E-mail: sylwia@zwrot.cz

    W gwarze używanej na Zaolziu na stałe zagościły dwa czasowniki ‘spuszczać’ i ‘wypinać’, które oznaczają ‘włączać’ i ‘wyłączać’. Wiadomo, że pochodzą one z języka czeskiego (czes. spustit i vypnout), i nie ma w tym nic złego ani dziwnego. Ale czy możemy tych dwóch czasowników w tym znaczeniu używać w języku polskim? Jeżeli chcemy, aby zrozumiał nas rozmówca polskojęzyczny, z całą pewnością nie.

    Co prawda oba czasowniki występują w języku polskim, ale mają zupełnie inne znaczenie niż w gwarze.

    Czasownika ‘spuścić’ i jego niedokonanej formy ‘spuszczać’ używamy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że ‘spuszczamy wiaderko na linie’, ‘spuszczamy kolegę na linie’, można również ‘spuścić kurtynę w teatrze’, ‘spuścić wodę w toalecie’, ‘spuścić powietrze z opon ’, ‘spuścić na coś zasłonę milczenia’, ‘spuścić z tonu’, ‘spuścić z ceny’, można również ‘spuścić się po linie’, czyli samemu zjechać po linie. Czasownik ten jest również wulgarnym określeniem czynności. Zainteresowani czytelnicy mogą sami sprawdzić w słowniku, o czym mowa.

    Na marginesie warto również zaznaczyć, że w gwarze zachowało się wyrażenie ‘spuszczać się na sankach’ w znaczeniu ‘zjeżdżać na sankach’, które w oficjalnej polszczyźnie już dzisiaj zanikło. Mówiąc gwarą, oczywiście warto je używać.

    Dla tych, którzy nie używają jeszcze w języku polskim ‘włączać’ i ‘wyłączać’, mam dobrą wiadomość. Mają Państwo niepowtarzalną okazję, aby nauczyć się poprawnych form tych czasowników. Rodzimi użytkownicy języka polskiego najczęściej ‘włanczają’ i ‘wyłanczają’ światło. Jest to jeden z najczęstszych błędów językowych popełnianych przez Polaków.

    Pamiętajmy więc, że światło, aplikacje, telewizory i komputery ‘włączamy’.

    Czasownik ‘wypiąć’ i jego niedokonana forma ‘wypinać’ oznaczają w języku polskim ‘wysunąć do przodu lub do tyłu jakąś część ciała’, ‘wyprężyć mięśnie’ lub ‘wyjąć coś wpiętego, ściśniętego czymś lub zaciśniętego na czymś’. Można więc ‘wypinać do przodu klatkę piersiową’, jeżeli chcemy zaimponować dziewczynie, można ‘wypiąć do kogoś cztery litery’, jeżeli chcemy pokazać swoją dezaprobatę. Można również ‘wypiąć pasy bezpieczeństwa’ i ‘wypiąć klamrę paska’.

    Ale pamiętajmy, że światło, telewizor, komputer czy aplikację możemy tylko ‘wyłączyć’.

    (SG)

    Tagi: , ,

      Komentarze


      Czytaj również


      Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie
      listopad262022

      Ryszard Kaczorowski: Człowiek, którego życie było służbą Ojczyźnie

      Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu
      listopad262022

      Powstał transgraniczny film o zwyczajach i tradycjach dożynkowych. Premiera odbędzie się w przyszłym tygodniu

      Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym
      listopad262022

      Przepis na sukces mistrza świata Romana Wróbla: Trzeba być zdeterminowanym

      W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj
      listopad262022

      W Orłowej-Lutyni zrobili „Świniobicie”. Skosztować pyszności można jeszcze dzisiaj

      W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów
      listopad252022

      W styczniu wybory czeskiego prezydenta. Wybierać będziemy mogli spośród dziewięciu kandydatów

      Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia
      listopad252022

      Hawierzów przygotował budżet obywatelski. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty do końca stycznia

      W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki
      listopad252022

      W górach już zimowo! Turyści z PTTS spędzili dwa dni na szlakach Beskidu Śląskiego. Zobacz, jakie mieli widoki

      W poniedziałek w Trzyńcu odbędą się ćwiczenia taktyczne jednostek Zintegrowanego Systemu Ratunkowego. Zabrzmi też syrena alarmowa
      listopad252022

      W poniedziałek w Trzyńcu odbędą się ćwiczenia taktyczne jednostek Zintegrowanego Systemu Ratunkowego. Zabrzmi też syrena alarmowa

      Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

      www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

      Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
      Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
      Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.