Informacje dla Polaków w Czechach!     Sytuacja epidemiologiczna w RC 18 kwietnia: 823 nowych zakażeń.

Tag: Wielki Tydzień


Wierzenia związane z pisankami
Kwiecień052021

Wierzenia związane z pisankami

Jajko to odwieczny symbol życia, płodności, miłości i siły. Symbol początku, źródło życia, znak odrodzenia i zmartwychwstania. Jajko zapewniało urodzaj, szczęście, pomyślność i zdrowie. Legenda głosi, że święta Magdalena, gdy szła w niedzielę odwiedzić grób Chrystusa, po drodze kupiła jajka na posiłek dla apostołów. Po spotkaniu zmartwychwstałego Chrystusa spostrzegła, że nawet jajka, które niosła, z radości zmieniły kolor – stały się czerwone. Jajka malujemy więc na pamiątkę tego wydarzenia. Cudowną moc jajka wzmacnia malowanie. Można to robić na różne sposoby: gotować w łupinach cebuli, maczać w kolorowych barwnikach, pisać za pomocą wosku (pisanki) czy wydrapywać wzory za pomocą nożyka (kraszanki). Dzisiaj można również użyć farb, mazaków i naklejek. Zdobieniem jajek zajmowały się kiedyś wyłącznie kobiety – na ten czas wyganiano mężczyzn z chałupy. Dzisiaj najchętniej zdobią jajka dzieci. Dawne zwyczaje i wierzenia związane z pisankami: 1. Zakopywano je w skiby pól na urodzaj lub pod progami domów dla ochrony. 2. Skorupki rzucano do sadów, żeby drzewka owocowały. Wydmuszki wieszano na…

Jak dawniej spędzano Wielkanoc?
Kwiecień042021

Jak dawniej spędzano Wielkanoc?

Wielkanoc jest najstarszym i największym świętem chrześcijańskim. Święto otwiera uroczysta rezurekcja, trzygodzinna msza odprawiana w Wielką Sobotą wieczorem albo o świcie w Wielką Niedzielę. Dawniej w nocy z Wielkiej Soboty na Wielkanoc, a zwłaszcza podczas rezurekcji strzelano z batów, petard itp. W Beskidzie Śląskim strzelano z moździerzy i grano na trombitach. Po rezurekcji spieszono do domu na uroczyste śniadanie, które poprzedzało dzielenie się jajkiem, należało też spożyć laskę chrzanu (na pamiątkę pojenia Chrystusa żółcią i octem). Stół wielkanocny według polskiej tradycji miał uginać się pod ciężarem potraw. Dawniej były to wyłącznie potrawy zimne, ponieważ nie godziło się rozpalać pod kuchnią wielkiego ognia. W tym dniu nie wolno było przyjmować gości, ani oddalać się od domu. Nie chodzono również w odwiedziny do krewnych, nawet jeżeli mieszkali blisko. Obwiązywał całkowity zakaz wykonywania jakichkolwiek prac. Również dzieci nie mogły się bawić. Największe święto w roku było czasem odpoczynku dla wszystkich, nawet dla służby. Czas spędzano w kościele i w kręgu rodzinnym. W poszukiwaniu…

Wielka Sobota. W ten dzień w chałupach wszystko było nowe
Kwiecień032021

Wielka Sobota. W ten dzień w chałupach wszystko było nowe

W Wielką Sobotę w kościołach święci się wodę, ogień i pokarmy. Dawniej księża święcili pokarmy w domach lub na dworze (na placykach wiejskich pod krzyżami). Wszystko, co było przeznaczone na wielkanocny stół, musiało być poświęcone, dopiero później przeniesiono zwyczaj święcenia do kościołów i ograniczono święconkę do symbolicznego koszyka. Przed wiekami najważniejszy w święconce był baranek pieczony na rożnie. Od XVII wieku miejsce naturalnego baranka zaczęły zajmować jego wyobrażenia, czyli figurki wykonane z ciasta, cukru, czekolady, masła, wosku i gipsu (jeszcze w XIX wieku takich imitacji baranka nie można było święcić). Włodzimierz Tetmajer, Święcone, 1897, Muzeum Narodowe w Krakowie. Oprócz baranka święcono różne mięsa wędzone, pieczone, gotowane, na Pomorzu święcono ryby. Nie mogło zabraknąć chleba, kołaczy, chrzanu, soli, pieprzu. Błogosławiono również piwo i wino. Do święconki dokładano również garść zboża i ziemniaków przeznaczonych do sadzenia. W koszyczku oczywiście nie mogło zabraknąć gotowanych i ozdobionych jajek. W Beskidzie Śląskim święconka znana jest od niedawna W Beskidzie Śląskim, jak i ogólnie na Śląsku,…

