Zobacz przedwojenne mauzoleum ze Żwirkowiska w 3D. Rozmowa z Czesławem Krainą
wrzesień072022

Zobacz przedwojenne mauzoleum ze Żwirkowiska w 3D. Rozmowa z Czesławem Krainą

Nie ma chyba wśród mieszkańców Zaolzia nikogo, kto choć raz nie był na Żwirkowisku. Niewielu jednak wie, jak to miejsce wyglądało przed wojną. Wówczas dominantą Żwirkowiska było mauzoleum (lub kaplica mauzoleum) - strzelista budowla z dwuspadowym dachem z prowadzącymi do niej schodkami. Dzisiaj możemy ją obejrzeć jako model 3D. Mauzoleum stanęło na Żwirkowisko w 1935 roku. Autorem projektu był znany cieszyński architekt Edward Dawid. Niestety budowla nie przetrwała II wojny światowej - została rozebrana przez Niemców w 1940 roku. Po przedwojennym mauzoleum pozostał jednak ślad w postaci wielu fotografii, oryginalnego planu architektonicznego czy plakietek pamiątkowych, które miały być rozdane w czasie uroczystego otwarcia i wyświęcenia budowli. Dzisiaj możemy również zobaczyć nieistniejącą budowlę jako model 3D, dzięki Czesławowi Krainie, który wykonał go własnym sumptem. Na temat tego projektu rozmawiamy z jego twórcą. Czy to był pana pomysł, żeby stworzyć taki model? Z tym pomysłem przyszedł Jan Przywara i Adam Wantulok. Chodziło o to, żeby na podstawie oryginalnych planów architektonicznych, które są…

Z POCZTY REDAKCYJNEJ. Olbrachcie na wycieczce w Poznaniu i pierwszej stolicy Polski
wrzesień062022

Z POCZTY REDAKCYJNEJ. Olbrachcie na wycieczce w Poznaniu i pierwszej stolicy Polski

OLBRACHCICE / Członkowie i sympatycy Miejscowego Koła PZKO w Olbrachcicach po raz kolejny mieli możliwość spędzenia ostatniego weekendu sierpnia na zwiedzaniu i poznawaniu polskiej historii i kultury. Tym razem wyruszyliśmy na trzydniową wycieczkę (26-28.08.) do Wielkopolski, by zwiedzić główne i najstarsze jej miasta – Gniezno i Poznań. Po przybyciu do Gniezna udaliśmy się na obiad, by w pełni sił móc następnie zanurzyć się w opowieściach przewodnika o siedzibie pierwszych władców piastowskich. Mieszko I po roku 966 wzniósł tu kościół oraz kamienny zamek z kaplicą, na miejscu której powstał następnie kościół św. Jerzego. Świątynię wybudowaną przez Mieszka I wyniesiono do rangi katedry w 1000 roku, kiedy odbył się w Gnieźnie słynny zjazd, w którym uczestniczyli Bolesław I Chrobry i Otton III. W podziemiach katedry zobaczyliśmy najstarszy w Polsce napis nagrobkowy z ok. 1006 roku, a w portalu wewnętrznym kruchty południowej podziwialiśmy Drzwi Gnieźnieńskie – unikatowy zabytek romańskiej sztuki odlewniczej przedstawiający żywot św. Wojciecha. Najwcześniejsza historia Polski na banknocie dwudziestozłotowym To właśnie…

„Dla nas żywych ważne są wartości, które zamordowani wyznawali”. W Piotrowicach odsłonięto pomnik ofiar Polenlagru nr 41
wrzesień052022

„Dla nas żywych ważne są wartości, które zamordowani wyznawali”. W Piotrowicach odsłonięto pomnik ofiar Polenlagru nr 41

PIOTROWICE KOŁO KARWINY / Pierwszego września 2022 r,. w 83. rocznicę wybuchu II wojny światowej, w Piotrowicach koło Karwiny odsłonięto pomnik ofiar Polenlagru nr 41. – Chcieliśmy oddać hołd tym, którzy zginęli w nieludzkich warunkach obozowych Polenlageru 41 w Piotrowicach-Piersnej. To miejsce jest symbolem pamięci potomnych o ich tragicznym losie. Śmierć nie rozróżnia zasług czy czynów narodów, ale dla nas żywych ważne są wartości, które zamordowani wyznawali, a tą największą wartością była miłość do ojczyzny – powiedział Stanisław Gawlik, wzywając do apelu. Nazwiska zmarłych Polaków w Polenlagrze nr 41 – Wzywam was wszystkich, wstańcie do apelu. A przede wszystkim wy, którzy niczym nie zawiniliście, a tylko tym, że byliście patriotami polskimi i nie podpisali folkslisty, i dlatego zostaliście uwięzieni w tym Polenlagrze, w którym straciliście życie: Domagała lat 89, Dyszy lat 75, Gajdowicz lat 73, Gill lat 71, Grzejewski lat 82, Kowalczyk lat 61, Kumenecker lat 76, Moszowa lat 55, Piechota lat 62, Piekiłko lat 77, Reclik lat 67, Tetzner lat 58, Witt lat 77, Bekszysz lat 77. Zmarli dla ojczyzny – dodał Stanisław Gawlik. Pod Zameczkiem w…

