105 lat temu urodziła się Ewa Milerska
grudzień212020

105 lat temu urodziła się Ewa Milerska

Dzisiaj obchodziłaby 105. urodziny pochodząca z Nydku poetka Ewa Milerska, czołowa – obok Anieli Kupiec i Anny Filipek – zaolziańska poetka ludowa tworząca głównie w gwarze. Przyszła na świat 21 grudnia 1915 roku w Nydku. Ukończyła Polską Szkołę Wydziałową w Bystrzycy oraz Szkołę Gospodyń Wiejskich w Końskiej. Zawodowo związana była z biblioteką w Nydku. Społecznie udzielała się w Polskim Związku Kulturalno-Oświatowym (Sekcja Literacko-Artystyczna, Sekcja Folklorystyczna, Sekcja Czytelnicza) oraz Grupie Literackiej Trzyniec-63.  Podobnie jak wielu innych zaolziańskich literatów swoją twórczość zamieszczała głównie w regionalnej prasie – „Zwrocie” i „Głosie Ludu”, a także kalendarzach. Dopiero w 1981 r. ukazała się ważna antologia poezji ludowej z wyborem twórczości trzech wspomnianych poetek „Korzenie”, która zdefiniowała charakter zaolziańskiej poezji ludowej od lat 80. i wyznaczyła dalsze kierunki jej rozwoju.  Czynnie zaangażowana w życie regionalnej społeczności, bywała częstym gościem na wieczorach kulturalnych PZKO czy na spotkaniach autorskich w szkołach i bibliotekach. Prócz tworzenia poezji śpiewała w miejscowym chórze i przewodniczyła Klubowi Kobiet przy Kole PZKO w…

Uczniowie polskich szkół na Zaolziu spotkali się z Renatą Piątkowską
grudzień042020

Uczniowie polskich szkół na Zaolziu spotkali się z Renatą Piątkowską

Uczniowie polskich szkół podstawowych na Zaolziu spotkali się z Renatą Piątkowską, znaną i cenioną autorką książek dla dzieci. Pisarce towarzyszyła Malwina Kożurno - profesjonalna lektorka, która czytała dzieciom wybrane fragmenty z książek Renaty Piątkowskiej. Dzieci były skupione na słuchaniu i często reagowały śmiechem. W projekcie „Z książką na walizkach” uczestniczyły polskie szkoły podstawowe z Wędryni, Bukowca, Gnojnika, Koszarzysk, Bystrzycy i Karwiny. Stowarzyszenie Przyjaciół Polskiej Książki w Republice Czeskiej ze względu na pandemię zorganizowało wydarzenie w tym roku niestety trochę skromniej niż w latach ubiegłych. Pod koniec spotkania była możliwość zakupu książek wraz z autografem autorki. Szkoły, które nie mogły wziąć udziału w tegorocznej imprezie, mogą udostępnić swoim uczniom nagrania spotkania lektorki z pisarką, które przygotowali organizatorzy projektu. Zapytaliśmy autorki, czy odczuwa różnice pomiędzy spotkaniami autorskimi w Polsce i w Czechach RENATA PIĄTKOWSKA: Przede wszystkim tutaj są dużo mniejsze grupy, z którymi się spotykam, klasy są nieliczne. Też mnie to na początku zaskakiwało, kiedy w klasie było ośmioro czy sześcioro dzieci.…

W Nydku szukają pieca do repliki drzewionki
listopad242020

W Nydku szukają pieca do repliki drzewionki

NYDEK / W centrum wsi, naprzeciw „Nydeczanki” powstaje replika góralskiego gospodarstwa, jakie do niedawna jeszcze tam stało. Niestety oryginalny budynek zawalił się. Gminie nie udało się zawczasu uzyskać funduszy na jego remont, a jego resztki nadawały się jedynie do rozbiórki. Gmina postanowiła więc wybudować dokładną jego replikę. Dom był zamieszkały jeszcze kilkanaście lat temu, ale budynek był już wówczas w fatalnym stanie. – Już wtedy tylko jedno pomieszczenie nadawało się do mieszkania, wszystko tam ciekło, gniło, spadało – mówi wójt Nydku Jan Konečný . Gospodarstwo w roku 2015 zostało zakupione przez nydecką gminę. – Głównym tego pomysłodawcą był członek rady gminy Paweł Szymeczek. W następnym roku został opracowany projekt częściowej rekonstrukcji tej mocno już zniszczonej budowli i złożono wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia z programu transgranicznego Interreg V-A Republika Czeska – Słowacja. Niestety projekt ten nie został wybrany, zaś w międzyczasie stan techniczny drzewiónki, pomimo prowizorycznej naprawy dachu, uległ dalszemu pogorszeniu i groziło jej zawalenie się. Wobec tego w roku 2018 zdecydowano…

