Wydano reprint książeczek dla dzieci autorstwa Pawła Hulki-Laskowskiego. Dostępne są również w sieci
styczeń062022

Wydano reprint książeczek dla dzieci autorstwa Pawła Hulki-Laskowskiego. Dostępne są również w sieci

ŻYRARDÓW / Paweł Hulka – Laskowski chyba najbardziej kojarzony jest jako tłumacz „Przygód dobrego wojaka Szwejka”. Miłośnicy historii Śląska Cieszyńskiego znają go jako autora wydanej w 1938 roku książki „Śląska za Olzą”. Ale Hulka – Laskowski był też autorem książeczek dla dzieci. Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, rodzinnym mieście Pawła Hulki Laskowskiego, wydało niedawno reprint dwóch książeczek dla dzieci autorstwa Hulki wydanych w latach 1923 i 1924 przez Łódzkie Towarzystwo Wydawnicze. O publikacji rozmawiamy z Marcinem Olborskim, pracownikiem Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie. Wydawnictwo to reprint, a więc nie tylko treść, ale i wygląd książeczek jest taki sam, jak oryginałów sprzed prawie stu lat? Tak. Tyle, że obie wydaliśmy w jednym tomie. Ale na podstawie oryginałów. W reprincie są oryginalne ilustracje, nawet czcionka jest oryginalna. Natomiast dodaliśmy na końcu publikacji wkładkę przedstawiającą postać Pawła Hulki-Laskowskiego. O czym sto lat temu pisało się dla dzieci? Pierwsza jest o tym, jak miastowe dzieci wyjeżdżają na wieś na wakacje. Opisane są ich przygody…

Święto Trzech Króli. Orszaki również po czeskiej stronie
styczeń062022

Święto Trzech Króli. Orszaki również po czeskiej stronie

REPUBLIKA CZESKA / W ramach święta Trzech Króli w Czechach przebiega już tradycyjnie największa zbiórka publiczna Kwesta Trzech Króli (Tříkralová sbírka). W zeszłym roku odbywała się ona wirtualnie, w tym roku kolędnicy przyjdą do naszych domów. Pieniądze można włożyć do zapieczętowanych skarbonek rozmieszczonych w miastach, można też dokonać wpłaty online. Więcej informacji znajdziemy TUTAJ. Oprócz Kwesty Trzech Króli miasta organizują też spacery Spacer z okazji święta Trzech Króli w Czeskim Cieszynie W Czeskim Cieszynie w Alei Pokoju 6 stycznia w godzinach 14.00 - 17.00, odbędzie się spacer trzech mędrców Kacpra, Melchiora i Baltazara. Oprócz tego od 6 do 7 stycznia będzie można oglądać żywe zwierzęta, które towarzyszyły królom podczas pielgrzymki. Orszak Trzech Króli w Trzyńcu W celu wsparcia Kwesty Trzech Króli w sobotę 8 stycznia w Trzyńcu odbędzie się tradycyjny Orszak Trzech Króli, który ruszy o godzinie 16:00 z Rynku T.G. Masaryka w Trzyńcu i dotrze przed Dom Kultury Trisia, gdzie będzie miał miejsce program kulturalny. Dla najmniejszych przygotowano zajęcia w…

Zaplanuj z nami weekend!
styczeń062022

Zaplanuj z nami weekend!

