Stanisław Gawlik: Czy najlepsze książki o historii lokalnej są pisane przez obcokrajowców?
luty082022

Stanisław Gawlik: Czy najlepsze książki o historii lokalnej są pisane przez obcokrajowców?

Czy najlepsze książki o historii lokalnej są pisane przez obcokrajowców? - To dygresja jednego z internautów, ale o tym później. Tematem jest publikacja „Polen and Czech in Silesia“ James Alexandra Roya z wielką pompą prezentowana w reprezentacyjnej sali „Pod Brunatnym Jeleniem“ w Cieszynie przez Tomáša Ruska oraz Irenę French. Publikacja o nakładzie 500 egzemplarzy nie jest w sprzedaży. Każdy, kto był uczestnikiem jej prezentacji, otrzymał ją darmowo. Jest też do nabycia bezpłatnie w kasie Muzeum w Cieszynie.  Sfinansowana została z  Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego w ramach projektu Śląsk Cieszyński 1920-2021. Wydawcą jest Uniwersytet Śląski w Opawie, Wydział Filozoficzno-przyrodniczy, Instytut Nauk Historycznych. Ze statystyki wyszczególniam, że oryginał zawiera 93 strony, czeskie tłumaczenie 90 stron (Tomáš Rusek) a polskie (Irena French) 98 stron. Dlaczego to jest takie ważne? No bo widać, jak się kto przykładał do pracy. Prezentowane dzieło ma imputować, że zawarte w nim treści, są ważne z punktu widzenia historii Śląska Cieszyńskiego w okresie lat 20 minionego wieku i tak to było celebrowane przytaczaniem…

Wydano reprint wspomnień Jamesa Alexandra Roya. Wzbogacony o tłumaczenia
luty072022

Wydano reprint wspomnień Jamesa Alexandra Roya. Wzbogacony o tłumaczenia

CIESZYN / Kpt. James Roy, sekretarz Międzysojuszniczej Komisji Kontrolującej, która przyjechała do Cieszyna w lutym 1919 roku, by sporządzić raport o sytuacji na Śląsku Cieszyńskim dla Konferencji Pokojowej, prowadził zapiski wspomnieniowe. Nad ich tłumaczeniem na języki polski i czeski przez ostatni rok pracowali Irena French z Muzeum Śląska Cieszyńskiego i dr Tomáš Rusek z Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Efekt ich pracy to ponad trzystustronicowa książka wzbogacona kilkunastoma archiwalnymi zdjęciami. „Chrzest” publikacji – miejsce i termin nieprzypadkowe Publikację oficjalnie „ochrzczono” 3 lutego 2022 roku. Termin wybrano nieprzypadkowo - 103. rocznicę podpisania umowy paryskiej. „Chrzest”, którego dokonano symbolicznie szkocką whisky i wodą z Olzy, zorganizowano w adekwatnych wnętrzach - w sali Pod Brunatnym Jeleniem. Siedzibą Międzysojuszniczej Komisji Kontrolującej, która przyjechała do Cieszyna w lutym 1919 roku, był bowiem właśnie ówczesny hotel "Brauner Hirsch". Oryginał wydanych w 1921 roku wspomnień znajduje się w Książnicy Cieszyńskiej. A także w Internecie Kapitan James Alexander Roy był w 1919 r. członkiem tzw. Międzysojuszniczej Komisji Kontrolującej, która…

Kolekcja polskiej marki 4F pomoże zdobywać medale nie tylko polskim olimpijczykom. Marka ubrała aż 8 reprezentacji
luty072022

Kolekcja polskiej marki 4F pomoże zdobywać medale nie tylko polskim olimpijczykom. Marka ubrała aż 8 reprezentacji

