Wyłoniono najlepszą polską książkę popularnonaukową. Złota Róża 2022 przyznana
wrzesień302022

Wyłoniono najlepszą polską książkę popularnonaukową. Złota Róża 2022 przyznana

Podczas debaty zamykającej 26. Festiwal Nauki w Warszawie ogłoszono laureata nagrody Złota Róża przyznawanej za najlepszą polską książkę popularnonaukową. W tegorocznej edycji nagrodę otrzymała Agnieszka Krzemińska za książkę Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich wydaną przez Wydawnictwo Literackie w Krakowie. Jeżeli lubimy sięgać po ciekawe książki popularnonaukowe, które poszerzają naszą wiedzę o świecie i motywują do dalszych poszukiwań w określonej dziedzinie nauki, to warto inspiracji poszukać wśród tegorocznych nominacji do nagrody Złota Róża, która nagradza najlepsze książki popularnonaukowe. Nagroda Złota Róża Złota Róża jest nagrodą literacką, która powstała z inicjatywy Festiwalu Nauki w Warszawie, miesięcznika „Nowe Książki” oraz Instytutu Książki w 2007 roku. Otrzymuje ją autor najlepszej książki popularnonaukowej napisanej po polsku, która służy rzetelnemu upowszechnianiu wiedzy naukowej i wyróżnia się wybitną formą literacką. Książka musi być wydana w ostatnich 12 miesiącach. Złota Róża 2022 Spośród trzydziestu zgłoszonych w tym roku książek nominację do tegorocznej nagrody Złota Róża zyskali: Łukasz Kamieński, „Mimowolne cyborgi. Mózg i wojna przyszłości”,…

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?
wrzesień292022

Dlaczego św. Michoł swaczyne pokichoł?

Dzisiaj jest 29 września, czyli dzień, w którym wspominamy w liturgii rzymskiej i luterańskiej Michała Archanioła. Ten dzień w polskiej tradycji ludowej obfitował w szereg zwyczajów i praktyk wróżebnych, które w XX w. już prawie całkowicie zaginęły. W tradycji ludowej dzień ten był uważany za końcowy termin siewów oziminy. Z tym zwyczajem związane było zresztą powiedzenie: "Przed Michałem mają być siewy w kraju całym". Oznaczało to więc, że w tym dniu miało być również wszystko posprzątane z pól. Wolno bydłu iść na cudze grunta Odtąd nie karmiono bydła paszą przeznaczoną na zimę, ale wypędzano na pola. Na Śląsku, ale też w innych regionach Polski, istniał bowiem zwyczaj, że od św. Michała można było wypasać bydło wszędzie, nie zwracając uwagi na granice gruntów. Mawiano: "Wolno paść wszędzie, bo pola są sprzątnięte". Żywotność tego prawa zwyczajowego w pierwszej połowie XIX wieku na Górnym Śląsku potwierdził Józef Lompa, pisząc: "Po św. Michale aż do wiosny stoją wrota takowe [tj. płoty i parkany okalające wiejskie domostwa]…

Rozpoczął się remont Studni Trzech Braci
wrzesień292022

Rozpoczął się remont Studni Trzech Braci

CIESZYN / O tym, że Studnię Trzech Braci czeka generalny remont, pisaliśmy wywiadzie z Anną Syrokosz, specjalistą ds. architektury miejskiej, zabytków i ochrony krajobrazu Urzędu Miejskiego w Cieszynie. Jak poinformował na Facebooku Urząd Miasta Cieszyna, prace remontowe się rozpoczęły. Na razie nie zapadła jeszcze decyzja, w jakim kolorze będzie po remoncie żeliwna altana nad studnią. Studnię Trzech Braci czeka remont. O tym, jaki będzie jej kolor po remoncie i kto o tym zdecyduje, rozmawiamy z Anną Syrokosz, specjalistą ds. architektury miejskiej [Wywiad] (indi)

To był ostatni „Spacer Szersznikowski”. Swój finisaż miała także wystawa „Kolekcja księdza Szersznika”
wrzesień292022

