E-mail: indi@zwrot.cz

    CIESZYN / „Basy grały, ale już przestały”. Tak śpiewali muzycy i miłośnicy góralskiego folkloru o północy ostatniego dnia karnawału, tuż przed nastaniem Środy Popielcowej.

    W sali widowiskowej Cieszyńskiego Ośrodka Kultury „Dom Narodowy” do północy bawiono się przy góralskiej muzyce. O północy zaś instrumenty zamilkły, a muzycy i pozostali uczestnicy zabawy udali się w symbolicznym kondukcie pogrzebowym na Rynek.

    Przekazanie w dawnej formie aktualnych treści kluczem do sukcesu

    Tam odprawiono obrzęd zwany „Pogrzebem Basów”. Kontrabas, jako symbol hucznej zabawy, złożono na symbolicznych marach, okryto czarnym całunem i wyniesiono z „Domu Narodowego”. Kondukt pogrzebowy w blasku pochodni i przy płaczliwym zawodzeniu „Hej basy grały, grały, ale już przestały” okrążył Rynek. Co kawałek zatrzymywano się, a „ksiądz”, intonując na kościelną melodię, odśpiewywał kolejne zwrotki ułożonego przez siebie dowcipnego tekstu.

    – Moim zdaniem kluczem do współczesnego zrozumienia folkloru jest to, żeby on nie tracił aktualności. I myślę, że niezależnie od tego, w jakich czasach żyjemy, to zawsze można to, co nasze, regionalne, w jakiś sposób uczynić zrozumiałym dla współczesnego odbiorcy. Trzeba więc teksty co roku uaktualniać. Bo konteksty są co roku nowe. A gwara to nie jest skansen, tylko to jest coś, co żyje pośród nas, więc trzeba gwarowo w obrębie tych naszych tradycji pokazywać treści, które są bliskie każdemu. A że co roku są to inne treści, to co roku trzeba pisać nowy tekst. Myślę, że skorzystanie z dawnej formy, ale przekazanie w tej dawnej formie aktualnych treści, to jest klucz do sukcesu – powiedział nam Jakub Skałka, autor tekstu, który wcielił się w rolę księdza.

    To był XXXI reaktywowany współcześnie w Cieszynie Pogrzeb Basów

    Wcześniej jednak, do północy, trwała zabawa taneczna. Grały kapele: „Torka” z Cieszyna, „Wałasi” z Istebnej, „Nowina” z Jabłonkowa”, „Póki co” z Żywiecczyzny i „Muzyka Jakuba Klusia” z Podhala.

    To właśnie „Torka” prowadzona przez Kaza „Nędzę” Urbasia przed trzydziestu laty zaczęła, wzorem przedwojennej tradycji, organizować w Cieszynie „Pogrzeby Basów”. W tym roku na roztańczonych balowiczów Kazo spoglądał z ustawionego na scenie portretu. Zmarł w 2016 roku, a imprezę ochrzczono jego imieniem. Po śmierci Urbasia tradycję nadal kultywuje wraz z zespołem „Torka” Teresa Kowalowska.

    – Ta edycja była bardziej uboga, ponieważ nie było poczęstunku. Gdybyśmy wiedzieli, że zniosą te obostrzenia, to oczywiście byśmy zorganizowali „Pogrzeb Basów” w innej formie, takiej, jak dawniej. Ale jest to też inne doświadczenie. „Pogrzeby Basów” były już w różnych miejscach, w różnej formie – mówi Teresa Kowalowska.

    Choć uczestnicy imprezy po symbolicznym „Pogrzebie Basów” wrócili jeszcze do Domu Narodowego, to – jak nakazuje tradycja – basy, jako symbol muzyki towarzyszącej hucznym zabawom, zamilknąć mają na czas Wielkiego Postu.

    (indi)

    Tagi: , , , , , , , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck
      styczeń272023

      Piotr Cywiński: Warszawska Wola, Zamojszczyzna, Oradour i Lidice dziś nazywają się Bucza, Irpień, Hostomel, Mariupol i Donieck

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby
      styczeń272023

      Wybuch w kamienicy w Katowicach. Nie żyją dwie osoby

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?
      styczeń272023

      Rozpoczęła się druga tura wyborów prezydenckich. Kto zostanie prezydentem Czech?

      Olimpiada dzieci i młodzieży. Sukces województwa morawsko-śląskiego
      styczeń272023

      Olimpiada dzieci i młodzieży. Sukces województwa morawsko-śląskiego

      Nowe spojrzenie na przedmiotowość i dekonstrukcja. Sztuka nowoczesna w Galerii Miasta Trzyńca
      styczeń272023

      Nowe spojrzenie na przedmiotowość i dekonstrukcja. Sztuka nowoczesna w Galerii Miasta Trzyńca

      Fenomen międzywojennego polskiego lotnictwa sportowego. O legendarnych samolotach RWD opowiadał Dariusz Cymerys
      styczeń272023

      Fenomen międzywojennego polskiego lotnictwa sportowego. O legendarnych samolotach RWD opowiadał Dariusz Cymerys

      Obrazy, które intrygują. Jeszcze tylko do poniedziałku obejrzeć można wystawę obrazów Franciszka Bałona
      styczeń272023

      Obrazy, które intrygują. Jeszcze tylko do poniedziałku obejrzeć można wystawę obrazów Franciszka Bałona

      W niedzielę odbędzie się 31. Finał WOŚP. W Cieszynie będzie się działo!
      styczeń262023

      W niedzielę odbędzie się 31. Finał WOŚP. W Cieszynie będzie się działo!

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.