliśmy listę nominowanych, wśród których znajdują się przedstawiciele świata sportu, kultury, historii czy poezji związani z Zaolziem, a wśród nich nasza redakcyjna koleżanka - Sylwia Grudzień. Dziewiątka nominowanych Gibczok - triathlon rodzinny. W 2025 roku w Bystrzycy odbyła się jubileuszowa, dwudziesta edycja wydarzenia, które jest nie tylko sportową rywalizacją, ale też okazją do spędzenia czasu na świeżym powietrzu i integracji dzieci, rodziców, zawodników oraz kibiców. Do nagrody nominowani są zarówno organizatorzy imprezy, jak i wolontariusze przy niej pomagający. Karolina Filipczyk - uczennica Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie, która zdobyła Grand Prix Konkursu Recytatorskiego dla Polaków z Zagranicy "Kresy 2025" im. Adama Mickiewicza oraz nagrodę publiczności. Franciszek Jopek - utalentowany skialpinista z Łomnej Dolnej, mistrz Europy U18 w sprincie skialpinistycznym. Tytuł wywalczył w marcu 2026 roku na Mistrzostwach Europy odbywających się w azerskim Shahdagu. Stanisław Gawlik - od lat działa na rzecz zachowania pamięci…

Coexistentia przed wyborami samorządowymi. Dziewięć własnych list i sześć wspólnych
październik012026

Coexistentia przed wyborami samorządowymi. Dziewięć własnych list i sześć wspólnych

Już 9 i 10 października w Czeskiej Republice będą odbywać się wybory samorządowe. W dziewięciu gminach na Zaolziu swoje listy kandydatów zaprezentował ruch polityczny Coexistentia, zrzeszający polskich kandydatów na radnych. Przedstawiono ich na środowej (30 września) konferencji prasowej, która odbyła się w siedzibie Kongresu Polaków w Czeskim Cieszynie. Dziewięć własnych list, sześć wspólnych Z ramienia ugrupowania w konferencji uczestniczyli Tadeusz Toman, sekretarz Rady Wykonawczej, oraz przewodniczący Stanisław Gawlik. Obecni byli także członek Coexistentii Władysław Drong, zastępca wójta Wędryni Ivo Goryl, radna Ropicy Urszula Wania oraz Józef Kozdra, radny i kandydat w Ropicy. W spotkaniu uczestniczył również Michał Przywara z Kongresu Polaków. Na konferencję przyszła także Mariam Szyja, kandydatka do Senatu w okręgu nr 75 Karwina. Jak wyjaśniał Tadeusz Toman, ruch zgłosił własne listy w dziewięciu gminach, a w sześciu kolejnych wspólne listy z kandydatami niezależnymi. – W tych gminach, w których nie kandydujemy, popieramy listy kandydatów niezależnych lub listy zgłoszone przez KDU-ČSL z polskimi kandydatami – zaznaczał. Koegzystencja zarejestrowała swoje…

Niedźwiedź widziany w Nydku. Fotopułapka uchwyciła drapieżnika
wrzesień302026

Niedźwiedź widziany w Nydku. Fotopułapka uchwyciła drapieżnika

To już pewne - w gminie Nydek widziano niedźwiedzia. Fotografie wykonała fotopułapka. Drapieżnik w Nydku Fotografie zostały wykonane przez fotopułapkę w poniedziałek (28 września) na terenie lasu w Nydku-Górze. Jak potwierdził w rozmowie ze "Zwrotem" wójt Marek Hota, gmina otrzymała je od tamtejszych leśniczych. Uwaga na niedźwiedzie O niedźwiedziach, które w ostatnim czasie widziane były w beskidzkich lasach na terenie Kraju Morawsko-Śląskiego pisaliśmy tutaj: Agencja Ochrony Przyrody ostrzega. Niedźwiedzie w Beskidach! Niedźwiedzie widziane w Nydku? Zgłoszenia dokonała mieszkanka

