POLSKA, ZAOLZIE / W środę 12 sierpnia nastąpi całkowite zaćmienie Słońca, określane jako najważniejsze zjawisko astronomiczne tego roku. Pas zaćmienia całkowitego przebiegnie między innymi przez Islandię i Hiszpanię. W Polsce, także na Śląsku Cieszyńskim i Zaolziu, zobaczymy zaćmienie częściowe. Ekspert ostrzega: patrzenie na Słońce bez odpowiedniej ochrony może trwale uszkodzić wzrok.
Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 – najważniejsze informacje
- Data: środa 12 sierpnia 2026 roku
- Widoczność w Polsce: zaćmienie częściowe
- Pora obserwacji: przed zachodem Słońca
- Ochrona wzroku: certyfikowane okulary lub odpowiednie filtry słoneczne
- Niebezpieczne metody: okulary przeciwsłoneczne, płyty CD, przydymione szkło i klisze fotograficzne
W Polsce zobaczymy zaćmienie częściowe
Całkowite zaćmienie będzie można obserwować między innymi na Islandii i w Hiszpanii. W Polsce Księżyc przesłoni jedynie część tarczy słonecznej.
Zjawisko rozpocznie się przed zachodem Słońca, natomiast jego zakończenie nastąpi już po schowaniu się Słońca za horyzont. Podczas całej obserwacji prowadzonej w Polsce konieczna będzie zatem ochrona wzroku.
Zaćmienie Słońca na Zaolziu
Sprawdziliśmy, w jakim stopniu Słońce będzie zasłonięte tarczą Księżyca na terenie wybranych miast i miejscowości zaolziańskich. Poniższe dane pochodzą z platformy theskylive.com:
- W Jabłonkowie zaobserwujemy 68-procentowe zaćmienie Słońca, przy 59-procentowym zachmurzeniu
- W Trzyńcu zaobserwujemy 70-procentowe zaćmienie, przy 60-procentowym zachmurzeniu
- W Czeskim Cieszynie zaobserwujemy 70-procentowe zaćmienie, przy 60-procentowym zachmurzeniu
- W Karwinie zaobserwujemy 72-procentowe zaćmienie, przy 59-procentowym zachmurzeniu
- W Ostrawie zaobserwujemy 73-procentowe zaćmienie przy 59-procentowym zachmurzeniu
- W Boguminie zaobserwujemy 74-procentowe zaćmienie przy 57-procentowym zachmurzeniu
W regionie początek zaćmienia przewidywany jest na godzinę 19:19.
Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca?
Dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie przypomina, że zjawisk astronomicznych z udziałem Słońca nie można oglądać gołym okiem. Wyjątkiem jest krótka faza całkowitego zaćmienia, której jednak w Polsce nie zobaczymy.
– Jeżeli choć niewielki fragment tarczy słonecznej pozostaje widoczny, musimy korzystać z odpowiednich filtrów. Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki. To tak, jakbyśmy za pomocą lupy skupiali światło dokładnie na własnym oku. Skutki mogą być nieodwracalne – podkreślił popularyzator nauki.
Najprostszym rozwiązaniem są certyfikowane okulary przeznaczone do obserwacji zaćmień. Powinny być wyposażone w filtry spełniające normę ISO 12312-2, które przepuszczają jedynie niewielki ułamek światła słonecznego.
Można również skorzystać z lornetki lub teleskopu, ale urządzenia te muszą być wyposażone w odpowiednie filtry słoneczne.
Jak obserwować zaćmienie bez patrzenia na Słońce?
Bezpiecznym rozwiązaniem jest metoda projekcyjna, która nie wymaga bezpośredniego patrzenia na tarczę słoneczną.
– Nie musimy nawet patrzeć bezpośrednio na Słońce. Możemy rzutować obraz Słońca na kartkę papieru i obserwować zmieniający się kształt tarczy – wyjaśnił Paweł Janowski.
Rolę naturalnego projektora mogą pełnić również przerwy między liśćmi drzew. Podczas częściowego zaćmienia na chodnikach i ścianach pojawiają się wówczas liczne jasne sierpy będące obrazami przysłoniętego Słońca.
Czego nie używać do obserwacji zaćmienia?
Ekspert przestrzega przed popularnymi domowymi metodami, które nie zapewniają odpowiedniej ochrony. Do obserwacji Słońca nie wolno używać:
- zwykłych okularów przeciwsłonecznych,
- płyt CD,
- przydymionego szkła,
- klisz fotograficznych.
Materiały te mogą ograniczać widzialną jasność Słońca, ale nie chronią skutecznie oczu przed szkodliwym promieniowaniem.
– To metody, które mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Oko nie odczuwa bólu podczas uszkadzania siatkówki, dlatego ryzyko jest szczególnie duże – zaznaczył ekspert.
Kolejne całkowite zaćmienie już w 2027 roku
Najdłuższa faza całkowita tegorocznego zaćmienia potrwa 2 minuty i 18 sekund. Będzie można ją obserwować w pobliżu zachodniego wybrzeża Islandii.
Ostatnie całkowite zaćmienie Słońca widoczne z kontynentalnej Europy miało miejsce w 1999 roku. Kolejne nastąpi 2 sierpnia 2027 roku. Jego najdłuższa faza całkowita potrwa 6 minut i 23 sekundy.
(PAP)
Ustaw "Zwrot" jako swoje źródło wiadomości
