Tag: Księżyc


Udany start misji Artemis I! Człowiek wraca na Księżyc
listopad162022

Udany start misji Artemis I! Człowiek wraca na Księżyc

Dziś 16 listopada 2022 z kosmodromu w Cape Canaveral na Florydzie przeprowadzono pierwszy start rakiety Space Launch System (SLS), która wyniosła do trajektorii księżycowej statek kosmiczny Orion. Po raz pierwszy od ponad 50 lat, tym razem jeszcze bez załogi, w kierunku Księżyca leci statek kosmiczny! To symboliczny początek programu Artemis, którego celem jest powrót ludzi na Księżyc. Program Artemis ma znaczne opóźnienie, jednak w amerykańskiej agencji kosmicznej NASA obowiązują ścisłe zasady bezpieczeństwa. Dlatego tylko w 2022 roku słyszeliśmy już o kilkunastu datach startu Misji Artemis 1, które przekładano lub odwoływano – między innymi przez powtarzające się wycieki wodoru (w sierpniu i wrześniu), ale też złą pogodę (szczególnie huragan Ian w październiku). Portal zwrot.cz szczegółowo informował o przygotowaniach do startu i całym programie Artemis w sierpniu 2022: https://zwrot.cz/2022/08/powrot-czlowieka-na-ksiezyc-coraz-blizej-dzis-startuje-misja-artemis-1/ Udany debiut w ramach programu Artemis Pierwsze etapy odliczania do startu Misji Artemis 1 przebiegały pomyślnie. Jednak podczas niniejszego odliczania NASA również dwa razy wstrzymała odliczanie, co było spowodowane wyciekiem paliwa oraz problemami z łącznością.…

Wystartowała misja CAPSTONE. To pierwsza misja w ramach powrotu człowieka na Księżyc!
lipiec032022

Wystartowała misja CAPSTONE. To pierwsza misja w ramach powrotu człowieka na Księżyc!

W tym tygodniu rakieta Electron firmy Rocket Lab wyniosła na orbitę okołoziemską niewielką sondę NASA CAPSTONE. Sonda poleci do specjalnie wybranej orbity wokółksiężycowej i zbada ją pod kątem zbudowania tam w przyszłości załogowej stacji Gateway w ramach programu Artemis, którego głównym celem jest powrót ludzi na Księżyc. Sonda amerykańskiej agencji kosmicznej NASA CAPSTONE została wyniesiona w przestrzeń kosmiczną z wykorzystaniem dwustopniowej rakiety Electron firmy Rocket Lab. Start odbył się 28 czerwca 2022 roku z prywatnego kompleksu startowego firmy Rocket Lab na półwyspie Mahia w Nowej Zelandii. Po osiągnięciu wstępnej niskiej orbity okołoziemskiej wypuszczony został dodatkowy górny (trzeci) stopień Lunar Photon wraz z przymocowaną do niego sondą CAPSTONE. Rakieta Electron startująca z misją CAPSTONE Przy pomocy członu Lunar Photon wykonywane są codziennie odpalenia stopniowo zwiększające orbitę, aż do osiągnięcia trajektorii transferowej do Księżyca. Po 5 dniach takich manewrów stopień uruchomi swój pojedynczy silnik po raz ostatni, wykonując transfer satelity w kierunku Księżyca. Strona misji: nasa.gov/capstone. Pierwsza misja programu Artemis CAPSTONE (skrótowiec z:…