1. Zimowe mini zoo Kiedy: od czwartku 6 stycznia do piątku 7 stycznia, 9.00-17.00Gdzie: Czeski Cieszyn, Nabrzeże Pokoju koło „Strzelnicy” Ośrodek Kultury „Strzelnica” zaprasza wszystkich małych i dużych miłośników zwierząt na tradycyjne mini zoo, które będzie można obejrzeć koło „Strzelnicy” od strony Olzy. 2. Noworoczne spotkanie na Skałce Kiedy: sobota 8 stycznia, 10.30Gdzie: Mosty k. Jabłonkowa, Skałka Pierwsza sobota po Nowym Roku to dzień tradycyjnego spotkania beskidzioków na Skałce. PTTS „Beskid Śląski” zaprasza na tradycyjny noworoczny wymarsz na Skałkę. Dojście do schroniska na własną rękę, dowolną trasą. Spotkanie w schronisku o godz. 10.30. 3. "Dom otwarty" – premiera Sceny Polskiej Kiedy: sobota 8 stycznia, 17.30, niedziela 9 stycznia, 17.30Gdzie: Teatr Cieszyński w Czeskim Cieszynie Pierwszym przedstawieniem Sceny Polskiej w nowym roku będzie komedia „Dom otwarty” Michała Bałuckiego (sztuka wystawiona po raz pierwszy w Krakowie w roku 1883). W reżyserii Adama Sroki zobaczymy epizod z życia poczciwej, choć nie pozbawionej śmieszności rodziny mieszczańskiej XIX-wiecznego Krakowa. 4. Pogorskie Kolędowanie Kiedy: sobota 8…

Dziś święto Trzech Króli. Które sklepy są otwarte?
styczeń062022

Dziś święto Trzech Króli. Które sklepy są otwarte?

Koniec świąt Bożego Narodzenia przypada na 6 stycznia, czyli święto Trzech Króli. W Czechach jest to zwykły dzień roboczy, wszystkie sklepy są więc otwarte. W ulicach można spotkać dzieci ubrane w białe koszule, z papierowymi koronami na głowach, które kwestują na cele dobroczynne w ramach Kwesty Trzech Króli. Jednak w Polsce od roku 2011 6 stycznia jest dniem wolnym od pracy. Zamknięta będzie większość sklepów. Placówki handlowe obowiązują w tym dniu zasady takie jak w niehandlowe niedziele i w święta. W wielu miejscach w Polsce przywrócono tradycję organizowania orszaku Trzech Króli: https://zwrot.cz/2022/01/w-czwartek-wypada-swieto-trzech-kroli-zobacz-jak-swietowane-bedzie-w-polsce/

Pogotowie językowe. Ekonomka vs. księgowa
styczeń052022

Pogotowie językowe. Ekonomka vs. księgowa

Ponieważ przełom roku to czas wszelkich rozliczeń i nasze kontakty z księgowymi są w tym okresie wzmożone, postanowiłam zająć się znanym nam wszystkim zapożyczeniem. Na Zaolziu często używamy słów ‘ekonom’ i ‘ekonomka’ w znaczeniu księgowy i księgowa. Są to zapożyczenia z języka czeskiego lub archaizmy, które zachowały się w języku Polaków z Zaolzia z dawnych czasów. Niemniej ‘ekonom’, choć we współczesnej polszczyźnie wiąże się z finansami, oznacza coś zupełnie innego niż w języku czeskim. Słowo ‘ekonomka’ nie występuje w słowniku języka polskiego. ‘Ekonom’ to dawny tytuł zarządcy zajmującego się gospodarowaniem mieniem powierzonym przez właściciela. Był to więc urzędnik królewski lub zarządca folwarku pańszczyźnianego. Dziś słowo to używane jest na określenie osoby zarządzającej majątkiem episkopatu, diecezji lub zakonu. ‘Ekonom’ jest więc określeniem na funkcję, która dzisiaj nie istnieje (zarządca królewski lub zarządca folwarku) lub przez większość użytkowników języka polskiego w ogóle nie jest znana (zarządca w Kościele katolickim). Jest jeszcze jedno współczesne znaczenie słowa ‘ekonom’, wywodzące się z żargonu uczniowskiego. Uczniowie…

Czechy walczą z koronawirusem. Od 17 stycznia obowiązkowe testy w pracy
styczeń052022