Zwyczaje ludowe związane z Wielkim Piątkiem
Kwiecień022021

Zwyczaje ludowe związane z Wielkim Piątkiem

Wieki Piątek to dzień upamiętniający śmierć Jezusa Chrystusa. W tradycji chrześcijańskiej jest dniem zadumy nad Męką Pańską, wzmożonej modlitwy i gorliwych praktyk religijnych. Tego dnia obowiązuje ścisły post i w kościołach katolickich odprawiane są drogi krzyżowe. W wielu kościołach odbywa się adoracja Przenajświętszego Sakramentu. W Kościołach protestanckich Wielki Piątek jest najważniejszym, kulminacyjnym dniem roku liturgicznego – jest to szczególny dzień modlitwy i skupienia. Wielkopiątkowe obmywanie się Na Śląsku Cieszyńskim powszechnym zwyczajem w Czorny Piątek było mycie się o wschodzie słońca w rzekach, strumykach i źródełkach, szczególnie tych, które według miejscowych wierzeń posiadały leczniczą moc. Omywania wodą dokonywano całą rodziną, wcześnie rano, najlepiej przed wschodem słońca, po odmówieniu modlitwy na brzegu rzeki. Wielkopiątkowa ablucja miała zapewnić zdrowie przez cały rok. Dawniej w rzekach pławiono również konie i bydło. Wielkopiątkową wodę zabierano do domu, w razie potrzeby obmywano nią chorych, by im ulżyć, spryskiwano nią bydło, konie, trzodę, a nawet stajnie i obory. Poddawano ją obrządkowi sakralnemu, wierząc, że taka woda ma…

Na Śląsku Cieszyńskim Wielki Czwartek nazywany jest Zielónym Sztwortkym
Kwiecień012021

Na Śląsku Cieszyńskim Wielki Czwartek nazywany jest Zielónym Sztwortkym

Wielki Czwartek rozpoczyna Triduum Paschalne, najważniejsze wydarzenie w roku liturgicznym rzymskich katolików, które rozpoczyna się mszą świętą w Wielki Czwartek, a kończy nieszporami Niedzieli Wielkanocnej. Wielki Czwartek obchodzony jest przez różne wyznania chrześcijańskie na pamiątkę ustanowienia sakramentów kapłaństwa i Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy. W kościołach parafialnych odprawiana jest Msza Wieczerzy Pańskiej. W trakcie śpiewania hymnu Chwała na wysokości biją wszystkie dzwony, które po zakończeniu śpiewu milkną aż do momentu poświęcenia pokarmów w Wielką Sobotę. W niektórych kościołach odbywa się obrzęd obmycia nóg dwunastu osobom. Na urodzaj jęczmienia, lnu i owoców Na Śląsku Cieszyńskim Wielki Czwartek nazywany jest Zielónym Sztwortkym (w niektórych miejscowościach). Tego dnia po zawiązaniu dzwonów chłopcy obchodzili trzy razy dziennie wieś z klekotkami, klapaczkami i grzechotkami. Natomiast ministranci na Anioł Pański obchodzili trzykrotnie kościół, również klekocząc. Uderzania klekotkami były rytmiczne, w regularnie powtarzających się interwałach. Podczas ostatniego bicia dzwonów gospodarze szli do sadu i potrząsali drzewkami owocowymi, aby drzewa obrodziły. Gospodarze chodzili również boso i uderzali kawałkiem drewna…