W piątek 4 lutego zapłonął olimpijski znicz na XXIV Zimowych Igrzyskach Olimpijskich Pekin 2022. Polska reprezentacja oraz kolejnych siedem komitetów startują w strojach polskiej marki 4F. W tegorocznych igrzyskach w Pekinie w strojach marki 4F wystąpią zawodnicy ośmiu komitetów olimpijskich i trzech paraolimpijskich. Oprócz Polaków stroje tej marki założą też sportowcy ze Słowacji, Litwy, Grecji, Chorwacji, Łotwy, Serbii czy Portugalii oraz polscy, słowaccy i chorwaccy paraolimpijczycy. „Aby wesprzeć zawodników w ich zmaganiach, postawiliśmy na ekologiczne, oddychające materiały oraz ergonomiczne konstrukcje, które zapewnią im najwyższy komfort i swobodę ruchów w każdych warunkach pogodowych. Kolekcja olimpijska Beijing 2022 to idealny partner podczas sportowego performance’u oraz oficjalnych momentów na Igrzyskach. Trzymamy kciuki!” - pisze na swoich stronach producent marki 4F. Całą kolekcję olimpijską można zobaczyć TUTAJ. Tak wygląda słowacka reprezentacja w strojach marki 4F https://www.youtube.com/watch?v=0buVRwjPrDI&t=31s&ab_channel=Slovensk%C3%BDolympijsk%C3%BDt%C3%ADm

Pogotowie językowe. Kto i kiedy zawodzi?
luty072022

Pogotowie językowe. Kto i kiedy zawodzi?

Właśnie trwa olimpiada zimowa w Pekinie, a nas za niedługo czekają Światowe Zimowe Igrzyska Polonijne. Miłośnicy sportów zimowych będą używać słów, które nie są powszechne - nie trudno więc będzie o zapożyczenia z języka czeskiego. Ostatnio spotkałam się z takim użyciem słowa 'zawodzić': "Chętne osoby będą mogły zawodzić w Światowych Zimowych Igrzyskach Polonijnych". Przyznam, że wcześniej nie spotkałam się z tym zapożyczeniem językowym, więc zdanie to wywołało szeroki uśmiech na mojej twarzy. 'Zawodzić' w języku polskim ma kilka znaczeń. Zawodzimy przyjaciela, gdy ten potrzebuje naszej pomocy, a my go nie wspieramy. Uczeń może zawieść swojego nauczyciela, gdy nie nauczy się na sprawdzian. Zawodzi nas również intuicja albo pamięć. I zawodzimy, gdy śpiewamy lub płaczemy przeciągle i głośno. W przytoczonym przykładzie nie chodzi więc o żadne z tych znaczeń, ale o to, że "Chętne osoby będą mogły wziąć udział w Światowych Zimowych Igrzyskach Polonijnych". Wszystkim zawodnikom, którzy będą brali udział w zawodach w Wiśle, życzymy więc zwycięstwa. Mamy nadzieję, że nas…

Wielki sukces ucznia polskiej szkoły w Jabłonkowie. Pierwsze miejsca Franciszka Jopka (SKI MOSTY)
luty072022

Wielki sukces ucznia polskiej szkoły w Jabłonkowie. Pierwsze miejsca Franciszka Jopka (SKI MOSTY)

ŁOMNA DOLNA, KAROLINKA / Franciszek Jopek, uczeń Polskiej Szkoły Podstawowej w Jabłonkowie, zawodnik SKI MOSTY, ma na swoim koncie olbrzymi sukces. Zdobył pierwsze miejsce w slalomie gigancie w krajowych zawodach (RKZ), które odbyły się na Karolince. – Byłem mile zaskoczony, to najlepszy wynik w mojej karierze. Zyskałem najlepsze punkty za wykonanie. Po pierwszym kole miałem drugą pozycję, na starcie byłem lekko zestresowany. W pierwszych bramkach uporządkowałem myśli.  Po przejechaniu mety i dotarciu do celu ostatniego zawodnika stwierdziłem, że zyskałem pierwsze miejsce. To niesamowite uczucie – zrelacjonował wczorajsze zawody Franciszek Jopek. – Pokazał wreszcie, na co go stać – cieszył się z wyniku swego podopiecznego jego trener Jan Jadamus. A co czeka młodego sportowca w najbliższych dniach? Oczywiście treningi, sezon narciarski jest w połowie, więc też zawody i oczywiście nauka.