To był ostatni „Spacer Szersznikowski”. Swój finisaż miała także wystawa „Kolekcja księdza Szersznika”

CIESZYN / Finisaż wystawy jubileuszowej "Kolekcja księdza Szersznika" w niedzielę 25 września poprzedził ostatni tego lata "Spacer Szersznikowski". Jakim człowiekiem był Szersznik? "Śladami księdza Szersznika" poprowadził Maksymilian Kapalski. Pokazał najciekawsze miejsca związane z księdzem Szersznikiem. - Niewiele jest źródeł ujawniających cechy osobowościowe ks. Leopolda Jana Szersznika, jego emocje, oraz zwykłe, ludzkie oblicze - zauważył Kapalski. Wyjaśnił, że pewnych wskazówek w tej sferze dostarcza korespondencja cieszyńskiego jezuity i jego autobiografia. A przede wszystkim jego własne notatki. Kapalski wyjaśnił, że na luźnych kartkach znaleźć można najróżniejsze zapiski Szersznika. Nie tylko związane z naukową czy zawodową działalnością, ale także bardzo osobiste. Jak ta, o zaginięciu jego ulubionej kotki. "11 marca 1804 r. zaginęła moja czarno-biała łaciata kotka. Utrzymywała dom wolny od myszy, a swoje młode kochała tak bardzo, że przez ponad rok, kiedy nie chciały chodzić z nią do spiżarni, podawała im pierś. Nawet gdy znajdowała się wysoko na dachu, schodziła do wołającego, jeśli tylko go znała, pokonując często wiele przejść. Kiedy groziłem…

Zaplanuj z nami weekend! Lista ciekawych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim
wrzesień292022

Zaplanuj z nami weekend! Lista ciekawych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim

1. Noc naukowców Kiedy: piątek 30 września, 17.00-23.00Gdzie: Ostrawa Noc Naukowców, odbywająca się w różnych miastach Czech, zawita również do Ostrawy. Ciekawe spotkania, pokazy i eksperymenty, również dla dzieci, odbywać się będą w salach wykładowych czy laboratoriach miejscowych szkół wyższych, a także np. w Morawsko-śląskiej Bibliotece Naukowej.    2. Barwy Kiedy: piątek 30 września, 17.00Gdzie: Czeski Cieszyn Scena Bajka Teatru Cieszyńskiego zaprasza na premierę nowego przedstawienia. Tym razem przygotowała niekonwencjonalny spektakl interaktywny, pełen świateł, dźwięków, nastrojów i klimatów. 3. Koncert Eduardo Bortolotti Trio Kiedy: piątek 30 września, 19.00Gdzie: Czeski Cieszyn W Klubie Dziupla zabrzmi w piątkowy wieczór jazz oraz meksykańskie rytmy. Wystąpią: Eduardo Bortolotti (skrzypce), Mateusz Sobiechowski (pianino), Patryk Zakrzewski (perkusja). 4. Akademia z okazji 75-lecia PZKO Kiedy: sobota 1 października, 15.30Gdzie: Dąbrowa Na uroczystą akademię w Domu Narodowym w Dąbrowie zapraszają miejscowe koła PZKO obwodu orłowskiego. Wystąpią: dzieci z polskiej szkoły w Orłowej-Lutyni, chór mieszany Zaolzie z Orłowej, kapela Old Boys Band, Zespół Pieśni i Tańca Suszanie, zespół Śpiewaczy Chórek. 5. Zabytkowym pociągiem na winobranie w Valticach Kiedy:…

XXIX Święto Pieśni Chóralnej TROJOK ŚLĄSKI. Odznaka Honorowa dla chóru Lira!
wrzesień282022

XXIX Święto Pieśni Chóralnej TROJOK ŚLĄSKI. Odznaka Honorowa dla chóru Lira!