Wielka Środa i kłopotliwe zwyczaje
Marzec302021

Wielka Środa i kłopotliwe zwyczaje

W liturgii chrześcijańskiej jest to czwarty dzień Wielkiego Tygodnia, w którym wspominana jest zdrada Judasza. Jest to również dzień, w którym Apostołowie przygotowywali się do święta Paschy, mającego odbywać się następnego dnia. Na Śląsku Cieszyńskim w Wielką Środę należało zakończyć prace porządkowe i spalić wszystkie śmieci. Trzeba było też wyrzucić gnój z obór, stajni i chlewów. Szkaredno Strzoda, bo tak nazywano ten dzień w gwarze, była dniem dwóch ciekawych zwyczajów. Pierwszy z nich to zwyczaj palenia pomieteł, czyli zużytych mioteł brzozowych. O zmierzchu chłopcy wychodzili za wieś lub na obrzeża miasta ze starymi, osmolonymi i zapalonymi miotłami, niby z pochodniami. Biegali po miedzach i wzgórzach na pamiątkę poszukiwania Jezusa Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym przez Apostołów. Następnie niedopalone trzonki mioteł składali na stos i rozpalali ognisko. Mieszkańcy okolicznych domów wychodzili, by oglądać to widowisko. Zwyczaj ten został zakazany przez państwo pod groźbą kary – obawiano się możliwości wzniecenia pożarów. Ludność wiejska wierzyła, że rozsiany po polach popiół powstały ze spalonych trzonków…

Wielki Wtorek dniem pojednania
Marzec302021

Wielki Wtorek dniem pojednania

W tradycji Kościoła katolickiego Wielki Wtorek jest dniem pojednania. W ten dzień chrześcijanie słyszą w kościele zapowiedź zdrady Judasza i zaparcia się św. Piotra. Choć Ewangelia dotyczy zdrady, pokazuje nam siłę wybaczenia. Dzięki aktowi miłosierdzia ze strony Chrystusa oraz poczucia żalu ze strony Piotra, ich więź przetrwała. Wielki Wtorek jest więc dniem, w którym prosimy o przebaczenie i przebaczamy. Na Śląsku Cieszyńskim zachował się przesąd, że w Wielki Wtorek należy wystrzegać się wszelkiego kontaktu z pieniędzmi. Obawiano się, że człowiek, który przyjmuje lub wydaje w ten dzień pieniądze, może zostać skuszony przez szatana i popełnić jakiś haniebny czyn, podobny do postępku Judasza. Uważano również, że znalezienie w Wielki Wtorek choćby najmniejszego pieniążka, przyniesie znalazcy nieszczęście. (SG) Na podstawie: Jan Szymik, „Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim”, Sekcja Ludoznawcza Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Czeski Cieszyn – Wrocław 2012.

Dziś drugi dzień Wielkiego Tygodnia
Marzec292021

Dziś drugi dzień Wielkiego Tygodnia

W Wielki Tydzień trwały ostatnie przygotowania do Wielkanocy. W wielu regionach Polski na początku tygodnia można było jeszcze wykonywać ciężkie prace: sprzątać, szorować podłogi i bielić ściany. Pracowano również na polu. Uważano wręcz, że dobrze jest siać w Wielkim Tygodniu, żeby zebrać duży plon. Wszelkie prace należało jednak zakończyć do Wielkiego Czwartku. Był to również czas malowania pisanek. Inaczej było na Śląsku Cieszyńskim, gdzie w Wielki Tydzień obowiązywał zwyczajowy zakaz wykonywania ciężkich prac fizycznych. Dotrzymywano również postu, który na ten czas jeszcze bardziej się zaostrzał. W Wielki Poniedziałek rodziny zbierały się wieczorem, aby pomodlić przed świętym obrazem lub krucyfiksem przy zapalonej świecy. W czasie długiej modlitwy rozpamiętywano Mękę Pańską poprzez odczytywanie fragmentów Nowego Testamentu. Brano również udział w Drodze Krzyżowej. Od tego dnia dzieciom i młodzieży nie wolno było głośno się bawić. Według Ewangelii św. Marka w Wielki Poniedziałek Jezus wszedł do świątyni i wypędził kupców z towarami i bydłem, którzy w niej handlowali, co doprowadziło do gniewu kapłanów. Wyrzucenie…