To był bal nad bale. Tak bawiła się bystrzycka młodzież
luty062022

To był bal nad bale. Tak bawiła się bystrzycka młodzież

BYSTRZYCA / Nie tylko nauką żyją uczniowie bystrzyckiej podstawówki. Po rocznej przerwie udało się nawiązać do tradycji i ponownie dziewiątoklasiści – jako najstarsi uczniowie w szkole -  zorganizowali dla swych młodszych kolegów z klas drugiego stopnia prawdziwy Bal Szkolny. Elegancko ubrane panie i panowie zapełnili Dom Polski, by bawić się przebojowo i odlotowo. Poloneza czas zacząć… Panowie zaprosili panie do tańca i pod wodzą dziewiątoklasistów wszystkie pary taneczne zatańczyły elegancko i dostojnie poloneza. Dla uczniów była przygotowana wspaniała muzyka, po brzegi wypełniony bufet, w którym można było zakupić ciasteczka domowej roboty, chipsy, paluszki, była nawet pizza. Nie zabrakło gier i konkursów. Wybrano najlepszą maskę przygotowaną przez poszczególne klasy. Była bogata loteria. Taniec serduszkowy. Jak na prawdziwy bal przystało, były kwiatki i kotyliony. Żeby atmosfera balu została w pamięci na zawsze, do dyspozycji była Fotobudka. Królową Balu została Dorota Kaleta, królem nastomiast Roman Koziel. Dziewiątoklasiści stanęli na wysokości zadania, wszystko mieli przygotowane w stu procentach. Uczniowie wspaniale bawili się do późnego…

Morderstwa, śluby i kaprysy pogody przed laty (31)
luty062022

Morderstwa, śluby i kaprysy pogody przed laty (31)

Samobójstwo urzędnika Urzędnik arcyksiążęcej fabryki wódek w Błogocicach Füzer zastrzelił się 2 lutego 1902 roku na ulicy Przykopa w Cieszynie. Przyczyny samobójstwa nie stwierdzono. Ślub córki nauczyciela Maria Szotkowska, córka nauczyciela z Puńcowa, wstąpiła 3 lutego 1902 roku w związek małżeński z Janem Piszem z Karwiny. Ich ślub odbył się w Istebnej. Śmierć nieznanego biedaka Nieznany biedak zmarł nagle w nocy 3 lutego 1902 roku w Marklowicach. Dzień przedtem przybył do tej wioski nie wiadomo skąd i znalazł nocleg u jednego z tutejszych gospodarzy. Podobno nazywał się Antonik, czego jednak nie udało się stwierdzić z całą pewnością, ponieważ zmarły nie miał przy sobie żadnych dokumentów. Pochowany został 6 lutego na marklowickim cmentarzu. Dożywocie zamiast kary śmierci Józef Jopek z Łomnej Górnej zamordował pewnego Foldynę z Morawki, za co został skazany na karę śmierci. Jednak cesarz Franciszek Józef I zmienił ten wyrok w lutym 1903 roku na karę dożywotniego więzienia. Skradł pieniądze ze skarbonki kościelnej Pewien Adam Paszczyński rozbił skarbonkę w…

Jeszcze można obejrzeć wystawę o historii Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego
luty062022

Jeszcze można obejrzeć wystawę o historii Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego

CIESZYN / Ciesząca się zainteresowaniem wystawa „Uratować dla nauki i od zapomnienia… 120 lat historii Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego” została przedłużona do połowy lutego. O wystawie pisaliśmy tutaj. Teraz mamy dobrą wiadomość dla tych, którzy dotychczas nie zdążyli się wybrać, by ją obejrzeć. Mają na to jeszcze tydzień. Przypomnijmy: Ekspozycja „Uratować dla nauki i od zapomnienia…120 lat historii Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego” przedstawia ideę ludoznawstwa, jego początki na ziemiach polskich, tradycje ludoznawcze na Śląsku Cieszyńskim, założenie i działalność Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Księstwie Cieszyńskim oraz księgozbiór i zespół archiwaliów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego znad Olzy. Pierwotnie wystawa, którą Książnica Cieszyńska przygotowała z okazji 120. rocznicy założenia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Cieszynie, miała się zakończyć 29 stycznia. Ostatecznie została przedłużona do soboty, 12 lutego. Nadal więc można ją oglądać w siedzibie Książnicy Cieszyńskiej przy ul. Menniczej 46 w Cieszynie od wtorku do piątku w godz. 8.00-18.00 oraz w soboty w godz. 9.00-15.00. Autorami wystawy są Agnieszka Laskowska i Krzysztof Kleczek. Informacje na jej temat…

Mapy katastralne monarchii austro-węgierskiej będą dostępne w sieci!
luty052022

Mapy katastralne monarchii austro-węgierskiej będą dostępne w sieci!