Czechy walczą z koronawirusem. Od 17 stycznia obowiązkowe testy w pracy

REPUBLIKA CZESKA / Rząd Republiki Czeskiej podjął dzisiaj kolejne kroki w walce z pandemią koronawirusa. Dotyczą obowiązkowych testów i kwarantanny. Od wtorku kwarantanna dla osób zakażonych koronawirusem skróci się do 5 dni. Natomiast od 17 stycznia wszyscy pracownicy, również ci zaszczepieni, będą obowiązkowo testowani w pracy dwa razy w tygodniu. Pracodawca będzie miał obowiązek przekazania sanepidowi danych osób, które będą miały pozytywny wynik testu na koronawirusa. – Jeśli wynik testu będzie pozytywny, pracownik musi udać się na pięciodniową kwarantannę – powiedział minister Vlastimil Válek.

Sentymentalna podróż z historią w tle. Opowieść o naszym domu
styczeń052022

Sentymentalna podróż z historią w tle. Opowieść o naszym domu

Dziś zapraszam na podróż w czasie - do lat przełomu wieków XIX i XX, na dalekie kresy Rzeczypospolitej, gdzie we wsi Tymoszówka mieściła się rodzinna siedziba rodu Szymanowskich. Wydana przed niespełna 100 laty, w roku 1935, książka Zofii Szymanowskiej "Opowieść o naszym domu" w tym roku doczekała się kolejnego wydania. Rodzina, której najbardziej znanym członkiem był Karol Szymanowski, jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów i pianistów, na pewno zasługuje na uwagę. Karol, nazywany przez bliskich Katotem, nie był jedyną ciekawą osobistością w tej familii. W opowieści jego młodszej siostry Zofii nie znajdziemy jednak zbyt wielu faktów biograficznych o Karolu Szymanowskim czy jego rodzeństwie, również utalentowanym artystycznie. Tę książkę czyta się dla pięknych, poetyckich opisów domu rodzinnego i beztroski młodzieńczych lat, dla sentymentu do czasów dawnych i atmosfery szlacheckiego dworu i kultury polskich Kresów. Położona na południowy wschód od Kijowa malownicza Tymoszówka to wieś jakby wyjęta z powieści sienkiewiczowskich. Usytuowana była w samym sercu Zaporoża, niemalże u wylotu dzikich stepów Chersońszczyzny. Aż…

Co zrobić z choinką po świętach?
styczeń052022

Co zrobić z choinką po świętach?

Już jutro święto Trzech Króli. Wiele osób właśnie wtedy rozbiera choinkę. Śmieciarze z Trzyńca co roku zbierają ich około tysiąca. Choinki przerabiane są później na kompost. Spółka Smolo przetwarza choinki we własnej kompostowni na zrębki drzewne, które po zmieszaniu z bioodpadami wykorzystywane są do produkcji kompostu. Choinkę trzeba odpowiednio przygotować Ważne jest rozebranie choinki i usunięcie wszystkich ozdób świątecznych. Częstym błędem jest zawijanie drzewek w folię. Odbiór choinek rozpocznie się w Trzyńcu w Święto Trzech Króli, potrwa do końca stycznia. Zbiórka choinek przebiega również w Czeskim Cieszynie Zbiórka choinek odbywa się już po raz ósmy, mieszkańcy w mieście i na osiedlach mogą je zostawić w miejscu, gdzie stoją pojemniki 1100 l na zmieszane odpady komunalne lub oddać w punkcie zbierania odpadów przy ul. Na Horkách. Firma będzie zwozić choinki w następujących terminach: 11, 18, 25 stycznia i 1 lutego 2022 r. Następnie spółka FCC Česká republika, s.r.o. przekaże je do Ostrawy w celu przetworzenia na zrębki drzewne.