W czwartek rusza Cierlickie Lato Filmowe. Bilety można kupić online
wrzesień052022

W czwartek rusza Cierlickie Lato Filmowe. Bilety można kupić online

CIERLICKO / W czwartek 8 września w Kinie „Svoboda“ (pol. Wolność) w Cierlicku rozpocznie się Cierlickie Lato Filmowe. Trwać będzie do niedzieli 11 września 2022 roku. Widzowie w ciągu czterech dni będą mogli zobaczyć piętnaście filmów. Prezentowane będą filmy, których premiera odbyła się niedawno, ale też starsze produkcja. Kino przedstawi dziewięć polskich oraz sześć czeskich filmów. W dodatku polskie filmy będą wyświetlane z czeskimi napisami. Podczas festiwalu pojawią się prace uczniów trzynieckich i cieszyńskich szkół, które powstały w ramach projektu "Příběhy naších sousedů" (pol. Historie naszych sąsiadów). Zaplanowany jest również program dla dzieci. Cierlickie Lato Filmowe zainauguruje film Anny Kazejak "Fucking Bornholm". Festiwal jednak rozpocznie się już w czwartek po południu filmem Kazimierza Kutza "Opowieści Hollywoodu". Czym nawiąże do tego, że Babie Lato Filmowe obchodzi 30 lat i właśnie w Cierlicku odbyły się jego pierwsze edycje pod nazwą Cierlickie Lato Filmowe. O programie i przygotowaniach do Cierlickiego Lata Filmowego już pisaliśmy. https://zwrot.cz/2022/08/przygotowania-do-cierlickiego-lata-filmowego-ruszyly-pelna-para-zobaczcie-jakie-filmy-beda-wyswietlane-podczas-festiwalu/ W tym roku bilety online W tym roku bilety…

W Karwinie można obejrzeć twórczość Zbigniewa Osenkowskiego. W czwartek odbył się uroczysty wernisaż
wrzesień042022

W Karwinie można obejrzeć twórczość Zbigniewa Osenkowskiego. W czwartek odbył się uroczysty wernisaż

KARWINA-FRYSZTAT / W czwartek 1 września 2022 roku odbył się wernisaż wystawy „Kolorowy świat w twórczości graficznej Zbigniewa Osenkowskiego“. Goście spotkali się o godzinie 17.00 w Oddziale Literatury Polskiej Biblioteki Regionalnej. Honorowy patronat nad wystawą objęła Konsul Generalna Rzeczpospolitej Polskiej w Ostrawie Izabella Wołłejko-Chwastowicz. Konsulat również wsparł bibliotekę finansowo, dzięki temu mógł powstać katalog wystawy. – Chciałbym wyrazić żal i ubolewanie, że autor, który tak bardzo cieszył się na wizytę w naszym mieście i bibliotece, ze względów zdrowotnych nie mógł przybyć – wyjaśnił nieobecność Zbigniewa Osenkowskiego, kurator wystawy Władysław Owczarzy. Zbigniew Osenkowski i jego twórczość Zbigniew Osenkowski pochodzi z Sanoka. Ukończył Politechnikę Krakowską oraz Studium Wzornictwa Przemysłowego zorganizowane przez Instytut Wzornictwa oraz Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Pracował jako specjalista konstruktor, stylista w biurze konstrukcyjnym oraz na wielu stanowiskach kierowniczych w fabryce autobusów Autosan w Sanoku. Uprawia rysunek i grafikę. Interesuje się twórczością ekslibrisową. W swoim dorobku ma już ponad 1500 ekslibirsów wykonanych w linorycie. Uczestniczył w wielu wystawach zbiorowych, ale…

Ofiary Polenlagru w Piotrowicach zostaną upamiętnione. Rozmowa ze Stanisławem Gawlikiem
sierpień302022

