Tag: Jan Szymik


W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza
październik032022

W czwartek rozpoczyna się Babie Lato Filmowe. Spotkać na nim możecie Przemka Brannego, Jana Szymika i Jacka Fedorowicza

Tegoroczne „Babie Lato Filmowe” zaczęło się już wprawdzie o miesiąc wcześniej (od symbolicznej wspólnej projekcji 8 września w ramach reaktywacji festiwalu „Cierlickie Lato Filmowe”, z którego wywodzi się „Babie Lato”), ale to październik i Bystrzyca pozostają stałymi filarami tej imprezy organizowanej przez Klub Kultury. Od 6 do 8 października w bystrzyckim kinie będzie można obejrzeć m.in. filmy: „Najmro. Kocha, kradnie, szanuje” w reż. Mateusza Rakowicza (opowieść o polskim „królu złodziei” Zdzisławie Najmrodzkim), „Powrót do tamtych dni” Konrada Aksinowicza (dramat opisujący rzeczywistość zmagającej się z alkoholizmem rodziny - głównej roli ojca-pijaka znakomity Maciej Stuhr) czy „Śmierć jak kromka chleba” Kazimierza Kutza, w którym zagrał pochodzący z Zaolzia aktor Przemysław Branny. Spotkanie z Przemysławem Brannym i twórczością Kutza Pochodzący z Czeskiego Cieszyna aktor Przemysław Branny przyjedzie do Bystrzycy. Widzowie będą się mogli z nim spotkać 6 października, po projekcji filmu "Śmierć jak kromka chleba", która rozpoczyna się w bystrzyckim kinie o godz. 18. – Chciałem nawiązać do wydarzeń sprzed prawie 30 lat…

Dziś zaczyna się Wielki Post. Popielec to czas pokuty i wstrzemięźliwości
marzec022022

Dziś zaczyna się Wielki Post. Popielec to czas pokuty i wstrzemięźliwości

Dziś jest Środa Popielcowa, która rozpoczyna okres Wielkiego Postu. Czas poprzedzający najważniejsze chrześcijańskie święto, jakim jest Wielkanoc, wiązał się w tradycyjnej kulturze z wieloma zwyczajami. Ten okres obrzędowości ludowej jest zgodny z kalendarzem liturgicznym Kościoła katolickiego. W Środę Popielcową również na Śląsku CIeszyńskim obowiązywał ścisły post - można się było najeść do syta, ale tylko raz dziennie i to wyłącznie potrawami postnymi. Na śniadanie podawano zwykle tzw. wode z chlebym. Jest to najczęściej pokrajana w kostkę kromka czerstwego chleba zalana wrzątkiem, w którym ugotowano pokrojone w plasterki ząbki czosnku z dodatkiem kminu i szczyptą soli. Na obiad zaś żur postny z nieokraszonymi ziemniakami lub ziemniaki z uprzednio „wymoczonym” solonym śledziem i surową kiszoną kapustą, a na kolację placek z pszennej „żarnówki” upieczony na blasze z niesłodzoną czarną zbożową kawą. Ciasto na taki postny placek wyrabiano wyłącznie na wodzie z dodatkiem szczypty soli. Z takiego ciasta zamiast placków gotowano też kluski, które jadło się z kapuśniónką” albo z ugotowanymi w wodzie…

Zapomniane zwyczaje tłustoczwartkowe. Tego dnia tłuste było nie tylko jedzenie
luty242022

Zapomniane zwyczaje tłustoczwartkowe. Tego dnia tłuste było nie tylko jedzenie

Dziś tłusty czwartek, dzień w którym bezkarnie możemy zjeść każdą ilość pączków czy faworków. Ba! Nawet powinniśmy, bo tak nakazuje zwyczaj. Z książki "Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim", autorstwa Jana Szymika, możemy dowiedzieć się, jak wyglądało na Śląsku Cieszyńskim menu tego dnia. Ale nie tylko. Jak się okazuje, tego dnia tłuste było nie tylko jedzenie... Tłusty czwartek przypada w tygodniu poprzedzającym Środą Popielcową. Jest zwiastunem zbliżającego się Wielkiego Postu. W tym dniu jadano tłusto. Na Śląsku Cieszyńskim na śniadanie podawano gorącą kiełbasę domową, na drugie śniadanie obowiązkowo były krepliki, czyli pączki, na obiad jedzono tłustą pieczeń wieprzową lub panierowane kotlety wieprzowe z kiszoną kapustą. Na podwieczorek znowu były pączki albo chrust, a na kolację salceson lub inne mięsiwa. To, że w tłusty czwartek należy jadać tłusto, wie każdy. A kto jeszcze pamięta, że tego dnia uczniowie płatali psikusy swoim nauczycielom? Dawniej w szkołach średnich uczniowie smarowali tablice smalcem, masłem lub margaryną, aby nauczyciele nie mogli po niej pisać.…

