indi – Strona 11

kwiecień192025

Wielkanocne inspiracje w Mostach koło Jabłonkowa. Jarmark pełen tradycji, rękodzieła i dziecięcych występów

MOSTY KOŁO JABŁONKOWA / W sobotę, 12 kwietnia, odbył się coroczny jarmark przedświąteczny „Wiosna i Wielkanoc” w Domu PZKO „Kasowy” w Mostach koło Jabłonkowa. To już tradycyjne wydarzenie, które przyciąga zarówno rodziny z dziećmi, jak i miłośników regionalnych tradycji. Program obfitował w występy artystyczne, warsztaty, a także stoiska z rękodziełem, oferując odwiedzającym niezapomnianą atmosferę świątecznego jarmarku. Jarmark w Mostach koło Jabłonkowa ma już swoją długą tradycję. Jak mówi Alena Kolčárková, dyrektor organizującego wydarzenie Gorolskiego Centrum Informacji Turystycznej (GOTiC) impreza ta odbywa się regularnie od ponad dwóch dekad. Wydarzenie ma na celu integrację lokalnej społeczności, edukację, promocję lokalnego rękodzieła. Kreatywne warsztaty nie tylko dla najmłodszych Dla najmłodszych przygotowano specjalne atrakcje. Było wiele stoisk, w których dzieci mogły wykonać ozdoby wielkanocne oraz inne rękodzieła. Jak zaznacza organizatorka, jednym z głównych celów imprezy jest przekazanie młodemu pokoleniu wiedzy o tradycjach regionalnych. Ideą warsztatów jest, by dzieci nie tylko uczyły się o zwyczajach, ale także mogły aktywnie uczestniczyć w ich tworzeniu i przeżywaniu. Było…

kwiecień182025

Wielki Piątek. Woda, tatarczówka… Co o tym dniu mówił profesor Kadłubiec?

Wielki Piątek to w tradycji ludowej dzień szczególny. Jak podkreślał prof. Daniel Kadłubiec podczas swojej prelekcji w Domu PZKO w Suchej Górnej, ten dzień, to „królestwo wody”. Obrzędy związane z wodą miały na celu oczyszczenie i zapewnienie zdrowia ludziom i zwierzętom. Kadłubiec przywołał też, że gdzieniegdzie, przykładowo w Stonawie, zanotował, że mówiono Czorny Piątek. — Czorny, bo związany ze śmiercią, z pozbawieniem życia Zbawiciela — wyjaśnił. Obmywanie w potoku Zgodnie z dawnym zwyczajem, w Wielki Piątek należało obmyć się w bieżącej wodzie przed wschodem słońca. — Obowiązkowo przed wschodem, ponieważ magia działa tylko do wschodu słońca. Słońce, jak wierzono, przerywało jej moc — wyjaśniał Kadłubiec. Dodał też, że musiała to być woda bieżąca: rzeka, potok, strumień, nigdy staw. Wodę przynoszono także do domów, by skropić nią zwierzęta w stajniach i zapewnić im zdrowie. — To, co jest czyste, jest zdatne do dalszego życia — podkreślał. Diabelskie pieniądze Z Wielkim Piątkiem związana jest również legenda o pieniądzach, które się wtedy „suszą”.…

kwiecień172025

Dziś Wielki Czwartek. Prof. Kadłubiec o tradycjach związanych z tym dniem

REGION / Podczas prelekcji zorganizowanej przez MK PZKO w Suchej Górnej (pisaliśmy) prof. Daniel Kadłubiec barwnie i szczegółowo przedstawił bogatą tradycję obrzędowości wielkanocnej Śląska Cieszyńskiego. Podczas wykładu wielokrotnie podkreślał, że wspólne świętowanie, tradycja i język to fundamenty, które przez wieki pozwoliły mieszkańcom regionu zachować tożsamość i zakorzenienie. Przedstawiamy więc szczegółowe omówienie poszczególnych zwyczajów, o których mówił. Dziś przypada Wieli Czwartek. Nie, nie jest to "literówka" w tytule, a nawiązanie do tradycyjnego, sięgającego jeszcze wieku XVI słownictwa, jakie przytaczamy za prof. Danielem Kadłubcem. W gwarowej nazwie przetrwała archaiczna forma przymiotnika, obecna jeszcze w XVI wieku Prof. Kadłubciec w swoim wykładzie wyjaśnił, że słowo „wieli” świadczy o szczególnej doniosłości dnia. Zgodnie z tłumaczeniem prof. Kadłubca, „wieli” w tym kontekście oznacza coś większego, ważniejszego, wyjątkowego. Profesor przypomniał, że dawniej mówiło się nie "wielki", lecz "wieli". — Przykładowo Wielopole to nie żadne Wielkie Pole, ale pole wieli, czyli wielkiego znaczenia. W tej gwarowej nazwie przetrwała archaiczna forma przymiotnika, obecna jeszcze w XVI wieku —…

kwiecień132025

O wielkanocnych zwyczajach „po naszymu”. Profesor Kadłubiec wygłosił prelekcję w Suchej Górnej