Danuta Chwajol: Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości
listopad152020

Danuta Chwajol: Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości

Na co dzień leczy chore dzieci. W wolnych chwilach czyta literaturę na temat strojów cieszyńskich, które też kolekcjonuje. O swojej pasji opowiada nam Danuta Chwajol. Co było impulsem do kolekcjonowania strojów cieszyńskich? Trzy były iskierki, które zapaliły moje zainteresowanie i sprawiły, że pokochałam strój cieszyński. Kiedy zobaczyłam żywotek sukni stroju cieszyńskiego, którą szesnastoletnia wtedy córka Joanna przyniosła z zespołu Błędowice, zwróciłam uwagę na delikatność kolorów na żywotku i harmonijnie ułożone wzory kwiatów polnych. W tym samym czasie dowiedziałam się, że istnieją osoby, które skupują stroje i wywożą je poza nasz teren. Jestem ślązaczką od rodzenia, pochodzę z Katowic. Widocznie odezwała się we mnie śląska dusza i poczułam się właścicielką wszystkiego, co śląskie i poczułam, że trzeba to ratować. Strój to element przetrwania, jest wyznacznikiem polskości. Obcy, którzy chcieliby nosić ten strój w obcych zespołach, to przebierańcy. Nawet Niemcy podczas wojny wiedzieli, że kto nosi strój cieszyński, ten  jest Polakiem.  Który strój jest dla Pani najcenniejszy? Nie mam tego jednego, jedynego najcenniejszego. W pierwszym rzędzie cenny jest dla…

Miejsca ważne dla Polaków na Zaolziu można znaleźć na jednej stronie
listopad062020

Miejsca ważne dla Polaków na Zaolziu można znaleźć na jednej stronie

REGION / W sieci funkcjonuje już projekt „Miejsca Pamięci” – www.miejscapamieci.pl. Są to strony internetowe będące informatorem o miejscach ważnych dla historii Polaków mieszkających na Zaolziu. Setka miejsc pamięci opisana - W 2019 roku Zarządowi Głównemu Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego (PZKO) udało się uzyskać dotację od rządu polskiego za pośrednictwem Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” na zrobienie tych stron. Zaczęliśmy od grobów, miejsc pamięci, pomników, które związane są z różnymi wydarzeniami od 1919 roku do współczesności. Udało nam się opisać sto takich miejsc – wyjaśnia prezes PZKO Helena Legowicz. Stworzone przez PZKO strony mogą posłużyć także za nawigację Na stworzonych w ramach projektu stronach internetowych są zdjęcia miejsc pamięci, krótki opis w języku polskim i czeskim. W przyszłości będzie także w języku angielskim. Są także namiary GPS. Ktoś, kto wchodzi na tę stronę, może wprost kliknąć na "nawiguj" i aplikacja bezpośrednio przekieruje go do mapy Google, która wskaże, jak do danego pomnika dojechać Helena Legowicz, prezes PZKO Konsul Generalna RP w…

Babie Lato Filmowe częściowo zdążyło przed rządowymi restrykcjami
październik162020