W czwartek wypada święto Trzech Króli. Zobacz, jak świętowane będzie w Polsce
styczeń052022

W czwartek wypada święto Trzech Króli. Zobacz, jak świętowane będzie w Polsce

POLSKA, CIESZYN, SKOCZÓW, ISTEBNA / 6 stycznia to święto Objawienia Pańskiego, inaczej nazywane świętem Epifanii, a popularnie zwane Dniem Trzech Króli. Od 2011 roku w Polsce jest to dzień ustawowo wolny od pracy. Dzięki temu w wielu miejscowościach przywrócono dawną tradycję organizowania z tej okazji orszaku Trzech Króli. Nie inaczej będzie w tym roku. Orszak Trzech Króli przemaszeruje przez Cieszyn W Cieszynie Orszak Trzech Króli będzie ekumeniczny. Tradycyjnie orszaki wyruszą z trzech cieszyńskich kościołów. O 13:00 spotkają się na Rynku. „W programie czeka nas spotkanie orszaków na rynku, pokłon trzech króli, wspólne kolędowanie i inne atrakcje” - zapowiada Dom Narodowy, który jest organizatorem wydarzenia wspólnie z Miastem Cieszyn, Parafią Świętej Marii Magdaleny w Cieszynie, Parafią Ewangelicko-Augsburska w Cieszynie oraz Stowarzyszeniem "Dziedzictwo św. Jana Sarkandra" w Cieszynie. Trzej Królowie zawitają również do Skoczowa W Skoczowie rozpoczęcie wydarzenia planowane jest na Rynku o godz. 13.50. Potrwa do 15.00. Organizator - Parafia św. Ap. Piotra i Pawła w Skoczowie podkreśla, że to wydarzenie,…

Styczniowe premiery w Teatrze Cieszyńskim
styczeń042022

Styczniowe premiery w Teatrze Cieszyńskim

CZESKI CIESZYN / Widzowie Teatru Cieszyńskiego cieszyć się mogą na styczniowe nowości. Już w sobotę 8 stycznia Scena Polska po raz pierwszy wystąpi przed publicznością z komedią „Dom otwarty”. Tydzień później, w piątek 14 stycznia, wystawiona zostanie przez Scenę Lalek Bajka polska wersja bajki „Niesamowita wyprawa lewych skarpetek”. Pośmiać się z zakłamania obyczajowego mieszczańskiej rodziny będzie można ze Sceną Polską Scena Polska przygotowała komedię Michała Bałuckiego „DOM OTWARTY” już w ubiegłym roku. Jednak ze względu na obowiązujące wówczas przepisy aktorzy nie mogli występować przed publicznością. Spektakl był transmitowany bezpłatnie za pośrednictwem platform elektronicznych. Cieszył się dużym zainteresowaniem. - Teraz mamy nadzieję, że sytuacja pozwoli nam zaprezentować go publiczności na żywo w sobotę 8 stycznia – mówi Iva Lupková, rzecznik prasowy Teatru Cieszyńskiego. Spektakl zaplanowano na godzinę 17:30. Wyreżyserował go Adam Sroka. Wystąpi cały zespół artystyczny Sceny Polskiej. Komedia „Dom otwarty” po raz pierwszy wystawiona została w Krakowie w roku 1883. Sztuka ukazuje epizod z życia poczciwej, choć nie pozbawionej śmieszności…

Wieloszpon szary i bażant złocisty? Wbrew pozorom chodzi o nowych lokatorów ostrawskiego zoo
styczeń042022

Wieloszpon szary i bażant złocisty? Wbrew pozorom chodzi o nowych lokatorów ostrawskiego zoo