Na świętego Szczepón każdy sługa sobie pón
grudzień262019

Na świętego Szczepón każdy sługa sobie pón

REGION / „Dopiero w drugie święto, w Szczepana, już z rana przychodzili do domów kolędnicy, przeważnie chłopcy, ale też i dziewczynki, składając życzenia najczęściej słowem wiązanym i, w niektórych miejscowościach, głównie dolańskich, obsypując płeć żeńską owsem” – pisał o zwyczajach związanych z 26 grudnia w swojej książce „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim” Jan Szymik. „W beskidzkiej Trójwsi i koło Jabłonkowa chodzili połaźnicy. Otrzymywali oni za to kolędę – podarunki w postaci wiktuałów, a nawet drobnych pieniędzy. Po południu amatorskie zespoły szkolne, parafialne czy grupy artystyczne organizacji społecznych i kulturalno-oświatowych odgrywały zwykle na scenach większych gospód, czytelni, domów robotniczych i katolickich jasełka, na które licznie przychodziła ludność, niewyłączając nauczycieli i księży. Po przedstawieniu jasełek starsza młodzież, głównie służebna, była organizatorem tzw. szczepóński zabawy, czyli krótko Szczepóna, tj. potańcówki, na którą przychodzili gospodarze. Częstowano się na niej wędzonką, gorącą domową kiełbasą, wódką i piwem, a dziewczyny nierzadko obdarzano też pomarańczami. Był to bowiem dzień wypłacania służby i angażowania do niej.…

Dziś zagrają Johan i Hardy
listopad222019

Dziś zagrają Johan i Hardy

KARWINA / Mylić trochę może nazwa „Ostatni piątek: Johan i Hardy”, ale to już dziś, w przedostatni piątek listopada odbędzie się ta impreza. Rozpocznie się w Domu Polskim PZKO w Karwinie-Frysztacie o godz. 18.00. W koncercie w wykonaniu Jana Szymika, Zaolziaka z urodzenia, aktora Teatru ABC w Pradze, i Hardiego Marzukiego, pochodzącego z Indonezji gitarzysty grupy muzycznej Hamleti, zabrzmią znane i lubiane przeboje zespołów The Beatles, Pink Floyd, Olympic, Queen i innych. Wykonawców znają już karwiniacy z majowego koncertu w Bibliotece Regionalnej, kiedy zaśpiewali piosenki The Beatles, a Jan Szymik, rodak karwiński, opowiadał o pracy w teatrze i snuł wspomnienia z czasów szkolnych.

Przeboje grupy The Beatles przeplatane opowieściami z życia wziętymi wypełniły wieczór muzyczny w karwińskiej bibliotece
maj062019

Przeboje grupy The Beatles przeplatane opowieściami z życia wziętymi wypełniły wieczór muzyczny w karwińskiej bibliotece

KARWINA / Wieczór muzyczny w Kawiarni Literackiej Biblioteki Regionalnej w Karwinie-Mizerowie był właściwie spotkaniem przyjaciół, dawnych znajomych i kolegów ze szkoły. Spędzono go więc w miłej atmosferze, pełnej wspomnień i humoru. (więcej…)

W Wielką Sobotę w domach spożywano uroczystą wieczerzę
kwiecień202019

W Wielką Sobotę w domach spożywano uroczystą wieczerzę

Wielka Sobota – Bioło Sobota Od wczesnego rana była ona głównie dniem, w którym kończono gotowanie, smażenie i pieczenie – przyrządzanie potraw na największe święto w roku. Przede wszystkim zaś pieczono ciasta obrzędowe, na które obowiązkowo składał się domowy chleb z pszennej mąki, dalej tzw. szołdra oraz baranek z biszkoptowego ciasta. (więcej…)