SUCHA GÓRNA / Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Suchej Górnej zorganizowało prelekcję prof. Daniela Kadłubca na temat zwyczajów wielkanocnych. Na spotkanie w Domu PZKO przyszły tłumy. Brakło nie tylko krzeseł, ale i miejsc w sali, by dostawić kolejne. – Co wy roboty w ogródkach nie macie, czy co? – żartobliwie przywitał zebranych profesor Kadłubiec, przechodząc na wstępie nie tyle do tematu spotkania, a do wywodu na temat gwar Śląska Cieszyńskiego i ich wpływu na zachowanie tożsamości mieszkańców regionu. Gwara i tradycja jako fundament tożsamości Na początku prelegent wskazał, że to właśnie gwara i tradycja pozwoliły Polakom na Śląsku Cieszyńskim przetrwać wieki poza ojczyzną. – Mimo setek lat poza Macierzą mamy szkoły, mamy związki, mamy organizacje, śpiewamy, rozmawiamy. I jak to jest możliwe? – pytał retorycznie. Przytoczył rozmowę z prof. Janem Szczepańskim, z którym doszli do wniosku, że decydującym czynnikiem zachowania tożsamości narodowej wśród zaolziańskich Polaków była gwara i obyczaje, mimo zmieniających się wpływów państwowych i języków urzędowych. Gwara przewijała…

kwiecień112025

Rocznica Zbrodni Katyńskiej. Zaolzie pamięta o ofiarach

CZESKI CIESZYN / Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej w 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej uczciła ofiary tamtego okrutnego mordu. Uroczystość rozpoczęła się ekumeniczną mszą w kościele katolickim pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czeskim Cieszynie. Następnie uczestnicy uroczystości przeszli pod Tablice Katyńskie na Konteszyńcu, gdzie miała miejsce część wspomnieniowa oraz złożono kwiaty. W kościele i pod pomnikiem zaśpiewały dwa chóry - chór młodzieżowy Collegium Iuvenum z Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego pod batutą Leszka Kaliny oraz chór męski „Gorol” z Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Jabłonkowie. Uroczystość kontynuowano w Ośrodku Kultury „Strzelnica”, gdzie zebrani dodatkowo wysłuchali recytacji okolicznościowej emerytowanego dyrektora cieszyński teatru Karola Suszki oraz obejrzeli przygotowaną przez Mariana Steffka z Ośrodka Dokumentacyjnego Kongresu Polaków wystawę. Uroczystość została zorganizowana przez Stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej. Wzięli w niej udział członkowie tej organizacji, przedstawiciele władz lokalnych, burmistrzowie obu Cieszynów, przedstawiciele Motocyklowego Rajdu Katyńskiego. Wśród zebranych byli również goście honorowi, w tym Stanisław Bogowski - konsul RP w Ostrawie, Helena Legowicz -…

kwiecień102025

Najnowszy spektakl Teatrzyku bez Kurtyny. Rozmowa z reżyserką Bogdaną Najder

KARWINA-FRYSZTAT / Teatrzyk bez Kurtyny wystawił kolejny spektakl. Bogdana Najder — reżyserka i scenarzystka frysztackiego teatru, działającego przy Miejscowym Kole Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego - tym razem na warsztat wzięła odchudzanie. Akcja sztuki rozgrywa się w klinice "Kreacja Kształtów Kobiecych". Jednak pozbycie się z brzuchów tytułowych "oponek" to tylko przysłowiowy "wierzchołek góry lodowej". O czym więc jest ta sztuka? Odpowiedzi szukamy u samej autorki scenariusza. Skąd pomysł na scenariusz? Pomysł wziął się z życia. Myślę, że każda kobieta przynajmniej raz w życiu próbowała się odchudzać, więc temat jest bardzo aktualny i powszechny. Nic nowego, ale cały czas się przewija, dlatego postanowiłam go ująć w zabawny sposób. Mam nadzieję, że to się spodoba i będzie wesoło. Choć temat może wydawać się lekki, to kryje się w nim również żal i nieszczęścia, jakie dotykają kobiety. Choć mówimy o oponkach, to w tle pojawia się wiele innych wątków, jak samotność czy życie rodzinne. O czym jest więc ten spektakl? To sztuka o uczuciach każdej…

kwiecień092025

W Boguminie-Skrzeczoniu odbył się Jarmark Wielkanocny. Zobaczcie, jakie cuda można było kupić [zdjęcia, wideo]

BOGUMIN-SKRZECZOŃ / W sobotę 5 kwietnia członkowie Miejscowego Koła PZKO w Boguminie-Skrzeczoniu zorganizowali Jarmark Wielkanocny. Na stoiskach można było znaleźć pięknie zdobione pisanki, ręcznie robione ozdoby wielkanocne, świąteczne kulinarne specjały. Można było się także spotkać, posiedzieć i porozmawiać w kawiarence, a w jadalni zamówić smaczny obiad. O mającym już kilkuletnią tradycję jarmarku rozmawialiśmy z Czesławem Gałuszką — prezesem Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Boguminie-Skrzeczoniu. Czesław Gałuszka - prezes MK PZKO w Boguminie-Skrzeczoniu (z lewej) Jarmark w Skrzeczoniu to już tradycja. Jak długa? Pierwszy jarmark odbył się w 2019 roku. W tym roku mamy więc siódmą edycję. Choć w rzeczywistości to szósta, ponieważ pandemia przerwała organizację jarmarku w jednym roku. Proszę podzielić się pana wrażeniami po tegorocznej edycji jarmarku? Czy zauważacie wzrost zainteresowania imprezą? Zainteresowanie jarmarkiem jest coraz większe nie tylko ze strony zwiedzających, ale i wystawców. Z roku na rok widać większe zainteresowanie, a także chęć wystawiania się. W tym roku musieliśmy rozszerzyć jarmark o pierwsze piętro, bo zgłosiło się…

kwiecień092025

Uczczono 80. rocznicę śmierci trzech żołnierzy AK. Zabili ich naziści niemieccy w Główczynie na stoku Kozubowej