Ofiary Polenlagru w Piotrowicach zostaną upamiętnione. Rozmowa ze Stanisławem Gawlikiem

PIOTROWICE / W najbliższy czwartek 1 września 2022 o 17.00 pod Zameczkiem w Piotrowicach zostanie odsłonięty pomnik ofiar Polenlagru 41 w Piotrowicach. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęła Konsul Generalna RP w Ostrawie Izabella Wołłejko-Chwastowicz. Na temat tego wydarzenia rozmawiamy ze Stanisławem Gawlikiem. Czyja to inicjatywa, aby upamiętnić ofiary Polenlagru nr 41? Od pięciu lat MK PZKO Piotrowice starało się, żeby upamiętnić ofiary i więźniów tego obozu. I w końcu się to udało. Działo się to już za czasów prezeski Jadzi Karolczyk, ale niestety nie było odzewu ze strony decydentów. Od dziesięciu lat podejmujemy też działania popularyzujące wiedzę na ten temat. To był bieg na długi dystans. Kto sfinansował pomnik? Pomnik sfinansował rząd Polski – są to pieniądze uzyskane dzięki projektowi Konsulatu Generalnego w Ostrawie. Interesuje się pan tematem polenlagrów, a nie jest on łatwy, ponieważ nie ma zbyt wiele informacji na ten temat. Zaczęło się od konferencji „Czas – miejsca – ludzie. Nazistowski system obozowy w latach II wojny światowej”,…

Po przerwie pandemicznej odbyły się Stonawskie Dożynki. W korowodzie  konie i traktory [zdjęcia]
sierpień292022

Po przerwie pandemicznej odbyły się Stonawskie Dożynki. W korowodzie konie i traktory [zdjęcia]

STONAWA / W niedzielę odbyły się Stonawskie Dożynki. Widzowie zgromadzeni przy Domu PZKO niecierpliwie czekali na korowód. Zobaczyć mogli nie tylko wozy alegoryczne,  ale również maszyny rolnicze. Spotkanie gości przed Urzędem Gminy Organizatorami dożynek było Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego Stonawa we współpracy z gminą Stonawa, Farmą Stonawa i innymi rolnikami. Goście tegorocznych dożynek spotkali się najpierw przed Urzędem Gminy. Przygotowane na stołach były pyszne kołacze, a cały czas uczestnikom przygrywała kapela Walasi. – Serdecznie witam wszystkich. Po dwuletniej przerwie, odkurzyłem ten strój ludowy, założyłem go i bardzo się cieszę, że się tu spotykamy. Życzę wszystkim miłego, błogosławionego i przyjemnego popołudnia – przywitał wszystkich obecnych senator oraz wójt Stonawy Andrzej Feber. Poświęcenie chleba dożynkowego Następnie pastor Lucjan Klimsza oraz diakon Stanisław Brzóska poświęcili chleb dożynkowy. –  Dożynki to święto dziękczynienia. Dziękujemy, ponieważ  uświadamiamy sobie, że jesteśmy wdzięczni za tak wiele rzeczy, które mamy i z których możemy korzystać. Na dożynkach szczególnie uświadamiamy sobie znaczenie pokarmu, który ten chleb będzie symbolizował. Zdajemy…

Nowe pomosty pływające pojawią się w trzech miejscach naszego regionu. Będą nową atrakcją turystyczną
sierpień102022

Nowe pomosty pływające pojawią się w trzech miejscach naszego regionu. Będą nową atrakcją turystyczną

REGION / Województwo morawsko-śląskie we współpracy z partnerami przygotowuje nowy projekt. Ma wzmocnić ofertę turystyczną regionu oraz zwiększyć atrakcyjność wybranych obszarów wodnych. Specjalne konstrukcje unoszące się na powierzchni wody staną się nową atrakcją w trzech miejscach w regionie. Pomosty pływające zostaną umieszczone na zaporze Větřkovickiej, Karwińskim Morzu oraz na zbiorniku wodnym Slezská Harta. Województwo morawsko-śląskie we współpracy z lokalnymi gminami przygotowuje projekt, który zaoferuje odwiedzającym nowe atrakcje wodne. Nowa zachęta dla turystów – Pływające pomosty będą unosiły się na wodzie i będą zachętą dla turystów nie tylko z naszego regionu. Przebywanie nad wodą będzie bardziej atrakcyjne i przyjemne, chętni będą mogli na molach odpocząć, zrobić piękne zdjęcia, wykorzystać je do cumowania łodzi lub wygodne wejście do wody. Przygotowana jest dokumentacja projektowa, na podstawie której powstaną pomosty w trzech miejscach. Wybraliśmy zaporę Větřkovice, Morze Karwińskie i zbiornik wodny Slezská Harta, czyli miejsca mające potencjał rekreacyjny, który chcielibyśmy w ten sposób wspierać i rozwijać – powiedział Jan Krkoška, wicehetman województwa morawsko-śląskiego ds. rozwoju…