Babie Lato Filmowe częściowo zdążyło przed rządowymi restrykcjami

Organizatorzy Babiego Lata Filmowego zdążyli z projekcjami polskich filmów w kinie w Bystrzycy. Po centralnej części tegorocznego festiwalu odbywającej się od 8 do 10 października w poniedziałek czeski rząd zamroził na dwa tygodnie wydarzenia kulturalne w całym kraju. – Wbrew wielu obawom udało się nam zrealizować centralną imprezę Babiego Lata Filmowego – wyjaśnia z satysfakcją Tadeusz Wantuła, dyrektor festiwalu. W ciągu trzech dni publiczność w Bystrzycy mogła obejrzeć m.in. „80 milionów” Waldemara Krzystka, „Supernovę” Bartosza Kruhlika, „Ikara. Legendę Mietka Kosza” Macieja Pieprzycy, „Pana T.” Marcina Krzyształowicza i „Wszystko dla mojej matki” Małgorzaty Imielskiej. Odbyły się także dwie projekcje w Jabłonkowie. Jeśli będzie to możliwe, w listopadzie i grudniu odbędą się kolejne projekcje W kalendarzu projekcji znajduje się jeszcze pięć spotkań – to najbliższe, czyli projekcja „Obywatela Jones'a” Agnieszki Holland, zaplanowane na 22.10. ze względu na rządowe obostrzenia zostaje odwołane. W listopadzie, jeśli to będzie możliwe, organizatorzy chcieliby jeszcze zaprosić na „Pana Tadeusza” Andrzeja Wajdy oraz „Zabij to i wyjedź z…

Województwo morawsko-śląskie poszukuje kolejnych wolontariuszy. Ruszył projekt #BOSMEPARTYJA (#BOMYSÓMPARTYJA)
październik142020

Województwo morawsko-śląskie poszukuje kolejnych wolontariuszy. Ruszył projekt #BOSMEPARTYJA (#BOMYSÓMPARTYJA)

REGION / W województwie zaczyna brakować pracowników w szpitalach i placówkach socjalnych, pomocy potrzebuje również Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna. Województwo podjęło więc współpracę z miastem Ostrawa, Centrum Wolontariatu ADRA, firmą Heimstaden i Uniwersytetem Ostrawskim. Ta współpraca ma jeden wspólny cel – zwróć się do ludzi, aby rozważyli wolontariat w tych trudnych dniach. Województwo morawsko-śląskie już od zeszłego tygodnia poszukuje wolontariuszy poprzez e-mail spolu2@msk.cz. Do tej pory udało się pozyskać prawie sto kontaktów, ale już wiadomo, że w naszym regionie będzie potrzebnych znacznie więcej wolontariuszy. – Przybywa zarażonych pracowników służby zdrowia i pracowników socjalnych. Na dzień dzisiejszy jest 30 zakażonych lekarzy ze szpitali na terenie województwa, kolejnych 80 osób pozamedycznych nie może iść do pracy z powodu kwarantanny lub izolacji. Jeszcze większy problem dotyczy sfery socjalnej, gdzie mamy 217 klientów i 160 pracowników z pozytywnym wynikiem testu. Na razie nie ma niebezpieczeństwa załamania się służby zdrowia, ale warto wcześniej przygotować się na pogorszenie sytuacji i rozpocząć rozmowy z wolontariuszami, którzy będą ważnym…

W Bystrzycy nawet jesienią kwitną stokrotki
październik122020

W Bystrzycy nawet jesienią kwitną stokrotki

BYSTRZYCA / Od początku maja w bystrzyckim przedszkolu przebiega remont. Placówka od przyszłego roku szkolnego będzie mogła pomieścić aż 90 przedszkolaków. Dotychczas w przedszkolu mogło być tylko 66 dzieci. – Po podniesieniu dachu w jednej części przedszkola powstała nowa sala zabaw, jadalnia, sala do zajęć plastycznych. Dzięki temu możemy przyjąć więcej dzieci. Nie będę musiała odmawiać przyjęcia dziecka, co zdarzało się ostatnio coraz częściej – wyjaśnia kierowniczka przedszkola Monika Polok. W całym budynku został przeprowadzony remont instalacji elektrycznej oraz ogrzewania. Jak wygląda przedszkole po remoncie? – Sala Stokrotek jest gotowa, meble są na miejscu, wystarczy tylko poukładać zabawki, zawiesić firanki. Nasze sale będą umeblowane nowocześnie, z czego się ogromnie cieszę. Nie mogę doczekać się, aż sale wypełni gwar i śmiech dzieci. Za to wszystko należą się podziękowania gminie, dyrektorowi, że nie zadowolili się z tradycyjnym wyposażeniem, nie bali się ryzyka, szukali środków finansowych – dodała kierowniczka przedszkola. Autorką projektu jest Veronika Motyková. – Zaprojektowanie wnętrza przedszkola było dla mnie okazją do…

Co przygotowali organizatorzy Babiego Lata Filmowego w tym tygodniu?
październik082020

Co przygotowali organizatorzy Babiego Lata Filmowego w tym tygodniu?