Wierzenia związane z palmą wielkanocną
Marzec282021

Wierzenia związane z palmą wielkanocną

Dziś Niedziela Palmowa, która rozpoczyna Wielki Tydzień. Dzień ten został ustanowiony na pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy na osiołku. Mieszkańcy miasta witali Jezusa z radością – słali pod jego stopy zielone gałązki i płaszcze. Tego dnia w kościele katolickim święci się palmy. Gałąź zielona od wieków była symbolem życia, sił witalnych, radości i corocznej odnowy roślin. Wierzbę, z której wyrastają bazie, i która była elementem składowym palmy, nazywano „rośliną miłującą życie”. W nauce kościoła wierzba symbolizuje zmartwychwstanie i nieśmiertelność duszy. To właśnie wierzba najwcześniej okrywa się zielenią, rośnie w każdych warunkach. Palmy podczas święcenia nabierały dobroczynnej mocy, więc po nabożeństwie należało się nimi nawzajem lekko uderzać lub przynajmniej dotknąć. Oto powody, dla których warto mieć w domu palmę: 1. Zjedzona bazia była dobra na ból gardła i suchoty. 2. Startą na proch palmę wraz z innymi ziołami (poświęconymi w Matki Boskiej Zielnej) traktowano jako lekarstwo dla ludzi i krów. 3. Popiół pozostały po spaleniu palm używany był w kościołach podczas…

Uroczystości Wielkiego Tygodnia będą bez wiernych, procesje być może we wrześniu
Marzec232020

Uroczystości Wielkiego Tygodnia będą bez wiernych, procesje być może we wrześniu

WATYKAN / Nikt z nas nie potrafi sobie dziś wyobrazić, jak będzie wyglądała tegoroczna Wielkanoc. To przecież dni spędzane z rodziną. W Republice Czeskiej mocno akcentowany jest lany poniedziałek, czas odwiedzin wzajemnych. Wielkanoc to najważniejsze święta chrześcijańskie, poprzedzone przez okres Wielkiego Postu. Chodzi o święta ruchome, które mają jednak swoje stałe miejsce w roku kościelnym. Czy można obchodzić Wielkanoc w innym terminie? „Nie ma możliwości przeniesienia terminu Wielkanocy, ponieważ jest ona centrum Roku Liturgicznego” - napisano w dekrecie wydanym przez watykańską Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów na polecenie papieża Franciszka. Dekret umożliwia jednak uzgodnienie organizacji uroczystości Wielkiego Tygodnia - Triduum Paschalnego - w ramach konferencji biskupów. Zarządzenie dotyczy krajów, które wprowadziły związane z epidemią koronawirusa ograniczenia. W Wielki Czwartek kapłani będą mogli koncelebrować mszę w kościołach katedralnych i parafialnych, ale bez udziału wiernych. Nie będzie jednak obrządku obmywania stóp ani przeniesienia Najświętszego Sakramentu do ciemnicy, będzie on przechowywany w tabernakulum. W Wielki Piątek Liturgia Męki Pańskiej będzie sprawowana…

W Wielką Sobotę w domach spożywano uroczystą wieczerzę
Kwiecień202019

W Wielką Sobotę w domach spożywano uroczystą wieczerzę

Wielka Sobota – Bioło Sobota Od wczesnego rana była ona głównie dniem, w którym kończono gotowanie, smażenie i pieczenie – przyrządzanie potraw na największe święto w roku. Przede wszystkim zaś pieczono ciasta obrzędowe, na które obowiązkowo składał się domowy chleb z pszennej mąki, dalej tzw. szołdra oraz baranek z biszkoptowego ciasta. (więcej…)

W Wielki Piątek skrupulatnie dotrzymywano wszystkich obowiązujących zakazów i nakazów
Kwiecień192019

W Wielki Piątek skrupulatnie dotrzymywano wszystkich obowiązujących zakazów i nakazów

Wielki Piątek – Czorny Piątek Powszechnym zwyczajem w Czarny (Wielki) Piątek było mycie się o wschodzie słońca w bieżącej wodzie. Służyły do tego źródła, strumyki, potoki i rzeki. Taka wielkopiątkowa ablucja zapewniała zdrowie i rzeźkość przez cały rok. (więcej…)

W Zielóny Sztwortek dzwony zastąpiły klekotki, na obiad spożywano postną zupę z pokrzyw
Kwiecień182019

W Zielóny Sztwortek dzwony zastąpiły klekotki, na obiad spożywano postną zupę z pokrzyw

Wielki Czwartek – Zielóny Sztwortek W Zielony (Wielki) Czwartek, począwszy od połowy Mszy św. (po Gloria), „zawiązywano” w kościołach wszystkie dzwony, które milczały aż do Rezurekcji w Białą (Wielką) Sobotę. Podczas tego milczenia mówi się więc u nas, że są zawiązane lub odleciały do Rzymu. (więcej…)

REKLAMA
REKLAMA

ZWROT TV

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie".

Website Security Test