ŁOMNA DOLNA / Dokładnie w 80. rocznicę śmierci trzech Polaków z rąk nazistów niemieckich w Główczynie na stoku Kozubowej przy pomniku ich upamiętniającym spotkali się potomkowie zamordowanych, władze gminy, przedstawiciele lokalnej społeczności, w tym Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Bolesław Ryłko, Stanisław Richter „Kostrzewa“ i Jan Sikora „Kurzyszek“, partyzanci Armii Krajowej, zostali straceni przez gestapo w niedzielę 6 kwietnia 1945 roku. Historię sprzed 80 lat, a także sylwetki poległych, opisał Stanisław Gawlik w poniższym artykule: https://zwrot.cz/2025/04/80-rocznica-mordu-3-polakow-przez-nazistow-niemieckich-w-glowczynie-na-stoku-kozubowej/ Pamięć silniejsza niż czas – Jako rodzina jesteśmy bardzo wdzięczni wszystkim, którzy pamiętają. Wierzę, że dziadek i wujek patrzą dziś na nas z góry i się uśmiechają, bo widzą, że mają następców, że pamięć o nich trwa, że ich ofiara nie poszła na marne — powiedział Leszek Richter, wnuk jednej z ofiar, któremu w wyniku tamtych wydarzeń nie było dane poznać dziadka. Przy pomniku, który w 1980 roku zastąpił brzozowy krzyż stojący w miejscu śmierci bohaterów, Stanisław Gawlik, inicjator obchodów, przybliżył historię sprzed 80 lat.…

kwiecień082025

Trwają egzaminy wstępne do szkół średnich. Zdający do polskiego gimnazjum dzielą się swymi emocjami i motywacjami wyboru szkoły

CZESKI CIESZYN / W szkołach średnich w Republice Czeskiej trwają egzaminy wstępne. Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie odwiedziliśmy we wtorkowy poranek 8 kwietnia, przed samymi egzaminami z języka polskiego. W tym roku do Polskiego Gimnazjum zgłosiło się 147 uczniów kończących szkoły podstawowe. Test z języka polskiego został podzielony na dwie grupy: pierwsza, poniedziałkowa, liczyła 77 osób, natomiast wtorkowa 70 uczniów. Na rozwiązanie testu uczniowie mieli 60 minut. Autorką testu jest Barbara Kubiczek, metodyk Centrum Pedagogicznego dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie, która również będzie odpowiedzialna za ocenianie prac uczniów. Nastroje uczniów tuż przed egzaminem. Dlaczego wybrali polską szkołę? A jak we wtorkowy poranek czuli się mający za chwilę zdawać egzamin? Co nimi kierowało podczas wyboru szkoły? Kilkoro zdających podzieliło się swoimi opiniami z naszymi Czytelnikami. Tadeusz z Karwiny nie ukrywa, że przed egzaminem z języka polskiego się stresuje, mimo iż sporo się uczył zarówno w szkole, jak i w domu. Druga szkoła, do jakiej się zgłosił, to czeskie…

kwiecień052025

80. rocznica mordu 3 Polaków przez nazistów niemieckich w Główczynie na stoku Kozubowej

ŁOMNA DOLNA / 6 kwietnia 1945 r. gestapo w Główczynie na stoku pod Kozubową zastrzeliło Bolesława Ryłkę, Stanisława Richtera „Kostrzewa“ i Jana Sikorę „ Kurzyszek“, partyzantów Armii Krajowej. W niedzielę 6 kwietnia 2025 r. o godz. 11.00 przy pomniku zastrzelonych działaczy ZWZ AK w Główczynie na stoku Kozubowej w Łomnej Dolnej, odbędzie się w dniu 80 rocznicy ich mordu uroczystość wspomnieniowa. Po zdobyciu Bielska 12.2.1945 r. przez wojska radzieckie pod dowództwem generała Koniewa i Bańskiej Bystrzycy przez generała Malinowskiego 27 marca 1945 r. pętla na worku z hitlerowcami zaciągała się z dnia na dzień coraz silniej. W czasie tych przełomowych i pełnych napięcia i oczekiwania dni, także grupa partyzancka „Nad Olzą” przeżywała niezmiernie ciężkie chwile. Główny szlak partyzancki tej grupy ciągnął się od Przykrej pod Kozubową, źródeł Kopetnej, Suchego Potoku Sekułowickiego i Kopetnicy do Kiczery, Ostrego, Kikuli i Łabajki. Jednak w tym czasie wszystkie drogi Śląska były pełne rozbitków i uciekających Niemców i Ukraińców umundurowanych i w cywilu. W Koszarzyskach,…

kwiecień052025

Wiosenna wystawa rękodzieła w Sibicy. Tradycja i kreatywność w przedświątecznym wydaniu

CZESKI CIESZYN SIBICA / W sobotę 29 marca Klub Kobiet działający przy Miejscowym Kole Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Czeskim Cieszynie-Sibicy zorganizował wystawę wiosenną. Podziwiać oraz zakupić można było rękodzielnicze cudeńka takie jak zdobione różnymi technikami pisanki, zabawki robione na szydełku, naszyjniki czy dekoracje ścienne. O wystawie rozmawialiśmy z prezes MK PZKO Ireną Kołek. Jak długo organizujecie wystawy wiosenne w Sibicy? To już nasza trzecia edycja. Pomysł zorganizowania wystawy rękodzieła wyszedł zapewne od Klubu Kobiet? Tak. A właściwie od pani Grażyny Šimůnek, która jest nieformalną przewodniczącą Klubu Kobiet przy naszym Kole PZKO. To ona zaproponowała, żeby zrobić wiosenny jarmark z wystawą i sprzedażą. Widzę, że przeszło sporo gości, choć dopiero co otwarliście wystawę. A przecież wystaw tego typu w całym regionie jest sporo. Faktycznie z każdym rokiem wystawa zyskuje na rozpoznawalności, a to cieszy. Jaka jest idea organizowania takiej wystawy? Panie mogą zaprezentować swoją twórczość, a także zobaczyć, czym zajmują się inne. Istnieje również możliwość zakupu wyrobów. Dlatego organizujemy wystawę przed…

kwiecień022025

Ruszają wiosenne prace porządkowe na cmentarzu w Karwinie Meksyku. Każde dodatkowe ręce do pracy mile widziane