Prawie dwa tygodnie temu rozpoczęła się 28. edycja „Babiego Lata Filmowego”. Na pierwszym spotkaniu wyświetlono film „Boże Ciało” w reżyserii Jana Komasy (pisaliśmy). W tym tygodniu organizatorzy przygotowali projekcje filmowe na czwartek, piątek i sobotę. W październiku będzie okazja w sumie do pięciu spotkań filmowych (8.10., 9.10., 10.10., 12.10., 22.10.) Seanse będą się odbywały w bystrzyckim i jabłonkowskim kinie. Czwartek 8 października Dzisiaj można zobaczyć dwa filmy w bystrzyckim kinie MUZ-IC. O godz. 18.00 zostanie wyświetlony 60-minutowy film dokumentalny „My, naród”. Film ujawnia nieznane kulisy słynnego wystąpienia Lecha Wałęsy w Kongresie USA w 1989 r. oraz unikalny, zapominany i niepokazywany wcześniej materiał archiwalny. Później obejrzeć można film pt. „80 milionów” w reżyserii Waldemara Krzystki. Film przedstawia pełną suspensu i zaskakujących zwrotów akcji historię opartą na prawdziwych wydarzeniach. Nie powstydziliby się jej scenarzyści hollywoodzkich hitów spod znaku Ocean's Eleven. Piątek 9 października Również w piątek wszystkie filmy zostaną wyświetlone w bystrzyckim kinie MUZ-IC. Tym razem organizatorzy zaplanowali trzy propozycje polskiej kinematografii. Projekcja pierwszego…

„Beskidziocy” zapraszają do wspólnego październikowego wędrowania
październik052020

„Beskidziocy” zapraszają do wspólnego październikowego wędrowania

REGION / Działacze PTTS „Beskid Śląski” zapraszają wszystkich chętnych, na organizowane przez PTTS wycieczki. Najbliższa już jutro – 6 października. Z Przełęczy Salmopolskiej przez Cieńków do Wisły Nowej Osady Jutrzejszą wtorkową wycieczkę z Przełęczy Salmopolskiej przez Cieńków do Wisły Nowej Osady poprowadzi Stanisław Pawlik. Autobus odjeżdża z Placu Wolności w Cieszynie (drugi przystanek od granicy) o godz. 9.20. Chętni, zaopatrzeni w dowód osobisty, złotówki i maseczki, muszą stawić się o czasie na przystanku. Nieznakowaną trasą z Trzycieża przez Ropicę i Śmiłowice do Gutów 14 października, w ramach krótkich, bardzo mało forsownych „spacerów środowych” można się wspólnie z „Beskidziokami” przejść atrakcyjną, nieznakowaną trasą z Trzycieża przez Ropicę i Śmiłowice do Gutów. Dawniej chodziło się tak do dziś odbudowywanego guckiego kościółka. Są to zaledwie 3 km, a warto poznać i trasę, i popatrzeć, jak idą postępy w odbudowywaniu kościoła. Spacer zakończy się w Nieborach w restauracji U Sojki. Łącznie do przejścia będzie 6 km. Wycieczkę poprowadzi Zofia Franek. Aby dołączyć do grupy,…

Wyniki wyborów wojewódzkich. Zobaczcie, jak głosowano w gminach Zaolzia
październik032020

