E-mail: redakcja@zwrot.cz

    STONAWA / Dziś mija 96. rocznica tragicznych wydarzeń w Stonawie. Podczas konfliktu zbrojnego czesko-polskiego 26 stycznia 1919 roku zginęło tam 20 żołnierzy polskich 12 pułku piechoty z Wadowic oraz osoby cywilne. Kilku żołnierzy poległo w walce, natomiast ranni zostali dobici, cywile pomordowani. Ich mogiła na stonawskim cmentarzu katolickim stała się symbolem walki o wolność i niepodległość.

    Mimo upływu lat, wielu zawirowań dziejowych i niesprzyjających okoliczności pamięć o tym niepotrzebnym konflikcie z bronią w ręku i przelanej krwi niewinnych przetrwała, a mogiła zbiorowa nigdy nie została zapomniana. Stonawianie troszczyli się o nią zawsze z jednakowym poświęceniem i determinacją.

    Już w 1919 roku wzniesiono na niej krzyż z tablicą. W 1934 roku na tablicy umieszczono cytat: „Przechodniu, powiedz Polsce, tu leżym jej syny, posłuszni jej prawom do ostatniej godziny”. W 1995 roku obok odsłonięta została nowa tablica pamiątkowa. Obecnie co roku odbywają się uroczystości wspomnieniowe, okrągłe obchody rocznicowe mają bardziej doniosły charakter.

    Nad mogiłą

    Tegoroczne uroczystości w sobotę 24 stycznia zorganizowało Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Stonawie, Sekcja Historii Regionu ZG PZKO w RC, Koło Polskich Kombatantów w RC, Polska Sekcja Narodowa Ruchu Politycznego Coexistentia-Wspólnota.

    Przy mogile i tablicy pamiątkowej powitała obecnych Aleksandra Opioł, członkini zarządu stonawskiego Koła PZKO. Przypomniała okoliczności zdarzenia, dodając:

    – W czasach, kiedy niejeden Polak na Zaolziu nie wiedział o istnieniu tej mogiły, panie z Miejscowego Koła PZKO otaczały ją opieką, wysadzały kwiaty i tak czynią do dnia dzisiejszego. Nie zapominali również mieszkańcy Stonawy. W dniu święta zmarłych zawsze płonęły tu znicze.

    Zabrzmiał wiersz okolicznościowy w wykonaniu Władysława Kristena i wspólna modlitwa, odśpiewano „Rotę”.

    Kwiaty na mogile złożyli m.in. konsul generalna RP w Ostrawie Anna Olszewska, członkini Zarządu Głównego PZKO i przewodnicząca Rady Kultury Anna Piszkiewicz, prezes Kongresu Polaków Józef Szymeczek, delegacje Macierzy Szkolnej, Harcerskiego Kręgu Seniora Zaolzie i innych polskich organizacji z całego Zaolzia, goście z Polski.

    Wspomnienia i refleksje

    Druga część uroczystości przebiegała w stonawskim Domu PZKO, z poczęstunkiem przygotowanych przez panie z Klubu Kobiet Miejscowego Koła PZKO. Spotkanie miało charakter kameralny i refleksyjny, wzięły w nim bowiem udział osoby, którym sprawa polskości i prawdy historycznej o tej ziemi nie jest obojętna, co udowadniają poprzez swoją aktywność społeczną.

    Obecnych powitały działaczki stonawskiego Koła PZKO Henryka Żabińska oraz Stefania Piszczek, która przywołała nazwiska Władysława Gałuszki i Józefa Kazika, zmarłych już długoletnich opiekunów mogiły. Gałuszka gromadził dokumentację, był też przewodniczącym Koła Przyjaciół Stonawy.

    W spotkaniu wzięła udział także konsul Anna Olszewska, która podzieliła się z obecnymi swoimi refleksjami, związanymi z kilkunastoma już jej wizytami przy mogile w Stonawie. To miejsce pamięci jest częstym punktem programu podczas zwiedzania Zaolzia przez oficjalnych gości z Polski, bo, jak stwierdziła, nie ma bardziej wyrazistego elementu opowieści o historii tej ziemi i jej ludzi, niż pokazanie miejsc, które mówią same za siebie.

    – Miejsc, które mówią symbolami i hasłami najważniejszych wyznaczników bycia jednym narodem – wyjaśniła. – Miejsc, w których leżą ci, którzy oddali życie za bycie narodem, za jego niezależność, niezawisłość, za wolność.

    Podkreśliła, że coroczne styczniowe spotkanie jest szczególne, gdyż mówi nie tylko o tym, kim byli zmarli, ale kim jesteśmy my obecnie. – Bo ci, którzy oddają pamięć, niosą dalej w generacjach tę wartość, dla której tamci oddali życie. A oddali je nienadaremnie. Byli przykładem dla późniejszych pokoleń, które też potem doświadczyły wszystkich elementów polskiej trudnej historii – mówiła pani konsul.

    Przyjechała do Stonawy, by wraz z innymi uczestnikami uroczystości przeżyć wspólnie te same uczucia, oddać hołd, razem nieść w sercu pamięć. Wyraziła wdzięczność, że może uczestniczyć w życiu społeczności, której obraz egzystencji jest tak bogaty, tak różnorodny, a jednocześnie tak prawdziwy i prawdziwie oddany temu, co najważniejsze.

    CR

    Tagi: , , , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Biblioteka to nie tylko udostępnianie książek. Przekonać możecie się o tym na wystawie w Karwinie
      październik042022

      Biblioteka to nie tylko udostępnianie książek. Przekonać możecie się o tym na wystawie w Karwinie

      Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa
      październik042022

      Taka gratka nie zdarza się co dzień! Są jeszcze darmowe bilety na Akademię pana Kleksa

      Lubicie chodzić z kijkami? W Koszarzyskach odbędzie się marsz nordic walking
      październik042022

      Lubicie chodzić z kijkami? W Koszarzyskach odbędzie się marsz nordic walking

      Spacer z przewodnikiem po mosteckich szańcach. Fortyfikacje można też zwiedzać indywidualnie
      październik032022

      Spacer z przewodnikiem po mosteckich szańcach. Fortyfikacje można też zwiedzać indywidualnie

      Jerzy Urban nie żyje. Założyciel tygodnika NIE miał 89 lat
      październik032022

      Jerzy Urban nie żyje. Założyciel tygodnika NIE miał 89 lat

      W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza
      październik032022

      W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza

      Turyści z PTTS zwiedzili Opole. Przekonują, że to miasto, które warto zobaczyć
      październik032022

      Turyści z PTTS zwiedzili Opole. Przekonują, że to miasto, które warto zobaczyć

      Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem
      październik032022

      Pogotowie językowe. Potrzebować, używać i próbować łączą się z dopełniaczem

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.