Trojok Śląski - co to jest? Kto uczestniczył w Trojoku, ten wie, lecz takich z nas jest niewielu, a szkoda, bo warto przybliżyć ideę tej imprezy. Krótko mówiąc, od zawsze śpiew chóralny był jednym z filarów podtrzymującym polskość wśród mieszkańców całego Śląska. Chcąc zamanifestować przywiązanie do kultury swoich przodków, chórzyści spotykali się, by razem pokazać swoją pozycję w społeczeństwie i poprzez pieśni przekazywać tradycje dziadów nowym pokoleniom. Tak jest do dzisiaj. Trojok jest kontynuatorem tych spotkań w nowej formule od roku 1993. Trojok - przegląd z długą tradycją Jak czytamy w Śpiewaku Śląskim: „Pierwszym gospodarzem Trojoka Śląskiego w 1993 roku były Katowice. Już w następnym roku Trojok powędrował do Czeskiego Cieszyna. Zgromadził 50 chórów - 30 z polskiego Śląska, 16 tworzyło reprezentację środowiska skupionego w Polskim Związku Kulturalno-Oświatowym w Republice Czeskiej, 4 zespoły występowały w barwach Unii Chórów Czeskich.” W tym roku chóry ponownie spotkały się. Tym razem 25.09.2022 w Katowicach w amfiteatrze na Zadolu. Czym różnił się tegoroczny Trojok od tych ze schyłku XX wieku? Na…

Koncert galowy „Młodzi-Polscy”. Zainaugurowano uroczystości sprowadzenia szczątków doczesnych prezydentów RP na uchodźstwie
wrzesień272022

Koncert galowy „Młodzi-Polscy”. Zainaugurowano uroczystości sprowadzenia szczątków doczesnych prezydentów RP na uchodźstwie

Koncert galowy inaugurujący uroczystości sprowadzenia do ojczyzny doczesnych szczątków prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie odbył się w poniedziałkowy wieczór w Filharmonii Narodowej w Warszawie. W wydarzeniu, zorganizowanym przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” i objętym patronatem honorowym Prezesa Rady Ministrów, wzięła udział orkiestra „MŁODZI - POLSCY” pod batutą Huberta Kowalskiego. Koncert w Filharmonii Narodowej W przemówieniu otwierającym galę Jan Dziedziczak, pełnomocnik rządu ds. Polonii i Polaków za granicą w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, wskazywał na nieprzypadkowość wyboru miejsca uroczystego koncertu. „Filharmonia Narodowa jest naszą świątynią kultury i bardzo się cieszę, że właśnie w jej murach inaugurujemy uroczystości powrotu naszych trzech prezydentów do domu. To wielki hołd dla tych wspaniałych ludzi, którzy przez pięćdziesiąt lat utrzymywali ciągłość legalnych władz Polski i dzięki których wysiłkowi udało się zachować, a w 1990 roku bezpiecznie przekazać, insygnia władzy” - podkreślał Jan Dziedziczak. Doczesne szczątki prezydentów powrócą 12 listopada Już 12 listopada, w ramach uroczystości wieńczących obchody setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, do kraju…

„Lech z Czechem na wojnie” czytanie performatywne w wykonaniu Teatru Mumerus z Krakowa
wrzesień272022

„Lech z Czechem na wojnie” czytanie performatywne w wykonaniu Teatru Mumerus z Krakowa