KARWINA MEKSYK / Nadeszła wiosna, więc już tradycyjnie Stowarzyszenie OLZA PRO, przy współpracy z parafią ŚKEAW w Karwinie Frysztacie zaprasza na kolejne wiosenne prace porządkowe na cmentarzu ewangelickim w Karwinie Meksyku przy ulicy Partyzanckiej. Pierwszą brygadę zaplanowano już na najbliższą sobotę – 5 kwietnia. – Spotykamy się niezależnie od pogody zawsze od godziny 9.00. Zaproście chętnych znajomych, wszyscy będą mile widziani. Do zobaczenia. Płyniemy dalej! – apelują Stanisław Kołek i Marek Konieczny w imieniu Stowarzyszenia OLZA PRO. Prace przebiegną w następujących terminach (soboty): 5.04., 12.04., 26.04.2025 oraz 17.05., 24.05., 31.05.2025. Porządkowanie cmentarza rozpoczęto 8 lat temu Przypomnijmy – porządkować nieczynny, zarośnięty cmentarz ewangelicki w Karwinie Meksyku zaczęła grupa ochotników w 2017 roku. Później zawiązało się Stowarzyszenie OLZA PRO, które przejęło dowodzenie nad akcjami społecznych prac porządkowych na tym, a także na innych zaolziańskich cmentarzach, które są dowodami na etniczną polskość tych terenów. https://youtu.be/ANebrsR88mE „Starej Karwiny już nie ma. […] Zostało zaledwie kilka pamiątek polskości na tych ziemiach. Jedną z nich, zupełnie zapomnianą, zarośniętą, jest…

marzec312025

Spacery magnoliowym szlakiem cieszą się niesłabnącym powodzeniem. Następny 6 kwietnia

CIESZYN / Ponad setka osób przyszła na pierwszy tegoroczny spacer szlakiem kwitnących magnolii organizowany przez Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Odbył się 30 marca. Przewodnikami po stworzonym przez śp. Mariusza Makowskiego i Danutę Pawłowską szlaku byli Irena French z Muzeum Śląska Cieszyńskiego oraz Stanisław Kawecki z Urzędu Miasta Cieszyna. Irena French opowiadała o kontekście historycznym i zabytkowych budynkach, Stanisław Kawecki zaś o samych magnoliach od strony botanicznej. Całość stanowiła wspaniałą dawkę wiedzy o mieście. Spacer rozpoczął się pod kościołem Jezusowym. Po wprowadzeniu przez przewodników w temat nastąpiła niespodzianka - zwiedzanie samego kościoła. O tej wyjątkowej świątyni opowiedział Marcin Gabryś - kustosz mieszczącego się w niej muzeum. Kolejne przystanki były przy magnoliach rosnących w przykościelnym parku będącym dawnym cmentarzem, a dalej na tzw. Materówce. French opowiedziała tam nie tylko o mijanych budynkach, ale i o postaci samego Alfonsa Mattera - cieszyńskiego Niemca, któremu, jako jednemu z radnych miejskich, władze udzieliły nagany za "przyczynianie się do polonizacji miasta" - jak wynika z międzywojennych dokumentów.…

marzec312025

„Beskidziocy” wspólnie przywitali wiosnę. Była wycieczka i turniej gry w kręgle, a nawet teatrzyk

BOCONOWICE / 26 marca członkowie i sympatycy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w RC symbolicznie powitali wiosnę. Wydarzenie połączyło wycieczkę, grę w kręgle i teatrzyk. Wycieczka lub spacer W programie znalazły się różne atrakcje, w tym wycieczka lub spacer. Do wyboru były dwie trasy. Wycieczka piesza z Milikowa do Boconowic liczyła około 10 km, a spacer z Jabłonkowa przez Witaliszów do Boconowic – 7 km. Turyści na miejsce dojechali pociągami i autobusami. Przewodnikami na poszczególnych trasach byli Tadeusz i Wanda Farnikowie. Kręgle Następnie, w godzinach 13:00-15:00, odbyła się ekscytująca gra w kręgle, która nieco się przedłużyła. W wyniku tego, na wspólną zabawę po bowlingu zabrakło już czasu, jednak organizatorzy zapowiedzieli, że w przyszłym roku wynagrodzą to uczestnikom. Wyniki gry w kręgle przedstawiają się następująco: Panie: 1. Danka Klimovičová, 2. Danuta Siderek i Wanda Michalkowa, 3. Janka Jasińska. Panowie: 1. Jan Jursa, 2. Marian Sodzawiczny, 3. Roman Kopeć Niespodzianka - program artystyczny Niespodzianką był program artystyczny. Teatrzyk wraz z chórkiem złożonymi…

marzec282025

Już kwitną! Na spacer szlakiem kwitnących magnolii Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprasza już w najbliższą niedzielę

CIESZYN / W Cieszynie magnolie cieszą się ogromnym uznaniem zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Ich piękno przyciąga wielu, szczególnie w czasie kwitnienia, kiedy to niektórzy przyjeżdżają do miasta specjalnie, by podziwiać te majestatyczne kwiaty. Co roku Muzeum Śląska Cieszyńskiego organizuje spacer szlakiem magnolii, który w tym roku także się odbędzie. Pąki magnolii już pojawiły się na krzewach i drzewach, a w związku z tym Muzeum zaprasza na dwa spacery, podczas których będzie można podziwiać te wyjątkowe rośliny. — Kontynuując tradycję zapoczątkowaną przez śp. Mariusza Makowskiego, będziemy podążali trasą wyznaczoną przez pomysłodawców tego wspaniałego przedsięwzięcia: Danusię Pawłowicz i Mariusza Makowskiego. Wyruszamy zatem z pl. Kościelnego w sąsiedztwie kościoła Jezusowego, pójdziemy dalej ul. Sienkiewicza, al. Raszki, ul. 3 Maja, by przez pl. Słowackiego dojść do Parku Pokoju przy Muzeum Śląska Cieszyńskiego — zapowiada Irena French z Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Dwa terminy spacerów z przewodnikami O kwitnących magnoliach opowiadał będzie Stanisław Kawecki z Urzędu Miasta Cieszyna, o mijanych zabytkach Cieszyna i ich…

marzec272025

O egzekucjach na cmentarzach żydowskich w Cieszynie w 80. rocznicę ekshumacji ofiar mówił Wojciech Święs [nagranie]