ZWROT ASTRONOMICZNIE: Pierwsza pełnia w tym roku
styczeń172022

ZWROT ASTRONOMICZNIE: Pierwsza pełnia w tym roku

We wtorek 18 stycznia nastanie pierwsza pełnia w 2022 roku. Około północy styczniowy Księżyc w pełni znajdzie się bardzo wysoko nad horyzontem. W wyniku tego noc z poniedziałku na wtorek (z 17 na 18 stycznia br.) będzie drugą najjaśniejszą nocą rozświetloną Księżycem w 2022 roku. Księżyc obiega Ziemię po orbicie eliptycznej w średniej odległości około 384 tysięcy kilometrów. Czas jego pełnego obiegu około Ziemi równa się całkowitemu obrotu dookoła swej osi. Innymi słowy, Księżyc obiega Ziemię w takim samym tempie, w jakim obraca się wokół własnej osi, na jeden obrót Księżyca przypada jeden obieg wokół Ziemi. Dlatego Księżyc jest stale zwrócony jedną i tą samą półkulą w stronę Ziemi. Z Ziemi cały czas widzimy tę samą stronę Księżyca. Fazy Księżyca Nasz naturalny satelita jest ciałem ciemnym, oświetlonym jedynie przez Słońce. Nie widzimy go wcale, gdy znajduje się między Ziemią i Słońcem podczas nowiu. Przeciwnie, gdy w dwa tygodnie później znajdzie się po drugiej stronie swej orbity, widzimy całą tarczę oświetloną…

ZWROT ASTRONOMICZNIE: Księżyc w pobliżu trzech planet
grudzień072021

ZWROT ASTRONOMICZNIE: Księżyc w pobliżu trzech planet

Na wieczornym niebie nad południowo-zachodnim horyzontem widoczna jest trójka planet ustawionych w jednym szyku w równych odległościach od siebie. Jest to Wenus, Saturn i Jowisz. Te trzy planety leżące prawie na jednej linii będą widoczne w takiej konfiguracji praktycznie do końca roku. Obecnie pod tym „sznurkiem” planet przemieszcza się młody Księżyc. Już od początku grudnia br. krótko po zachodzie Słońca na tle gasnącej łuny odchodzącego dnia nad południowo-zachodnim horyzontem błyszczą: Wenus (nisko nad horyzontem), Saturn (nieco wyżej z lewej strony) i Jowisz (najwyżej i najbardziej po lewej). Z upływającymi minutami idą jak po niewidzialnym sznurku, by ostatecznie zanurzyć się pod horyzontem. Z trójki planet najjaśniejszą jest Wenus, która na Barbórkę (4. 12.) osiągnęła swą maksymalną jasność. Wypatrzeć ją możemy na niepociemniałym jeszcze niebie nawet godzinę przed zachodem naszej Dziennej Gwiazdy, która u nas w tych dniach zachodzi około godziny 15:45. Widoczna jest do dwóch godzin od zachodu Słońca. Do jej obserwacji konieczne jest wybranie miejsca z dobrze odsłoniętym horyzontem w…

Zapowiada się pogodny wieczór. Co można obserwować na niebie?
październik092021

Zapowiada się pogodny wieczór. Co można obserwować na niebie?

Prognoza pogody zapowiada idealne warunki do obserwacji nieba. Wieczorem na niebie złączenie młodego Księżyca z Wenus. W pierwszej połowie nocy widoczny jest Jowisz i nieco słabszy Saturn. Gwiazdozbiory letnie zachodzą wieczorem, kulminują jesienne, a nad ranem zza wschodniego horyzontu wschodzą gwiazdozbiory zimowe. Koniunkcja Księżyca z Wenus Księżyc przeszedł przez nów w środę (6. 10. 2021) i już dwie doby później mogliśmy widzieć jego cieniutki sierpik nad zachodnim horyzontem bezpośrednio po zachodzie Słońca. Dziś 9 października znajdzie się w pobliżu Wenus. Wenus przez cały październik jest widoczna nisko nad południowo-zachodnim horyzontem. Choć zachodzi około godziny po zachodzie Słońca, to odgrywa rolę królowej wieczoru. Jest bardzo jasna i na tle łuny gasnącego dnia łatwo ją zauważamy (oczywiście przy otwartym terenie). Dziś w jej odnalezieniu pomoże nam młody Księżyc, który oświetlony zaledwie z 14% pół godziny po zachodzie Słońca ukaże się nieco powyżej z prawej strony Wenus. Przy dobrej pogodzie widoczny jest bez większych trudności. Słońce na naszych terenach zachodzi około godziny 18:07.…