CZESKI CIESZYN / Na czytanie performatywne w wykonaniu Teatru Mumerus z Krakowa zaprosiło w niedzielę, 25 września, MK PZKO Czeski Cieszyn-Centrum. Reżyser - pochodzący z Cieszyna Wiesław Hołdys na warsztat wziął fragmenty dokumentów, ulotek propagandowych, listów, wspomnień i artykułów prasowych z epoki wojny czesko-polskiej w 1919 roku i konfliktu w tamtym okresie. Stąd czytanie performatywne zatytułowano „Lech z Czechem na wojnie”. Małgorzata Rakowska, prezes MK PZKO Czeski Cieszyn-Centrum zapowiadając wydarzenie, podkreśliła, że temat, jaki przedstawił w trakcie czytania performatywnego Teatr Mumerus z Krakowa, jest szczególnie atrakcyjny dla naszej społeczności, bo tamten konflikt sprzed ponad 100 lat dotyczy naszej historii i zadecydował o naszym losie. Dla wiedzy i ku przestrodze Reżyser - pochodzący z Cieszyna Wiesław Hołdys stwierdził, że przygotowując teatr faktu o tematyce konfliktu polsko-czeskiego sprzed stu lat absolutnie nie miał zamiaru wkładać kija w mrowisko, a jedynie przedstawić mało znaną poza naszym regionem historię. - Szczęk oręża już dawno ustał. Stosunki polsko-czeskie są dobre jak nigdy dotąd w historii.…

Koncert Bartasa Szymoniaka w Teatrze Cieszyńskim cieszył się sporym zainteresowaniem
wrzesień262022

Koncert Bartasa Szymoniaka w Teatrze Cieszyńskim cieszył się sporym zainteresowaniem

CZESKI CIESZYN / Niemal pełna widownia w Teatrze Cieszyńskim zebrała się w piątkowy wieczór 23 września, by wysłuchać koncertu polskiego artysty Bartasa Szymoniaka. „Bartas” Szymoniak to artysta tworzący własny styl muzyczny Bartosz „Bartas” Szymoniak to artysta tworzący własny styl muzyczny – beatrock, łączący elementy beatboxu, wokalu i żywych instrumentów. Muzyk tworzy dźwięki na żywo, własnym aparatem mowy, a następnie zapętla je na tzw. looper. Bartasowi towarzyszył multiinstrumentalista Michał Parzymięso. Sporej części zaolziańskiej publiczności prezentowane utwory nie były znane Publiczność wysłuchała własnych kompozycji artysty, ale także jego interpretacji znanych polskich utworów z patriotycznym akcentem. - Koncert mi się podobał. Choć jak na końcu powtarzali te same utwory, to było już trochę nudne - skomentowała wychodząc z teatru jedenastoletnia Szczepanka, która na wydarzenie przyjechała z dziadkiem i z mamą aż z Bogumina. Dziewczynka przyznała, że wcześniej tych piosenek nie znała, więc chętnie ich wysłuchała. Dlatego też wolałaby, by na bisy zagrali zamiast to, co już prezentowali wcześniej, coś innego. Muzyka, która odmładza…

Widzów czeka gra kolorów, materiałów i dźwięków. Teatr Bajka przygotował niekonwencjonalną premierę
wrzesień262022

Widzów czeka gra kolorów, materiałów i dźwięków. Teatr Bajka przygotował niekonwencjonalną premierę

CZESKI CIESZYN / Ciekawi was, jak ożywają kolory? Jak oddychają, brzmią, jak współgrają? Jak z błysku wyłania się wibrujący świat nieskończonych możliwości? Jeśli tak, to nie możecie przegapić nowej premiery Teatru BAJKA "BARVY/BARWY"! Teatr Bajka przygotował nietypową, niekonwencjonalną, eksperymentalną premierę. Chodzi o zainspirowany Sztuką barwy Johannesa Ittena spektakl, w którym poszukuje się dróg i sposobów na zrozumienie barw. Premierę zaplanowano na 30 września o godzinie 17:00. Kolejny popołudniowy spektakl, który odbędzie się w ramach Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic, na 2 października o g. 16:00. Interaktywny spektakl pełen świateł, dźwięków, nastrojów i klimatów odpowiedni jest dla dzieci od 3 lat. (indi)

Inspirująca wystawa w Milikowie. Podziwiać można nie tylko rękodzieło
wrzesień252022