Smoki pożarły Rycerzy! Szósta z rzędu wygrana Stalowników
wrzesień292026

Smoki pożarły Rycerzy! Szósta z rzędu wygrana Stalowników

Szósty mecz, szósta wygrana i sześć strzelonych goli - trzynieccy Stalownicy notują rewelacyjny początek sezonu. Tym razem hokeiści ze smokiem na piersi pokonali Rycerzy Kladno 6:4, odwracając losy spotkania z wyniku 1:3. Faul na faulu i trzy stracone bramki Gdy wracaliśmy po pierwszej tercji z trybun na balkon prasowy, jeden z kibiców w rozmowie z drugim stwierdził "no faul na faulu". Trudno się z tym stwierdzeniem nie zgodzić. W ciągu 20 minut aż sześciu graczy otrzymywało kary za przewinienia czy bójki - po trzech z każdej drużyny. Najdotkliwszą, bo pięciominutową oraz wykluczenie do końca spotkania, dostał Ojamaki - strzelec pierwszego gola dla Kladna, za brutalny atak przy bandzie. Pod kątem sportowym też sporo się działo. Dwie minuty wystarczyły, by Rycerze wyszli na dwubramkowe prowadzenie - najpierw w 6. minucie Mazanca pokonał wspomniany Ojamaki, a w ósmej Bareš. W obu przypadkach bramkarz Stalowników mógł zachować się dużo lepiej, więc trener Žabka zareagował natychmiast i w miejsce Mazanca wszedł Kacetl. Dopiero po…

Nauczyciele z obu stron Olzy spotkali się w Cieszynie. Rozmawiali o komunikacji i dezinformacji
wrzesień292026

Nauczyciele z obu stron Olzy spotkali się w Cieszynie. Rozmawiali o komunikacji i dezinformacji

To były dwa dni, w trakcie których można było zarówno podzielić się doświadczeniami nauczycielskimi, ale też porozmawiać o innych tematach związanych z edukacją. Centrum Pedagogiczne dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego we współpracy z Cieszyńskim Ośrodkiem Kultury zorganizowały w Domu Narodowym konferencję Vox CZ/PL, na którą przyjechali zarówno dydaktycy z obu stron Olzy, ale też zaproszeni specjaliści. Tematem przewodnim była komunikacja. Dwa dni rozmów o edukacji i nie tylko Konferencja odbywała się w Cieszynie w czwartek i piątek (24-25 września). Pierwszego dnia nauczyciele mogli uczestniczyć w różnego rodzaju prelekcjach, a drugiego w warsztatach poświęconych komunikacji, współpracy i budowaniu relacji ponad granicami. - Tematów, które dotyczą nauczycieli z obu stron granicy, jest wiele - mówi "Zwrotowi" Marta Kmeť, dyrektor Centrum Pedagogicznego dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie. - Sama nazwa naszej konferencji, Vox CZ/PL nawiązuje do tego, że mamy głos - możemy rozmawiać, rozumieć się nawzajem. Zaprosiliśmy też gości z Czech i Polski, którzy opowiedzą nam o innych dziedzinach, nie tylko edukacji…

Trzyniec świętował 95-lecie. Na scenie Renata Drössler, QAI, Noemiracles i uczniowie polskich szkół
wrzesień262026

Trzyniec świętował 95-lecie. Na scenie Renata Drössler, QAI, Noemiracles i uczniowie polskich szkół

TRZYNIEC / To było huczne połączenie dwóch jubileuszy - 95-lecia nadania praw miejskich Trzyńcowi i 80-lecia tamtejszej szkoły artystycznej. W czwartek (24 września) zorganizowano uroczysty koncert, na którym wystąpili artyści pochodzący lub mocno związani z miastem. Nie zabrakło także polskich akcentów. Muzyczna opowieść o mieście Koncert zorganizowało miasto w hali sportowej STARS. Był zwieńczeniem obchodów 95-lecia nadania praw miejskich. Z założenia miał łączyć pokolenia i różne gatunki muzyczne - ze sceny wybrzmiewał rock, pop, muzyka elektroniczna, rap, a nawet opera. Przed licznie zgromadzoną publicznością zaprezentowali się różni artyści, a przygrywała im orkiestra złożona z uczniów i absolwentów Podstawowej Szkoły Artystycznej w Trzyńcu pod kierownictwem dyrektora placówki Jiříego Zabystrzana. Zaproszonymi gośćmi byli między innymi Renata Drössler - zaolziańska wokalistka wykonała finałowy utwór poświęcony miastu Trzyniec - a także Roman "Izzi" Izaiáš, Young Zrejvy, Beáta Hlavenková, Nikol Novotná Turoňová, Veronika Mrázová czy Peter Cmorik. Nie zabrakło polskich akcentów Oprócz Renaty Drössler podczas koncertu wystąpili także inni artyści związani z polskim środowiskiem regionu.…