CIESZYN / Muzeum Śląska Cieszyńskiego zaprosiło mieszkańców regionu na kolejne Spotkanie Szersznikowskie, które miało na celu przypomnienie jednej z najciemniejszych kart historii Cieszyna. Tematem wykładu były egzekucje, które miały miejsce na cmentarzach żydowskich w Cieszynie wiosną 1945 roku. Wykład poprowadził Wojciech Święs, historyk i pracownik Muzeum Śląska Cieszyńskiego, który w swojej prelekcji szczegółowo przedstawił tragiczny epizod z lokalnej historii. Święs, doktorant Uniwersytetu Ostrawskiego, członek cieszyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, podjął temat zbrodni, która miała miejsce pod sam koniec wojny, a ofiary ekshumowano tuż po "wyzwoleniu" Cieszyna, w atmosferze niepokoju i chaosu. Strzały na cmentarzach żydowskich zwiastowały śmierć wielu niewinnych ludzi. Znamienne jest, iż zbrodnia ta, choć brutalna i przerażająca, przez długie lata nie doczekała się odpowiedniego wyjaśnienia ani ukarania sprawców. Święs, po przeprowadzeniu szczegółowych kwerend w istniejących na ten temat materiałach, starał się przybliżyć słuchaczom tamtą tragiczną historię. W trakcie wykładu zwrócił uwagę na fakt, iż duża część ofiar pochodziła z obecnego Zaolzia. Pełnego zapisu audio…

marzec252025

Wędrowali do źródeł królowej polskich rzek. W XXI Rajdzie do Źródeł Wisły udział brali także Zaolziacy

WISŁA / Jak co roku Oddział w Wiśle Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego zorganizował Rajd "Ku źródłom Wisły”. W sobotę 22 marca odbyła się XXI edycja wydarzenia. Udział w rajdzie wzięli także turyści z Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej. Uczestnicy rajdu do wyboru mieli trzy trasy rozpoczynające się w trzech różnych punktach startowych: z Wisły Czarnego, z Przełęczy Kubalonka i z Koczego Zamku w Koniakowie. "Beskidziocy" wybrali ten ostatni wariant. Poprowadził ich Stanisław Pawlik. Po drodze opowiadał o ciekawostkach na trasie. Wspomniał m.in. legendę wiążąca się ze wzgórzem Koczy Zamek, jak również z tajemnicami, jakie skrywa jaskinia pod Gańczorką. Omówił też dzieje Pałacyku Myśliwskiego Habsburgów. Właśnie tam, przy gmachu schroniska, które wybudowano po przeniesieniu pałacyku do centrum Wisły, zlokalizowana była meta rajdu. — Na 22 marca przypada Światowy Dzień Wody, tak więc rajd "Ku źródłom Wisły” idealnie nam się w to wpisuje. Wszystko "kręci się" więc wokół Wisły, a miejsce mety znajduje się najbliżej jej źródeł — wyjaśnił Robert…

marzec232025

Polskie ślady w Gruzji: Pomnik Władysława Raczkiewicza w Kutaisi

KUTAISI / W Kutaisi, jednym z najstarszych i trzecim co do wielkości miast Gruzji znajduje się pomnik upamiętniający Władysława Raczkiewicza – prezydenta RP na uchodźstwie w latach 1939-1947. Monument jest jednym z licznych świadectw bliskich relacji polsko-gruzińskich oraz wyrazem pamięci o Polakach, którzy na różne sposoby zapisali się w historii tego regionu. Kim był Władysław Raczkiewicz (ვლადისლავ რაჩკევიჩი)? Władysław Raczkiewicz był polskim politykiem, prawnikiem i działaczem społecznym. Pełnił liczne funkcje państwowe – był ministrem spraw wewnętrznych, senatorem i marszałkiem Senatu, wojewodą nowogródzkim, wileńskim, krakowskim i pomorskim. W latach 1939–1947 pełnił funkcję prezydenta RP na uchodźstwie, prowadząc działalność dyplomatyczną na rzecz Polski w czasie II wojny światowej. Jak powiedziała w 2022 roku, podczas odsłonięcia pomnika, wiceminister kultury Wanda Zwinogrodzka, co odnotował portal Dzieje.pl "Życie Władysława Raczkiewicza przypadało na ciężkie dla Polski czasy – okres zaborów i dwóch wojen światowych oraz krótkie lata niepodległości". Władysław Raczkiewicz urodził się 28 stycznia 1885 roku w Kutaisi, które wówczas znajdowało się na terenie Imperium Rosyjskiego.…

marzec202025

Cieszyn upamiętnił ofiary jednej z najokrutniejszych egzekucji na Śląsku Cieszyńskim z czasów II wojny światowej

CIESZYN / W czwartek, 20 marca, pod Wałką w Cieszynie odbyła się uroczystość upamiętniająca 83. rocznicę śmierci 24 żołnierzy Związku Walki Zbrojnej Armii Krajowej, zamordowanych przez hitlerowskich oprawców w 1942 roku. W tym szczególnym dniu pod pomnikiem poświęconym poległym zgromadzili się kombatanci, przedstawiciele władz samorządowych, instytucji oraz licznie przybyli mieszkańcy regionu, by oddać hołd bohaterom, którzy zapłacili najwyższą cenę za wierność i oddanie Polsce. Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12:00. Przy pomniku, na którym wyryte są nazwiska zamordowanych żołnierzy, zabrzmiał hymn narodowy, a następnie odczytano nazwiska wszystkich 24 bohaterów, którzy oddali życie na śląsko-cieszyńskiej ziemi. Mocne słowa burmistrz Cieszyna w 83. rocznicę mordu Podczas uroczystości głos zabrała m.in. Gabriela Staszkiewicz, burmistrz miasta Cieszyna. W swoim przemówieniu zwróciła uwagę na znaczenie pamięci historycznej i upamiętniania dramatycznych wydarzeń II wojny światowej. – W 83. rocznicę zamordowania 24 żołnierzy Związku Walki Zbrojnej (Armii Krajowej) przez hitlerowskiego okupanta stoję tu przed państwem, powtarzając za tymi, którzy wnieśli największy wkład w tytaniczne zmagania o niepodległą…

marzec192025

„Beskidziocy” wędrowali koło Jistebnickich Stawów w poszukiwaniu śnieżyczek. A już za tydzień zapraszają na wspólne powitanie wiosny