Jak wyglądały nasze miejscowości w pierwszej połowie XIX wieku? Jak się wtedy nazywały? Którędy prowadziły drogi? Już niebawem będziemy mogli sami sprawdzić to w sieci. Eksperci z Wydziału Nauk Stosowanych Uniwersytetu Zachodnioczeskiego w Pilźnie we współpracy z firmą Gepro stworzyli technologię i oprogramowanie do przetwarzania i wyświetlania map katastralnych z lat 1826-1843. Oryginalne mapy katastralne powstały w monarchii w latach 1826-1843. Są to mapy rękopiśmienne w skali 1:2880, które drukowano techniką litografii. Pierwsza z wydrukowanych map była przechowywana w Wiedniu jako egzemplarz wzorcowy, tzw. obowiązkowy druk cesarski. Pozostałe mapy były wykorzystywane w rutynowej pracy. Na niemal 50 tysiącach arkuszy zobrazowano prawie 13 tysięcy obszarów katastralnych. Łączna powierzchnia obszaru wynosi 7932 800 ha, tj. 15 359 513 działek. Program został zaprojektowany tak, aby rozpoznawać krawędzie poszczególnych map Eksperci z Wydziału Geomatyki pod kierownictwem Václava Čady wraz z naukowcami z Wydziału Informatyki i Technik Cyfrowych pod kierownictwem Pavla Krála stworzyli oprogramowanie do automatycznego wykrywanie arkuszy map. - Nasz program został zaprojektowany tak,…

PTTS Beskid Śląski zamiast balowania na Brandysie proponuje wycieczkę
luty052022

PTTS Beskid Śląski zamiast balowania na Brandysie proponuje wycieczkę

CZESKI CIESZYN / Planowany pierwotnie na najbliższy wtorek 8 lutego bal Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Sportowego „Beskid Śląski” w Republice Czeskiej został odwołany. Zamiast tego „Beskidziocy” proponują wycieczkę. Planowana trasa to Milików, Piła – Jasienie – Kurajka – Nowina – Boconowice. Do przejścia będzie około 10 km. Wycieczkę poprowadzi nieznakowanymi drogami i ścieżkami Tadeusz Farnik. – Mogą być trudniejsze, nieprzetarte odcinki. Zabierzcie raczki – uprzedza kierownik wycieczki. I zaprasza wszystkich, także tych spoza szeregów członków Towarzystwa. Aby dołączyć do wycieczki, trzeba po prostu stawić się na miejscu zbiórki. Odjazd pociągiem z Czeskiego Cieszyna 8:20, przesiadka do autobusu w Bystrzycy 8:59. Meta zaplanowana jest w Boconowicach w restauracji „U Maryny”. Do Boconowic można dojechać wprost pociągiem na godz. 13:00. (indi)

Gdy świętej Agaty, to wyłazi mucha spod chaty. Agatowy chleb, woda i sól…
luty052022