Niebo w ostatnią styczniową noc
styczeń312021

Niebo w ostatnią styczniową noc

W ostatni dzień stycznia możemy obserwować zachwycający wschód Księżyca, pięknie błyszczące gwiazdy zimowych konstelacji i planetę Mars, o której będzie jeszcze głośno w drugiej połowie lutego. Widoczność Marsa Mars pojawia się na niebie w przybliżeniu pół godziny po zachodzie Słońca (na naszych terenach Słońce zachodzi około godziny 16:40). Około godziny 17:15 znajduje się wysoko nad południowym horyzontem i odnajdziemy go łatwo według specyficznego czerwonawego, krwawego zabarwienia. Gołym okiem planety zawsze łatwo rozróżnimy, ponieważ w przeciwieństwie do gwiazd nie migocą (mrugają) na niebie. Czerwona Planeta jest dobrze widoczna przez całą pierwszą połowę nocy w południowo-zachodniej części nieba. Zachodzi kilka minut po północy. Gwiazdozbiory zimowe Podczas długich zimowych nocy niebo jest ciemniejsze i widać na nim wiele pięknych gwiazdozbiorów już wieczorem. Przy pomocy dołączonej mapki nieba możemy odszukać najjaśniejsze gwiazdy zimowych gwiazdozbiorów. Kolejno jest to Rigel w gwiazdozbiorze Oriona, Syriusz w Wielkim Psie, Procjon w Małym Psie, Polluks i Kastor w Bliźniętach, Kapella w Woźnicy i Aldebaran w Byku. W środku tego siedmiokąta…

Wielka koniunkcja Jowisza i Saturna
grudzień192020

Wielka koniunkcja Jowisza i Saturna

Tuż przed Świętami Bożego Narodzenia, 21 grudnia 2020 roku dojdzie do wielkiej koniunkcji Jowisza i Saturna, podczas której obie planety na niebie prawie że spłyną w jeden punkt. Ostatni raz do tak ciasnego zbliżenia obu planet doszło w 1623 r. czyli prawie 400 lat temu. Z powodu pogodowych warunków obserwacje zbliżenia obu planet dobrze rozpocząć już dziś. Zjawisko to widoczne jest gołym, nieuzbrojonym okiem. Od lata, kiedy to Jowisz i Saturn były bardzo jasne i widoczne przez całą noc, te dwa planetarne olbrzymy zbliżają się do siebie. Zbliżenie jest oczywiście pozorne, planety w rzeczywistości dzieli dystans około 800 milionów kilometrów. Jowisz i Saturn w dniu 13. 12. 2020. 17 grudnia br. między obie planety udało się zmieścić tylko tarczę Księżyca. 19 grudnia br. odległość ta zmniejsza się do 15 minut, a więc równowartości około połowy tarczy Księżyca. Punkt kulminacyjny ich wielomiesięcznego zbliżania nastanie w dzień przesilenia zimowego 2020 roku (21. 12.). Jowisz i Saturn zbliżą się do siebie na odległość…

Planety na późnojesiennym niebie
grudzień112020

Planety na późnojesiennym niebie

Przed nami okres najkrótszych dni i najdłuższych nocy. Słuszne jest przysłowie Święta Łuca – dnia przyrzuca. Imieniny Łucji wypadają 13 grudnia i praktycznie tylko do tej daty ubywa dnia po południu. Wtedy też przypada najwcześniejszy zachód Słońca: na naszych terenach o godzinie 15:45. Natomiast rano dnia ubywać będzie jeszcze do Nowego Roku. Noce są długie, jednak ciągle jeszcze mamy najbardziej pochmurną porę roku. Późnojesienne warunki pogodowe nie sprzyjają obserwacjom astronomicznym. Jeżeli jednak aura sprawi, że chmury rozpłyną się, to możemy obserwować mimo Merkurego wszystkie planety widoczne gołym okiem. Po zapadnięciu zmroku nisko nad południowo-zachodnim horyzontem widoczny jest Jowisz i nieco słabszy Saturn. Ich wzajemna odległość na niebie ciągle się zmniejsza. W poniedziałek 21 grudnia znajdą się tak blisko siebie, że ich obrazy na niebie będą się zlewać. Obie planety zachodzą po godzinie 18. Czerwonawy Mars jest widoczny również na wieczornym niebie i odnajdujemy go wysoko nad południowo-wschodnim horyzontem. Dobrze widoczny jest prawie przez całą noc. Zachodzi w przybliżeniu dwie godziny…

