USTROŃ / Uroczystości związane z 81. rocznicą spalenia synagogi w Ustroniu odbędą się we wtorek 15 września przed pomnikiem na ul. Ogrodowej. Wydarzenie rozpoczyna się o godz. 17.00.

Obchody rocznicy spalenia synagogi organizowane są w Ustroniu od 2014 roku. Organizatorem uroczystości jest Instytut Śląska Cieszyńskiego, który stara się m. in. zachować dorobek i historię społeczności żydowskiej w Cieszyńskiem.

Synagoga w Ustroniu

Ustrońska synagoga została wybudowana w latach 1901–1902, a uroczyście oddana do użytku w lipcu 1902 roku. W rzeczywistości miała status tylko domu modlitwy, nigdy też nie było tutaj stałego rabina. Pomimo to ustrońscy Żydzi zawsze uważali tę niewielką budowlę w stylu neoromańskim za synagogę.

Pomnik na miejscu spalonej synagogi w Ustroniu.

W dniu 15 września 1939 roku synagoga została spalona przez Niemców. Przed II wojną światową w Ustroniu żyło około 110 Żydów. Ofiarą nazistów padło 77 z nich. Zginęli prawdopodobnie w 1942 roku w komorach gazowych w Auschwitz lub Treblince. Po wojnie do Ustronia wróciło tylko kilku wyznawców judaizmu, którym udało się przeżyć Holocaust.

W 1905 roku na parceli zakupionej od wójta Pawła Lipowczana i położonej na Gojach założono cmentarz żydowski. Miejsce to zostało zdewastowane podczas budowy drogi szybkiego ruchu z Wisły do Katowic w latach 70. Ocalała część została w 1994 roku włączona do cmentarza komunalnego jako kwatera żydowska.

Kwatera żydowska na cmentarzu komunalnym w Ustroniu

Otto Windholz

W czerwcu 1997 roku w miejscu spalonej synagogi odsłonięto pamiątkowy obelisk z polskim i hebrajskim napisem: W tym miejscu znajdowała się synagoga żydowska, zbudowana w roku 1902, zburzona przez hitlerowców w roku 1939.  Fundatorem tego pomnika był Otto Windholz, jeden z ustroniaków pochodzenia żydowskiego. W miasteczku tym przyszedł na świat w marcu 1923 roku jako syn Józefa Windholza, właściciela palarni kawy.

W czasie zawieruchy wojennej trafił do obozu pracy na Syberii. Stamtąd wraz z utworzoną w 1943 roku w Związku Radzieckim armią kościuszkowską przeszedł szlak bojowy, który zakończył w maju 1945 roku w Berlinie.

W 1968 roku był zmuszony opuścić Polskę i osiadł wraz z rodziną na stałe w Melbourne w Australii, skąd jednak utrzymywał kontakty ze swą rodzinną miejscowością. Był członkiem Towarzystwa Miłośników Ustronia. Napisał wiele artykułów o tym miasteczku i ofiarował liczne fotografie ze swych bogatych zbiorów. W uznaniu zasług Rada Miasta nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Ustronia.

Pan Otto Windholz zmarł w listopadzie 2015 roku w Melbourne. Przedtem kilkakrotnie odwiedził Ustroń. Po raz pierwszy przybył tu w 1988 roku.

Pierwsza wzmianka o Żydach w Ustroniu pochodzi z 1724 roku. Dotyczyła karczmarza Jakuba Izraela. Tamtejsza społeczność żydowska podlegała początkowo gminie w pobliskim Skoczowie. Usamodzielniła się w 1900 roku.

(gam)

Tagi: ,

Komentarze


Czytaj również


Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.
październik292021

Pomysły nie tylko na wakacje: Ojcowski Park Narodowy w jesiennej aurze.

GOROLSKI ŚWIĘTO: W sobotę scena w Lasku Miejskim rozbłysła kolorami [zdjęcia]
sierpień122022

GOROLSKI ŚWIĘTO: W sobotę scena w Lasku Miejskim rozbłysła kolorami [zdjęcia]

Uwaga kierowcy! Akcja „Prędkość” – więcej patroli z wideorejestratorami i laserowymi miernikami prędkości na drogach
sierpień122022

Uwaga kierowcy! Akcja „Prędkość” – więcej patroli z wideorejestratorami i laserowymi miernikami prędkości na drogach

Pobiegli po dzbanek mleka. W Lasku Miejskim nie brakło zabawy i sportowej rywalizacji
sierpień112022

Pobiegli po dzbanek mleka. W Lasku Miejskim nie brakło zabawy i sportowej rywalizacji

„Operacja polska” była wstrząsającym ludobójstwem. 85. rocznica rozpoczęcia eksterminacji Polaków – mieszkańców Związku Sowieckiego
sierpień112022

„Operacja polska” była wstrząsającym ludobójstwem. 85. rocznica rozpoczęcia eksterminacji Polaków – mieszkańców Związku Sowieckiego

Lokalna Marka Ziemi Pszczyńskiej promowała się na Gorolu. Panierowane pieczarki w occie zrobiły furorę
sierpień112022

Lokalna Marka Ziemi Pszczyńskiej promowała się na Gorolu. Panierowane pieczarki w occie zrobiły furorę

Niebo zapłakało nad ofiarami zbrodni w Żywocicach. Jan Józef Kasprzyk: „Te kamienie powinny przemówić do wszystkich przywódców wolnego świata”
sierpień112022

Niebo zapłakało nad ofiarami zbrodni w Żywocicach. Jan Józef Kasprzyk: „Te kamienie powinny przemówić do wszystkich przywódców wolnego świata”

Jak Zaolzie będzie obchodzić 90. rocznicę katastrofy w  Cierlicku? Rozmowa z Janem Przywarą
sierpień112022

Jak Zaolzie będzie obchodzić 90. rocznicę katastrofy w Cierlicku? Rozmowa z Janem Przywarą

Zaplanuj z nami weekend. Najciekawsze wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim [lista]
sierpień112022

Zaplanuj z nami weekend. Najciekawsze wydarzenia na Śląsku Cieszyńskim [lista]

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.