Gdy świętej Agaty, to wyłazi mucha spod chaty. Agatowy chleb, woda i sól…

Dziś w kościele katolickim wspomina się św. Agatę. W tradycyjnej kulturze Śląska Cieszyńskiego był to dzień, w którym święcił się chleb, woda i sól. Żywym kultem wśród górali Beskidu Śląskiego cieszyła się św. Agata (5 II), broniąca przed żywiołami. Tego dnia święci się w kościele katolickim takie atrybuty obrzędowe jak chleb, sól i wodę. Agatowa woda i chleb mają moc odżegnywania żywiołów, nie tylko burzy, ale i powodzi i pożarów. Aby odżegnać burzę należało wyjść przed dom i pokropić agatową wodą w stronę nadchodzącej nawałnicy i przeżegnać się znakiem krzyża. Podczas pożaru wrzucano do ognia garść soli. Do ognia wrzucano również chleb pokropiony wodą, zwłaszcza jeżeli to był ogień pochodzący od pioruna. Sól świętej Agaty wrzucano też do dołu przy kopaniu studni lub przy jej czyszczeniu, co miało zapewnić czystość i dobrą jakość wody. W razie groźby powodzi wlana do rzeki lub potoku woda świętej Agaty wraz z wypowiedzianą modlitwą miała sprawić opadnięcie poziomu wody. Chleb agatowy brano natomiast w podróż,…

Wanda Rutkiewicz. Droga na szczyt
luty042022

Wanda Rutkiewicz. Droga na szczyt

Wanda Rutkiewicz, jedna z najwybitniejszych himalaistek świata urodziła się w Płungianach na Litwie 4 lutego 1943 roku. Po wojnie z całą rodziną przyjechała do Wrocławia, gdzie spędziła młodość. Wanda Rutkiewicz stanęła na szczycie najwyższej góry świata Mount Everestu (8848 m) 16 października 1978 roku o godz. 13.45. Była trzecią kobietą (po Japonce i Chince) i pierwszą Europejką, która tego dokonała. W tym samym dniu kardynał Karol Wojtyła został wyniesiony w Rzymie na Stolicę Piotrową. Rutkiewicz podczas spotkania z Janem Pawłem II w Krakowie, w czasie pierwszej pielgrzymki papieża do Polski w 1979 roku, podarowała Ojcu Świętemu kamień oprawiony w srebro z wierzchołka Czomolungmy. Jako pierwsza kobieta weszła na K2 Weszła na osiem spośród 14 samodzielnych wierzchołków Himalajów i Karakorum, przekraczających wysokość 8 tysięcy metrów, między innymi była na drugim co do wysokości szczycie Ziemi - K2 (8611 m) jako pierwsza kobieta na świecie. Zdobyła także dziewiczy Gaszerbrum III (7952 m) wraz z Alison Chadwick-Onyszkiewicz, Januszem Onyszkiewiczem i Krzysztofem Zdzitowieckim jako…

Wiadomo już, kiedy odbędzie się 59. Tydzień Kultury Beskidzkiej. Zobaczcie, jaki plakat będzie promował tegoroczne wydarzenie
luty042022

Wiadomo już, kiedy odbędzie się 59. Tydzień Kultury Beskidzkiej. Zobaczcie, jaki plakat będzie promował tegoroczne wydarzenie

WISŁA, SZCZYRK, ŻYWIEC, MAKÓW PODHALAŃSKI, OŚWIĘCIM, UJSOŁY, JABŁONKÓW, ISTEBNA, BIELSKO-BIAŁA / Organizatorzy Tygodnia Kultury Beskidzkiej podali termin 59. edycji tego wielkiego festiwalu folklorystycznego, odbywającego się równolegle na scenach kilkunastu górskich miejscowości. I tak 59. Tydzień Kultury Beskidzkiej odbędzie się w dniach 30 lipca - 7 sierpnia 2022. Autorem plakatu tegorocznej edycji TKB jest Wiesław Łysakowski. Urodził się 19 listopada 1963 roku w Jawiszowicach. Jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 1990 roku uzyskał dyplom z wyróżnieniem z Kształtowania Otoczenia w Zakresie Komunikacji Wizualnej w pracowni prof. Michała Klisia. Od 2018 roku jest członkiem ZPAP Okręg Bielsko-Biała. Zajmuje się plakatem, rysunkiem, malarstwem olejnym, projektowaniem graficznym. Projektuje okładki książek, opracowania graficzne i ilustracje wydawnictw książkowych, opakowania i identyfikacje wizualne firm. W jego dorobku jest także projekt i realizacja muralu „Ratujmy beskidzkie lasy” w Warszawie. Ma na swoim koncie liczne wyróżnienia i nagrody. Jest autorem wystaw indywidualnych oraz uczestnikiem wystaw zbiorowych w kraju i za granicą, głównie w dziedzinie plakatu. Wiesław…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.