Koniunkcja Księżyca z Jowiszem i Saturnem
listopad192020

Koniunkcja Księżyca z Jowiszem i Saturnem

W niedzielę 15 listopada br. Księżyc przeszedł przez nów. We wtorek i środę już był widoczny na wieczornym niebie nisko nad zachodnim horyzontem w postaci cienkiego sierpa. Dziś znajdzie się w pobliżu olbrzymich planet naszego Układu – Jowisza i Saturna. Po zapadnięciu zmierzchu nad południowo-zachodnim horyzontem cięgle pięknie świeci Jowisz wraz z Saturnem. Bystre oko może zaobserwować, iż ich wzajemna odległość ciągle się zmniejsza. Obie planety zbliżają się do wielkiej koniunkcji, pod koniec grudnia będą tak blisko siebie, że prawie ich nie rozróżnimy jako dwa samodzielne punkty. Księżyc po przejściu nowiem zaczął pojawiać się na niebie wieczornym. Dziś po zachodzie Słońca, które nastanie około godziny 15:58, znajdzie się na niebie pod największymi planetami Układu Słonecznego, Jowiszem i Saturnem. Nie musimy czekać na zapadnięcie ciemnej nocy, już podczas zmierzchu Księżyc i Jowisz będą widoczne. Słabszego Saturna, znajdującego się na południe (w lewo) od Jowisza, zauważymy dopiero przy ciemniejszym niebie. Cała trójka ustawi się wtedy na kształt niemal doskonałego trójkąta równoramiennego prostokątnego,…

Merkury i Wenus z Księżycem na porannym niebie
listopad122020

Merkury i Wenus z Księżycem na porannym niebie

Po zapadnięciu zmierzchu nad południowo-zachodnim horyzontem nadal jest widoczna para planet olbrzymich: Jowisz i nieco słabszy Saturn, i czerwonawy Mars nad południowo-wschodnim horyzontem. Jednak ciekawiej zapowiada się niebo poranne, gdzie do planety Wenus i Merkurego dołączy Księżyc zbliżający się do nowiu. Podczas najbliższych dni, przy jasnym i bezchmurnym niebie, możemy w ciągu jednej nocy obserwować wszystkie planety Układu Słonecznego widoczne gołym okiem. Jowisz i Saturn Dwie największe planety naszego Układu Jowisz i Saturn pojawiają się natychmiast po zapadnięciu zmierzchu stosunkowo nisko nad południowo-zachodnim horyzontem. O tej porze, w tej części nieba, nie znajdują się jaśniejsze gwiazdy. To powinno nam ułatwić odnalezienie najpierw jaśniejszego Jowisza i później słabszego Saturna leżącego nieco wyżej i na południe (w lewo) od Jowisza. Obie planety wraz z ciemniejącym niebem zbliżają się do zachodniego horyzontu i znikają pod jego linią po godzinie 20. Warto zwrócić uwagę na to, że od lata wzajemna odległość obu planet zmniejsza się. W grudniu planety będą tak blisko siebie, że będą…

ZWROT ASTRONOMICZNIE. Koniunkcja Księżyca z Jowiszem i Saturnem
październik222020

