E-mail: redakcja@zwrot.cz

    WIERZNIOWICE / Wiele opowiadań gawędziarzy z Wierzniowic i okolicy znalazło się w nowej książce Karola Daniela Kadłubca „Od Cieszyna do Bogumina”, toteż tam do Domu PZKO zaproszono jej autora. Spotkanie z językoznawcą, etnografem i folklorystą odbyło się we wtorek 17 grudnia. Kilka dni wcześniej (12 grudnia) promocja publikacji miała miejsce w Bibliotece Regionalnej w Karwinie-Mizerowie.

    Spotkanie w Wierzniowicach zorganizowane zostało jako impreza obwodowa Miejscowych Kół Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego obwodu bogumińskiego. Nieczęsto goszczą tam pezetkaowcy profesora, wierzniowiczanie przypomnieli, że był u nich przed 41 laty, w Skrzeczoniu, jak zanotowali tamtejsi kronikarze, był w grudniu 1979 roku. Toteż na spotkanie z folklorystą przyjechały także osoby z okolicznych miejscowości, ze Skrzeczonia czy Lutyni Dolnej, nawet Orłowej.

    Wszyscy z chęcią nabywali książkę Daniela Kadłubca, znajdowali w niej bowiem opowieści o stronach rodzinnych, a gawędziarzy często znali osobiście lub nawet byli to ich przodkowie, krewni. Tak było na przykład w przypadku prezesa wierzniowickiego Koła PZKO Marcela Balcarka, Daniel Kadłubiec spisał opowiadania jego dziadków i pradziadków.

    Książka jest dokumentem epoki

    Gościa przywitała Otylia Toboła. Wyjaśniła, że książka „Od Cieszyna do Bogumina. Od Těšína k Bohumínu” ma dwujęzyczny tytuł, ponieważ opatrzona została komentarzami w języku polskim i języku czeskim. Zamieszczone w niej opowieści zapisane zostały w gwarze w polskiej transkrypcji.

    Daniel Kadłubiec wspominał na początku swoje strony rodzinne, Karpętną, opowiedział, jak zainteresował się opowieściami gwarowymi, zaczął odwiedzać gawędziarzy, nagrywać to, co mówili. Podkreślił, że był to wtedy zupełnie inny świat, ludzie na wsi żyli jak jedna wielka rodzina.

    Miejscowości zaolziańskie na północ od Cieszyna zaczął penetrować w 1963 roku. – Nie ma ani jednej miejscowości między Cieszynem a Boguminem, Kopytowem, Pudłowem, do której bym nie zawitał i gdzie bym nie nagrywał opowiadania. Tych gawędziarzy, fantastycznych, było 137 – wyjaśnił. Pamięta ciągle, jak wyglądali i jak zachowywali się podczas nagrań.

    Na spotkanie w Wierzniowicach przybyli także mieszkańcy innych miejscowości

    W samych Wierzniowicach zanotował 102 opowiadania. W książce „Od Cieszyna do Bogumina” znalazło się 580 opowiadań, ale autor musiał dokonać wyboru, bowiem w sumie ma tych opowiadań kilka razy więcej. Publikacja jest dokumentem, ponieważ nikt z narratorów już nie żyje. Zamieścił w niej najbardziej typowe, najbardziej unikatowe opowiadania.

    – Doskonałość dolańskiego materiału polega na tym, że między tymi opowiadanami są różne gatunki – stwierdził. Wymienił przykłady np. podań wierzeniowych, legend, podań historycznych, w których są wątki fabularne i realistyczne, opowiadań nowelistycznych. Zwrócił uwagę na specyficzny wymiar opowiadań, które znane są w całej Europie.

    – Słowo to jest tylko część sztuki opowiadania – wyjaśnił profesor, mówiąc o modulacji głosu, mimice i gestach gawędziarzy. Trochę przybliżyć ten temat może dołączona do książki płyta, gdzie chociaż słychać, w jaki sposób niektórzy opowiadali. – To byli ludzie, którzy mieli naprawdę talent, mieli opanowaną gwarę, ale mieli też wizję, fantazję. Potrafili ten świat wymodelować.

    Autor publikacji chętnie wpisywał dedykacje

    – Od Cieszyna do Bogumina to był unikatowy teren ludzi, którzy mieli nieprawdopodobną wyobraźnię, pamięć i zdolności. A było to dlatego, że się wtedy opowiadało – podsumował, dodając, że jeżeli dziś chcemy światu pokazać, kim jesteśmy, to tym, co o nas mówi, jest gwara i tradycja. By zachować tę spuściznę kulturową, szkoły powinny mieć lekcje regionalizmu. – Jeżeli nastąpi wyrwa międzygeneracyjna, to odnowić kultury prawdopodobnie się nie da – zakończył Daniel Kadłubiec.

    CR

    Tagi: , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Znamy wyniki konkursu „Tu się czyta!”. Zwycięska recenzja będzie opublikowana w grudniowym numerze miesięcznika Zwrot
      grudzień012022

      Znamy wyniki konkursu „Tu się czyta!”. Zwycięska recenzja będzie opublikowana w grudniowym numerze miesięcznika Zwrot

      Dzieci czują się jak u siebie w domu. Rozmowa ks. Lukášem Mockiem
      grudzień012022

      Dzieci czują się jak u siebie w domu. Rozmowa ks. Lukášem Mockiem

      Zespół Head in the Clouds: Chociaż gramy razem krótko, kilka koncertów już mamy za sobą
      grudzień012022

      Zespół Head in the Clouds: Chociaż gramy razem krótko, kilka koncertów już mamy za sobą

      W sierpniu weszła do obiegu kartka pocztowa „Święto Lotnictwa Polskiego”. Uroczyście zaprezentowała ją Poczta Polska
      grudzień012022

      W sierpniu weszła do obiegu kartka pocztowa „Święto Lotnictwa Polskiego”. Uroczyście zaprezentowała ją Poczta Polska

      10 pomysłów na weekend
      grudzień012022

      10 pomysłów na weekend

      Wiemy, kto wystąpi na koncercie laureatów Konkursu Gwar. Zaplanowano go na  czwartek 15 grudnia
      grudzień012022

      Wiemy, kto wystąpi na koncercie laureatów Konkursu Gwar. Zaplanowano go na czwartek 15 grudnia

      Polska awansowała do 1/8 finału mundialu! Kolejny mecz już w niedzielę
      listopad302022

      Polska awansowała do 1/8 finału mundialu! Kolejny mecz już w niedzielę

      Radio Katowice świętuje 95 urodziny! Pierwszą audycją była transmisja górniczej mszy świętej
      listopad302022

      Radio Katowice świętuje 95 urodziny! Pierwszą audycją była transmisja górniczej mszy świętej

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.