E-mail: sylwia@zwrot.cz

W domowym archiwum Marii Cymorek z Czeskiego Cieszyna znajduje się nie lada gratka dla miłośników Orłowej. Jest to cykl zdjęć przedstawiający Orłową w zimowej odsłonie. Zostały one wykonane w 1965 roku przez Jana Cymorka, nieżyjącego już męża pani Marii.

Orłowa jest rodzinnym miastem mojej rozmówczyni. To tam się urodziła w domu znajdującym się w pobliżu gimnazjum i tam spędziła dzieciństwo i młodość. Po śmierci ojca w 1944 roku mieszkała z mamą między innymi w centrum, na głównej ulicy, w pobliżu drogerii i naprzeciwko szpitala. Orłowa była jej domem aż do końca lat sześćdziesiątych, gdy przeprowadziła się wraz z mężem do Czeskiego Cieszyna.

– Gdy pobraliśmy się z mężem, przez trzy lata mieszkaliśmy w Orłowej. Potem musieliśmy się przeprowadzić. Mąż pracował w Boguminie, a następnie w VUHŽ (Výzkumný ústav hutnictví železa) w Dobrej. Ja pracowałam w Karwinie. Niestety w tym czasie zlikwidowali kolej w Orłowej i nie dało się już nigdzie dojechać. Dlatego musieliśmy się przeprowadzić do Czeskiego Cieszyna, żeby móc dojeżdżać do pracy. Tutaj też były polskie szkoły – wspomina pani Maria.

Orłowa, której już nie ma

Jan Cymorek był z wykształcenia chemikiem, fotografią zajmował się hobbistycznie.

– Tak Orłowa kiedyś wyglądała, dzisiaj tam niczego nie ma. Wszystko zniknęło w powierzchni ziemi. Mąż uwiecznił starą Orłowę na fotografiach – dodaje pani Maria.

Orłowa to miasto leżące w powiecie karwińskim w środku Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Do połowy XIX wieku była to typowa wieś rolniczo-rzemieślnicza. W ciągu następnego stulecia jej charakter zmienił się definitywnie wskutek rozwoju górnictwa. W 1850 roku na terenie dzisiejszej Orłowej funkcjonowało już 16 szybów kopalnianych. W 1869 roku wieś znalazła się na trasie Kolei Koszycko-Bogumińskiej, co zapewniło jej jeszcze szybszy rozwój.

Miasto ścierania się dwóch narodów

Prawa miejskie otrzymała w 1908 roku. W tym okresie nastąpiło również kulturowe i polityczne ożywienie narodów słowiańskich w Austro-Węgrzech, a Orłowa stała się miejscem tarcia żywiołów czeskiego i polskiego. Polskie Gimnazjum realne otwarte zostało otwarte wiosną 1909 roku.

Działało tu szereg zarówno czeskich jak i polskich towarzystw kulturalnych i sportowych. Po arbitralnym podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku Orłowa znalazła się w granicach Czechosłowacji. W 1938 jako część Zaolzia Orłowa została przyłączona do Polski i wchodziła w skład powiatu frysztackiego.

Po zakończeniu II wojny światowej Orłowa decyzją władz ZSRR została włączona do Czechosłowacji. W 1963 na terenie dzielnicy Lutynia rozpoczęto realizację projektu rozbudowy Orłowej jako miasta-sypialni dla Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. W tym czasie dawały się również we znaki poważne szkody górnicze.

Dziś w architekturze Orłowej dominują typowe dla II połowy XX wieku w tej części Europy bloki mieszkalne. Zaś jedynym ocalałym zabytkiem jest neogotycki kościół Najświętszej Marii Panny.

W Orłowej urodzili się między innymi Adolf Fierla, Józef Berger, Emanuel Chobot, Otokar Balcy, Antoni Gaweł, Eugene Balon i Lech Wojciech Haydukiewicz.

(SG)

Tagi: , , ,

Komentarze


Czytaj również


Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu. W latach 1932-33 na Ukrainie zmarło co najmniej 3,5 miliona ludzi
listopad262022

Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu. W latach 1932-33 na Ukrainie zmarło co najmniej 3,5 miliona ludzi

Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie
listopad262022

Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie

Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu
listopad262022

Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu

Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym
listopad262022

Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym

W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj
listopad262022

W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj

W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów
listopad252022

W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów

Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia
listopad252022

Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia

W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki
listopad252022

W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.