Informacje dla Polaków w Czechach!     Sytuacja epidemiologiczna w RC 10 maja: 1532 nowych zakażeń.

Wielki Piątek – Czorny Piątek

Powszechnym zwyczajem w Czarny (Wielki) Piątek było mycie się o wschodzie słońca w bieżącej wodzie. Służyły do tego źródła, strumyki, potoki i rzeki. Taka wielkopiątkowa ablucja zapewniała zdrowie i rzeźkość przez cały rok.

Dokonywano jej całymi rodzinami, gremialnie wcześnie rano, najlepiej jednak tuż przed wschodem słońca i po odmówieniu stosownych modlitw na klęczkach na brzegu rzeki czy źródła. Do tego mycia chodzono boso, jeśli warunki na to pozwalały.

W drodze powrotnej pod żadnym pozorem nie wolno było się odwracać ani patrzeć na wschodzące słońce. W przeciwnym wypadku ten wielkopiątkowy zabieg nie skutkowałby lub wręcz spowodowałby nieszczęście.

Wielkopiątkową wodę przynoszono też do domu i wierzono, że nie psuje się, stąd przechowywano ją. W razie potrzeby obmywano nią chorych, nie tylko ich odleżyny; spryskiwano nią chore konie, bydło, trzodę, a nawet stajnie i obory, wymywano koryta świniom, aby dobrze żrały i dobrze się chowały.

W Wielki Piątek obowiązkowo wypijano też kieliszek tatarczówki (nalewki z kłącza tataraku), co miało zapewnić zdrowie na cały rok, a skuteczne było na niedomagania żołądkowe i bóle reumatyczne.

W ten dzień nie śmiało se ziymią ruszać i w ogóle nie można było pracować w polu ani w ogrodzie. Dla rolników Wielki Piątek był też dniem pilnego obserwowania pogody, a na podstawie poczynionych obserwacji prognozowano nie tylko przyszły stan pogody, ale głównie urodzaje.

W każdym kościele parafialnym, u nas w głównej nawie przed ołtarzem, na czarno ubranych marach spoczywał duży krzyż z figurą ukrzyżowanego Chrystusa, a w bocznej nawie lub kaplicy we wnęce pod bocznym ołtarzem (w tzw. „ciemnicy”) był misternie przygotowany Boży Grób, a nad nim w zamkniętym tabernakulum Przenajświętszy Sakrament.

Przed Nim na klęczkach czuwali ministranci, a wartę honorową według miejscowych zwyczajów i możliwości trzymali na przykład umundurowani górnicy, strażacy, żołnierze, elewi policji państwowej, harcerze, górale w strojach ludowych. Lud licznie odwiedzał kościół, całując rany Ukrzyżowanego i modląc się przed Bożym Grobem.

W niektórych domach stosowano obostrzony ścisły post. Jadano bardzo niewiele i to tylko raz w tym dniu, zwykle w południe, na przykład kawałek chleba ze śledziem lub ziemniakiem albo ziemniak ugotowany w łupinie z surową kiszoną kapustą.

Wszystkich zakazów i nakazów obowiązujących w Wielki Piątek skrupulatnie dotrzymywano.

(Jan Szymik „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim”, do wydania przygotowała Sekcja Ludoznawcza Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Czeski Cieszyn – Wrocław 2012)

Tagi: , , ,

Komentarze


Czytaj również


Pierre Curie – mąż Marii Skłodowskiej
Maj152021

Pierre Curie – mąż Marii Skłodowskiej

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętej Małgorzaty w Dębowcu
Maj152021

Spacery ze Zwrotem: Kościół pw. Świętej Małgorzaty w Dębowcu

Od dzisiaj Czesi umożliwiają przekraczanie granicy bez testu już 22 dni po pierwszej dawce szczepionki
Maj152021

Od dzisiaj Czesi umożliwiają przekraczanie granicy bez testu już 22 dni po pierwszej dawce szczepionki

Scena Polska zaczęła sprzedawać bilety na spektakle
Maj142021

Scena Polska zaczęła sprzedawać bilety na spektakle

W Polsce od soboty otwarte ogródki restauracyjne
Maj142021

W Polsce od soboty otwarte ogródki restauracyjne

Uniwersytet Śląski w Cieszynie świętuje jubileusz półwiecza istnienia
Maj142021

Uniwersytet Śląski w Cieszynie świętuje jubileusz półwiecza istnienia

Putnie, żbery i szafliki oraz inne naczynia klepkowe w sieci
Maj142021

Putnie, żbery i szafliki oraz inne naczynia klepkowe w sieci

Niebawem rozpocznie się rozbiórka dawnego budynku celnego
Maj132021

Niebawem rozpocznie się rozbiórka dawnego budynku celnego

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test