W Wielki Piątek skrupulatnie dotrzymywano wszystkich obowiązujących zakazów i nakazów
kwiecień192019

W Wielki Piątek skrupulatnie dotrzymywano wszystkich obowiązujących zakazów i nakazów

Wielki Piątek – Czorny Piątek Powszechnym zwyczajem w Czarny (Wielki) Piątek było mycie się o wschodzie słońca w bieżącej wodzie. Służyły do tego źródła, strumyki, potoki i rzeki. Taka wielkopiątkowa ablucja zapewniała zdrowie i rzeźkość przez cały rok. (więcej…)

W Zielóny Sztwortek dzwony zastąpiły klekotki, na obiad spożywano postną zupę z pokrzyw
kwiecień182019

W Zielóny Sztwortek dzwony zastąpiły klekotki, na obiad spożywano postną zupę z pokrzyw

Wielki Czwartek – Zielóny Sztwortek W Zielony (Wielki) Czwartek, począwszy od połowy Mszy św. (po Gloria), „zawiązywano” w kościołach wszystkie dzwony, które milczały aż do Rezurekcji w Białą (Wielką) Sobotę. Podczas tego milczenia mówi się więc u nas, że są zawiązane lub odleciały do Rzymu. (więcej…)

W Szkaredną Strzodę palono miotły i chodzono z judoszem
kwiecień172019

W Szkaredną Strzodę palono miotły i chodzono z judoszem

Wielka Środa - Szkaredno Strzoda W tym dniu należało zakończyć wszystkie większe prace związane ze sprzątaniem i spalić wszystkie śmieci, wysprzątać całe obejście, a z obór, stajni i chlewików wyciepać gnój (usunąć obornik). Kto by zaniedbał tego zwyczajowego nakazu, narażał się na niebezpieczne konsekwencje o charakterze magicznym – spotkałoby go jakieś nieszczęście. (więcej…)

W Wielki Wtorek należy wystrzegać się kontaktu z pieniędzmi
kwiecień162019

W Wielki Wtorek należy wystrzegać się kontaktu z pieniędzmi

W Wielki Wtorek zwyczajowo kontynuowano zachowania z poprzedniego dnia. (więcej…)

Rozpoczął się związany z wieloma zwyczajami świeckimi i obrzędami kościelnymi Wielki Tydzień
kwiecień152019

Rozpoczął się związany z wieloma zwyczajami świeckimi i obrzędami kościelnymi Wielki Tydzień

Wielki Poniedziałek Lud przez cały Wielki Tydzień powstrzymywał się od wykonywania ciężkich prac fizycznych i jeszcze bardziej zaostrzył post, choć Kościół tego specjalnie nie wymagał. Wyjątek stanowili wyłącznie ludzie ciężko chorzy i małe dzieci, ale już nie dzieci większe. Zwyczajowo tego dnia wieczorem przed świętym obrazem albo przed krucyfiksem przy zapalonej świecy wszyscy domownicy zbierali się na długie modlitwy – odmawianie z kacjonału – i rozpamiętywali Mękę Pańską poprzez odczytywanie fragmentów z Nowego Testamentu. Wieczorne to rodzinne rzykani – modlenie się – wprowadzało specyficzny nastrój przeżywania dramatu Chrystusowych mąk, cierpień i Jego umierania na krzyżu. Od tego dnia dzieciom ani młodzieży nie było wolno swawolić, hasać ani nawet bawić się i obowiązkowo wszyscy brali udział w kościele w Drodze Krzyżowej. (Jan Szymik „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim”, do wydania przygotowała Sekcja Ludoznawcza Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Czeski Cieszyn – Wrocław 2012)

W Klubie Dyskusyjnym z Janem Szymikiem
czerwiec082018

W Klubie Dyskusyjnym z Janem Szymikiem

KARWINA / W Klubie Dyskusyjnym, działającym w Oddziale Literatury Polskiej Biblioteki Regionalnej w Karwinie-Frysztacie, we wtorek 5 czerwca gościł Jan Szymik, aktor teatralny i filmowy, mieszkający obecnie w Pradze rodak karwiński. Spotkanie doskonale wpisało się w cały szereg akcji organizowanych z okazji 750-lecia Karwiny. (więcej…)

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.