Trzyniec górą w morawsko-śląskich derbach! Stalownicy zdeklasowali Witkowice
wrzesień252026

Trzyniec górą w morawsko-śląskich derbach! Stalownicy zdeklasowali Witkowice

Aż 10 goli oglądali widzowie w Werk Arenie w 147. morawsko-śląskich derbach między Stalownikami a Witkowicami. Zakończyły się one zdecydowanym zwycięstwem Trzyńczan, którzy zdeklasowali rywali wygrywając 8:2! 1000 mecz extraligowy kapitana Przed rozpoczęciem meczu miała miejsce mała uroczystość - gratulacje od kibiców i władz klubu odebrał Martin Růžička. Dla kapitana Stalowników dzisiejsze starcie było tysięcznym w Tipsport Extralidze. Ciekawostką jest, że 40-latek z Berouna w swojej karierze sześciokrotnie wygrywał czeską ligę. Zanim tytuły świętował pod Jaworowym, po swoje pierwsze mistrzostwo sięgnął w 2006 roku ze Spartą Praga. Był to zarazem… ostatni do tej pory wywalczony puchar praskiej ekipy. Gospodarze górą, ale strzelanie zaczęli goście Od początku meczu przewagę mieli Stalownicy. Toczył się on w bardzo szybkim i dobrym tempie, charakterystycznym dla pojedynków derbowych. Pierwszego gola zdobył w piątej minucie Leahy, chociaż po dość długiej wideoweryfikacji trafienie napastnika Witkowic zostało anulowane - sędziowie uznali, że w interwencji przeszkadzano Kacetlowi. Mimo to i tak to goście otworzyli wynik - już półtorej minuty…

Rojowski subiektywnie. Kup sobie spotkanie z prezydentem, czyli o zaufaniu do polityków
wrzesień252026

Rojowski subiektywnie. Kup sobie spotkanie z prezydentem, czyli o zaufaniu do polityków

Polski internet obiegł ostatnio news o prywatnej fundacji, która miała oferować płatne pakiety sponsorskie zawierające możliwość osobistego spotkania… z prezydentem Karolem Nawrockim. Rozmowa w cztery oczy z głową państwa miała kosztować nawet 100 tysięcy dolarów! I chociaż była to pewna manipulacja, to news większość odbiorców rozbawił, a niewielu zaskoczył. A to dość niepokojące. ONZ, polsko-amerykański event i śledztwo dziennikarzy O co poszło: według ustaleń dziennikarzy Radia ZET i Newsweeka, fundacja Centrum Strategii Rozwojowych wysyłała do amerykańskich firm zaproszenia na Polsko-Amerykański Szczyt Gospodarczy z udziałem prezydenta Nawrockiego. Wydarzenie, które odbyło się przy okazji szczytu ONZ w poniedziałek 21 września w Nowym Jorku, organizowała owa fundacja wspólnie z Kancelarią Prezydenta RP. Nie byłoby w tym wszystkim nic dziwnego, gdyby nie fakt, że w zaproszeniach miał się rzekomo znajdować również… cennik. Dziennikarze dotarli do informacji, że za pakiet "Platinum" - umożliwiający rozmowę w cztery oczy z głową polskiego państwa - należało zapłacić 100 tysięcy dolarów. Były też dwa inne pakiety, dające możliwość spotkania…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu.