E-mail: redakcja@zwrot.cz

    WIERZNIOWICE / Wiele opowiadań gawędziarzy z Wierzniowic i okolicy znalazło się w nowej książce Karola Daniela Kadłubca „Od Cieszyna do Bogumina”, toteż tam do Domu PZKO zaproszono jej autora. Spotkanie z językoznawcą, etnografem i folklorystą odbyło się we wtorek 17 grudnia. Kilka dni wcześniej (12 grudnia) promocja publikacji miała miejsce w Bibliotece Regionalnej w Karwinie-Mizerowie.

    Spotkanie w Wierzniowicach zorganizowane zostało jako impreza obwodowa Miejscowych Kół Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego obwodu bogumińskiego. Nieczęsto goszczą tam pezetkaowcy profesora, wierzniowiczanie przypomnieli, że był u nich przed 41 laty, w Skrzeczoniu, jak zanotowali tamtejsi kronikarze, był w grudniu 1979 roku. Toteż na spotkanie z folklorystą przyjechały także osoby z okolicznych miejscowości, ze Skrzeczonia czy Lutyni Dolnej, nawet Orłowej.

    Wszyscy z chęcią nabywali książkę Daniela Kadłubca, znajdowali w niej bowiem opowieści o stronach rodzinnych, a gawędziarzy często znali osobiście lub nawet byli to ich przodkowie, krewni. Tak było na przykład w przypadku prezesa wierzniowickiego Koła PZKO Marcela Balcarka, Daniel Kadłubiec spisał opowiadania jego dziadków i pradziadków.

    Książka jest dokumentem epoki

    Gościa przywitała Otylia Toboła. Wyjaśniła, że książka „Od Cieszyna do Bogumina. Od Těšína k Bohumínu” ma dwujęzyczny tytuł, ponieważ opatrzona została komentarzami w języku polskim i języku czeskim. Zamieszczone w niej opowieści zapisane zostały w gwarze w polskiej transkrypcji.

    Daniel Kadłubiec wspominał na początku swoje strony rodzinne, Karpętną, opowiedział, jak zainteresował się opowieściami gwarowymi, zaczął odwiedzać gawędziarzy, nagrywać to, co mówili. Podkreślił, że był to wtedy zupełnie inny świat, ludzie na wsi żyli jak jedna wielka rodzina.

    Miejscowości zaolziańskie na północ od Cieszyna zaczął penetrować w 1963 roku. – Nie ma ani jednej miejscowości między Cieszynem a Boguminem, Kopytowem, Pudłowem, do której bym nie zawitał i gdzie bym nie nagrywał opowiadania. Tych gawędziarzy, fantastycznych, było 137 – wyjaśnił. Pamięta ciągle, jak wyglądali i jak zachowywali się podczas nagrań.

    Na spotkanie w Wierzniowicach przybyli także mieszkańcy innych miejscowości

    W samych Wierzniowicach zanotował 102 opowiadania. W książce „Od Cieszyna do Bogumina” znalazło się 580 opowiadań, ale autor musiał dokonać wyboru, bowiem w sumie ma tych opowiadań kilka razy więcej. Publikacja jest dokumentem, ponieważ nikt z narratorów już nie żyje. Zamieścił w niej najbardziej typowe, najbardziej unikatowe opowiadania.

    – Doskonałość dolańskiego materiału polega na tym, że między tymi opowiadanami są różne gatunki – stwierdził. Wymienił przykłady np. podań wierzeniowych, legend, podań historycznych, w których są wątki fabularne i realistyczne, opowiadań nowelistycznych. Zwrócił uwagę na specyficzny wymiar opowiadań, które znane są w całej Europie.

    – Słowo to jest tylko część sztuki opowiadania – wyjaśnił profesor, mówiąc o modulacji głosu, mimice i gestach gawędziarzy. Trochę przybliżyć ten temat może dołączona do książki płyta, gdzie chociaż słychać, w jaki sposób niektórzy opowiadali. – To byli ludzie, którzy mieli naprawdę talent, mieli opanowaną gwarę, ale mieli też wizję, fantazję. Potrafili ten świat wymodelować.

    Autor publikacji chętnie wpisywał dedykacje

    – Od Cieszyna do Bogumina to był unikatowy teren ludzi, którzy mieli nieprawdopodobną wyobraźnię, pamięć i zdolności. A było to dlatego, że się wtedy opowiadało – podsumował, dodając, że jeżeli dziś chcemy światu pokazać, kim jesteśmy, to tym, co o nas mówi, jest gwara i tradycja. By zachować tę spuściznę kulturową, szkoły powinny mieć lekcje regionalizmu. – Jeżeli nastąpi wyrwa międzygeneracyjna, to odnowić kultury prawdopodobnie się nie da – zakończył Daniel Kadłubiec.

    CR

    Tagi: , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.
      październik292021

      Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.

      Już jutro można wziąć udział w konkursie Wakacyjne Dyktando 2022. Tym razem nowość – dyktando ze słuchu
      sierpień102022

      Już jutro można wziąć udział w konkursie Wakacyjne Dyktando 2022. Tym razem nowość – dyktando ze słuchu

      10 osób poszkodowanych w wypadku w Chorwacji wraca dziś do Polski
      sierpień102022

      10 osób poszkodowanych w wypadku w Chorwacji wraca dziś do Polski

      Nowe pomosty pływające pojawią się w trzech miejscach naszego regionu. Będą nową atrakcją turystyczną
      sierpień102022

      Nowe pomosty pływające pojawią się w trzech miejscach naszego regionu. Będą nową atrakcją turystyczną

      Wiemy, kto wygrał 31. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne w Żywcu. Zespół oglądaliśmy również w Jabłonkowie [zdjęcia]
      sierpień102022

      Wiemy, kto wygrał 31. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne w Żywcu. Zespół oglądaliśmy również w Jabłonkowie [zdjęcia]

      „Do Jabłonkowa wróć, ni ma piekniejsej krainy…” — tymi słowami zakończył się sobotni koncert Golec uOrkiestry [ZDJĘCIA, WIDEO]
      sierpień102022

      „Do Jabłonkowa wróć, ni ma piekniejsej krainy…” — tymi słowami zakończył się sobotni koncert Golec uOrkiestry [ZDJĘCIA, WIDEO]

      Na „Gorolu” dziecka bawiły sie w „strefie dziecka”. Jakie atrakcje przygotowano dla najmłodszych?
      sierpień092022

      Na „Gorolu” dziecka bawiły sie w „strefie dziecka”. Jakie atrakcje przygotowano dla najmłodszych?

      Jak fizykę to tylko w Warszawie. Uniwersytet Warszawski znalazł się w pierwszej setce najlepszych uczelni świata w kategorii fizyka!
      sierpień092022

      Jak fizykę to tylko w Warszawie. Uniwersytet Warszawski znalazł się w pierwszej setce najlepszych uczelni świata w kategorii fizyka!

      Co to był za mecz! Orły Zaolzia pokonały Reprezentację Kysuc 7:3 [zdjęcia]
      sierpień092022

      Co to był za mecz! Orły Zaolzia pokonały Reprezentację Kysuc 7:3 [zdjęcia]

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.