„Wygrywa ten, kto umie słuchać”. Uczniowie zaolziańskich szkół opowiedzieli o historiach lokalnych bohaterów

CZESKI CIESZYN / To było popołudnie pełne okazji zarówno do uśmiechów, jak i wzruszeń. W Ośrodku Kulturalno-Społecznym „Strzelnica” w czwartek (26 marca) odbyła się gala konkursu „Historie naszych sąsiadów” („Příběhy našich sousedů”). Swoje filmy o lokalnych bohaterach zaprezentowali uczniowie szkół z czeskiej strony Śląska Cieszyńskiego, w tym także tych z polskim językiem nauczania.

Opowieść o świadkach historii

Konkurs organizuje już od 10 lat praska fundacja Post Bellum, odpowiedzialna między innymi za takie programy jak „Pamięć Narodu” czy projektów wspierających Ukrainę.

– Uczniowie mają za zadanie wybrać świadka historii – to często sąsiad, dziadek, czy lokalna postać – i przeprowadzić z nim wywiad, a następnie przygotować materiał. Może to być zarówno reportaż wideo, audio, animacja, a nawet komiks – mówiła na gali Barbara Konderla, koordynatorka konkursu na Śląsk Cieszyński.

Od kilku lat w inicjatywie aktywnie uczestniczą szkoły z polskim językiem nauczania. W tym roku w gronie siedmiu placówek znalazły się trzy – z Hawierzowa-Błędowic, Karwiny oraz Czeskiego Cieszyna. Warto dodać, że na początku uroczystości zaśpiewała Klaudia Kantor, uczennica Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie. W jury znalazła się Halina Szczotka, redaktor naczelna miesięcznika i portalu „Zwrot”.

Historie polskie i o Polakach

W tym roku organizatorzy konkursu zdecydowali, że nadesłane prace nie będą klasyfikowane. Każda grupa uczniów otrzymała nagrody ufundowane przez partnerów wydarzenia – w tym gronie znalazły się między innymi miasta Czeski Cieszyn i Jabłonków. – Tu nie chodzi o to, kto wygra. Wygrywa ten, kto umie słuchać – mówił na początku gali Vít Slováček, wiceburmistrz Czeskiego Cieszyna.

W trakcie wydarzenia odtwarzano konkursowe filmy, a następnie uczniowie prezentowali krótkie scenki inspirowane historiami bohaterów swoich materiałów.

Materiał uczniów ze Szkoły Podstawowej z polskim językiem nauczania w Hawierzowie-Błędowicach opowiadał o Renacie Drössler – piosenkarce i aktorce, absolwentce Polskiego Gimnazjum w Czeskim Cieszynie. Autorami filmu byli Anna Maria Halámka, Jakub Malec, Daniela Kristenová, Zuzana Mičková, Sofie Staňková oraz Wiktoria Petra Osmola. Szóstka ta pracowała pod nadzorem nauczycielki Anny Pomykacz.

Uczniowie Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie przygotowali z kolei materiał o Andrzeju Feberze – wieloletnim wójcie Stonawy i senatorze. Autorami filmu były Juliet Moraga Delgado, Nela Fejfarová, Sara Magdalena Peč, Amálie Zajac i Małgorzata Franciszka Biernat, pracujące pod nadzorem nauczycielki Ewy Mencner.

Magdalena Pastuszková, Nela Sztulová, Tereza Podstawkova, Tereza Istlová, Jakub Wodecki, Oskar Tomanek, Marek Nalewajka, uczniowie Szkoły Podstawowej z polskim językiem nauczania z Karwiny pracujący pod nadzorem Tomasza Śmiłowskiego, przygotowali z kolei materiał o Stefanii Piszczek. To polska nauczycielka oraz harcerka, działaczka Miejscowego Klubu PZKO w Stonawie, która przeżyła piekło II Wojny Światowej, w trakcie której jej ojciec trafił do obozu koncentracyjnego w Auschwitz za niepodpisanie folkslisty.

Warto też wspomnieć, że uczniowie czeskiej szkoły podstawowej z Czeskiego Cieszyna (przy ul. Ostrawskiej) przygotowali materiał o Janie Wacławku – emerytowanym biskupie Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Czeskiej Republice. Autorkami filmu były Renata Waclawková, Ingrid Matušinská, Aneta Adámková, Barbora Pošvancová, Terezie Nováková i Lucie Kulová, a prace nadzorowała Dorota Sikora.

Wszystkie projekty uczniów – w tym pozostałe, poświęcone radiowcowi Milanowi Rašíkowi, pedagożce i edukatorce teatralnej Annie Ševečkovej oraz Kristýnie Nešetřilovej dbającej o pamięć rodziny związanej z Holokaustem – można obejrzeć na tej stronie.

„Nawet sobie nie uświadamiałem, ile w życiu przeżyłem”

Gala była emocjonalnym wydarzeniem nie tylko dla autorów projektów, ale także – a może nawet przede wszystkim – dla bohaterów tych opowieści. – To bardzo ważne, że młodzi ludzie włączają się w tą kampanię, wyszukują historie ludzi zasługujących na zapamiętanie. Ja miałam trudne dzieciństwo, wojenne. Bardzo się cieszę, że to młodych interesuje – powiedziała „Zwrotowi” Stefania Piszczek.

– Jestem pod ogromnym wrażeniem, bo przedstawiono tu całą moją historię. Nawet sobie nie uświadamiałem, ile w życiu przeżyłem i z jakimi sytuacjami musiałem sobie radzić. Pracę z młodzieżą uważam za bardzo udaną – mieli bardzo konkretne pytania. Nie uważam, żeby dzisiejsze młode pokolenie aż tak bardzo różniło się od nas, gdy byliśmy młodzi – podkreślał z kolei Andrzej Feber.