REGION / Miłośnicy turystyki zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Sportowym "Beskid Śląski" w RC wędrówki i spacery organizują cały rok. Trudno jest więc w ich wypadku mówić o rozpoczynaniu sezonu turystycznego. Niemniej, by zaakcentować nadchodzącą wiosnę, organizują wydarzenie pod hasłem "powitanie wiosny", które odbędzie się 26 marca. Udział w nim może wziąć każdy chętny, nie tylko członek PTTS. Wędrowali koło Jistebnickich Stawów w poszukiwaniu śnieżyczek Natomiast 18 marca "Beskidziocy" wędrowali szlakiem Jistebnickich Stawów. Celem wycieczki było podziwianie piękna przyrody i odkrywanie pierwszych oznak wiosny w postaci śnieżyczek. Wycieczka prowadziła z Jistebníku do Polánki i z powrotem. Turyści pokonali 11-kilometrową trasę w malowniczej okolicy. Jistebnickie stawy są częścią Obszaru Chronionego Krajobrazu Poodří /CHKO/ nazywanego też małe Trzebońsko. Jistebnickich stawów jest w sumie 25. Mimo mroźnego poranka, piękne, słoneczne niebo zwiastowało udany dzień. W wycieczce wzięło udział 14 osób, które pod przewodnictwem Wandy Vampoli rozpoczęły swoją podróż z Jistebníku. Trasa prowadziła przez okolice Jistebnickich Stawów, w tym wokół największego z nich – stawu Bezruč. To…

marzec182025

130 rocznica katastrofy górniczej w Karwinie-Kopalniach. Odsłonięto wyremontowany pomnik upamiętniający ofiary tragicznego wypadku

KARWINA KOPALNIE / W niedzielne przedpołudnie 16 marca 2025 roku na cmentarzu w Karwinie-Kopalniach odbyła się uroczystość odsłonięcia wyremontowanego pomnika upamiętniającego ofiary katastrofy górniczej na kopalni Hohenegger, która miała miejsce 130 lat temu. Katastrofa, która wydarzyła się 16 marca 1895 roku, pochłonęła życie 52 górników, a pomnik stanowi symbol ich poświęcenia i trudnej pracy. Jak podkreślano podczas uroczystości, pomnik jest symbolem pamięci o górnikach, którzy swoją pracą przyczynili się do rozwoju regionu, a także stracili życie w wyniku tragicznych wypadków. Renowacja jest częścią działań mających na celu ochronę dziedzictwa kulturowego i przypomnienie o ważnej roli, jaką odegrali górnicy w historii tego regionu. Msza święta i uroczyste odsłonięcie odrestaurowanego pomnika Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą odprawioną w kościele pw. św. Piotra z Alkantary w intencji poległych. Po mszy poczty sztandarowe harcerzy i górników, orkiestra górnicza z Hawierzowa, przedstawiciele lokalnych władz samorządowych oraz przedstawiciele polskich władz, działających w regionie instytucji i organizacji, a także liczni przedstawiciele lokalnej społeczności przeszli na cmentarz, do…

marzec172025

Minęło 85 lat od Zbrodni Katyńskiej. Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska” ogłosiło zbiórkę

W tym roku obchody rocznicy Zbrodni Katyńskiej mają szczególne znaczenie. Przypada bowiem 85. rocznica tej tragedii. Sejm RP ustanowił 2025 Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc kaźni. Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej” organizuje 11 kwietnia w Czeskim Cieszynie uroczystość wspomnieniową, której celem jest oddanie hołdu zamordowanym oraz pielęgnowanie pamięci o historii. W ramach obchodów zaplanowano nabożeństwo ekumeniczne, występy artystyczne oraz spotkanie członków Stowarzyszenia. Dodatkowo Rodzina Katyńska prowadzi zbiórkę na organizację uroczystości oraz wyjazd do Muzeum Katyńskiego w Warszawie. Obchody upamiętniające ofiary Zbrodni Katyńskiej 11 kwietnia w Czeskim Cieszynie odbędzie się uroczystość upamiętniająca 85. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. Stowarzyszenie „Rodzina Katyńska w Republice Czeskiej” organizuje wydarzenie, aby oddać hołd zamordowanym oficerom i przypomnieć o tragicznych wydarzeniach 1940 roku. Uroczystości rozpoczną się nabożeństwem ekumenicznym o 9:00 w kościele katolickim pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (Czeski Cieszyn, Aleje Masaryka 83/10). Następnie uczestnicy przejdą pod pomnik z tablicami pamięci ofiar, gdzie odbędzie się główna część obchodów. W programie znajdzie…

marzec162025

Postać wybitnego władcy cieszyńskiego przybliżył Władysław M. Żagan. Marcowy wykład MUR-u warty jest wysłuchania