ZWROT ASTRONOMICZNIE. Koniunkcja Księżyca z Jowiszem i Saturnem

Po dłuższym okresie można znowu zobaczyć rozgwieżdżone niebo. Nowy Księżyc pojawił się na niebie wieczornym i właśnie dziś znajdzie się w pobliżu planet Jowisza i Saturna. Mija pierwszy miesiąc astronomicznej jesieni. Dziś Słońce wyszło około godziny 7:18 i około godziny 17:42 zachodzi pod horyzont. Oznacza to, że obecnie Słońce przebywa nad widnokręgiem niewiele ponad 10 godzin i od jesiennego zrównania dnia z nocą dzień skrócił się już o dwie godziny. Nastaje wcześniej zmierzch i rano później świt. Ciemna część dnia coraz więcej dominuje i niebo możemy obserwować nawet przed dobranocką wraz z dziećmi. Po zmroku, jak niebo stanie się już dostatecznie ciemne, przez cały miesiąc nisko nad południowym horyzontem widoczny jest jasny Jowisz i nieco słabszy Saturn. Dziś w tej części nieba znajdzie się Księżyc. Srebrny Glob oświetlony jest w 40 procentach znajduje się przed pierwszą kwadrą, która nastanie jutro. Dwie największe planety Według prognozy pogody dziś ma być jeszcze jasna noc. A więc dziś, przy pomocy Księżyca, po zapadnięciu…

Jutro przed świtem koniunkcja Księżyca z Wenus
wrzesień132020

Jutro przed świtem koniunkcja Księżyca z Wenus

Ozdobą nieba wieczornego nad południowym horyzontem jest para planet: jaśniejszy Jowisz i nieco słabszy Saturn. Około godziny 21:00 wschodzi czerwonawy Mars, który pod koniec września będzie jaśniejszy od Jowisza. Zaś poranne niebo ozdabia nam bardzo jasna Wenus, do której jutro rano dołączy rogal Księżyca. Wenus dominuje na porannym niebie od kilku tygodni. Dobrze widoczna jest nad wschodnim horyzontem przed świtem jako najjaśniejszy obiekt po Księżycu. Ponieważ wznosi się nad horyzont dostatecznie wysoko (zanim niebo całkowicie się rozjaśni) jest ona szczególnie urokliwa dla nieuzbrojonego oka. Wschodzi dwie i pół godziny po północy i przy dobrej przejrzystości i całkowicie bezchmurnym niebie zostaje widoczna nawet po wschodzie Słońca, które jutro nastaje około godziny 6:20. Księżyc zmierzający ku nowiu jutro wschodzi o około godziny 2:00 i znajdzie się w pobliżu Wenus. Można obserwować koniunkcję tych ciał, które przedstawiają najjaśniejsze obiekty na niebie. Warto nastawić budzika i wstać wcześniej, by widzieć najefektowniejszą koniunkcję tego okresu. Dołączona ilustracja pokazuje nam widok nieba nad wschodnim horyzontem około…

Księżyc spotka się z Marsem
wrzesień052020

Księżyc spotka się z Marsem

Księżyc na swej wędrówce po sklepieniu niebieskim dziś w nocy znajdzie się w pobliżu Marsa. Nastaje wyjątkowa sytuacja łatwego odnalezienia Czerwonej Planety na niebie. Przez całą noc w lewo w pobliżu Księżyca znajdować się będzie prawie czerwonawy Mars. Na niebie Mars świeci coraz śmielej. Z nocy na noc nabiera jasności i wschodzi coraz wcześniej. Dobrze widoczny jest przez całą noc aż do wschodu Słońca. Bardzo dobre warunki obserwacyjne nastają zawsze około opozycji, podczas której Ziemia znajduje się na prostej między Słońcem i daną planetą. Opozycja Marsa nastanie 13 października br. Mars już teraz jest bardzo jasny a pod koniec miesiąca będzie jaśniejszy od Jowisza, który wraz z Saturnem nadal widoczny jest nad południowym horyzontem. Dziś Księżyc wschodzi wraz z Marsem po godzinie 21 i przez całą noc znajdować się będzie w jego pobliżu. Księżyc jest stary 18,3 dnia i faza księżycowej tarczy wynosi 87%. Jeżeli dopisze pogoda i będzie bezchmurne niebo, to koniunkcję tych dwu ciał możemy obserwować przez całą noc.…

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2022.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.