Wyniki wyborów wojewódzkich. Zobaczcie, jak głosowano w gminach Zaolzia

REGION / O godz. 14.00 zamknięto lokale wyborcze. Czy będziemy mieli swoich przedstawicieli we władzach wojewódzkich? Śledźcie z nami. Już podliczono prawie wszystkie głosy ( 99,54 proc. okręgów wyborczych). Najwięcej, bo 30,25 procent zyskało ANO 2011. Koalicja TOP 09 i ODS zdobyła 13,83 proc. głosów, Česká pirátská strana 11,86 proc. głosów, KDU-ČSL 9,56 proc. głosów, SPD 7,68 proc., ČSSD 6,95 proc. głosów, KSČM 5,89 proc. głosów. Wyniki wyborów wojewódzkich wg miejscowości: Boconowice KDU-ČSL - 46,15ANO 2011 - 12,50 Česká str.sociálně demokrat. - 11,53 Koalice ODS a TOP 09 - 8,65 Česká pirátská strana -7,69 Bogumin ANO 2011 – 27,25 proc Česká str.sociálně demokrat. – 22,41 proc Česká pirátská strana – 10,89 proc Koalice ODS a TOP 09 – 10,72 proc Svoboda a př. demokracie (SPD) – 10,68 proc Komunistická str.Čech a Moravy – 5,65 proc Bukowiec KDU-ČSL - 45,43 proc. Koalice STAN, Zelení, NEZ - 18,81 proc. ANO 2011 - 8,06 proc. Česká str.sociálně demokrat - 7,25 proc. Koalice ODS…

Jola Byrtus z Nydku mistrzynią Czech w biegach na nartorolkach
październik022020

Jola Byrtus z Nydku mistrzynią Czech w biegach na nartorolkach

LIBEREC / Jola Byrtus z Nydku przywiozła z Liberca tytuł Mistrzyni RC w biegach na nartorolkach na dystansie 10 km. Jest również wicemistrzynią w sprincie, do pierwszego miejsca straciła tylko o 0,6 sekundy. Reprezentantka RC w biegach na nartach na co dzień broni barw klubu Fenix SKI Team Jesenik. Początki jej kariery są związane z klubem SKI MOSTY. – Jestem bardzo zadowolona ze zwycięstwa, motywuje mnie do dalszej pracy, do kolejnych treningów. Zwłaszcza, że sezon zimowy z powodu pandemii koronawirusa był skrócony i nie odbyły się Mistrzostwa RC. Tym bardziej cieszą mnie wyniki na nartorolkach. Z powodu koronawirusa nie odbyło się również międzynarodowe zgrupowanie w Norwegii z najlepszymi trenerami i zawodnikami świata. Reszta treningów i zgrupowań w lecie przebiegła normalnie. Zaliczyłam treningi z kadrą U23, które były dla mnie niezwykle owocne, sporo się nauczyłam i podszlifowałam technikę – powiedziała Jola Byrtus. Plany na przyszłość Oprócz treningów i zgrupowań zaplanowanych na jesień, Jola Byrtus będzie kontynuowała studia fizjoterapii na uniwersytecie w Ołomuńcu. Rozpocznie…

AKTUALIZACJA! Do lokalu wyborczego tylko w maseczce
październik022020

AKTUALIZACJA! Do lokalu wyborczego tylko w maseczce

REGION / Lokale wyborcze otwarte! W Czechach rozpoczęły się wybory do władz wojewódzkich i do 1/3 senatu. Głosować można dziś do godz. 22, jutro od godz. 8.00 do 14.00. Do lokalu wyborczego można wejść tylko w maseczce. 16.30 Frekwencja wyborcza w województwie morawsko-śląskim wynosi ok. 5 procent. Przed komisją wyborczą należy uchylić maseczkę na chwilę, żeby członkowie komisji mogli porównać twarz wyborcy ze zdjęciem w dowodzie osobisty. Należy stać w dwumetrowej odległości od komisji wyborczej, czyli za specjalnie wyznaczoną na podłodze linią. Jeśli ktoś nie chce założyć maseczki, może oddać głos, natomiast musi się liczyć z karą. Dzisiaj do lokali wyborczych powinni wybrać się głównie delegaci, którzy będą jutro obecni na Zgromadzeniu Ogólnym Kongresu Polaków w RC. Swój głos oddała dzisiaj również Helena Legowicz, prezes PZKO. Lokal wyborczy w Karwinie

Ministerstvo Kultury Fundacja Fortissimo

www.pzko.cz www.kc-cieszyn.pl

Projekt byl realizován za finanční podpory Úřadu vlády České republiky a Rady vlády pro národnostní menšiny.
Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021.
Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.