CZESKI CIESZYN / Postać najsłynniejszego z Piastów cieszyńskich – Przemysława Noszaka – była tematem marcowego (13 marca) wykładu Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej. Postać tę przybliżył Władysław Michał Żagan. Historyk i rekonstruktor zajmujący się średniowieczem ze szczególnym uwzględnieniem dworu cieszyńskiego księcia Przemysława Noszaka barwnie przedstawił sylwetkę księcia jako nie tylko władcy regionalnego, ale także postaci o znaczeniu europejskim. Prelegent omówił długie i burzliwe życie Noszaka, który jako jeden z nielicznych władców tamtego okresu dożył 76 lat. Opowiedział o jego znaczącej roli na dworze praskim, licznych misjach dyplomatycznych oraz jego wpływie na kształtowanie się księstwa cieszyńskiego. Podkreślał ogromny wpływ, jaki bohater wykładu miał na europejską politykę. Wyjaśnił, skąd wziął się legendarny przydomek „Noszak” i wiele innych ciekawostek. Temat bynajmniej nie został wyczerpany Podczas dyskusji po wykładzie poruszono m. in. temat trudności w dostępie do archiwaliów dotyczących Księstwa Cieszyńskiego znajdujących się w Liechtensteinie. Prelegent zwrócił też uwagę na to, że historia regionu nie jest dostatecznie znana ani w Polsce ani…

marzec152025

Colostrum – naturalne wsparcie odporności. Turyści z PTTS Beskid Śląski na spotkaniu w Wędryni

WĘDRYNIA / Czym jest colostrum, jak wpływa na układ immunologiczny i w jaki sposób można je stosować? Odpowiedzi na te pytania poznali członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w RC podczas środowego (12 marca) spotkania w Wędryni. Prelekcję poprowadziła Anna Kołorz z rodzinnej firmy Corinos House s.r.o z Gnojnika, jedynego w Czechach zakładu zajmującego się produkcją suplementów na bazie siary bydlęcej. Spotkanie połączone z wycieczką Wydarzenie było zwieńczeniem środowego spaceru beskidzioków. Dwie grupy turystyczne wyruszyły z Łyżbic i Wędryni. Spotkali się w Izbie Pamięci w Wędryni (starej szkole), gdzie czekała na nich prelekcja. O działalności Corinos House opowiedziała Anna Kołorz wraz z Joanną Dřuman i Werniką Dudą. Produkcja colostrum w Czechach Anna Kołorz wyjaśniła, że firma działa od 2010 roku i zajmuje się pozyskiwaniem oraz przetwarzaniem siary bydlęcej. - W Gnojniku mamy nasz zakład produkcyjny. Siarę zbieramy od rolników, z którymi mamy umowy, ponieważ mleczarnie nie zajmują się siarą. Mogą wykupować mleko krowie dopiero od piątego dnia po ocieleniu – wyjaśniła.…

marzec132025

Działacze MK PZKO Sibica podsumowali rok i zaplanowali przyszły. Do grona członków dołączyło 5 nowych osób

CZESKI CIESZYN / W piątek 7 marca w siedzibie Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Czeskim Cieszynie-Sibicy odbyło się zebranie sprawozdawcze. Podsumowano działalność Koła w minionym roku, przedstawiono sytuację finansową oraz omówiono plany na najbliższy okres. Tradycyjnie spotkanie uświetniły występy artystyczne dzieci z miejscowego przedszkola. Przyjęto też pięciu nowych członków. Program artystyczny Zebranych przywitała Irena Kołek - prezes MK PZKO Czeski Cieszyn Sibica. Przedstawiła krótko porządek zebrania i przedstawiła gości. Pierwszym punktem programu był program artystyczny w wykonaniu dzieci z przedszkola przygotowany pod opieką ich wychowawczyni. Maluchy uraczyły zafascynowanych widzów recytacją polskich wierszyków. Podsumowanie działalności Ilona Hudeczek przedstawiła szczegółowe sprawozdanie z działalności Koła w ubiegłym roku. Poinformowała, że na dzień zebrania liczba członków koła wynosiła 126 osób. W minionym okresie sprawozdawczym odbyło się 8 zebrań zarządu i kilka imprez towarzysko-kulturalnych. Były to m.in: Wystawa Wielkanocna połączona ze sprzedażą i warsztatami, tradycyjne smażenie jajecznicy, „Kobzol-szoł“, prelekcja Michała Kochaniewicza na temat chmielu i piwa na przestrzeni dziejów i towarzysząca jej wystawa birofilska…

marzec122025

Czosnek niedźwiedzi – smaczny i zdrowy dar natury. Już jest! Zobacz, jak wykorzystują go mieszkańcy regionu

REGION/ Pojawił się już czosnek niedźwiedzi. Przebijające się przez zeschłe listowie jasnozielone listki cieszą nie tylko oko, ale i podniebienie. Podczas środowego spaceru Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego "Beskid Śląski" w RC zapytaliśmy kilkoro uczestników, w jaki sposób wykorzystują ten smaczny i zdrowy dar natury. Zdradzili nam kilka swoich ulubionych przepisów z wykorzystaniem czosnku niedźwiedziego. Zobacz, w jakiej formie delektują się tą zdrową rośliną. Zofia Franek Zbieram najchętniej gdzieś w górach, w czystym środowisku. I robię coś w rodzaju pesto. Można zmiksować, ale ja drobno kroję. Posolę i zmieszam z oliwą z oliwek, która jest trochę gęstsza i dodaję troszeczkę musztardy. W słoiku w lodówce trzymam około trzy miesiące. Bardzo lubię chleb lub rogalik posmarowany tym zamiast masłem. Zofia Franek Janka Jasińska Najchętniej czosnek niedźwiedzi kładę świeży pokrojony na chleb z masłem. Robię też pesto. Dodaję je później do wielu potraw na słono. Na przykład jak robię makaron z czymś, to dodaję trochę tego pesto. Jednak najbardziej lubię świeży, nieprzetworzony, jedynie pokrojony…

marzec082025

Dzień Kobiet przyszedł z Zachodu, a nie ze Wschodu. O historii i współczesnym znaczeniu święta mówi Władysława Magiera [WYWIAD]