Uroczysta msza, atrakcje dla dzieci, wystawa oraz pyszne dania. Taki był odpust na Kościelcu
sierpień092022

Uroczysta msza, atrakcje dla dzieci, wystawa oraz pyszne dania. Taki był odpust na Kościelcu

CIERLICKO-KOŚCIELEC / W Cierlicku na Kościelcu w niedzielę 7 sierpnia 2022 roku odbył się kolejny odpust. Obchodzony był ku czci św. Wawrzyńca, patrona miejscowego kościoła katolickiego. W rzymskokatolickim kościele św. Wawrzyńca odbyły się w niedzielne przedpołudnie dwie uroczyste msze, o godzinie 8:00 w języku czeskim oraz o godzinie 10:00 w języku polskim. Polskie nabożeństwo odprawił ksiądz Vojtěch Žvak. Podczas homilii wspomniał życie i śmierć męczeńską św. Wawrzyńca. Jednak główną myślą jego kazania było to, jak spędzamy nas czas. Podkreślił, że warto swój czas poświęcić budowaniu relacji, zwłaszcza tych rodzinnych. Na dzieci po mszy świętej czekała zabawa w postaci karuzeli.  Na placu przed kościołem swoje atrakcje umieścił Lunapark Černý Korzár. Nie tylko dzieci, ale też dorośli mogli się bawić do godzin wieczornych, park zabaw czynny był aż do godziny 20:00. Nie brakowało również straganów, w których można było kupić słodycze, biżuterię oraz zabawki. Uroczystość w Domu Polskim Żwirki i Wigury Nieopodal w Domu Polskim Żwirki i Wigury od godziny 8:30 czynna…

Przygotowania do Cierlickiego Lata Filmowego ruszyły pełną parą. Zobaczcie, jakie filmy będą wyświetlane podczas festiwalu
sierpień032022

Przygotowania do Cierlickiego Lata Filmowego ruszyły pełną parą. Zobaczcie, jakie filmy będą wyświetlane podczas festiwalu

CIERLICKO / Pozostaje już tylko miesiąc do rozpoczęcia tegorocznej edycji Cierlickiego Lata Filmowego. Festiwal przebiegać będzie w dniach od 8 do 11 września 2022 w Kinie „Svoboda“ (Wolność) w Cierlicku. Na wielkim ekranie pojawi się 15 filmów. Widzowie będą mieli  okazję zobaczyć gwiazdy polskiej i czeskiej kinematografii. Prezentowane będą filmy, których premiera odbyła się niedawno, ale też filmy starszej daty. 30 lat Cierlickiego Lata Filmowego –  Jesteśmy jeszcze w trakcie tworzenie szczegółowego harmonogramu, ale myślę, że mogę już zdradzić, że Cierlickie Lato Filmowe zainauguruje polski film Fucking Bornholm z Maciejem Stuhrem w roli głównej. Ten film otworzy festiwal w piątek 9 września o godzinie 18:00 –  powiedziała Elżbieta Štěrba-Molenda, dyrektor festiwalu. Festiwal organizuje Kongres Polaków w RC we współpracy ze Stowarzyszeniem Młodzieży Polskiej. Chociaż inauguracja festiwalu będzie w piątek, to w tym roku projekcje rozpoczną się już w czwartek. – Nawiązując do tego, że Babie Lato Filmowe obchodzi 30 lat i to w Cierlicku były pierwsze jego edycje pod nazwą Cierlickie…

Konserwacja przez dokumentację. Inwentaryzują polskie nagrobki na Zaolziu [wywiad]
sierpień012022

Konserwacja przez dokumentację. Inwentaryzują polskie nagrobki na Zaolziu [wywiad]