OSTRAWA / Zoo w Ostrawie hoduje ponad dziesięć gatunków bażantów. Wiele z nich należy do gatunków rzadkich i zagrożonych. Zoo stara się więc zapewnić tym jaskrawo ubarwionym ptakom odpowiednie warunki lęgowe. W grudniu 2021 roku sprowadzono więc nowe pary hodowlane - bażanta złocistego i wieloszpona szarego. Przedstawiciele rzędu ptaków grzebiących (Galliformes) charakteryzują się krępą budową ciała, mocnymi nogami z tępymi pazurami i mocnym dziobem. W przypadku wielu gatunków rozwija się dymorfizm płciowy - samce mają zazwyczaj jaskrawo ubarwione pióra, miejscami nieopierzone głowy i barwne grzebienie. Samice są ubarwione raczej niepozornie. Ptaki grzebiące gniazdują zwykle na ziemi. Jaja wysiadują najczęściej tylko samice, dla których korzystne jest szczególnie w tym okresie skromne ubarwienie. Pisklęta opuszczają gniazdo zaraz po wykluciu się i zbierają pokarm pod nadzorem samicy. Ptaki z rodziny bażantów zamieszkują praktycznie cały świat z wyjątkiem Antarktydy. Większość gatunków (do 40%) żyje w Azji, w Europie tylko około 4%. Zoo w Ostrawie hoduje 13 przedstawicieli bażantowatych, w tym pawie indyjskie, które swobodnie…

„Beskidziocy” Nowy Rok witali w górach
styczeń042022

„Beskidziocy” Nowy Rok witali w górach

FILIPKA / Przełom starego i nowego roku to moment, który wielu ludzi chce szczególnie zaakcentować. Spędza więc ten wyjątkowy dzień na najróżniejszych imprezach. A jaką imprezę mogli wybrać miłośnicy górskich wędrówek, członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej? Oczywiście wyjście w góry! I tak w południe 31 grudnia grupa prawie pięćdziesięciu członków i sympatyków PTTS „BŚ” spotkała się na Filipce. Trasy wyjścia uczestnicy spotkania obrali dowolne. Na górze zaś było ognisko, o które postarali się państwo Kúdelowie i harcerze z drużyny „Czarne Pantery” z Trzyńca. Każdy przyniósł coś do turystycznego bufetu. I oczywiście nie mogło zabraknąć szampana. - Tradycję spotykania się na Filipce w Sylwestra zapoczątkowali karwińscy beskidziocy. Z czasem dołączali do nich inni. Tak powstała tradycja, którą PTTS BŚ oficjalnie włączyło do kalendarzyka imprez i wycieczek – wyjaśnia Wanda Farnik, wice prezes PTTS do spraw turystyki. Toast za zdrowie w nadchodzącym roku poprzedził „Szumi jawor…”. Były osobiste życzenia i spora wiązanka kolęd. - Było to miłe pożegnanie…

Dzisiaj Ziemia znalazła się najbliżej Słońca
styczeń042022

Dzisiaj Ziemia znalazła się najbliżej Słońca

Dziś, 4 stycznia o godzinie 7:55 czasu środkowoeuropejskiego Ziemia w swym rocznym ruchu po orbicie znalazła się najbliżej naszej gwiazdy, czyli w peryhelium, w odległości niewiele ponad 147 mln kilometrów od Słońca. Jest to dla nas, mieszkańców północnej półkuli, pocieszający fakt, ponieważ coraz szybciej będzie się nam wydłużał dzień. W styczniu dnia przybędzie już o 66 minut. Nasza planeta – Ziemia wykonuje dwa zasadnicze ruchy w przestrzeni, które już miliony lat określają podstawowe rytmy biologiczne wszystkim żywym organizmom na jej powierzchni. Ruch obrotowy dookoła własnej osi powoduje zmiany dnia i nocy. Obieg dookoła Słońca wraz z nachyleniem osi obrotu powoduje zaś zmiany pór roku. Cykle te regulują dystrybucję promieniowania słonecznego na ziemską powierzchnię. Roczny ruch Ziemi wokół Słońca Powszechne jest przekonanie, że zimą Ziemia jest dalej od Słońca niż latem. W rzeczywistości, w przypadku zimy na półkuli północnej, jest dokładnie odwrotnie. Ziemia przechodzi przez peryhelium swojej orbity (punkt najbliższy względem Słońca) na początku stycznia. Niezależnie od tego, różnice w odległości od…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.