Dziś – 8 marca – przypada Międzynarodowy Dzień Kobiet. O genezie, historii i współczesnym znaczeniu tego święta porozmawialiśmy z Władysławą Magierą – historyczką, aktywną działaczką na rzecz przywracania kobietom należnego im miejsca w pamięci zbiorowej i przestrzeni publicznej oraz znaczenia kobiet w historiografii. Geneza Dnia Kobiet – początki w Ameryce i Europie Zacznijmy od samego początku. Skąd się wzięła i kiedy powstała idea takiego święta? Historia Dnia Kobiet sięga początku XX wieku. Idea ta wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych, gdzie obchodzono tzw. Women's Day, upamiętniający strajk kobiet w połowie XIX wieku. Strajkujące pracownice zostały zamknięte w zakładzie pracy, gdzie wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło ponad sto kobiet. To tragiczne wydarzenie stało się impulsem do podjęcia walki o prawa kobiet. W Europie święto zyskało popularność dzięki decyzji podjętej w 1910 roku na Międzynarodowej Konferencji Socjalistek w Kopenhadze. Jedną z głównych inicjatorek była Klara Zetkin, ale udział w wydarzeniu brała również Dorota Kłuszyńska - działaczka kobieca ze Śląska Cieszyńskiego. W 1911…

marzec082025

Znaczenie granicy prusko-austriackiej w życiu mieszkańców Śląska Cieszyńskiego. Prelekcja Jakuba Skałki [nagranie]

CIESZYN / W czwartkowe popołudnie 6 marca w Centrum Folkloru Śląska Cieszyńskiego, mieszczącym się w Domu Narodowym w Cieszynie, Jakub Skałka przybliżył temat znaczenia granicy prusko-austriackiej w życiu mieszkańców Śląska Cieszyńskiego. Prelekcja dotyczyła życia mieszkańców historycznego pogranicza prusko-austriackiego w latach 1742–1922 oraz współczesnej pamięci o tych wydarzeniach. - Mimo że tej granicy już tak długo nie ma, to ta granica cały czas oddziałuje na tożsamość mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, na identyfikację siebie nawzajem i siebie samych - stwierdził prelegent. Wykład, który przedstawił, oparty był na rzetelnej wiedzy i konkretnych źródłach badawczych. W prelekcji nie zabrakło także wątków humorystycznych. Dla tych, którzy przyjść nie mogli, a temat ich interesuje, mamy nagranie Prelekcja spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników, którzy wypełnili salę Centrum Folkloru. Dla tych, którzy przyjść nie mogli, a temat ich interesuje, mamy nagranie Można pomóc prelegentowi w pisaniu jego pracy doktorskiej Prelegent poprosił uczestników spotkania, by wypełnili ankietę potrzebną mu w ramach prowadzonych przez niego badań naukowych do pracy doktorskiej.…

marzec052025

MUR zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Postać najsłynniejszego z Piastów cieszyńskich przedstawi Władysław Żagan

CZESKI CIESZYN / Najbliższe, marcowe spotkanie Międzygeneracyjnego Uniwersytetu Regionalnego Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, zapowiada się wyjątkowo ciekawie. Sylwetkę postaci najsłynniejszego z Piastów cieszyńskich - Przemysława Noszaka - przedstawi Władysław M. Żagan. Wykład odbędzie się w czwartek 13 marca o godz. 17.00 w klubie „Dziupla” w Czeskim Cieszynie (ul. Strzelnicza). Temat: Przemysław, którego zwą „Noszakiem” Jak zauważył w swej kronice Jan Długosz, starając się scharakteryzować postać cieszyńskiego władcy, Przemysław I Noszak był mężem roztropnym, sprawnym i poważnym. Noszak był bowiem jedynym księciem cieszyńskim, który zaistniał w sposób szczególny na arenie międzynarodowej. Wpierw był młodym, ambitnym i energicznym władcą, zdobywającym coraz to zaszczytniejsze funkcje na dworach swych protektorów. Później starym księciem, którego choroba i starość doprowadziły do całkowitego niedowładu nóg, co odzwierciedla jego późniejszy przydomek. Pomimo tych przeciwności zachował swoje wpływy i cieszył się szacunkiem współczesnych. Podczas spotkania przyjrzymy się zatem tej arcyciekawej postaci historycznej, stanowiącej – mimoupływu sześciu stuleci – wzór europejskiego polityka i dyplomaty. Prelegent -…

marzec042025

Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej świętuje 50-lecie. Rok 2025 będzie pełen wyjątkowych wydarzeń

BIELSKO-BIAŁA / Regionalny Ośrodek Kultury (ROK) w Bielsku-Białej obchodzi w tym roku jubileusz 50-lecia swojej działalności. Z tej okazji instytucja przygotowała bogaty kalendarz wydarzeń kulturalnych, na które serdecznie zaprasza wszystkich zainteresowanych. Od momentu powstania, 1 sierpnia 1975 roku, Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej nieustannie działa na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu. Obecnie, jako instytucja kultury samorządu województwa śląskiego, obejmuje swoim zasięgiem Subregion Południowy Województwa Śląskiego oraz okoliczne powiaty dawnego województwa bielskiego. Organizowane przez ROK wydarzenia stały się nie tylko ambitną rozrywką dla mieszkańców, ale także unikalną w skali kraju formą edukacji, podkreślającą wartość podtrzymywania więzi i tradycji kulturowych. Jubileuszowy rok 2025 – najważniejsze wydarzenia W jubileuszowym roku 2025 ROK organizuje liczne festiwale, przeglądy i konkursy, którym towarzyszyć będą koncerty, warsztaty, potańcówki, jarmarki, wystawy oraz animacje. Oto wybrane wydarzenia zaplanowane na ten rok: 13 kwietnia – 32. Konkurs na Palmy Wielkanocne w Gilowicach, 25 kwietnia – 70. Ogólnopolski Konkurs Recytatorski, Kwiecień/Maj – Otwarcie Sezonu Pasterskiego w Województwie Śląskim (Rychwałd), 25 maja…