REGION / Tydzień na Zaolziu spędziła grupa 12 studentek z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Pod okiem dr Bartłomieja Gutowskiego prowadziły prace w ramach projektu dokumentacji polskiego dziedzictwa kulturowego na terenie czeskiej części Śląska Cieszyńskiego. Akcję finansuje Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „POLONIKA” w ramach programu Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą – wolontariat. Na temat projektu rozmawiamy z Bartłomiejem Gutowskim To nowy projekt? Dokumentacje cmentarzy z polskimi nagrobkami prowadzimy już od wielu lat. Ale na Zaolziu po raz pierwszy. Tak, na teren Zaolzia trafiliśmy pierwszy raz. Zaczęliśmy się przygotowywać do tego w zeszłym roku. W ubiegłych latach pewnie skupialiście się na Kresach Wschodnich. Jak to się stało, że zainteresowaliście się tymi naszymi Kresami Południowymi? Tak, faktycznie nasze działania skupiały się wcześniej na Kresach Wschodnich. Inwentaryzowaliśmy polskie nagrobki w województwie Tarnopolskim i innych częściach Ukrainy już od dwudziestu lat. Dokumentowaliśmy cmentarz na Rossie w Wilnie, ale także na przykład w Stanach. Nawiązaliśmy współpracę ze Stowarzyszeniem…

13 sierpnia wyruszyć można na rajd kolarski szlakiem walk powstańców I Powstania Śląskiego. Zgłoszenia do czwartku
lipiec302022

13 sierpnia wyruszyć można na rajd kolarski szlakiem walk powstańców I Powstania Śląskiego. Zgłoszenia do czwartku

ZEBRZYDOWICE, PIOTROWICE KOŁO KARWINY / Szlakiem walk powstańców I Powstania Śląskiego wybrać się można na rowerze w sobotę 13 sierpnia. Rajd rowerowy wyruszy z Zebrzydowic, by po około 20 km dotrzeć do mety w Piotrowicach koło Karwiny. Imienne zgłoszenia należy przesyłać na adres mkpzko@pzkopetrovice.cz w terminie do 4.8.2022 r. Rejestracja uczestników od godz. 10.00. Starterem honorowym będzie Andrzej Kondziołka, wójt Gminy Zebrzydowice, komandorem rajdu Henryk Franek. Rajd wyruszy z Zebrzydowic Rajd wyruszy z Parku GOK w Zebrzydowicach o godz. 11.00, mapę trasy rajdu otrzyma każdy uczestnik na starcie. Obowiązkowo należy mieć kask. W uroczystym zakończeniu rajdu ok. godz. 14.00 w Domu PZKO i Domu Kultury w Piotrowicach koło Karwiny wezmą udział władze Gminy Piotrowice koło Karwiny. Pod patronatem konsula Rajd organizowany jest przez Gminę Piotrowice koło Karwiny, Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Piotrowicach koło Karwiny, Gminę i Koło Turystyki Rowerowej w Godowie, Koło Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, Gminę i Gminny Ośrodek Kultury w Zebrzydowicach. Patronatem honorowym objęła wydarzenie Izabella Wołłejko-Chwastowicz, konsul generalna…

Dwudniowy odpust cieszył się sporym zainteresowaniem. W Stonawie bawili się na sto dwa
lipiec272022

Dwudniowy odpust cieszył się sporym zainteresowaniem. W Stonawie bawili się na sto dwa

STONAWA / Tradycyjny odpust w Stonawie poświęcony patronce miejscowego kościoła Marii Magdalenie, który odbył się w ubiegły weekend, cieszył się tradycyjnie dużym zainteresowaniem. 111. edycja obfitowała w wiele ciekawych punktów programu. Główny program kulturalny przebiegał w odnowionym parku PZKO. Wzdłuż jezdni ustawione były stragany z różnymi upominkami, zabawkami, słodyczami, dekoracjami i innymi artykułami a opodal na dużym placu stało 14 karuzeli dla dzieci i dorosłych. Park rozrywki „Černý korzár“ jest od wielu lat charakterystycznym elementem odpustu. Odpust jest oczywiście również miejscem spotkań. Spotkały się tutaj rodziny, dobrzy znajomi, koledzy z ław szkolnych a przede wszystkim Polacy z Czechami. Turniej unihokeja i konkurs koszenia kosą W sobotę 23 lipca, w miejscowej hali sportowej przed południem, odbył się turniej unihokeja Bernard Cup. Zwycięzcami zostali stonawscy unihokeiści, którzy utrzymali wiodącą pozycję w tych zawodach. Na drugim miejscu uplasowała się drużyna „Blue Horses Stochov“ a na trzecim „Orlovští Ležáci“. O godzinie 18:00 przed ratuszem odpust uroczyście zainaugurowano wystrzałem z historycznej armaty. Po czym za ratuszem odbył się tradycyjny…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.