E-mail: info@zwrot.cz

    CIESZYN / W ubiegłą sobotę 11 listopada w Cieszynie świętowano niepodległość. W ramach obchodów otwarto wystawę okolicznościową pt. „Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud”. W Ratuszu Miejskim wygłosił  wykład pt. „Księstwo Cieszyńskie z polskiej perspektywy (1914-1918)” prof. Andrzej Chwalba z Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk i eseista, autor wielu publikacji, dotyczących historii Polski. 

    Historyk mówił o sytuacji społeczno-politycznej na Śląsku Cieszyńskim na początku XX wieku, o tym, jak wyglądało Księstwo Cieszyńskie z perspektywy Polski, z perspektywy najważniejszych miast trzech zaborów.

    Profesor wyjaśniał, że z powodu różnic w rozwoju trzech ziem, które znalazły się pod zaborami, trudno mówić o jednolitości w sensie tożsamości.

    – Już przed rozbiorami Polski było można spostrzec rozbieżności. Oczywiście były spotkania międzydzielnicowe, najczęściej w Krakowie i we Lwowie, w których uczestniczyła inteligencja. W roku 1910 odbyły się wspaniałe uroczystości w Krakowie, a wcześniej we Lwowie w rocznicę powstania Kościuszkowskiego, była wtedy na nich delegacja Cieszyniaków – mówił naukowiec. Jego zdaniem ziemiaństwo polskie miało opinię ziemiaństwa kosmopolitycznego. W różnych zaborach kształtowały się różne cechy i wartości.

    Historyk nadmienił, że Śląsk Cieszyński był dostrzegany przed 1914 rokiem przez polską opinię publiczną, przez najważniejsze tytuły dzienników polskich. – O Śląsku Cieszyńskim pisano i to całkiem sporo. Sam byłem zaskoczony, że znalazłem w tych materiałach tyle entuzjazmu – mówił.

    – Śląsk ma tę swoją rolę, swoją specyfikę, swoje poczucie wyższości wobec biednej Galicji. O tej oryginalności pisano. Pisano o Macierzy Szkolnej, o aktywności socjalistów-narodowców, katolików śląskich… – mówił Chwalba.

    Opisana została również rola kobiet i ich działania. – Feministki polskie są bardzo łagodne i umiarkowane, to nie te kobiety, które wychodzą na ulicę i wybijają szyby, tego na ziemiach polskich nie było. Ruch kobiecy na ziemiach polskich był ruchem kobiet wykształconych. Tutaj były kobiety liderki, które tworzyły stowarzyszenia, spotykały się i rozmawiały. Kobiety w Cieszynie pierwsze postawiły żądanie, że mają prawo udziału w wyborach – precyzował historyk.

    – Nie byłoby tej siły legionów, gdyby nie ruch kobiecy – podkreślił wykładowca bardzo ważną rolę kobiet.

    – Przed 1914 rokiem pisano również o pierwszych gniazdach Sokoła (Towarzystwo Gimnastyczne). Powstawały drużyny skautów żeńskie i męskie. Warto o nich pamiętać, ponieważ później weszły w skład legionów śląskich – mówił profesor.

    To właśnie na terenie Cieszyna zaczęły się organizować drużyny, powstał ruch strzelecki, który skupiał młodych ludzi w różnych miejscowościach: Orłowej, Stonawie, Frysztacie, Jabłonkowie itd.

    – Strzelców i skautów łączyła z Piłsudskim wspólna przynależność do jednego obozu narodowego. Inne stronnictwa nie wierzyły w coś takiego, jak niepodległość.

    Kiedy powołano Naczelny Komitet Narodowy, który skupiał m.in. wszystkich posłów do Rady Państwa i Królestwa Galicji i Lodomerii, od samego początku liderzy partii narodowych Śląska Cieszyńskiego szli ręka w rękę z tą instytucją. Na wezwanie władz komendy regionu wówczas nastąpiła też mobilizacja strzelców, skautów w Parku Sikory.

    – Wyjechali w kierunku Mszany Dolnej. Ze Lwowa jechał legion wschodni ale ten się rozwiązał. Legion cieszyński stał się częścią II brygady i walczył na froncie karpackim w Bukowinie –  mówił wykładowca.

    Wystawa niepodległościowa na Rynku

    Plenerowa wystawa planszowa „Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud” swoim tytułem nawiązuje wprost do „Roty” Marii Konopnickiej, która napisana została na Śląsku Cieszyńskim i tu po raz pierwszy opublikowana.

    Zacytowane w tytule wystawy słowa podkreślają rolę, jaką w wydarzeniach jesieni 1918 r. odegrali na Śląsku Cieszyńskim sami jego mieszkańcy. To dzięki ich postawie i masowej aktywności Śląsk Cieszyński w 1918 r. wrócił do Polski.

    Wystawa „Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud” pokazuje w jaki sposób po załamaniu się Austro-Węgier polska większość na Śląsku Cieszyńskim zdołała wcielić w życie Wilsonowskie „prawo do samostanowienia” i nie tylko przejąć władzę nad zamieszkałymi przez siebie obszarami dawnego księstwa cieszyńskiego, włączyć je w granice odrodzonej Polski, ale też w praktyczny sposób wesprzeć dzieło odbudowy i obrony granic państwa polskiego.

    Tagi: , , , , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Przedszkole w Oldrzychowicach istnieje już 95 lat. Nauczycielki i dzieci  przygotowały magiczny wieczór
      listopad282022

      Przedszkole w Oldrzychowicach istnieje już 95 lat. Nauczycielki i dzieci przygotowały magiczny wieczór

      W Trzyńcu rozświetlono  choinkę. W tym roku na Plac Wolności wracają wieczory adwentowe
      listopad282022

      W Trzyńcu rozświetlono choinkę. W tym roku na Plac Wolności wracają wieczory adwentowe

      Helena Legowicz została wybrana do władz Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych
      listopad282022

      Helena Legowicz została wybrana do władz Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych

      Promocja piosenki do kolejnego filmu dokumentalnego o nieistniejącym mieście Karwina. Odbędzie się w nowym Centrum Informacji
      listopad282022

      Promocja piosenki do kolejnego filmu dokumentalnego o nieistniejącym mieście Karwina. Odbędzie się w nowym Centrum Informacji

      Zainspiruj się! Najciekawsze wieńce adwentowe
      listopad272022

      Zainspiruj się! Najciekawsze wieńce adwentowe

      Adwent w Kościele katolickim. Dzisiaj pierwsza niedziela adwentowa
      listopad272022

      Adwent w Kościele katolickim. Dzisiaj pierwsza niedziela adwentowa

      Ślady żydowskie na Śląsku Cieszyńskim. Aż trzy wystawy oglądać można do 4 grudnia
      listopad272022

      Ślady żydowskie na Śląsku Cieszyńskim. Aż trzy wystawy oglądać można do 4 grudnia

      Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu. W latach 1932-33 na Ukrainie zmarło co najmniej 3,5 miliona ludzi
      listopad262022

      Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu. W latach 1932-33 na Ukrainie zmarło co najmniej 3,5 miliona ludzi

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.