Inspirująca wystawa w Milikowie. Podziwiać można nie tylko rękodzieło

MILIKÓW / Wieczory są coraz dłuższe, więc wolny czas można wykorzystać na zrobienie ciekawych drobiazgów, które upiększą nasz dom. Zainspirować nie tylko kobiety, ale też mężczyzn, może wystawa pt. "W wolnej chwili", którą przygotował Klub Kobiet z Milikowa, działający przy Miejscowym Kole PZKO w Milikowie-Centrum. Klub Kobiet w Milikowie jest bardzo aktywny. Panie z Milikowa spotykają się pod przewodnictwem kierowniczki Klubu Kobiet Ewy Brózdy. Klub liczy obecnie 19 pań. Biorą również udział w warsztatach, gdzie uczą się nowych technik rękodzieła. Organizują jednodniowe wycieczki. Wystawa miała odbyć się już przed dwoma laty, tematem miały być Święta Bożego Narodzenia, niestety pandemia koronawirusa pokrzyżowała plany. – Teraz przynajmniej część pomysłów możemy wykorzystać – zdradziła Irena Cieślar, jedna z członkiń Klubu Kobiet. Rękodzieło, zegary, obrazy A co prezentują panie na wystawie? Prace, które powstały na warsztatach rękodzieła, prace, które panie tworzą wieczorami w domu. Na wystawie można podziwiać też obrazy Niny Cieślar oraz Beaty Szturc. Swe ręcznie robione zegary oaz całe ich wnętrze - wszystkie…

TOSKANIA – FRAGMENTY. Toskańskie pejzaże w obiektywie Mariana Dembinioka
wrzesień242022

TOSKANIA – FRAGMENTY. Toskańskie pejzaże w obiektywie Mariana Dembinioka

CIESZYN / - Te zdjęcia mają pokazać „fragmenty” toskańskiego piękna i muzealną atmosferę dawnej architektury - mówi o wystawie swych fotografii ukazujących Toskanię Marian Dembiniok. Jako muzealnik właśnie na ten aspekt toskańskich pejzaży zwracał uwagę, fotografując podczas swego urlopowego wyjazdu. W trakcie wernisażu, jaki odbył się 14 września, przyznał, że to nie są nowe zdjęcia. Powstały bowiem w 2012 roku. - Być może Toskania jest dziś już inna, ale w odniesieniu do wiekowych zabytków czas płynie bardzo wolno. Mam nadzieję, że ktoś z Was znajdzie chociaż jedno ujęcie, które go tak jak mnie urzeknie i pozostanie w pamięci - stwierdził Dembiniok. Wystawę oglądać można w Sali Rzymskiej Muzeum Śląska Cieszyńskiego do 23 października w godzinach otwarcia Muzeum. (indi)

Nie żyje Franciszek Pieczka. Zmarł w wieku 94 lat
wrzesień232022

Nie żyje Franciszek Pieczka. Zmarł w wieku 94 lat

W wieku 94 lat zmarł Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej lubianych polskich aktorów i odtwórca ról w filmach "Żywot Mateusza" i "Austeria" i niezapomniany Gustlik z serialu "Czterej pancerni i pies". Informację przekazało Radio dla Ciebie. Franciszek Pieczka urodził się 18 stycznia 1928 r. w Godowie na Górnym Śląsku. Dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w WarZmarszawie uzyskał w 1954 r. Pierwsze kroki jako aktor stawiał na scenach teatrów m.in. Teatru Dolnośląskiego w Jeleniej Górze i Teatru Ludowego w Nowej Hucie. Jednocześnie debiutował w filmie. W 1954 r. zagrał w "Pokoleniu" Andrzeja Wajdy, w 1960 r. w "Matce Joannie od Aniołów" Jerzego Kawalerowicza, a w 1964 r. w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" Wojciecha Jerzego Hasa. Czterej pancerni i pies Prawdziwym przełomem był dla Pieczki rok 1966, gdy rozpoczęły się zdjęcia do serialu "Czterej pancerni i pies" (1966-1970). Jako Gustlik Jeleń, członek załogi czołgu "Rudy", wspólnie z m.in. Januszem Gajosem, Włodzimierzem Pressem i Romanem Wilhelmim, zaskarbił sobie sympatię widzów. Pracując na planie…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.